ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان
ریکلام

راپۆرت

شەمەندەفەری لایەنە ناڕازییەكانی هەرێم تاكەی بەردەوام دەبێت؟

خەڵك-سەعد مەلا عەبدوڵڵا گوڵپی

دوای راگەیەندانی ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردنەكانی عێراق شەش لایەن لە هەرێمی كوردستان ناڕەزایەتییان بۆ ئەنجامەكان ئاشكراكرد و ئاماژەیان بۆ ئەوە كرد كە ساختەكاری گەورە كراوەو پێكەوە راگەیەندراوی هاوبەشیان بڵاوكردەوە.

بەپێی زانیارییەكان، هیچ نوسراوێكی فەرمی لەنێوان ئەو شەش لایەنەدا بوونی نییە كە وەك هاوپەیمانییەتییەك پێكیانەوە ببەستێتەوە، بەڵام وەك خۆیان ئاماژەی بۆ دەكەن ساختەكارییەكان ئەوانی لەیەك نزیك كردووەتەوەو تا كۆتایی پرسەكەش پێكەوە دەبن.

بەرای بەشێك لە چاودێران تاكە خاڵ كە ئەو لایەنانەی كۆكردووەتەوە، پرسی ساختەكاری هەڵبژاردنەكان بووە، بۆیە لێكنزیكی ئەم لایەنانە ناگاتە ئاستی بەرە یان هاوپەیمانی و لە هەر كاتێكدا بێت پەرتەوازە دەبن، سێ لایەن یەكگرتوو، بزوتنەوە و شیوعی پێشتر لەبەرەی دەسەڵات بوون و چاوەڕێی ئەوەیان لێ ناكرێت بتوانن لە دژی دەسەڵات رابوەستن.

هەرچی حزبە نوێیەكەی بەرهەم ساڵح جێگری پێشووی سكرتێری گشتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان ( هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری”شە، تاكو ئێستا هەڵوێستێكی نیشان نەداوە، كە بتوانێت لە ئایندەدا بەرەوڕووی دەسەڵات ببێتەوە و دەسەڵات وەربگرێت، لە باشترین حاڵەتدا وەك هەڵبژاردنەكەی دوازدەی ئایار هێنانی چەند كورسییەكە.
لەبارەی گۆڕانیشەوە لە دوای ساڵی 2015 و دەركرانی لە حكومەت و دواتر مۆركردنی رێككەوتن لەگەڵ یەكێتی لە 2016 هەڵوێستەكانی تەنها لە بەیاننامە و راگەیەندراودا خۆیان دەبیننەوە، چاوەڕێی ئەوەی لێناكرێت لە دوای كۆچی دوایی رێكخەرەكەی پێشووی نەوشیروان مستەفا لە 2017 بگەڕێتەوە سەردەمی زێڕینی خۆی و ببێتە ركابەرێكی سەرەكی پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتمانی كوردستان.
هەرچی كۆمەڵی ئیسلامییشە هەڵوێستەكانی ئەویش هاوشێوەی گۆڕان لە چوارچێوەی بەیاننامە و قسە و گوتاردا چڕبووەتەوە، قەبارەی سنوورداریشی رێگای پێنادات كاریگەرییەكی گەورەی لەگۆڕەپانی سیاسیدا هەبێت لە ئایندەدا.
چاودێران دەڵێن پێویستبوو ئەو شەش لایەنە بۆ سەلماندنی هەڵوێستی خۆیان و قسەكانیان كە ساختەكارییان بەرامبەر كراوە، خۆپیشاندانێكی گەورەیان سازبكردایە لەسەرانسەری هەرێم، تاكو بە دەسەڵاتی نیشان بدەن، كە ئەوان جەماوەریان لەگەڵدایە و ساختەكارییان لێكراوە، جۆرێك لە هەڕەشەشیان لە دەسەڵات بكردایە، كە ئەوان جەماوەریان لەگەڵە و وەك كارتێكی بەهێز بەكاریان بێنایە، بەڵام كۆبوونەوەی ژمارەیەكی كەمی خەڵك لە پێش بارەگای نەتەوە یەكگرتووەكان لە هەولێر كە ئەو شەش حزبە بۆ شەرمەزاركردنی ساختەكاری سازیانكردبوو، بەڵگەی ئەوەبوو كە ئەو حزبانە كاریگەرییان بە پێویست نەماوە.

كوێستان محەمەد ئەندامی جڤاتی گشتی بزوتنەوەی گۆڕان بە (خەڵك)ی راگەیاند، ئاگاداری نوسراوێكی فەرمی نیم لەنێوان ئەو لایەنانەدا، بەڵام هێندەی من ئاگاداربم ئەو شەش لایەنە وا قسە دەكەن كە پێكەوە بمێننەوە‌و یەكتر جێنەهێڵن‌و بەرەیەك پێكبهێنن كە بەرەی خەڵك‌و داخوازییەكانی نیشتمان بێت.

لای خۆشییەوە موئمین یاسین زەڵمی ئەندامی ئەنجومەنی گشتی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی‌و دادپەروەری بە (خەڵك)ی راگەیاند، ئەوەی ئەو هێزانەی كۆكردەوە، تاكو ئێستا رێڕەوێكە بە ئاڕاستەی هەڵوەشاندنەوەی ئەنجامەكانی هەڵبژاردن‌و دووبارەكردنەوەی هەڵبژاردنەكان.

وتیشی “ئەو شەش لایەنە تا ئێستا پێكەوە بوون‌و گەرموگوڕییەكی باش هەیەو پشتیوانی یەكتر دەكەین دەربارەی سكاڵاكان و ئەو رێوشوێنە نێودەوڵەتی و ناوخۆییانەی گیراونەتەبەرو ئەنجامی باشیشی هەبووە، بۆ هەر بابەتێكیتریش حەتمەن لەكاتێ خۆیدا قسەمان دەبێت.”

لەلایەكیتریشەوە سەلیم كۆیی ئەندامی سەركردایەتی كۆمەڵی ئیسلامی بە (خەڵك)ی راگەیاند، نوسراوی فەرمی و پێكەوە بوون پەیوەندی بە خودی پڕۆسەوەكەوە هەیە، كێ لەگەڵا پڕۆسەكەدا بێت ئەوە لەگەڵ رەوایەتی پڕۆسەكەدایە، كێش لەگەڵی نەبێت‌و بكشێتەوە ئازادە، هەر لایەنێكیش بكشێتەوە یان سازش بكات ئەوە دیارە ئاڕاستەكەی بەرەو كوێ دەڕوات‌و ئەو پاشەكشەی كردووە.

وتیشی “خودی بابەتەكە بە یەكێتی‌و پارتیشەوە لەگەڵ ئەوەدان بابەتەكە رەوایە، ئێمە داوای شتێكی حزبیمان نەكردووە، بەڵكو داوای پڕۆژەیەكی چاكسازیمان كردووە”.

ئاشكراشیكرد، وەكو كۆمەڵ بە تەنیاش بن لێی پەشیمان نین‌و پەشیمان نابنەوە، لایەنەكانیتریش ئەو بڕوایەیان هەیەو ئەگەر واش نەبێت ئەوە ئاڕاستەیەكی خراپی دەبێت لە ئۆپۆزسیۆنەوە بچیتە لای دەسەڵات یان لە داوای خەڵكەوە بچیتە لای داوای بابەتی كەسی.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، نزیكبوونەوەی ئەم لایەنانە پێویست بە رێكەوتن ناكات، ئێمە بە ئاڕاستەیەك دەڕۆین، خۆی بۆ خۆی ئەمە گەورەترین رێكەوتنە كە بەرگری لە قوت‌و سەروەت‌و سامان‌و دەنگی ئەم خەڵكی كوردستانە بكەیت.

هەندێك لە چاودێرانی سیاسی ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، كە هەڵوێستی ئەو شەش لایەنە شەرمنانەیە و تا ئێستا نەیانتوانیوە بەشێوەیەكی ئەرێنی هەڵوێست وەربگرن و لە چوارچێوەی بەیاننامە و راگەیەندراو قەتیس ماون، ئەمەش هۆكار بووە بۆ ئەنجامدانی بەردەوامی ساختەكارییەكان لەلایەن حزبە دەسەڵاتدارەكانەوە.

