سەردێر

مەرجەکانی ئاژەڵی شیاو بۆ قوربانی چییە؟

قوربانیکردن یەکێکە لە گرنگترین پەرستشە ئاینیەکان لە ئاینی ئیسلامدا، کە دەربڕینی سوپاسگوزاری بەندەیە بۆ خودای گەورە و نیشاندانی ئامادەیی ئەوە بۆ قوربانیدان بە ماڵ و سامانەکەی لە پێناو خودای گەورەدا، هەر بۆیە پێویستە هەموو ئەو کەسانەی داهاتی پێویستیان هەیە ساڵانە قوربانی بکەن.

 

ئەمەی خوارەوە چەند مەرجێکی گرنگە کە پێویستە لەو ئاژەڵانەدا هەبێت کە بۆ قوربانی دەشێت:

– ئه‌‌و ئاژه‌ڵانه‌ی بۆ قوربانی ده‌شێن بریتین له‌( ووشتر, مانگا, مه‌ڕ, بزن ), مه‌رجی ووشتریش ئه‌‌وه‌یه‌ پێنج ساڵی ته‌‌وا‌و كردبێ‌، به‌ڵام مانگا‌و گا‌و بزن، پێویسته‌ لانی كه‌م دوو ساڵیان ته‌‌وا‌و كردبێ‌‌ و چووبنه‌ ساڵی سێیه‌مه‌‌وه‌  هه‌ر‌وه‌ها مه‌ڕیش ده‌بێ‌ ساڵێكی ته‌‌وا‌و كردبێ‌،  ووشتر‌و گا‌و مانگا، ده‌كرێ‌ حه‌‌وت كه‌س تێدا به‌ژدار بن، هه‌ر‌وه‌ك هاتووه‌: (عن جابر(رض): نَحَرْنَا مع رسول اللَّهِ (د.خ) عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ الْبَدَنَةَ عن سَبْعَةٍ ؤالْبَقَرَةَ عن سَبْعَةٍ) , واته‌: له‌گه‌ڵ پێغه‌مبه‌ر(د.خ) ووشترێكمان له‌جیاتی حه‌وت كه‌س سه‌ر بڕی‌ و  مانگایه‌كیشمان له‌جیاتی حه‌‌وت كه‌س  سه‌ر بڕی. به‌ڵام مه‌ڕو بزن له‌بری یه‌ك كه‌س به‌قوربانی دەکرێن.

– ئه‌‌و ئاژه‌ڵه‌ی  كه‌ ده‌كرێته‌ قوربانی، پێویسته‌ ڕه‌چا‌وی چه‌ند مه‌رجێكی تێدا بكرێت، بۆ ئه‌‌وه‌ی به‌ باشترین‌و جوانترین كرده‌‌وه‌، له‌ لای خوای گه‌‌وره‌ ‌وه‌ربگیرێ‌،  ئه‌مه‌ش بۆ ئه‌‌وه‌یه‌ كاری خێر‌و چاكه‌، به‌‌وپه‌ڕی چاكی‌و ڕێكیه‌‌وه‌ ئه‌نجام بدرێ،  هەربۆیە پێویستە ئەم پێنج مەرجەی تێدابێت:

 

١- ئاژه‌ڵێك بێ له‌‌و ئاژه‌ڵانه‌ی  كه‌ پێشتر نا‌ومان هێنان، چونكه‌ جگه‌ له‌‌و چوار ئاژه‌ڵه‌ هیچ ئاژه‌ڵ‌و گیانله‌به‌رێكی تر، به‌ قوربانی نابێت.

٢-  ئاژەڵەکە یەکێک لەم چوار کەموکورتیەی تیدا نەبێت:

–  نابێ‌ كوێر بێت.
– نابێ‌ نه‌خۆشیه‌كی دیاری هه‌بێ.
– نابێ‌ قاچێكی له‌ ده‌ست دابێ‌ یان بشه‌لێ‌.
–  نابێ‌ به‌هه‌ر هۆیه‌ك له‌ هۆیه‌كان مێشكی نه‌مابێ‌.

به‌ڵگه‌ش له‌سه‌ر ئه‌مانه‌، ئه‌‌و فه‌رمووده‌یه‌ی پێغه‌مبه‌ره‌(د.خ), كه‌ ده‌فه‌رمووێ‌: ( أَرْبَعٌ لا يَجُزْنَ الْعَوْرَا‌وُ الْبَيِّنُ عَؤرُهَا ؤالْمَڕيضَةُ الْبَيِّنُ مَرَضُهَا ؤالْعَرْجَا‌وُ الْبَيِّنُ ضَلَعُهَا ؤالْكَسِيرَةُ الَّتِي لا تُنْقِي) , واته‌: چوار ئاژه‌ڵ بۆ قوربانیكردن ناشێن: ئه‌‌وه‌ی چا‌وی نه‌مابێ‌، یان نه‌خۆشه‌،  یان ده‌شه‌لێ‌،  یان مێشكی نه‌ما‌وه‌. سه‌ره‌ڕای ئه‌‌وانه‌ش نابێ‌ به‌شێكی جه‌سته‌ی لێ‌ كرابێته‌‌وه‌‌و، گۆشته‌كه‌ی كه‌م كرد بێته‌‌وه‌.

٣- پێویسته‌ ئاژه‌ڵی قوربانی ته‌مه‌نی پێویستی ته‌‌وا‌و كرد بێ‌، به‌‌و ئه‌ندازه‌ی له‌ پێشه‌‌وه‌ باسمان كرد.

٤- ده‌بێ‌ له‌ كاتی دیاریكرا‌ودا قوربانیه‌كه‌ بكرێ‌، كه‌ له‌ د‌وای نوێژی جه‌ژنه‌‌وه‌ ده‌ست پێده‌كا‌و، له‌گه‌ڵ خۆر ئاوابوونی ڕۆژی سێیه‌می (أیام التَشڕیق) كۆتایی پێ دێت، چونكه‌ پێغه‌مبه‌ر(د.خ) ده‌فه‌رمووێ‌: ( إِنَّ أَوَّلَ ما نَبْدَأُ في يَوْمِنَا هذا أَنْ نُصَلِّيَ ثُمَّ نَرْجِعَ، فَنَنْحَرَ فَمَنْ فَعَلَ ذلك فَقَدْ أَصَابَ سُنَّتَنَا، ؤمَنْ نَحَرَ قبل الصَّلَاةِ فَإِنَّمَا هو لَحْمٌ قَدَّمَهُ لِأَهْلِهِ ليس من النُّسْكِ في شَيْ‌ءٍ) , واته‌: یه‌كه‌م شت له‌ ڕۆژی جه‌ژن نوێژ ده‌كه‌ین، ئینجا قوربانی ده‌كه‌ین، هه‌ر كه‌س ‌وا بكا، ئه‌‌وه‌ سوننه‌تی ئێمه‌ی كردووه‌، هه‌ر كه‌سێكیش پێش ئه‌‌و كاته‌ قوربانی بكا، ئه‌‌وه‌ گۆشتێكه‌ دا‌ویه‌تیه‌ خێزان‌و منداڵه‌كانی‌و به‌ قوربانی نابێ.

٥-  ده‌بێ‌ ئاژه‌ڵه‌كه‌ موڵكی خۆی بێت‌و، لانی كه‌م به‌شێكی قوربانیه‌كه‌ به‌سه‌ر هه‌ژاران دابه‌ش بكات، سونەتە بکرێت بە سێ بەشەوە، بەشێک بۆخۆت، بەشێک بۆ خزمان (تەنانەت گەر دەوڵەمەندیش بن)، بەشێک بۆ هەژاران.