ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

بۆ هەڵبژاردن پارتی چی بكات

 

لای خەڵكی كوردستان ئاشكرایە،پارتی زۆر جدی و سورە لەسەر ئەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان لەكاتی بڕیار لێدراو لە٣٠ی ئەیلوول ئەنجامبدرێ.
جگە لە مومارەسەكردنی دیموكراسیەت لەكوردستان و حەقی خەڵكی كوردستان لەدیاری كردنی نوێنەرانیان،ئەو هەڵبژاردنە خزمەتێكی زۆر باش بە پڕۆسەی سیاسی و ڕێكخستنی پەیوەندی نێوان لایەنەكانی كوردستان دەكات و هەرێمی كوردستان بە تیمێكی تازە لەگەڵ بەغدا،لەمەڕ كۆی پرسەكان گفتوگۆ و دانوستان دەكات.

واتە لەسەر ئاستی خواستی خەڵك و حوكمڕانی و خزمەتگوزاری و پێكهێنانی حكومەتێـكی تازەو پەیوەندی نێوان لایەنەكان و پەیوەندی لەگەڵ بەغداو وڵاتانی هەرێمی و پێكهێنانی كابینەیەكی حكومەت و بەهێزبوونی پشتیوانی سیاسی لێی،دەخوازێ هەڵبژاردنی بڕیاڕ لێدراو بكرێ،هەڵبەت دەبێ ئەوەشمان لەبیربێت ئەو هەڵبژاردنە هەڵبژاردنی پێشوەخت نیە دەكرێ،بەڵكو هەڵبژاردنی درەنگ وەختە دەكرێ.

بۆ ئامادەكاری و خۆ حازری دروستی پارتی،تایبەت بەو هەڵبژاردنە،پارتی لەسەر هەموو ئاستەكانی و بە پشت ئەستووری بە ئەندامانی خۆی و پشتیوانی خەڵكی كوردستان،بۆ سەركەوتنی گەورە خۆی ئامادەكردوە.

هەرچەند بنكەی جەماوەری پارتی،چاوەڕوانی چەند گۆڕانكایەك و هەنگاوی پارتی بوون،پێش هەڵبژاردن،بەڵام ئەگەر ئەوەش نەكراو باشترین وەفای پارتی بۆ دەنگ دەرانی،ئەوەیە لەدەستنیشانكردنی كاندیدەكان زۆر ووردوو دەقیق بێ و كۆمەڵێك پێوەرو بنەمای ئەساسی هەن دەبێ لەبەر چاو بگیرێ.

بۆ پارتی حزبێكی تۆكمەو بێ گرفتی ناوخۆی و یەكگرتووی بێكێشەی سەركردایەتی و بنكەی جەماوەری گوێ ڕایەڵ،زۆر ئاسانە ١٠٠كاندیدی لێوەشاوە و مەقبوڵ و پسپۆڕی جۆراو جۆری دڵسۆزوپەرۆش دیاری بكات.

واتە دەبێ هەوڵی هەموومان وەك تاك و تاك تاكی ئۆرگانەكان ئەوەبێت كە،لیستی پارتی ئەوجارە هێندە بەهێزبێت،دەنگ دەری پارتی لەهەڵبژاردنی كاندید ئاسان نەبێ دەنگ بەكێ بدات،خواستی لەسەرهەر سەد كاندید هەبێ و خوازیاری دەرچوونی هەر هەموویان بێت.

