ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

دابەزینی بەهای تمەن بازاڕی فەرشی ئێرانی گەرمكردۆتەوە

 

خەڵك-یەحیا حەبیب

دابەزینی بەهای تمەن بە بەرامبەر بە دۆلار بازاڕی فەرشی ئێرانی لە كوردستان و عێڕاقدا بوژاندووەتەوە و هاوڵاتیانیش خواستیان لەسەر ئەو فەرشانە دروست بووە كە ئێران بۆ پێشانگا نێودەوڵەتییەكان دەیبات و نمایشی دەكات.

ئێران خاوەنی دەیان كۆمپانیای دروستكەری فەرشە و ئەمەش وایكردووە كە خواستێكی زۆر لە سەر فەرشەكانی دروست ببێت لە دەرەوەی وڵات، چونكە كاری جیاواز لە فەرشەكاندا ئەنجام دەدەن و كوالێتیەكی باشیان هەیە، بەڵام دابەزینی بەهای تمەنی وڵاتەكە وای كرد ئەو فەرشانەی كە نرخەكانیان بەرز‌ بوو بۆ دوو هێندە و سێ هێندە دابەزێت و ئێستاش بەو هۆیەوە بازاڕی فەرشی ئێرانی لە شار و شارۆچكەكانی هەرێم و عێراقیش گەرمببێت.

محەمەد عەزیز، خاوەنی یەكێكە لە پێشانگاكانی فەرش بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “فەرشی ئێرانی لە جیهاندا بە ناوبانگە و بە تایبەت جۆرەكانی وەك فەرشی (كاشان و هەزار و دوسەد شانە) و چەندین جۆریتری هەیە ئەمەش وای كردوە هاوڵاتیانی خۆمان لە ناوچەكانی عێڕاق و هەرێمی كوردستان بە تایبەتی خواستێكی زۆریان لەسەر جۆرەكانی فەرشی ئێرانی هەیە “.

وتیشی”بەڵام بەهۆی بەرزی نرخی تمەن نەیان دەتوانی بیكڕن بە جۆرێك پێش دابەزینی تمەن فەرشی (700 شانە) جوتەكەی زیاتر لە ملیۆنێك دیناری عێڕاقی بووە بەجۆرێك دوو فەرشی 3 مەتر بە درێژی چوار مەتر (800 دۆلار بۆ 900 دۆلار)ی ئەمریكی دەكەوت “.

ئاماژەی بەوەشكرد، “لە ئێستادا دابەزینی نرخی تمەن بەرامبەر بە دۆلار و دیناری عێڕاقیش بە هەمان شێوە ئەمەش كاریگەری زۆری كردە سەر بازاڕی فەرشی ئێرانی و هاوڵاتیانیش ئێستا بە بەردەوامی فەرشی نێو ماڵەكانیان نوێ دەكەنەوە، چونكە ئەو فەرشانە نرخەكانیان دابەزیوە و پشتر بە هۆی ئەوەی كە نرخیان بەرز بوو بە ئاسانی هاوڵاتیان نەیان دەتوانی بیكڕن، بەڵام دابەزینی بەهای تمەن وای كردووە هاوڵاتیەكی باش سەردانی ئەو شوێنانە بكەن كە فەرشی ئێرانی دەهێنن و ڕۆژانە چەندین خێزان دێن سەیری جۆرەكانی فەرش دەكەن و دەیكڕن بۆ ماڵەكانیان و دابەزینیشی بە هەل دەزانن، چونكە پێشتر نە دەتوانرا بیكڕن “.

خاوەنی ئەو پێشانگایەی فەرش ئاشكراشی كرد”لە ڕابردوودا پێش ئەوەی بەهای تمەن زۆر دابەزێت ئامێرە كارەباییەكانی وەك (سەلاجە و موبەریدە ئامێرەكانی تر )ی كارەبایی دەنێردرایە ئێران و ساغ دەبویەوە، بەڵام ئێستا بازرگانانی ئێران لە هاوردەكردنی ئامێرە كارەبایەكان خۆیان دوردەخەنەوە، چونكە ئەگەر لە ڕابردوودا سەلاجەیەك بە 300$ دۆلار بكڕایە ئەوا ئێستا بە 1200$ هەزار و دوو سەد دۆلارە و هاوڵاتیانی ئێرانیش ئەمەیان پێ ناكڕێت و هەر بۆیە بازرگانان نایبەن بۆ ئەو وڵاتە “.

