سەردێر

سەدر دەبێتە ئۆپۆزسیۆن…

هۆكارەكانی پشتەوەی بڕیارەكەی چییە؟

گۆران قادر

موقتەدا سەدر ڕێبەری ڕەوتی سەدر، لە هەنگاوێكی نوێدا ،بڕیاریدا بۆ ماوەی سی رۆژ ببێتە ئۆپۆزسیۆن، داواشی لە هێزە پەرلەمانیەكانی دیكە كرد كە حكومەتی نوێ پێكبهێنن، سەدر لەم بڕیارەیدا چەند مەبەستێكی سیاسی و جەماوەری و بەرپرسیارێتی هەیە، كە دەیەوێت لە ڕێگای مانۆڕێكی دیكەی سیاسیدا بۆ ماوەی سی ڕۆژی دیكە هەموو بەرپرسیارێتی دۆخی عێراق بخاتە ئەستۆی چوارچێوەی هەماهەنگی و پەرلەمانتارە سەربەخۆكان.

سەدر وەك سەركردەیەكی پۆپۆلیستی ناجێگیر، ناتوانێت بەردەوامی بە بڕیارەكانی بدات و لەسەر نەهجێك بەردەوام بێت، بۆیە لە قەیرانەكاندا زوو زوو بڕیاری نوێ دەردەكات، هەر وەك چۆن هەفتەی پێشوو ماوەی 15 رۆژی دا بە سەربەخۆكان تاوەكو حكومەت پێكبهێنن، هەروەها ماوەی 40 رۆژیشی بە چوارچێوەی هەماهەنگی دا، كە دوولایەنە سەرەكیەكەی دیكەی مەیدانی سیاسی عێراقن، ئەوانیش شكستیان هێنا، كەواتە لێرە پرسیارێك دێتە كایەوە ئێستا مۆڵەت بەكێ دەدات؟

لە ڕاستیدا سەدر مۆڵەت بە كەس نادات، چونكە پێشتر ئەو لایەنانە تاقی كراونەتەوە و سەركەوتوو نەبوون، بەڵكو ڕاستر وایە لێرەدا بڵێین مۆڵەت بەخۆی دەدات، تاوەكو چەند دەستكەوتێكی سیاسی و جەماوەری بەدەستبهێنێت و خۆیشی لە فشارەكان ڕزگار بكات، چونكە سەدر لێرەدا باش هەلومەرجەكانی خوێندۆتەوە، دەزانێت لە ناوخۆدا جەماوەری عێراق نیگەرانن و ناتوانن چیتر چاوەڕوانی لایەنەكان ببن تاوەكو حكومەت پێكبهێنن، بۆیە ترسی لە خۆپیشاندانی جەماوەری هەیە، هەرگیز ناشیەوێت خۆپیشاندان لە دژی بكرێت، بۆیە وەك سەركردەیەكی پۆپۆلیستی خاوەن بەرژەوەندی بەم بڕیارەی خۆی لە دۆخی ئێستا بێبەری دەكات و دەچێتەوە ناو جەماوەر و پشتگیری داواكانیان دەكات، ئەمەش بۆ سەدر شتێكی نوێ نیە، پێشتریش كە هاوڵاتیانی عێراقی دژی نەبوونی كارەبا و دۆخی تەندروستی خۆپیشاندانیان كرد، سەدر پشتگیری كردن لەكاتێكدا هەردوو وەزارەتەكە بەدەست خۆیەوە بوون!.

هۆكارێكی دیكەی سەدر لەم بڕیارەی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە دەیەوێت خۆی لە فشارە دەرەكیەكان ڕزگار بكات، بەتایبەت لایەنی ئێرانی، كە ئێستا تاڕادەیەك نیگەرانن لە سیاسەتەكانی، بۆ ئەمەش بیانووی بەدەستەوەیە و چیتر فشاری لێناكرێت، چونكە بڕیاری ئۆپۆزسیۆن بوونی داوە، بڕیارەكان لە دەستی ئەودا نیە و لە دۆخی چەقبەستوی عێراقیش بەرپرسیار نیە.

هۆكارێكی سەرەكی دیكە ئەوەیە، كە سەدر باش تێگەیشتووە كە ناتوانن (حكومەتی زۆرینەی نیشتیمانیی)پێكبهێنن، هەروەها بەهۆی پۆپۆلیستیەكەیەوە ناتوانێت بە ڕاشكاوی ئەمە بڵێت، بۆیە دێت چانس بە لایەنەكانی دیكە دەدات كە حكومەت پێكبهێنن، لەكاتێكدا دەزانێت كە سەركەوتوو نابن، كەواتە سەدر لە كۆتاییدا دوو ئامانجی سەرەكی دەپێكێت، خۆی لە فشارە ناوخۆیی و دەرەكییەكان دەدزێتەوە و بەرپرسیارێتی لەسەر خۆی لادەبات، لەلایەكی دیكەشەوە بەبێ ماندوو بوون چاوەڕوانە لەگەڵ لایەنەكانی دیكە حكومەت پێكبهێنێت و پشكی شێری بەربكەوێت، كە ئەمەش لە كۆتاییدا وەك (منەت و هاوكاری ) بۆ لایەنەكانی دیكە ناوزەندی دەكات كە پشتگیری كردوون بۆ پێكهێنانی حكومەت، هەر بە تویتێكیش گەلی عێراق منەتبار دەكات.

دوای ئەم بڕیارەی سەدر، عێراق لەبەردەم دوو سیناریۆی بەهێزدایە ،یان پێكهێنانی حكومەتی (تەوافقی نیشتیمانی)یە،كە زۆرینەی لایەنەكان بەشداری تێدا دەكەن و كۆتایی بە فكرەی (حكومەتی زۆرینەی نیشتیمانی) دەهێنرێت، یان پەرلەمان هەڵدەوەشێتەوە و جارێكی دیكە هەڵبژاردن ئەنجام دەدرێتەوە،بەڵام سیناریۆی یەكەم بەهێزترە، چونكە هەڵبژاردنیش بكرێتەوە هەمان دۆخی ئێستا دێتەوە كایەوە، ئەمە جگە لەوەی پارتە سیاسیەكان لەگەڵ دووبارە هەڵبژاردنەوە نین، جەماوەری عێراقیش ماندووە و ترسیان لە ڕێژەی بەشداری هەیە، بۆیە لە كۆتاییدا عێراق دەچێتەوە سەر ڕێچكە كۆنەكەی خۆی كە تەوافوقی نیشتیمانییە، بۆ پێكهێنانی حكومەتیش وا دیارە زۆر ناخایەنێت، چونكە دۆخی ناوخۆ و دەرەوە و دەستور هاوكار نیە بۆ دواخستنی زیاتری پێكهێنانی حكومەت.