كەوایە خوازیاری ئەوەین،ئەوجارە دەنگدەرانی پارتی لەدەستنیشان كردنی كاندیدەكان بە ئاسانی نەتوانن دەنگ بدەن،نەك نەزانن دەنگ بەكێ بدەن!،ئیتر هەموومان دەست لەنێو دەست و بەنەفەسی پێشمەرگەكانی داعش بەزێن و ئەبڕامز شكێن خۆمان حازربكەین بۆ سەركەوتنی حزبی هەژاران و شەهیدان و وڵات ویستان و پارتی بارزانی نەمرو شوێن كەوتووی ڕەمزی نەتەوەیمان سەرۆك مەسعود بارزانی

وتار

خۆپیشاندانەکانی باشور لەقازانجی کێدایە؟

عەدنان سەیدحسێن
خۆپیشاندانەکانی بەسرەو بەشێک لەشارەکانی باشوری عێراق سەرەڕای بەڵێنەکانی حکومەت و گوشاری هێزە ئەمنییەکان هێشتا بەردەوامە، دەرئەنجامێکی روونی ١٥ساڵ فەرمانڕەوایی حزبە شیعیەکانە، کەتەنها کارێک کردبێتیان (رێک وەکو لای خۆمان) دامەزراندنی هاوحزبیەکانیانە لەکەرتی گشتی و دابەشکردنی کەرتی تایبەتە لەنێوان خۆیاندا.
خۆپیشاندانەکانی بەسرە خۆڕسکانەو چاوەڕوانکراوبوو، دەرئەنجامی کەمی کارەباو کەمی ئاوی پاکی خواردنەوەو کەمی هەلیکارو ناهەقی لەدابەشکردنی داهاتەکاندایە، ئەندامێکی ئەنجومەنی پارێزگای بەسرە دەڵێت: گەرچی هەزاران دەرچووی زانکۆ لەشارەکەدا بەدوای کاردا دەگەڕێن، ٣٠ هەزار کەس لەوانەی لەکەرتی نەوتی بەسرە کاردەکەن لەدەرەوەی پارێزگاکە هێنراون.
یەکێک لەو گەنجانەی بەشداربوو لەخۆپیشاندانەکاندا “لەرووداوەوە” دەیگووت: ئەگەر ئەم خۆپیشاندانانەش رابگیرێت، بەشێوەی نوێ خۆپیشاندانی دیکە دەستپێدەکاتەوە.
خۆپیشاندانەکەی بەسرەو باشوری عێراق، ئەنجامی لاوازی دەسەڵاتدارێتی عێراقییە، حکومەت ناتوانێت بەرۆڵی خۆی هەستێت لەئەنجامی زۆرو بۆری ناوەندەکانی فەرمانڕەوایی لەعێراق، ئاخر بەوە نییە عەبادی لەدەمی ریفراندۆمدا دەیگووت دەبێت لەزاخۆوە بۆ فاو یەک دەسەڵات بەڕێوەی ببات، جەنابی عەبادی کەسەرکردەی گشتی هێزە چەکدارەکانە نەدەتوانێت ئاڵوگۆڕ بەفەسیلێکی حەشدی شەعبی بکات، نەدەزانێت حەشدی شەعبی چەند هەزار چەکدارەو چەند وەردەگرن و چەندیش چەک و تەقەمەنیان هەیە.
نەهەموو فەرمانگە مەدەنیەکانیش لەژێر دەسەڵاتی ئەودایە، لەنمونەی فڕۆکەخانەی نەجەف کەسەرۆک وەزیران نەیتوانی بەڕێوبەرەکەی بگۆڕێت.
ئەوەی مەترسی خۆپیشاندانەکان چەند بەرامبەر دەکات، شێلگیری ئیدارەی دۆناڵد ترەمپە لەکەمکردنەوەی نفوزی ئێران لەعێراق و سوریادا.
ئەمریکا کەدەیەوێت بەهەرجۆرێک بێت حکومەتێک دابمەزرێت نەچێتە ژێر باری ئێران و حکومەتی نوێی عێراق سەرەتایەک بێت بۆ راگرتنی نفوزی ئێران لەناوچەکە، دەتوانێت سوودمەند لەم خۆپیشاندانانەو داشی موقتەدا سەدر سەربخات کە لەهەمان ئاواز دەخوێنێت و دەیەوێت بڕیاری حکومەتەکەی عێراقیانە بێت نەک لەتارانەوە بڕیاری بۆبێت.
ئێران دەتوانێت سوودمەند بێت لەو خۆپیشاندانانە بەوەی خۆپیشاندان حەیدەر عەبادی(کەلەنێو شیعەدا بەنزیک لەئەمریکا ئەژمار دەکرێت) بەلاواز نیشاندەدات و چانسی هاوپەیمانەکانی چەند بەرابەر دەبێتەوە، دواتریش وەک برا گەورەیەک میانگیری لەنێوانیاندا دەکات.
حەیدەر عەبادی دەتوانێت سوودمەند بێت بەوەی دەسەڵاتی حکومەت بگەڕێنێتەوە بەسەر بەشێک لەو دامەزراوانەی لەدەستی دەرچووبوون لەوێنەی فڕۆکەخانەی نەجەف (کەوەک بەرپرسانی دەڵێن خۆپیشاندەران بەئۆتۆمبیلی تایبەت برانە ژوورەوە) بەوەش دەسەڵاتی سەقامگیرتر دەبێت.
پاش راگرتنیان بۆ زیاتر لە ١٥ساڵ لەلایەن حزبە شیعییە تەقلیدیەکانەوە، باشوری زۆرینە شیعە دەبێتە گۆڕەپانێکی نوێی یەکلاکەرەوە، لەرێگەیەوە پێکهاتەی حکومەتی نوێی عێراق دادەڕێژێرێت، ئامادەیی ئێران و ئەمریکاش بۆ گێمێکی دیکەی رووبەڕووبوونەوە لەناوچەکە روون دەبێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