وتیشی”ساڵی 2015 ئەو قەیرانەی كە ڕوی لە هەرێمی كوردستان كرد تارادەیەكی زۆر هاوڵاتیان وازیان لە كڕینی فەرش و نوێكردنەوەی ناو ماڵ هێناوە، لە ماوەی قەیرانەكەشدا خواست لەسەر ئەو فەرشانە هەبوون كە بە مەتر دەفرۆشران و نرخەكەیان زۆر بەرز نەبوو وەك لە نرخی فەرشی ئێرانی “.

ئاماژەی بەوەشكرد، “ئێران لە ڕوی جۆرەكانی فەرشەوە بەناوبانگە و چەندین جۆری فەرشی هەیە كە بەشێكی پێش دابەزینی نرخی تمەن هاوڵاتی هەرێم باسی جۆرە بەرز نرخەكانی نەدەكرد، بەڵام دابەزینی بەهای تمەن خواستیشی لەسەر فەرشە گران بەهاكانی ئێرانی دروست كردووە بە تایبەت ئەوانەی كە لە پێشانگا نێودەوڵەتیەكان نمایش دەكرێت “.

ریکلام

ئابوری

یاسین مەحمود ڕەشید: ئەم كابینەیە و كارنامەكەی ئاڕاستەی ئابوریی هەرێمی گۆڕی

خەڵك- بەشی هەواڵ

وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان ڕایگەیاند، كابینەی نۆهەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان و كارنامەكەی ئابوری هەرێمی كوردستانی گۆڕی و پێشبینی ئەوەشدەكات قەبارەی وەبەرهێنان لەم كابینەیەدا بگاتە 100 ملیار دۆلار.

یاسین مەحمود ڕەشید، لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ ڕۆژنامەی باس، چەند پرسێكی پەیوەست بە وەبەرهێنانی خستووەتەڕوو.

ناوبراو وتویەتی” ئەم كابینەیە و كارنامەی كابینەكە، ئاڕاستەی ئابووریی هەرێمی كوردستانی گۆڕی، پێشووتر وەبەرهێنان و كەرتی تایبەت بەراورد بە پارچەكانی تری عیراق گەشەی كردبوو، بەڵام ئەم كابینەیە دەیەوێت ژێرخانی راستەقینە بۆ ئابووریی هەرێمی كوردستان دروست بكات، چونكە ژێرخانی ئابووریمان لاوازە و تاوەكوو ئێستاش بەكارهێنەری وڵاتانین”.

وتەبێژی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان هەر لە قسەكانیدا باسی لەو كۆبوونەوەیەی كردوە، كە لە كۆتایی مانگی رابردوودا، سەرۆكی حكوومەت لەگەڵ وەبەرهێنەرانی ناوخۆدا كردی، لەمبارەوە وتویەتی”ئەو كۆبوونەوەیە گرنگ و پڕ بایەخ بوو، كە سەرۆكی حكوومەت لەگەڵ وەبەرهێنەرانی كوردستاندا كردی، لە پەیامەكەی سەرۆكی حكوومەتدا دەركەوت، ئەمساڵ پلان هەیە بۆ ئەوەی گەشەی ئابووریی هەرێمی كوردستان زۆر بە جوانی دەست پێ بكاتەوە. جێگای دەستخۆشییە، كە لە پەیامەكەی سەرۆكی حكوومەتدا ئەوە ڕاگەیەندرا، بۆ لەمەودوا هیچ كەسێك ناتوانێت ڕۆتین بۆ پڕۆژەكانی وەبەرهێنان دروست بكات، هەر كەسێكیش ڕۆتین و مامەڵەی وەبەرهێنەران دوابخات، بەدڵنیاییەوە رووبەڕووی لێپێچینەوەی توند دەبێتەوە”.

