سەردێر

کۆنگرەیەکی پێشوەخت 

سەمەد زەنگەنە

یاسایەكی فیزیكی هەیە دەڵێت : هەموو كردارێك پەرچەكردارێكی هەیە ، ئەم یاسایە لە سەرجەم كایەكانی ژیاندا بە ئابوری و كۆمەڵایەتی و سیاسیشەوە بوونی هەیە .
مێژوی یەكێتی نیشتیمانی كوردستانیش سەرتاسەری كارو كاردانەوە بووە ، كاری هەرەس كاردانەوەی شۆڕشی نوێی بە دوادا هات ، كاری ئایدۆلۆژیای بە ناو دیموكراسی و ناواخن خێڵەكی و عەشیرەتگەرایی ، كاردانەوەی شوێنپێهەڵگرتنی ماركسی ، لینینی ، ماوی ، عێراقچی بە دوای خۆیدا هێنا .
حەتمەن هەچ كارێكیش لەسەر كاردانەوەیەك ، هەچ كردارێك لەسەر پەرچەكردارێكی بێ‌ روئیایی و بێ‌ ستراتیژی و بێ‌ بنەمایەكی زانستی سیاسی بونیات بنرێت هەمیشە لەسەر ئەرزیەتێكی فشەڵ كاردەكات و هەموو بومەلەرزەیەكی ناوەختەی سیاسی تسۆنامیەكی هەڵچون و كەرتكردن و شەقبردنی بە دوادا دێت ( سۆسیالیست ، زەحمەتكێشان ، ئاڵای شۆڕش ، گۆڕان ، هاوپەیمانی ) .
نێوانی كۆنگرەی سێ‌ و چواری یەكێتی نیشتیمانی كوردستان نزیكەی دە ساڵێكی خایاند ، بۆچی؟ چونكە كێشمەكێشی تەكەتول ، ئەو نەخۆشیەی شێرپەنجەیەكی بەردەوامی یەكێتی بووە ، هۆكاری سەرەكی نەهامەتییەكانە ، لە ماوەی دە ساڵدا هیچ شتێك نەما بەو یەكێتیە بنكە فراوانە شۆڕشگێڕەی نەكەن، بەڵام هەر كۆتایی نەهات ، بۆچی؟ چونكە سوپایەك شەهیدی سەربەرزی نێو گۆڕی هەیە ، سوپایەك كادری ڕوناكبیر شكدەبات ، سوپایەك توانای لە بن نەهاتووی هەیە.
بەڵام كورد دەڵێت : ( جام كە پڕ بوو لێی دەڕژێت ) ، لە ماوەی دە ساڵدا جامی نا عەدالەتی ، بێ‌ سەرو بەری و بێ‌ دسپلینی ، بێ‌ بەرنامەیی و بێ‌ ئایدۆلەژی و بێ‌ ستراتیژی و بێ‌ و سەدان بێی دی ، ئەو جەستە هەمیشە بەهارییەی یەكێتی كرد بە كێڵگەی بەرهەمهێنانی برین و كێم و كرمی مشەخۆران ، پۆلێك شۆڕشگێڕانی شاخ ، بازرگانانی هەلپەرستی سەردەمی شار لە شەقەی باڵیانداو ڕوەو هەولێر هەڵفڕین ، ڕەنگە هەندێكیشیان ڕاونرابن و یەكێتی بەدەر كرابن ، هەندێك لەوانەشی ماونەتەوە ڕەنگە ڕۆشتنیان باشتر بوو بێت، ئێستە كەوتونەتە جەستەی یەكێتی و هەر ڕۆژەی پارچەیەك ، قۆناغێكی ئەو مێژووە لەكەدارو ئاوەژوو دەكەنەوە . سەدان كادیری دڵسۆزو دەروێش ئاساو گیانفیداو سەربازانی ونی كایە جۆراوجۆرەكانی ( ڕاگەیاندن و ڕێكخستن و ….هتد ) لە نێوان باڵەكانی تەكەتولدا ئاوارەو سەرگەردان و میوانی هەمیشەیی ماڵەكانی خۆیان كران .
لەو ماوە دورودرێژەدا مەكتەبی سیاسی و بە تایبەت سەركردایەتی یەكێتی كۆبونەوەیەكیان بۆ نەدەكرا !كایەكانی دارایی و سەربازی و ڕاگەیاندن و ڕێكخستن ئیفلیج ببون .
ئەمانە هەمویان كردار بوون ، دەبوایە چاوەڕوانی پەرچەكردارێك بین ، لەو حاڵەتە نا ئاسایی و نا سروشتیەی كاری حزبیدا دەبایە پەرچە كردارێكی توند ، شۆڕشگێڕانە ، هەڵچون ، پڕ لە سۆز ، تەكەتولگەراییەكی خەستتر سەرهەڵبدا ، دەبایە چارەسەرێك ، ئەگەر لەسەر بنەمای ستراتیژێكی سیاسیش نەبێت ، گردبونەوەیەكی زۆر و بۆر و هەمەڕەنگ سەرهەڵبداو كۆببنەوە .
بۆیە كۆنگرەی چواری یەكێتی ئەنجامی ئەو كردارانە بوو ، بە واتایەكی دی كۆنگرەی یەكێتی پەرچەكردارێكی پێویست بوو بۆ گۆڕانكاری لەو دۆخە چەقبەستوییەی یەكێتی تێدا خنكابوو.
دوای ئەوە چی ڕویدا؟ واتە كۆنگرە ئەو خەونە ڕەنگاڵەییە بوو كە یەكێتیەكان دەیانبینی ؟ چارەسەری كێشەكانی یەكێتی كرد ؟ تەكەتولی نەهێشت ؟ كادیرە دڵشكاو و ڕەنجاوەكانی ئاشتكردەوە ؟ گەندەڵی و مشەخۆری و بە هەدەردان كۆتایی هات ؟ ڕاگەیاندن : ئەو چەكە كاریگەرەی خەباتی یەكێتی كە شاروشاخی دەخرۆشاند هەر لە كولەكەی بیلالدا بانكی حەق دەدات یان كەڕەنای سەرچۆپی هەڵپەڕكێیەكی نوێیە ؟
ڕێكخستن : ئەو ئالیەتە توندوتۆڵەی شانە چەكدارەكانی شاخ و ڕێكخستنەكانی شاری بە گیانی لەخۆبوردەیی و قوربانیدانەوە گرێدابوو، ڕوحی كاركردنی خۆبەخشانەی بەبەردا كراوەتەوە ، یان بەخشینەوەی پلەو پۆستەكانی ڕێكخستن وەكو نوقڵی بەرات بەر دراوسێ‌ و نەیارەكانیشمان دەكەوێت ؟
دارایی هەروەكو جاران سواڵی كەسابەتی پارەو پرۆژەی پەیداكردنی قوتی ژیانی كادیرانی یەكێتیە و ئەو بەرپرسانەی وەكو سەربازی ون هەموو تەمەنیان لە خزمەتی كەسوكاری شەهیدان و كادیرانی نەخۆش و خوێندكارانی بێ‌ دەرماڵەدا بردۆتەسەر ئێستا لەگەڵ بازرگانان و مشەخۆرەكاندا كارەكانیان بەشكراوەو ڕابردوی پاك و دوێنێی بەرژەوەندی پەرستی تێكەڵاو كراوە ؟
پەیوەندییە كوردستانی و عێراقی و ئیقلیمی و نێو دەوڵەتیەكانمان خراوەتەوە سەر سكەی سەردەمی مام ، یان دوای ڕوداوەكان كەوتوین و وەك عەباسە نازانین لە دیوەخانان چی باسە ؟
ئەگەر حەق بدەین بە هاوسەرۆكان و سەركردایەتییە نوێیەكەی یەكێتی دەبێت بڵێین ، قەیرانی دارایی ، كۆرۆنا ، ڕێكخستنەوەی نێو ماڵێكی شڵەژاو و شڵەقاو و دۆڕاو، بەڵگەیەكی تا ڕادەیەك ڕاستن كە ساڵێك دوای كۆنگرە زۆر نیە بۆ دوبارە داڕشتنەوەو پێداچونەوەی ستراكچەرو ستراتیژی یەكێتی .
بەڵام بیانویەكی ناماقوڵ و لۆژیكێكی دۆڕاوە ئەگەر هەندێ‌ كاری لە پێشینەو سەرەتایی و جەوهەرییان ئەنجام نەدابێت ، وەكو :
1-نەهێشتنی گەندەڵی و مشەخۆری و هەلپەرستی ئەوانەی وەكو تانوپۆ بە جەستەی یەكێتیەوە لكاون و ئێستەش ژمارەیان زیادی كردوە .
2-نەهێشتن و بنەبڕكردنی تەكەتول ، ئەو پەتایەی یەكێتی گەیاندە ئەو ڕۆژەی ئیرەیی پێنەبرێت ، كە ئێستاش بازاڕی گەرمەو كاڵاكانی كوالیتی بەرزترن .
3-دورخستنەوەی گوتاربێژەكانی سوڵتان و ئەو بە ناو ڕاوێژكارانەی هەرگیز پرۆژەو پێشنیارو بەرنامەیەكی زانستیانەیان پێنەبوە بۆ هاوسەرۆكان و پێشخستنی یەكێتی و چەسپاندنی ستراتیژی كاركردنی ، تەنها كاریان دورخستنەوەی خەڵكانی دڵسۆزو بە وەفای پەكێتی نیشتمانی بوە و ئێستەش لە بەرگ و دیزاینێكی شێوە جیاوازدا بەردەوامن .
4-ماقوڵە هەتا ئێستەش یەكێتی گوتە بێژێكی ڕەسمی نیە ، یان هەیەتی و یەك وشەی نەوتوە ، ماقوڵە هەتا ئێستەش مەكتەبی ناوەندیی ڕاگەیاندنی یەكێتی بەرپرسێكی نیە ، یان هەیەتی و خۆی بە كاتی دەزانێت ؟
ماقوڵە ئەو هەموو سەركردایەتییە هەتا ئێستە چوار وتاری جوان ، چوار پێشنیاری دروست و زانستیانە ، چوار هەوڵی جدیی بۆ هەستانەوەو بوژانەوەی یەكێتی ، بەشداریكردنی چوار بەرنامەی تەلەفزیۆنی ، چوار خولی كادیران ، چوار ڕوبەڕوبونەوەو بەرچەرچدانەوەی نەیارانیان نەكردوە ؟
ئەگەر هەڵسەنگاندنێكی زانستیانەی سیاسی بۆ ساڵێك دوای كۆنگرەی یەكێتی بكەین ناچارین بڵێین :
1- هەرچەندە بە گوێرەی پەیڕەو دەسەڵاتی یەكلاكەرەوە لای سەركردایەتیە ،بەڵام یەكێتی ئەو هەموو سەركردایەتیەی نەدەویست ،چونكە بە ڕاستی ناو و پێگەو پێناسەی سەركردایەتی پڕ بە باڵای هەندێك لەو كاڵایانە نیە پێشەوایەتی حزبێكی وەكو یەكێتی بكەن .
2-بڕیارێكی هەڵە بوو كە بەرپرسی مەكتەبەكان ئەندامی مەكتەبی سیاسی بن ، چونكە كارەكان و ئەركەكانی مەكتەبی سیاسی جیاوازە لە كاری ڕۆژانەی مەكتەبەكان ، كاری ئەوان بەڕێوەبردن و جێبەجێكردنی ستراتیژەكانی یەكێتیە ، نەخشەسازی و بڕیارلێدانی سەرجەم كایەكانی كاری حزبییە ، ئەندامانی مەكتەبی سیاسی پێویستە قاڵبوی سیاسەت و گفتوگۆو دانوستاندن و دواڕۆژی سیاسەتی حزب بن .
بۆیە پێویستە یەكێتی نیشتمانی كوردستان ، پلنیۆم ، یان بڕیاری كۆنگرەیەكی پێشوەختە بدات ، بۆ پێداچونەوە بە سەرجەم كایەو پایەكانی كاری حزبی و سیاسی خۆیدا ، سەركردایەتیەكەی كەمبكاتەوەو ستراتیژی كاركردنی بگۆڕێت بە شێوەیەك لەگەڵ مێژوو ئەركی قۆناغەكەدا بگونجێت .