هه‌ڵوێست‌و وه‌فا له‌ فه‌رهه‌نگی حزبه‌كانی كوردستاندا

سه‌عد مه‌لا عه‌بدوڵلا گوڵپی

هه‌رچه‌نده‌ لێره‌و له‌وێ حزب و گروپی جۆراوجۆر به‌ بیانووی جیاواز و به‌ روخسارێكی روپۆشكراوی نێوه‌ڕۆك ره‌شه‌وه‌ هه‌ڵده‌تۆقێن، به‌ڵام له‌راستیدا هاوشێوه‌ و هاوئامانج و هاوڕێی هه‌مان ئه‌و حزبه‌ ته‌قلیدییه‌ شكستخواردووانه‌ن كه‌ له‌ كوردستاندا چه‌قیان داكوتاوه‌ و به‌ گه‌نده‌ڵی دوای گه‌نده‌ڵی و به‌ ساخته‌كاری و فێڵ و ته‌ڵه‌كه‌ مانه‌وه‌ به‌ ژیانی خۆیان ده‌ده‌ن.

حزبی سیاسی له‌ كوردستان به‌ هه‌موو پێوه‌ر و ئایدیا و جوڵانه‌وه‌كانییه‌وه‌ له‌ كوردستان ئیكسپایه‌ر بووه‌ و هاووڵاتیانی كوردستان پێویستیان به‌ به‌رپرسگه‌لێكه‌ كه‌ خزمه‌ت و خزمه‌تكاریی گه‌له‌كه‌ی بكات و له‌پای ماندووبونیشی مافێكی چه‌ند هێنده‌ بۆ خۆی به‌رێت، به‌ڵام لێره‌ هاووڵاتی به‌ كوردی وه‌ك “قه‌ره‌چ” رۆژه‌كانی ساڵ ده‌ژمێرێت و به‌رپرسه‌كانیش پێش سه‌رۆك و به‌رپرسی وڵاته‌ زلهێزه‌كانی دونیا كه‌وتوون له‌ ژیان و گوزه‌راندا.

جارێك به‌ناوی شۆڕش و جارێك به‌ناوی كوردایه‌تی‌و جارێكیتر به‌ناوی گۆڕانكاری و هه‌ندێك جاریش به‌ناوی نوێبوونه‌وه‌و هه‌ستانه‌وه‌، یان شكانی پێوه‌ره‌ ته‌قلیدییه‌كانی كوردستان، حزبی جۆراوجۆر دێن و ده‌ڕۆن، به‌ڵام هیچیان تینوێتی هاووڵاتی كوردییان نه‌شكاند، به‌شێوه‌یه‌ك هه‌ندێك حزب له‌ هه‌ناوی دایكیانه‌وه‌ هه‌ڵده‌تۆقێن و ده‌یانه‌وێ به‌ هه‌ناسه‌یه‌كی پاك و نوێوه‌ خه‌ڵكی فریو بده‌ن، به‌ڵام ئه‌وانیش هه‌ر به‌ خێرایی شكست ده‌هێنن، چونكه‌ خه‌ڵكی كوردستان له‌وه‌ تێگه‌یشتووه‌ كه‌ چیتر نایه‌وێ ببێته‌ دارده‌ست‌و كۆیله‌ی حزبه‌ بێ وه‌فاكان، هه‌ڵبژاردنه‌كانی عێراقیش باشترین نمونه‌ی ئه‌و شكسته‌یه‌ كه‌ حزبه‌كان به‌خۆیانه‌وه‌ بینیویانه‌.

مێژووی گه‌لی كورد پڕێتی له‌ شكست و خیانه‌ت و بێ وه‌فایی و خستنی یه‌كتر، ئه‌گه‌رنا هه‌مووان ده‌زانین وڵاتێكی وه‌كو كرواتیا كه‌ له‌ ئێستادا و به‌هۆی مۆندیالی 2018وه‌ ده‌نگۆی له‌ جیهاندا بڵاوبوه‌ته‌وه‌ له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان پێكه‌وه‌ حكومڕانییان راگه‌یاندووه‌، ئه‌و به‌ سه‌ربه‌خۆیی و ئێره‌ش نیمچه‌ سه‌ربه‌خۆ، به‌ڵام لای ئه‌وان ته‌نها كێشه‌یان ئه‌وه‌ بوو ببنه‌ یه‌كه‌می جیهان له‌ وه‌رزشدا، ئێمه‌ش تازه‌ به‌ تازه‌ خه‌ریكی جۆزه‌ هه‌ڵدانه‌وه‌و پاشه‌كه‌وتی موچه‌ و ریسوایی حوكمڕانیه‌تی خۆمانین، ئه‌مه‌ش جارێكیتر شكستی ئه‌و حزبانه‌ ده‌سه‌لمێنێت كه‌ نه‌یانتوانیوه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌م هه‌موو ساڵه‌دا مسقاڵه‌ زه‌ڕه‌ییه‌ك خزمه‌ت و خۆشه‌ویستی هاووڵاتی بۆ خۆیان زه‌وت كه‌ن.

بێ هه‌ڵوێستی‌و بێوه‌فای حزبه‌كانی كوردستان ته‌نها هاووڵاتی كوردستانی به‌ گشتی نه‌گرتوه‌ته‌وه‌، تاكو وه‌ك پێشتر ده‌وترا هاووڵاتی كورد حزبێنراون و كه‌س كه‌سیتر ناخوێنێته‌وه‌و گۆشت و نه‌وتی نیشتمان ته‌نها بۆ ماڵه‌ حزبییه‌كانه‌، به‌ڵكو بێ هه‌ڵوێستی و بێ وه‌فایی حزبی كوردی بۆ خودی ئه‌و ئه‌ندامانه‌شێتی كه‌ سه‌رده‌مانێك رۆح و گیان‌و ماڵی خۆیان و بنه‌ماڵه‌كانیان كردوه‌ته‌ قوربانی ئایدیای حزبه‌كانیان، ئه‌و ئه‌ندامانه‌ی به‌ سكی برسی و گیرفانی به‌تاڵه‌وه‌ بلۆكی سه‌ركه‌وتنیان ده‌خسته‌ سه‌ر بلۆكی دووه‌م تاكو گه‌شانه‌وه‌ی ئاڵای حزبه‌كانیان ببینن، به‌ڵام لێره‌ ماستاوچێتی و پاشقول جێی به‌ هه‌ڵوێست و كار و كردار له‌ق كردووه‌، هه‌میشه‌ بودجه‌و وه‌فای حزب بۆ ئه‌و كه‌سانه‌یه‌ كه‌ خه‌ریكی ماچكردنی ده‌ستی خاوه‌نه‌كانیانن، ئه‌گه‌رچی بێ كار وبێ كرده‌وه‌ش بن، به‌ڵام زمانیان سه‌رجه‌م بۆشاییه‌كانیانی پڕكردوه‌ته‌وه‌، ئه‌زانن حزبه‌كانیش وه‌ك حكومه‌تی هه‌رێمیان لێهاتووه‌، 80%ی فه‌رمانبه‌ری هه‌رێم بێ كارن‌و خه‌ریكی موچه‌ خواردنن، حزبه‌كانیش ئه‌م تایه‌ گرتوونییه‌تییه‌وه‌.

لێره‌وه‌ ده‌مه‌وێ بڵێم، ده‌سه‌ڵاتی كوردی تاكو به‌ وه‌فا نه‌بێت بۆ هاووڵاتی و حزبیش بۆ ئه‌ندامه‌ چالاكه‌كانی، هیچكات چاوه‌ڕێی سه‌ركه‌وتن و پێشكه‌وتن نه‌كه‌ن، چونكه‌ زۆرینه‌ی سه‌ركرده‌ و به‌رپرسه‌كانی جیهان ئه‌و راوێژكار و ماستاوچییانه‌ له‌ناویان بردن كه‌ به‌ راپۆرتی درۆ و چه‌ور، چه‌وری گیرفانی سه‌رووی خۆیانیان ده‌دۆشی و دواجار ده‌سه‌ڵاتی سه‌ركرده‌كانیان به‌ره‌و ئاوا بوون ده‌برد و ئه‌ندام و هاووڵاتییه‌ خه‌مخۆره‌كانیش ده‌بوونه‌ پشكۆی ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌، بۆیه‌ وه‌فا بۆ رابردوو و خزمه‌ت بۆ داهاتوو به‌ردی بناغه‌ی ده‌سه‌ڵاتێكی سه‌ركه‌وتوو و دادپه‌روه‌ره‌ بۆ هه‌ر لایه‌نێك كه‌ بیه‌وێت سه‌ركه‌وتوو بێت، نه‌ك پێوه‌ری ئایدیا و فێڵی شكاندنی ئایدیا بۆ خه‌ڵه‌تاندنی گه‌ل.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

دەربارەی كۆبونەوەكەی ئەمڕۆی یەكێتی و پارتی

هۆشیار عەبدوڵا
(بێ گۆڕانكاری بنەڕەتی، بەم شیوازەی ئێستا تەجروبەی هەڵبژاردن و سندوقەكانی دەنگدان نابوت بوە و تەنها تازەكردنەوەی شەرعیەتی یەكێتی و پارتیە بە تەزویر)
پارتی و یەكێتی بۆ درێژە دان بە حوكمی خۆیان رێككەوتون ماوەتەوە لەسەر دابەشكردنی پۆستەكان یەكلاببنەوە دەشیانەوێت بەناوی یەكڕیزیەوە حزبەكان بكەنە شایەتێكی هیچ نەدیو .
لە كۆبونەوەی ئەمڕۆیاندا ئەوەی ناویان ناوە پرۆژە بۆ رۆشتن بەرەو بەغداد و وا ئیدیعا دەكەن كە بۆ مافەكانیی گەلی كوردستانە هیچ نیە جگە لەوەی پرۆژەیەكە بۆ دابەشكردنیی پۆس و پایە لەوناوخۆیاندا .

بۆ بەدەستهێنانی پۆستی زیاتریش مادەی ۱٤٠ وپێشمەرگە و نەوت و شەراكەت باسدەكەن بەلام ئەمانە وەك جۆرێك لە بازرگانی پێوەكردن بەكاردێنن و كێ پۆستی زیاتریان بداتێ لەگەڵیدا رێكدەكەون و بچوكترین بایەخیان بۆ مافە نیشتیمانیەكان نابێت، ئەم راستیەش بە زویی بۆ هەموان دەردەكەوێت .
ئەوەشیی كە باسیی دەكەن گوایە بەلایانەوە گرنگە حزبە كوردستانیەكانیان لەگەڵدا بێت بۆ سێ ئامانجە ؛
یەك ؛ دەیانەوێت بەناوی یەكریزیەوە وا لەو حزبانە بكەن دانبنێن بە شەرعیەتی ئینتیخاباتەكە و تەزویرەكەیان پێ بشەرعێنن .
دو؛ فشارێكی ئەمریكیەكانیان لەسەرە بەوەی كە وا باشترە كورد بەیەك تیم برواتە بەغدا، دەیانەوێت پێیان بڵێن ئەوەتا ئێمە ئامادەین.
سێ؛ دەیانەوێت بە هێزە عێراقیەكان بڵین ئێمە هەموو كورد پێكەوەین بۆ ئەوەی پۆستی زیاتر بۆ خۆیان (ینك و پدك ) بەدەست بهێنن واتا قورسایی خۆیانیان پێ زیاد بكەن.
لەناوخۆشیاندا باسیانكردوە كە ئەو حزبانە نایەنە لەگەڵماندا و لە بارێكیشدا پێیان باشبوە كە ئەگەر نەهاتن ئەوا پۆستەكان لەناو خۆیاندا دابەش بكەن .
لەسەر دابەشكردنی پۆستەكان هێشتا ئالۆزیەك هەیە لەسەر ئەوەی سەرۆك كۆمار بۆ پارتی دەبێت یا یەكێتی بەڵام زانیاری هەیە بەوەی پارتی ئەمجارە پارێزگاری كەركوك و سەرۆك كۆمار بەرامبەر یەك رابگرێت و یەكیان بداتە یەكێتی نەك هەردوكی .
لەسەر هەڵبژاردنەكانی هەرێم قسەیان كردوە بەوەی دۆخێك دروست بكەن كە لەروی شكلیەوە باشتر بێت لەوەی عێراق بەلام قسەی ئەوەشیان كردوە كە تەنسیقی هاوبەش بكەن بۆ هەڵبژاردنەكان و هەردولاش دەیانەوێت ئەنجامە ساختەكانیی هەڵبژاردنیی پەرلەمانی عیراق بسەپێینن و جارێكی تر بە تەزویر ئەو حەجمە بدەنەوە بە حزبەكانیی دەرەوەی خۆیان .
بە دیدی من تاكە هەڵوێستی نیشتیمانیی هێزەكانی دەرەوەی ئەو دو حزبە ئەوەیە هیچ هاوبەشی و رێكەوتن و نزیكایەتیەكیان لەگەلدا نەكەن و تا كشانەوە لە پرۆسەی سیاسیی عێراق و هەرێم لەگەڵیاندا بڕۆن بە بایكۆتی هەڵبژاردنیشەوە.
تەجروبەی سندوقەكانیی دەنگدان لەگەڵ یەكێتی و پارتی دوای تەزویرە زەبەلاحەكەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بەتەواوی نابوت بوە و پێویست بە رێكار و شیوازی تری ململانێی هەیە بۆ راگرتنیان .
وایلێهاتوە هەمو جارێك بە هەڵبژاردنێكی پڕ ساختە ئەو دوحزبە شەرعیەتیكی ساختە بۆخۆیان تازەدەكەنەوە و وەك بار بەسەر شانی میلەتەكەوە دەمێننەوە .
مۆدێلی گەمەی سیاسیی بە نەفەسی رابردو بە بنبەست گەیشتوە هەرێم پێویستی بە قۆناغی نوێ و فكری نوێ و ئیرادەی نوێ و ئالیەتی نوێیە.
قسە بەكارەكە ئەوەیە هەر هێزێك ئیدیعای كردبێت یەكێتی و پارتی تەزویریانلێكردوە برواتەوە تەنیشتیان بەناوی یەكڕیزیەوە بە رادەیەك مایەپوچە ئاشبەتاڵی لێبكات باشترە .

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین