ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

كوڕە تاقانەكەی عومەر موختار كۆچی دوایی كرد

خەڵك –بەشی هەواڵ
محەمەد تاكە كوڕی خەباتگێڕی لیبیی عەمەر موختار (1858-1931) كۆچی دوایی كرد كە باوكی بەر لە سێدارەدانی لەلایەن داگیركارانەوە، بۆ ماوەی بیست ساڵ رووبەڕووی داگیركاریی ئیتاڵیا بۆوە لە وڵاتەكەی.

سەرچاوەكان لە هۆزی (المنفە) ، بە ئاژانسی ئەنادۆڵی توركیایان راگەیاندووە”ئەمڕۆ پێنج شەممە، حاجی محەمەد لە ماڵەكەی خۆیدا لە ناوچەی حەدائق لە شاری بنغازی لە تەمەنی 97 ساڵیدا كۆچی دوایی كرد”.

بەپێی ئەو سەرچاوانە، محەمەد بەهۆی بەساڵاچوونەوە بەدەست نەخۆشییەوە دەیناڵاند و لە ناوە و دەرەوەی لیبیا، چەند جارێك چارەسەری بۆ كراوە، دوایین جاریش بۆ ماوەی سێ‌ مانگ لە ئیمارات ماوەتەوە.

محەمەد عومەر موختار لە ساڵی 1921 لە ناوچەی عوەیلیە لە نزیك مەرەج لە خۆرهەڵاتی لیبیا لە دایك بووە، لەگەڵ دایكی وەنیسە جیلانی و هەندێك لە خزمەكانیدا ژیاوە، هۆزەكەشیان (المنفە) بە یەكێك لە هۆزە گەورەكانی لیبیا دادەنرێت.

موختاری كوڕ، لەگەڵ دایكی و لەسەر داوای عومەر موختار، لە ساڵی 1927دا لیبیایان بەرەو میسر بەجێهێشتووە، موختار لەو رێگەیە و لەو دەمەدا ویستویەتی بەشێوەیەكی تەواوەتی خۆی بۆ شەڕكردن لە دژی هێزە داگیركەرەكانی ئیتاڵیا تەرخان بكات.

محەمەد بۆ ماوەی 18 ساڵ لە شاری حەمام لە میسر ژیاوە و لەنێوان شارەكانی سیدی برانی و مەتروح و ئەسكەندەر و شارەكانی تردا هاتووچۆی كردووە.

كوڕەكەی عومەر موختار لە خوێندنگەی شاتبی لە شاری ئەسكەندەرییە خراوەتە بەر خوێندن و لەو دەمەدا، هەواڵی لەسێدارەدانی باوكییان بەدەستی هێزەكانی ئیتاڵیا، پێگەیاندووە.

محەمەد دووجار هاوسەرگیری كردووە، یەكەمیان لەگەڵ عزە فەیومی كچی مامی 1942 كە هیچ منداڵێكیان نەبووە و پاشان مردووە.

دوای ئەوەش لە ساڵی 1964 لەگەڵ فاتیمە غریانی هاوسەرگیری كردووە و چەند منداڵێكیان بووە، بەڵام هەموویان بە منداڵی مردوون، بەوشێوە خۆی وەك تاكە وەچەی عومەر موختار مابۆوە لەپاش مردنی براكەی و هەموو خزمەكانی.

جیهان

رۆحانی هۆشداری دەداتە ترەمپ

خەڵك- بەشی هەواڵ

حەسەن رۆحانی سەرۆك كۆماری ئێران هۆشداری دەداتە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە بەردەوامبوونی لە سیاسەتە دووژمنكارانەكانی لە دژی تاران.

ئەمڕۆ یەك شەممە حەسەن رۆحانی رایگەیاند “پێویستە ئەمریكا بزانێت كە ئاشتی لەگەڵ ئێران ئاشتی راستەقینەیە و شەڕ لەگەڵ ئێران دایكی هەموو شەڕەكانە”.

بەپێی ئاژانسی خوێندكارانی ئێران، لەكاتی قسەكردنیدا بۆ دبلۆماسەكانی وڵاتەكەی، رۆحانی داواشی لە ترەمپ كردووە كە بە دوای جێگرەوەی ئەسەددا نەگەڕێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

لە باشوری ئەفریقا یازدە شۆفێر كوژران

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمڕۆ یەك شەممە یازدە شۆفێری ئۆتۆمبێلی كرێ لە باشوری ئەفریقا لەلایەن چەكدارانەوە كوژران لە كاتی گەڕانەوەیان بۆ جۆهانس بێرگ.

بەپێی هەواڵی رۆیتەرز، ئەو شۆفێرانە ئەندامی سەندیكای شۆفێرانی ئۆتۆمبێلەكانی كرێ بوون لە پاسێكی بچوكدا و چەكدارەكان هێرشیان كردووەتە سەریان و تەقەیان لێكردون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

سونەكانی ئێران هانا بۆ سیستانی دەبەن

خەڵك-بەشی هەواڵ

وتاربێژی سوننەی زاهیدان داوای لە سیستانی كرد چارەسەری كێشەی وڵاتی عێراق‌و بەتایبەت كێشەكانی سونە مەزهەب بكات.
ماڵپەڕی (العربیە) بڵاویكردەوە، مەولانا عەبدولحەمید ئیسماعیل وتاربێژی سونە مەزهەب لە زاهیدان لە نامەیەكدا كە ئاڕاستەی عەلی سیستانی مەرجەعی باڵای شیعەی لە عێراق كردووەو دوای ئاماژەدان بۆ دۆخی خراپی جیهانی ئیسلامی، داوای لە ناوبراو كردووە بەهۆی بوونی پێگەكەی لە عێراق كێشەكانی ئەو وڵاتە چارەسەر بكات‌و دەسەڵاتەكانی‌و نفوزی خۆی بخاتەكار بەشێوەیەك لە سونە مەزهەبەكانی ئێرانیش سوود وەربگرێت.

نوسینگەی وتاربێژی زاهیدان بڵاویكردەوە، مەولانا عەبدولحەمید كێشەكانی پێكنەهێنانی حكوومەت لە عێراق‌و خواستەكانی هاووڵاتیان‌و خزمەتگوزارییەكان‌و ئاوارەبوونی بەشێكیتریان بە هۆكاری كێشەكانی عێراق زانی.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كردوە، دوای چەندین ساڵ لە ناوئومێدی‌و وێرانكاری، ئێستا خەریكە ووردە ووردە ئومێد بۆ هاووڵاتیان دەگەڕێتەوەو ئومێد دەكەین بەهۆی پێگەی باوكانەی ئێوە فەرمان بكەن حكومەتێكی خێرای دادپەروەرو خەڵك ویست پێكبهێنرێت كە مافی هەموو هاووڵاتیان بدات.

ناوبراو لە نامەكەیدا بۆ سیستانی، ئاماژەی بۆ ئەوەش كردووە، كە سونە مەزهەبەكانی ئێران دوای شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە دۆخێكی خراپدان‌و ئازادی مەزهەبییان لێ زەوت كراوەو جگە لەوەش رێگرییان لێدەكرێت كە بەرپرسیارێتی لە كارەكانیان وەربگرن تەنانەت لە ناوچە سونە نشینەكانیشدا.

هەروەها نەبوونی مزگەوت بۆ سونە مەزهەبەكان‌و رێگریكردن لە نوێژخوێنان بۆ نوێژی هەینی لە تاران‌و زۆرێك لە كێشەكانیتر كە تا ئێستا ئێران نەرمی لەو بوارەوە نەنواندووە.

ناوبراو داواشی لە سیستانی كردووە، وەك مەرجەعیەتێكی گەورەی شیعە مەزهەب لە ناوچەكە كەسایەتی خۆی بخاتەگەڕ تاكو بتوانێت داوا لە دەسەڵاتدارانی ئێرانی بكات دۆخی سونە مەزهەبەكانی ئێران چارەسەر بكات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
ریکلام

کوردستان

دوایین