ئاشكراشیدەكەن، ئەو لایەنانە لە رابردوو و لە ئێستادا خۆیان بە ئۆپۆزسیۆن و دژی گەندەڵییەكانی دەسەڵات دەزانن، بەڵام پێشتر بەشداری حكومەتیان كردووە و لە حزبەكانی دەسەڵاتەوە بە شێوەی جۆراوجۆر نزیك بوون، ئێستاش كە ناتوانن خۆیان لە بەرەیەك یان لیست‌و فراكسیۆنێك كۆبكەنەوە، تاكو كاریگەری زیاتریان هەبێت.

بزووتنەوەی ئیسلامی هەرچەندە پێشتر و لەچوار ساڵی رابردوودا حزبێكی ئۆپۆزسیۆن بووە، بەڵام لە بەرەی دەسەڵات و بە تایبەت پارتی دیموكراتی كوردستانەوە نزیكبووە، لە دوای هەڵبژاردنەكانەوە هاتووەتە نێو بەرەی حزبە ناڕازییەكان.
عیرفان عەلی عەبدولعەزیز رابەری گشتی بزوتنەوەی ئیسلامی بە كەناڵی ئێن ئاڕ تی راگەیاندووە، كە ئەو لایەنانە ستراتیژێكی بەهێزیان نییە لەسەر ئەو كارەی كە هەڵیانگرتووە.

وتیشی “لە یەكەم كۆبونەوەی باڵای ئەو شەش لایەنەدا پێشنیاری پێكهێنانی ئەنجومەنێكی كارگێڕیمان لەسەر ئاستی مەكتەبی سیاسی لایەنەكان كرد تاكو بەردەوام لە كۆبونەوە و گفتوگۆدا بن بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و رووبەرووی هەر ئەگەرێك ببنەوە، بەڵام تا ئێستا ئەو ئەنجومەنە پێكنەهێنراوە”.

راپۆرت

هەڵوێستە نەتەوەییەكانی بارزانی، چانسی فوئاد حوسێن بۆ گەیشتن بە كۆشكی كۆماری لاواز دەكات

فوئاد حوسێن كاندیدی پارتی بۆ پۆستی سەرۆك كۆماری عێراق

خەڵك- بەشی هەواڵ

هەرچەندە مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان پشتیوانی تەواوەتی بۆ فوئاد حوسێن كاندیدی حزبەكەی بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار ڕاگەیاند و لەسەر داوای ئەویش كاندیدكراوە، بەڵام هەڵوێستە نەتەوەییەكانی بارزانی بەتایبەتی لەسەر پرسی ڕیفراندۆم چانسی فوئاد حوسێن بۆ گەیشتن بە كۆشكی كۆماری لاواز دەكات.

محەمەد سەهیود سەركردە لە دەوڵەتی یاسا رایگەیاند، مەحاڵە ئەندامانی هاوپەیمانی بنیادنانەوە لە نێو هۆڵی پەرلەمان دەنگ بە پاڵێوراوی پارتی دیموكراتی كوردستان بدەن كە جوداخوازە بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار و ئەو لەلایەن بارزانییەوە بەكاردەهێندرێت.

سەهیود بۆ ئاژانسەكانی عێراق دەڵێت “هاوپەیمانی بنیادنانەوە گەورەترین كوتلەی نێو پەرلەمانە و رۆڵی گەورەی دەبێت لە هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماردا، بۆیە بەرژەوەندی و یەكپارچەیی عێراق لەمبارەیەوە دەتوانێت كاندیدی یەكێتی نیشتمانی كوردستان سەربخات”.

ناوبراو، ئاماژەی بەوەشكرد، یەكێتی نیشتمانی كوردستان زۆرتر پابەندە بە یەكێتی عێراق وەك لە پارتی دیموكراتی كوردستان كە خاوەنی پرۆژەی دابەشكاری بوو، كاندیدی پارتیش بۆ سەرۆك كۆمار لەلایەن بارزانییەوە بەكاردەهێندرێت، بۆیە مەحاڵە دەنگی پێ بدەن.

مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان و سەرۆكی پێشووی هەرێم

لەلایەكی دیكەوە وەفیق سامەڕائی ڕاوێژكاری پێشووی سەرۆكایەتی كۆماری عێراق لە پەڕەی خۆی لە فەیسبوك ئاماژەی بەوەكردووە، پێدانی پۆستی سەرۆك كۆمار بە پارتی، عێراق بەرەوڕووی پێنج مەترسی دەكاتەوە.

سامەڕائی رونیكردەوە، ئەوە ڕاست نییە كە دەڵێن پۆستی سەرۆك كۆمار پرۆتۆكۆلییە، بەڵكو خاوەن دەسەڵات و كاریگەری گەورەیە، لە حاڵی بوونی كاندیدی پارتی بە سەرۆك كۆمار، ئەوا بارزانی دەبێتەوە بە یاریزانی سەرەكی كە خاوەنی بیرۆكەی جیابونەوەیە و پۆستەكە بۆ ئامانجی خۆی بەركاردێنێت.

دەشڵێت “مەترسی دووهەم لیواكانی پاسەوانی كۆمارییە لە نێوجەرگەی بەغدا لە جادریە، كە یەكەكانی پێشمەرگەی بۆ دەهێنێت و شەڕی دەوڵەتی عێراق دەكەن، ناوچەی سەرۆكایەتی كۆماریش دابڕاوە و پێشمەرگە لە دەرەوەی كۆنترۆڵی دەوڵەت دەبێت لەگەڵ ئاستەنگ دروستكردن بۆ بڕیارەكانی دەوڵەت و یاساكان كە لەگەڵ خۆیاندا ناگونجێن”.

ئاماژە بەوەش دەكات، مەسعود بارزانی ژمارەیەكی قورسە و نابێت پشتگوێ بخرێت لە عێراق ‌و ئەو تا دوێنێ پێداگری لەسەربەخۆیی كوردستان كردووە.

لای خۆشیەوە پەرلەمانتاری پارتی لە پەرلەمانی عێراق بەیار تاهیر ڕایگەیاندووە، كە فوئاد حوسێن چانسی بردنەوەی هەیە و لەگەڵ لایەنە كوردییەكان لە گفتووگۆدان بۆ بوونی كاندیدێكی هاوبەش.

فوئاد مەعسوم سەرۆك كۆماری عێراق لە پشكی یەكێتی نیشتمانی كوردستان

گەورە كاربەدەستانی پارتی دیموكراتی كوردستان زۆرتر لە جارێك دووپاتیانكردووەتەوە، هۆكاری داواكردنی پۆستی سەرۆك كۆمار لەو خولەدا دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی خزمەتی بەرژەوەندییەكانی كوردی پێ بكەن، رێگری لەو بڕیار و یاسانە بكەن كە لە بەغدا دژی هەرێم دەردەچن.

ئەو كاربەدەستانەی پارتی، رەخنەش لە فوئاد مەعسوم سەرۆك كۆماری ئێستای عێراق لەسەر پشكی یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەگرن، كە دەستوەردانی نەكردووە بۆ ڕێگرتن لەو بڕیارنەی دژی كورد دەرچوون لە ڕابردوودا .

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ساڵوەگەڕی ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی باشوری كوردستان

خەڵك- بەشی هەواڵ

ساڵێك لەمەوبەر لە 25ی ئەیلوولی 2017دا باشوری كوردستان ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی ساز كرد پێچەوانەی خواستە نێودەوڵەتی و هەرێمی و عێراقی و نێوخۆییەكان بۆ دواخستنی، بەڵام دواجار لە ژێر فشارەكاندا ئەنجامی ڕیفراندۆم هەڵپەسێردرا و زۆرتر لە نیوەی خاكی باشوری كوردستانیش لەلایەن هێزە عێراقییەكانەوە داگیركرا.

لە رۆژی 7ی حوزەیرانی 2017 لە كۆبوونەوەی بەشێك لە لایەنە سیاسییەكان و مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێمی كوردستاندا بڕیاری سازكردنی ڕیفراندۆم لە 25ی ئەیلولی ئەو ساڵەدا درا.

مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێمی كوردستان

لەگەڵ نزیكبوونەوە لە ڕۆژی سازكردنی ریفراندۆم تا دەهات دەنگی ناڕەزایەتی نێوخۆیی لە دژی بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆم فراوانتر دەبوون و بەرەیەك بە ناوی جوڵانەوەی نەخێر لە ئێستادا خۆی ڕاگەیاند.

هاوكات حزبەكانی وەك بزوتنەوەی گۆڕان و كۆمەڵی ئیسلامی دژایەتی خۆیان بۆ وادەی سازكردنی ڕیفراندۆم ڕاگەیاند و، پێیانوا بوو كاتەكەی نەگونجاوە.

دەنگی ناڕەزایەتی گەیشتە نێوخۆی یەكێتی نیشتمانی كوردستان كە هاوپەیمانی سەرەكی پارتی دیموكراتی كوردستان بوو لە سازكردنی ریفراندۆم لەگەڵ یەكگرتووی ئیسلامی و حزبە بچوكەكان و چەندین بەیاننامە لە هەندێك لایەنی نێو یەكێتییەوە بڵاوكرانەوە و دژایەتی خۆیان بۆ سازكردنی ڕیفراندۆم ڕاگەیاند بەتایبەت لە پارێزگای كەركوك و ناوچە دابڕێندراوەكان.

جیا لە فشارە نێوخۆییەكان، فشارە عێراقی و هەرێمییەكانیش لەلایەن بەغدا و تاران و ئەنقەرەوە زۆر توند بوون و هەڕەشەی كاردانەوەی بەهێزیان لە دژی هەرێم دەكرد، بەڵام دەسەڵاتدارانی هەرێم خۆیان بە بەهێز دەزانی و گرتنەبەری ڕێوشوێنی توندیان لەلایەن وڵاتانی هەرێمی و بەغداوە بە دوور دەزانی، چاوەڕێشیان نەدەكرد بە ئاسانی وڵاتانی خۆرئاوایی پشتیان بەربدەن.

نەتەوە یەكگرتووەكان و ئەمریكا و وڵاتانی ئەوروپاییش هاتنە سەر خەت و بە چەندین شێوازی جیاواز داوای ڕاگرتنی ڕیفراندۆمیان كرد و ژمارەیەك بەڵینیشیان بە كورد دا.

ڕێكس تێلەرسن وەزیری پێشووی دەرەوەی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا نامەیەكی ئاڕاستەی دەسەڵاتدارانی هەرێم كرد و تێیدا كۆمەڵێك بەڵێنی بە كورد دا لە حاڵی ڕاگرتنی بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆم، بەڵام نامەكە ڕەتكرایەوە.

دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان سووربوون لە سازكردنی ڕیفراندۆم و سەرجەم فشارەكانیان ڕەتكردەوە و گوێیان پێنەدان، لە 25ی ئەیلول ڕیفراندۆم سازكرا.

 بەڕێوەچوونی ریفراندۆم لە 25ی ئەیلولی 2017 لە شاری كەركوك

بەپێی ئەنجامەكانی كۆمسیۆنی هەڵبژاردن و ڕاپرسی هەرێم 92%ی هاووڵاتیان دەنگیان بە بەڵێ بۆ سەربەخۆیی دا، هەرچەند هەندێك گومان لەسەر پرۆسەكە و ئەنجامەكەی هەبوون.

چەند رۆژێك دوای ڕیفراندۆم و دەستپێكردنی فشارەكانی عێراقی و هەرێمی بۆ سەر باشوری كوردستان ‌و بێدەنگی كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لەئاست فشارەكانی بەغدا و دەرودراوسێ، مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێمی كوردستان داوای لە حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانی عێراق كرد كە دەرگای گفتووگۆ دانەخات.

لە ڕۆژی ڕیفراندۆمیشدا نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان ڕایگەیاند، ڕیفراندۆم بە واتای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی نایەت و ئەو ئاڵای عێراقەی لە تەنیشتییەوە داندراوە، دوای 25ی ئەیلول لە 26ی ئەیلولیش لە جێی خۆی دەمێنێتەوە.

نێچیرڤان بارزانی سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان و هاوسەرەكەی لە كاتی دەنگدان لە ریفراندۆمی سەربەخۆیی

لە 16ی ئۆكتۆبەری 2017 هێزە عێراقییەكان دوای وەڵامنەدانەوەی دەسەڵاتدارانی هەرێم بە خواستەكانی بەغدا بۆ هەڵوەشاندنەوەی ئەنجامەكانی ڕیفراندۆم، هێرشی بەرفراوانیان بۆ سەر كەركوك و ناوچە دابڕێندراوەكان دەستپێكرد.

دوای كشانەوەی هێزەكانی پێشمەرگەی یەكێتی و پارتی لە ماوەی چەند ڕۆژێكدا هێزە عێراقییەكان كەركوك، خورماتوو، خانەقین، جەلەولا، سەعدیە، پردێ، مەخمور، گوێر، شەنگال و زۆرینەی ناوچەكانی دیكەیان كۆنتڕۆڵكردەوە و دەسەڵاتی كوردی گەڕێندراوە بۆ سنوورەكانی پێش 2003.

یەكێتی و پارتی تاكو ئێستا یەكدی بە “خیانەت” و هەڵهاتن لەبەرەكانی جەنگ و شەڕنەكردن لەگەڵ هێزە عێراقییەكان تۆمەتبار دەكەن و ئەوە بووەتە بابەتێكی سەرەكی بانگەشەی هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی كوردستان كە بڕیارە هەفتەی ئایندە سازبكرێت.

 گەڕانەوەی هێزە عێراقییەكان بۆ كەركوك 16ی ئۆكتۆبەری 2017

هاوكات لەلایەن دەسەڵاتدارانی بەغداوە پێچەوانەوەی چاوەڕوانییەكانی دەسەڵاتدارانی هەرێم، فڕۆكەخانەكانی هەرێم داخران و كۆمەڵێك سزای دیكەی توند سەپێندران بەسەر هەرێمدا.

ئێران ‌و توركیاش دەروازە سنورییەكانیان داخست و گەشتەكانیان بۆ فڕۆكەخانەكان ڕاگرت، كە تا ئێستا گەمارۆی توركیا بۆ سەر فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی هەڵنەگیراوە و دوێنێ بۆ ماوەی 3 مانگی دیكە درێژكرایەوە.

هاوكات لەگەڵ ئەو ڕووداوانەدا لە 29ی ئۆكتۆبەری 2017 مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێم دەستی لەكاركێشایەوە و دەسەڵاتەكانی دایە پەرلەمان و حكومەت.

هاوكات تەمەنی پەرلەمان و حكومەتی هەرێمیش درێژكرایەوە بۆ ماوەی ساڵێك و هەڵبژاردنی پەرلەمان كە بڕیاربوو لە 1ی تشرینی یەكەم سازبكرێت، دواخرا.

لە بەردەوامی فشارەكان و ڕەتكردنەوەی داواكاری دەسەڵاتدارانی هەرێم بۆ گفتووگۆ لەگەڵ بەغدا، هەرێم ناچاربوو مەرجە قورسەكەی بەغدا بەلایەنی كەمەوە جێبەجێبكات، ئەویش هەڵپەساردنی ئەنجامی ڕیفراندۆم بوو، كە داوای هەڵوەشاندنەوەی دەكرد.

ئێستا دوای ساڵێك لە سازكردنی ڕیفراندۆم، وەك دەستكەوتێكی نەتەوەیی گەلی كورد لە چوار پارچەی كوردستان و جیهاندا خوێندنەوەی بۆ دەكرێت، كە جێگای شانازیی هەموو كوردە لەسەرانسەری جیهاندا، بەوەی بۆ یەكەم جار لە پرۆسەیەكی فەڕمی ئاشكرادا كورد بە گوێی جیهانیدا دادا كە سەربەخۆیی دەوێت.

بانگەشەی ریفراندۆم

بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لە ڕووی واقیعییەوە خەسارێكی زۆری لە باشوری كوردستاندا بەوەی نێوەزۆرتری خاكی باشور لە دەستدرا و لە ڕووی ئابوریشەوە خەسارێكی گەورەی هەبوو جیا لە كاریگەری لەسەر پەیوەندییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەكان لەگەڵ هەرێمی كوردستان.

ئێستاش جگە لە پرۆسەیەكی ڕابردوو ڕیفراندۆم لەسەر ئەرزی واقیع لە گۆڕێدا نییە، حزبە دەسەڵاتدارەكانی هەرێمیش كە ڕیفراندۆمیان سازكرد هەموویان ڕوویان لە بەغدا كردووە و چاویان لە وەرگرتنی زۆرترین پۆستەكانی بەغدایە.
لە نێوان یەكێتی نیشتمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستاندا ململانێیەكی سەخت هەیە بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆمار.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ڕووداوەكەی ئەهواز، تاران تووشی شۆك دەكات
ئێران؛ سعودیە و ئیسڕائیل و هێزە كوردیەكان تۆمەتبار دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
لە سەروبەندی یادكردنەوەی جەنگی 8 ساڵەی ئێران- عیراق لە هەشتاكانی سەدەی ڕابردوو، لە پارێزگای ئەهواز لە باشووری ڕۆژئاوای ئێران، هێرشێكی چاوەڕوان نەكراو كرایە سەر نمایشێكی سەربازی ئەو وڵاتە و ژمارەیەكی زۆر كوژراو و برینداری لێكەوتەوە، هەرچەندە گروێكی چەكداری ئۆپۆزسیۆن كردەكەیان خستە ئەستۆی خۆیان، بەڵام كۆماری ئیسلامی ئێران هەریەكە لە سعودیە و ئیسڕائیل و هێزە كوردیەكانی ئۆپۆزسیۆنی ناو هەرێمی كوردستان تۆمەتبار دەكات.

  پەرلەمانتارێكی ئێرانی: لە هەرێمی كوردستانەوە هاتوون
ئەبو فەزڵ بیغی، جێگری سەرۆكی لیژنەی ئاسایشی نیشتمانی لە پەرلەمانی ئێران دەڵێت: “ئەو گروپە تیرۆرستیەی كردەكەی ئەهوازیان ئەنجامداوە لە كوردستانی عیراقەوە هاتوون و پاڵپشتی سعودیە و موساد-ی ئیسڕائیل-یان هەیە.

ئەو پەرلەمانتارە بە ئاژانسی (سپۆتنیك)ی ڕوسی ڕاگەیاندووە، ئەو گروپە تیرۆرستیە لە هەرێمی كوردستانەوە هاتوون و بەپێی زانیارییەكانیش، كە پێیان گەیشتووە پشتیوانی سعودیە و ئیسڕائیلیان هەیە و لەو گروپانەن، كە پێش ماوەیەك لەلایەن ئێرانەوە لەناو هەرێمی كوردستان بارەگاكانیان كرایە ئامانج.

بەیانی ئەمڕۆ شەممە 22ی ئەیلولی 2018 لە شاری ئەهواز بەهۆی ئەنجامدانی هێرشێكی سەربازی بۆ سەر نمایشی پاسدارانی ئێران 28 كەس كوژران و 60 كەس-یش بریندار بوون و وەك ئەو پەرلەمانتارەش دەڵێت: “سەرجەم هێرشبەرەكان كوژراون”.

  سەرۆكی ئێران هەڕەشە دەكات
لە كاردانەوەی ئەو هێرشەی سەر پاسداران، حەسەن ڕۆحانی، سەرۆك كۆماری ئێران ڕایگەیاند، كە وەزارەتی هەواڵگری و دەزگا ئەمنیەكان ڕاسپێردراون تا سەرجەم هەوڵیان بخەنەگەڕ بۆ دۆزینەوەی ئەندامدەرانی هێرشەكە، كە بەهۆیەوە دەیان كوژراو و بریندار هەبوون.

دەشڵێت: “وەڵامی كۆماری ئیسلامی ئێران زۆر توند دەبێت سەبارەت بە بچوكترین هەڕەشە لەسەر ئاسایشی ئێران”.

وەك ئاژانسی (فارس)ی ئێرانی بڵاویكردەوە، دوابەدوای هێرشەكەی سەر نمایشە سەربازیەكەی پاسداران، شەڕ و ڕووبەڕووبوونەوە لەنێوان هێزە نیزامیەكان و “چەكدارە توندڕەوەكان” دروست بووە و سەرجەم چەكدارەكان كوژراون.

  هێزێكی ئۆپۆزسیۆن بەرپرسیارێتی خۆی ڕاگەیاند
(بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی عەرەبی بۆ ڕزگاركردنی ئەهواز)، كە هێزێكی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانیە بەرپرسیارێتی ئەو هێرشەی گرتە ئەستۆی خۆی و ڕایگەیاند، “ئێمە بەرپرسیارین لەو هێرشە”.

یەعقوب حر تەستری، وتەبێژی بزوتنەوەكە ڕایگەیاندووە، “ڕێكخراوی بەرگری نیشتمانیی ئەهواز” كە ژمارەیەك هێزی چەكداری لەخۆگرتووە بەرپرسیارە لە هێرشەكەی سەر نمایشە سەربازیەكەی سوپای ئێران.

  پاسداران: سعودیە لەپشت هێرشەكەیە
پاسەوانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كە گروپی ئەهواز لە پشت ئەنجامدانی هێرشەكەوەن بۆ سەر نمایشە سەربازیەكە و جەختیشی كردۆتەوە، “سعودیە لە پشت پاڵپشتی كردنی ئەو بزوتنەوە تیرۆرستیەوەیە”.

عەمید ئەبو فەزڵ سكارجی، وتەبێژی هێزە سەربازیەكانی ئێران بە ئاژانسی (ڕۆیتەرز)ی ڕاگەیاندووە، ئەنجامدەرانی هێرشەكە ئەندامی ڕێكخراوی داعش نیین، بەڵام پەیوەندییان بە ئەمریكا و ئیسڕائیل-ەوە هەیە.

وتوشیەتی، “ئەنجامدەرانی هێرشەكەی ئەهواز پشتیان بە هەواڵگری ئەمریكا و موساد بەستووە و لەلایەن دوو دەوڵەتی كەنداو-ەوە پشتیوانی دەكرێن و مەشقیان پێ‌ دەكرێت”.

  حزبە كوردیەكان تۆمەتەكان ڕەتدەكەنەوە
دوابەدوای تۆمەتباركردنیان لەلایەن چەند بەرپرس و پەرلەمانتارێكی ئێرانیەوە بە ئەنجامدانی ئەو هێرشەی ئەهواز، حزبە كوردیەكانی هەرێمی كوردستان ڕایدەگەیەنن، ئەو تۆمەتانە نابەرپرسانەن.

ڕێبین سەلام، سەركردە لە حزبی دیموكراتی كوردستان بە ماڵپەڕی (بغداد الیوم)ی ڕایگەیاندووە، ئەو تۆمەتانە نابەرپرسانەن و لە بەرژەوەندی هەرێمی كوردستان نییە پشتی ئەو كردانە بگرێت، چونكە پەیوەندیەكانمان لەگەڵ تاران مێژووین و ئەوە لەبیر ناكرێت، كە پاڵپشتی گەلی كورد بوون بەتایبەتی لە ڕۆژانی شۆڕشی كوردی لەو كاتەی لەلایەن سەدام حسێن-ەوە سەركوت دەكران.

وتیشی، “ئەو تۆمەتانە هەوڵێكە بۆ بیانوو هێنانەوە بۆ هەڵوێستی ئێران، كە دەیانەوێت لەو ڕێگەیەوە قەیران دروست بكەن لە ناوچەی هەناردەی نەوت”.

ئاماژەی بەوەشكردووە، كە یەكەم هەنگاو ئەوەبوو ویستیان گەرووی هورموز دابخەن و ئێستاش دەیانەوێت ململانێكە بگوازنەوە بۆ هەرێمی كوردستان تاوەكو نەوت هەناردە نەكات، بەلام سەركەوتوونابن.

جەختیشی كردۆتەوە، لە ئێستادا چاوەڕێی هەڵوێستی فەرمی حكومەتی ئێران دەكەن لەسەر زاری وتەبێژی فەرمی، چونكە هەرێمی كوردستان لەڕووی جوگرافیەوە دوورە لە ئەهواز و لە بەرژەوەندی هەرێم نییە پشتی ئەو جۆرە هێرشانە بگرێت و هیچ كێشەیەكیشمان لەگەڵ ئێران نییە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام
ریکلام
ریکلام

کوردستان

دوایین