گرنگترین ڤیتامین و كانزاكان بۆ خانمان لە كاتی سكپڕیدا كامانەن

  • 437 بینین

پسپۆڕێكی زانستی خۆراك ڕایدەگەیەنێت ، زۆربەی ڤیتامین و كانزاكان ڕۆڵێكی گرنگیان هەیە بۆ گەشەكردنی كۆرپەلە لە كاتی سكپڕی و تەندروستی منداڵ .

د.كامەران رسوڵ ژاژڵەیی، پسپۆڕی زانستی خۆراك دەڵێت،” زۆربەی ڤیتامین و كانزاكان ڕۆڵێكی گرنگیان هەیە، بۆ گەشەكردنی كۆرپەلە لە كاتی سكپڕی و تەندروستی منداڵ دوای لە دایكبوون و هەموو تەمەنی لەگەڵ پارێزگاری لە تەندروستی دایكان”.

گرنگترین ڤیتامین و كانزاكان بۆ خانمان كاتی سكپڕی و ی ئەمانەن :
۱ ـــ كالسێوم :

بۆ بەهێز كردنی ئێسقان و ددان و مەینی خوێن و پێك هێنانی ماسولكە و كاری دەمار و مێشك
سەرچاوە خۆراكیەكان :

شیر و بەرهەمەكانی و ماسی سەلمۆن و تونەی سوور ( نابێت دوو جار زیاتر لە هەفتەدا بخورێت ) و سەوزە گەڵا تۆخەكان وێنەی برۆكلی و سپێناخ و كەلەرم و پاقلەمەنیەكان ۰
۲ ـــ ئاسن :

بۆ دروست كردنی خرۆكە سوورەكان و خۆپاراستن و چارەسەری كەم خوێنی و ڕێگری لە هەوكردن : سەرچاوە خۆراكیەكان : جگەر و گۆشت و قارچك و پاقلەمەنیەكان و سەوزە گەڵا تۆخەكان وێنەی برۆكلی و سپێناخ و كەلەرم ۰
۳ ـــ فۆلێك ئەسید :

بۆ دروست كردنی پڕۆتین و خوێن و هێمۆگڵۆین و گەشەی خانەكان و ئەركەكانی لەش و پێك هێنانی ناوكی خانەكان ( DNA ) ، سەرچاوە خۆراكیەكان : جگەر و هێلكە و میوە و سەوزە و شەربەتی پڕتەقاڵ و پاقلەمەنیەكان و چەرەس و دانەوێڵە تەواوەكان۰
٤ ـــ زنك :

بۆ دروست كردنی ئەنسۆلین و پڕۆتین و ( DNA) ، سەرچاوە خۆراكیەكان : گۆشت و جگەر و هێلكە و دانەوێڵە تەواوەكان۰
٥ ـــ یۆد :

بۆ هۆرمۆنی غودەی دەرقی دایك و كۆرپە و كاری خانەكانی لەش ، سەرچاوە خۆراكیەكان : ماسی دەریا و خوێی یۆداوی ۰
٦ ـــ ڤیتامین B1:

بۆ كاری دەمار و مێشك و هەرەس كردنی كاربۆهێدرات ، سەرچاوە خۆراكیەكان : ماسی و گۆشت و مریشك و پەلەوەر و نانی ئاردی بۆر و شیر ۰
۷ ـــ ڤیتامین B2:

بۆ بەرهەم هێنانی وزە لە ناو خانەكان و پاراستنی تەندروستی پێست و چاو ، سەرچاوە خۆراكیەكان : جگەر و سەوزە گەڵا تۆخەكان و دانەوێڵە تەواوەكان ۰
۸ ـــ ڤیتامین B3:

بۆ پاراستنی تەندروستی دەمار و پێست و گرنگە بۆ هەرسكردنی خواردن و بەكارهێنانی كاربۆهێدرات ، سەرچاوە خۆراكیەكان : گۆشت و جگەر و سەوزە گەڵا تۆخەكان و دانەوێڵە تەواوەكان ۰
۹ ـــ ڤیتامین B 6:

بۆ دروست كردنی خرۆكە سوورەكان و و بەكارهێنانی كاربۆهێدرات و چەوری و ( DNA) ، سەرچاوە خۆراكیەكان : گۆشت و زەردێنەی هێلكە و مۆز و پاقلەمەنیەكان و دانەوێڵە تەواوەكان ۰
۱۰ ـــ ڤیتامین B12 : بۆ دروست كردنی خوێن و پاراستنی تەندروستی دەمار ، سەرچاوە خۆراكیەكان :ماسی و گۆشت و مریشك و پەلەوەر و شیر ۰

۱۱ ـــ ڤیتامین D :

بۆ بەكارهێنانی كالسێوم و بەهێز كردنی ئێسقان و ددان ، سەرچاوە خۆراكیەكان : سەرچاوەی سەرەكی تیشكی خۆر لە نێوان سەعات ( 10 بۆ 4 ) بۆ ماوەی سەعاتێك ڕۆژانە و ماسی سەلمۆن و تونەی سوور و زەیتی نەهەنگ۰
۱۲ ـــ ڤیتامین C :

بۆ بەهێزكردنی كۆئەندامی بەرگری و زووسارێژ بوونی برین و بەهێز بوونی خانە و هەڵمەژینی ڤیتامین دی و ئاسن و كالسێوم و فۆلیك ئەسید ، سەرچاوە خۆراكیەكان : میوە مزرەمەنیەكان و شلیك و كاڵەك و بیبەری سەوز ۰
۱۳ ـــ ڤیتامین E :

بۆ ڕێگری لە كەم خوێنی لە مناڵی ناكام و ماددەی دژە ئۆكسانە ، سەرچاوە خۆراكیەكان : زەیتی زەییتون و گوڵەبەرۆژە و چەرەس و سەوزە گەڵا تۆخەكان و دانەوێڵە تەواوەكان ۰
۱٤ ـــ ڤیتامین A :

بۆ گەشەی خانەكان و ئێسقان و ددان ، سەرچاوە خۆراكیەكان : میوەی ڕەنگ زەرد و سەوزەی ڕەنگ زەرد ( نابێت زۆری لێ بخورێت بە تایبەت لە سێ مانگی یەكەمی سكپڕی) ۰
۱٥ ـــ مەگنسێوم :

بۆ كاری دەمار و مێشك و ماسولكە و هەرەس كردنی كاربۆهێدرات ، سەرچاوە خۆراكیەكان : پاقلەمەنیەكان و سەوزە و شیر و گۆشت و دانەوێڵە تەواوەكان ۰
۱٦ ـــ پۆتاسێوم :

بۆ كاری ماسولكە و ڕاگرتنی هاوسەنگی شلەمەنی لە ناو لەش دا ، سەرچاوە خۆراكیەكان : مۆز و هەڵوژە و ماست و مێوژ ۰

بە بەڵگەوە، شایستەی خانەنشینی بۆ فیدائییەكانی سەدام خەرج دەكرێت
پێشت بە بەڵگەوە، شایستەی خانەنشینی بۆ فیدائییەكانی سەدام خەرج دەكرێت
خەڵك؛ زانیاری لەسەر شەپۆلێكی بەهێزی باران بارین بڵاودەكاتەوە
دواتر خەڵك؛ زانیاری لەسەر شەپۆلێكی بەهێزی باران بارین بڵاودەكاتەوە
پەیوەندیدار