یاسین مەحمود ڕەشید ڕونیكردەوە، یەكێتیی وەبەرهێنەرانی كوردستان، 18 خاڵی زۆر گرنگیان پێشكەشی سەرۆكی حكوومەت كردووە، بۆ ئەوەی بتوانن بە هەموو لایەك ئەو بەربەست و كێشە و گرفتانەی لەبەردەم وەبەرهێنان و كەرتی تایبەتدا هەن، نەیانهێڵن.”هەموو هەوڵێكی خۆمان دەدەین، تا ئەو نەخشەیەی وەبەرهێنان جێبەجێ بكرێ، لایەنە پێوەندارەكانی باری وەبەرهێنان لەو نەخشەیەدا رۆڵیان هەبووە و چاوەڕوانین جێبەجێ بكرێ”.

روونیشی كردەوە، لە كابینەی نۆیەمدا قەبارەی وەبەرهێنان زۆر بەرز دەبێتەوە”پێشبینیی من وایە، تا كۆتایی كابینەی نۆیەم، قەبارەی وەبەرهێنان، كە ئێستا 53 ملیار دۆلارە، دەگاتە 100 ملیار دۆلار، ئەوەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، حكوومەت كاری باشی دەست پێكردووە و هەوڵی ئەوەش دەدات یاسای باش دەربكرێت و چەند یاسایەكیش هەموار دەكرێنەوە”.

ئاشكراشی كرد، لە هەرێمی كوردستان 1000 وەبەرهێنەری خۆماڵی هەن، گوتیشی: “27%ی كۆی پڕۆژەكانی وەبەرهێنان لە هەرێمی كوردستان بیانی و هاوبەشن، ئەوانی تریش هەمووی خۆماڵین و وەبەرهێنەری خۆمان كردوویانە”.

جەختیشی كردەوە، چەندین وەبەرهێنەری ئێرانی بەهۆی خراپیی دۆخی ئابووری و وەبەرهێنان لە وڵاتەكەیان هاتوونەتە هەرێمی كوردستان، گوتیشی: “دۆخی ئابووریی ئێران زۆر خراپ بووە، باشترین رێگاچارەش بۆ وەبەرهێنەرەكانیان هەرێمی كوردستانە، بۆیە زۆریان روویان لە هەرێمی كوردستان كردووە، هەندێك وەبەرهێنەری بیانیش لە توركیا كۆچیان كردووە و دەیانەوێت بێنە هەرێمی كوردستان”.

سەبارەت بە ملیادێر و ملیۆنەرەكانی هەرێمی كوردستانیش ناوبراو وتویەتی”9 كەس و كۆمپانیا لە هەرێمی كوردستان ملیاردێرن، ملیۆنێرەكانیش 4 بۆ 5 هەزار كەس دەبن، كە سامانیان لە سەرووی یەك ملیۆن دۆلارەوەیە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

حكومەتی عیراق: مووچەی چاودێری كۆمەڵایەتی دەدەین بە ملیۆنێك و 300 هەزار هەژار

خەڵك- بەشی هەواڵ

وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی عیراق ڕایگەیاند، كە مووچەی مانگانە دەدەن بە ملیۆنێك و 300 هەزار هەژار كە چاودێری كۆمەڵایەتی دەیانگرێتەوە.

وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە مانگانە 388 ملیار دینار بۆ مووچەی ئەو كەسانە خەرج دەكرێت.

دابەشكردنی مووچەی چاودێری كۆمەڵایەتی لە عیراق لەكاتێكدایە كە حكومەتی هەرێمی كوردستان مووچەی فەرمانبەرەكانی بۆ نادرێت، سەرباری ئەوەی نزیكەی 14 مووچەی خانەنشینكراوەكانی پاشەكەوت كردووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

ئەمڕۆ مووچەی دوو شوێن دابەش دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

بڕیارە ئەمڕۆ‌ مووچەی مانگی 11ی ساڵی ڕابردووی دوو شوێن دابەش بكرێت.

بەپێی خشتەیەك كە وەزارەتی دارایی و ئابوری بڵاوی كردووەتەوە، ئەمڕۆ پێنج شەممە مووچەی هەریەك لە دیوانی چاودێری دارایی و دەزگای مین دابەش دەكرێت.

دابەشكردنی مووچەی مانگی 11 لەكاتێكدایە كە تائێستا پارەكەی بەغدا ڕەوانە نەكراوە و تا پارەكەی بەغدا نەنێردرێت، حكومەتی هەرێم ناتوانێت مووچەی فەرمانبەران بدات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان