سەردێر

بۆ شێواندنی وێنە گەورەکە، بەڵێ سیناریۆیە

زمناکۆ ئیسماعیل

هەردوو ڕوداوی قورئان دڕاندنەکەی هەولێر و سەمای کوڕو کچەکەی شەقامی سالم، روانگەی زۆرینەی هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستانی بەرەو لای خۆی راپێچکرد، هەردوو ڕوداوەکەش لێکەوتەی جیاوازی هەبوو، بەڵام کەم کەس دەرکی بەپاڵنەری پشتی ڕوداوەکان کرد، ئەم دوو ڕوداوە هاوتەریبە بەڕوداوی، شەڕو ئاڵۆزی لەقامیشلۆ، لەنێوان سوپای سوریاو هێزەکانی سوریای دیموکرات، ئەو ڕوداوەش ڕوانگەی زۆرینەی هاونیشتیمانیانی رۆژئاوای کوردستانی بەرەو لای ئەو جەنگە راپێچکرا، رەنگە لای خۆتان ببێژن، ئەم سێ بابەتە، چی شتێک بەیەکیان دەبەستێتەوە، بەڵام هەر ئەوانە نا، بەڵکو زنجیرەیەک سیناریۆی دیکە، ئامادەن بۆ ئەوەی ڕوانگەی هەریەکە لەئێمە و ئەوانی هاووڵاتی و هاونیشتیمانی، بەلای خۆیدا ڕاپێچ بکات، بەمەبەستی ئەوەی کە فۆکەسمان نەچێتە سەر (ووێنە گەورەکە)، بەگێڕانەوەتان بۆ ڕوداوێکی مێژوویی، ئەم چەند بابەتە سیاسی و کۆمەڵایەتی و بەریەککەوتنە دینییە، تێهەڵکێشی یەکتر دەکەین.

نوسەرو سیاسەتمەداری رەوانشاد، (نەوشیروان مستەفا)، لەپەڕتۆکی (خەون یان مۆتەکە)، باس لەسەرەتای ئاڵۆزییەکانی یەکێتی و پارتی و لایەنەکانی دیکە دەکات و دەڵێت “تورکیا بڕیاریدا نێوەندگیری یەکێتی و پارتی بکات، هەر بۆئەوەش دانیشتنێکی لەشارۆچکەی سلۆپی و بۆ سەرکردەکانی یەکێتی و پارتی رێکخست، وادەی ئەو دانیشتە بۆ رۆژی ١٣ حوزەیرانی ١٩٩٤ دیاریکرا”، باس لەوەش دەکات سەرپەرشتی شاندی یەکێتی لە رەوانشاد مام جەلال و پارتی لە کاک مەسعود و چەند کەسایەتییەکی دیکە پێکهاتبوو، لەلایەنی تورکیش ژەنڕاڵ ئایدن ئاڵتەر بەرپرسی گشتی جەندرمەی تورکیا و نوێنەرانی وەزارەتەکانی دەرەوەو ناوخۆ و سوپا ئامادە بوون.

لەدرێژەی باسەکەیدا دەڵێت “تورکیا لەهەمان رۆژداو لەهەمان شوێن بەجیا لەتەک نوێنەرو سەرکردەکانی یەکێتی و پارتی، کۆ ببونەوە، بەڵێنی تورکیا بۆ یەکێتی و پارتی و وەستاندنی شەڕ و ئاشتبونەوەی لایەنە بەشەڕ هاتووەکان بوو”، بەڵام لەهەمان کاتی ئەو دانیشتنەداو لەسلێمانی و لەکاتی گواستنەوەی تەرمی (عوسمانی قالە منەوەر)، شەڕو پەلاماردان دەکەوێتە نێوان لایەنگرانی پارتی و چەکدارانی یەکێتی و کوژراوو بریندار دەکەوێتەوە”.

دوای ساڵانێکی زۆر، بەهۆی ئەوەی ئەم ڕوداوە لەنزیک ماڵی ئێمە بوو، لەدانیشتنێکی تایبەتدا، پرسیارم لەرەوانشاد کاک نەوشیروان کردو لێم پرسی “پێتوانییە ئەم روداوە دەستی ئێران بوبێت، چونکە لەشوێنێکی دیکە دەڵێیت دەتوانین وەک گۆڕان سلێمانی کۆنتڕۆڵی سیاسی بکەین، بەڵام ناتوانین کۆنتڕۆڵی ئاسایش بکەین، چونکە ئێران هەر رۆژەو لەشوێنێک ئاڵۆزی دروست دەکات بۆمان”، وەڵامەکەی ئەوە بوو، “ئێران و تورکیا بەداڕشتنی نەخشەو فێڵ و تەڵەی سیاسییان لێ ناگەڕێن و ناهێڵن پشوو بدەین”.

لەپاش ئەو پەیڤاندنەی کاک نەوشیروان ئەم ووێنەیەم لەلا دروستبوو، ئەگەر رۆژی ١٣ حوزەیران، لەسلۆپی رێککەوتن لەنێوان یەکێتی و پارتی بکرایە، ئاگری شەڕی ناوخۆ دادەمرکایەوە، بەڵام ئێرانییەکان لەڕێگای نەخشەیەکی خێراو لەکاتی هێنانەوەی تەرمی عوسمانی قالە منەوەر، بەنزینیان کرد بە ئاگرداو لەسلێمانی ئەو شەڕەیان خۆشتر کرد”.

ئەمڕۆش بەهۆی پەیڕەوکردنی سیاسەتی خراپی زۆرێک لەحیزبەکانی هەرێم لەئاستی ووڵاتانی ناوچەکە، تورکیا و ئێران، وەک دوو ئوستازی دروستکاری سیناریۆ، زۆر بەئاسانی توانای لابردنی فۆکەسی خەڵکیان هەیە لەسەر (ووێنە گەورەکە)، بۆ ئەو مەبەستەش هەریەکە لەلایەنە سیاسییەکان و بەکارهێنەرانی تۆڕەکانی سۆسیال میدیا، جێبەجێکاری راستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆی سیناریۆکانن، بەبێ ئەوەی بیر لەدەرئەنجامەکەی بکەنەوە، کەخۆیان، بەرکەوتەو پریشکباری ئەو شەرە مەیدانییەیەی نێو مۆڵتی میدیا و سۆسیال میدیان.

روداوەکانی ئەم دواییەی سلێمانی و هەولێر، سیناریۆی سیاسین و زنجیرەیەک ڕوداوی هاوشێوەش بەدوای خۆیاندا دەهێنن، هۆکارەکەشی لابردنی ڕوانگەو تێبینی خەڵکە لەسەر (هێرشەکانی ئەم دواییەی تورکیا بۆ سەر بادینان و قەندیل)، ئێوە دەتوانن لەڕێگای ئەم چەند روداوە ووێنەکان رونتر ببینین.

یەکەم: شەوی سێ شەممە ٢٠ ئەپڕێڵ، سوپای سوریا لەقامیشلۆ، هێرشیانکردە سەر (ئاسایشی رێڤەبەری خۆسەر).

دووهەم: شەوی پێنچ شەممە ٢٢ ئەپڕێڵ، لەلایەن هاووڵاتییەکەوە، قورئانێک بەدڕاوی، لەسەر شەقامێکی هەولێر دۆزرایەوە.

سێهەم: شەوی هەینی ٢٣ ئەپرێڵ، کوڕو کچێک لە شەقامی سالم و لەبەردەم کافێیەک سەما دەکەن و کچەکە جلێکی نیمچە روتی لەبەردایە.

شەوی شەممە ٢٤ ئەپڕێڵ، چەند هاوڵاتییەک لەسلێمانی و لەشەقامی سالم و لەشوینی سەمای کوڕو کچەکە، نوێژی تەراویح دەکەن، لەهەمانکاتداو رۆژی ٢٤ ئەپڕێڵ، لەهەولێر، کوڕو کچێک دەردەکەون و کچەکە لەسەر پۆستەرێکی گەورە نوسیویەتی باوەش بەخۆڕایی، رۆژێک پاشتر کەسانێکی دیندار دەچنە هەمان شوێن و سرودی ئاینی دەڵێنەوە.

سەرجەم ئەم ڕوداوانە، بوون بەهەڵای گەورەی نێو تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، لەو ڕوانگەیەشەوە سۆسیال میدیا توانی مۆڵتی میدیا بەرەو لای خۆی راپێچ بکات، بەوەش ڕوانگەی هاووڵاتی و هاونیشتیمانی هەرێم، کەوتە سەر ئەو چەند ڕوداوە، بەبێ ئەوەی بزانن لەپارچەیەکی دیکەی نیشتیمان چی دەگوزەرێت؟!،

ئەو رۆژو شەوانەی خەڵک سەرقاڵکرا بوون بەو ڕوداوانە، سوپای تورکیا بەچەکی کیمیاوی و بۆمبی قورس، هێرشی کردۆتە سەر بارەگاکانی گەریلا لە (زاپ و ئاڤاشین و مەتینا) لە بەهدینان، لەڕێگای ئاسمانیش توانیویەتی سەرباز دابەزێنێتە سەر لوتکەی شاخەکان، بەڵام گەریلا لێیان هاتونەتە دەست و تێکشکاون، تورکیا ئەو هێرشانەی دوور لەچاوی میدیا بەئەنجام گەیاندووە، دەیانەوێت تۆڵەی شکاندنی ئۆپەڕاسیۆنی چەند مانگی رابردووی گارا بکەنەوە، بۆ ئەوەش مەبەستییەتی خەڵکی هەرێم سەرقاڵ بکات و هەڵا و بانگەوازی میدیایی لەناوخۆو دەرەوە بۆ دروست نەکەن.

دەوڵەتانی داگیرکاری خاکی کوردستان، گەرەکیانە بەهەموو ڕێگایەک، خاک و نیشتیمان داگیر بکەن، بۆ ئەو مەبەستەش دەبێت رێگایەک بدۆزنەوە بۆ سەرقاڵکردنی خەڵک بەسیناریۆی هەستجوڵێنەر، ئەگەر ئەو رۆژگارە ئێران لەڕێگای سیناریۆوە ئاگری شەڕی ناوخۆی هەڵنەگیرساندایە، ئەمڕۆ دۆخی ئێمە لەوپەڕی باشتریندابوو، ئەگەر ئەمڕۆش تورکیا سیناریۆ دروستنەکات و شەقامی هەرێم سەرقاڵی یەکتری نەکات، دەبێت لێ بگەڕێت و شەڕی داگیرکردنی خاکو نیشتیمانی کوردان نەکات، هەربۆیە بەبێ دوو دڵی، سەرجەم ڕوداوەکانی ئەم چەند رۆژە بەسیناریۆی تورکیاو هاوئاوازەکانی لەناوخۆی عێراق و هەرێم دەزانم.