سەردێر

پەكەكە دوای 43 ساڵ

خەڵك

ئەمڕۆ 43 هەمین ساڵوەگەڕی دامەزراندنی پارتی كرێكارانی كوردستان پەكەكەیە.

پارتی كرێكارانی كوردستان پەكەكە لە 26- 27ی نۆڤەمبەری 1978 لە گوندی فیسێی پارێزگەی ئامەدی باكووری كوردستان دامەزرێندراوە.

ئێستا پەكەكە لە شەڕێكی دەستەوئێخەدایە لەگەڵ سوپای توركیا لە هەرێمی كوردستان و تا دێت فشارەكان لەسەری لەلایەن توركیا و حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە لەسەری زیادتر چڕ دەكرێنەوە.

لە ماوەی ساڵانی رابردوودا گۆڕانكاری لە شەڕی پەكەكە و توركیادا بووە، توركیا فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان درۆن لە شەڕەكاندا بەكاردەهێنێت فڕۆكەیەك توانای توركیای لە جەنگدا زۆر بەرەوپێشبردووە، بەهۆیەوە ژمارەیەكی زۆری سەركردەی پەكەكە لە هەرێمی كوردستان كوژراون بەتایبەت لەسنووری پارێزگەی سلێمانی.

پەكەكە لە هەرێمی كوردستان لە دوای جەنگی داعشەوە توانای ناوچەی شەنگالیش بۆ خۆی بگرێت و ئێستا لە ژێر گرووپە چەكدارەكانی ئێزدی نزیك لە خۆیەتی.

پەكەكە لە رۆژئاوای كوردستانیش لە 2012وە رۆڵی سەرەكی هەیە و حیزبە نزیكەكانی ئەو حكومڕانی رۆژئاوا دەكەن.

پەیەدە كە پارتی سەرەكی رۆژئاوا و حكومڕانی ناوچەكەیە بە باڵی پەكەكە لە رۆژئاوا هەژمار دەكرێت، ئەو لەگەڵ ئەمریكا هاوپەیمانی بەستووە و توانی دواین پێگەی تێرۆریستانی داعش تێكبشكێنێت.

پەكەكە هەرچەندە لەباشوور رەوشی باش نییە، بەڵام توانیویەتی بە رۆژئاوای كوردستان باڵانسی هێزەكەی راست بكاتەوە، كە لە ڕووی سیاسی و ئابوورییەوە كەڵكی زۆری لە رۆژئاوا وەرگرتووە.

پەكەكە لە رۆژهەڵاتی كوردستانیش نێوانی لەگەڵ حیزبەكانی دیكەی رۆژهەڵات بەتایبەت دێموكرات و كۆمەڵەدا خۆش نییە، چونكە ئەوان بە پەكەكە بەمێوان دەزانن، بەڵام پەكەكە لە رێگای پژاك و كۆدارەوە خۆی كردووەتە خاوەن لە رۆژهەڵاتی كوردستان.

لەسەر ئاستی هەرێمیش پێوەندی پەكەكە لەگەڵ حكومەتەكانی تاران و بەغدا باشە، لەگەڵ دیمەشقیش لەرێگای پەیەدە و رۆژئاواوە بە چاودێری رووسیا لە گفتووگۆدان لەسەر ئایندەی رۆژئاوا.

پەكەكە پێوەندی لەگەڵ توركیا زۆر خراپە، هیچ ئاسۆیەك بۆ دەستپێكردنەوەی پرۆسەی ئاشتی لە گۆڕێدا نییە، هەرچەندە باس لە چەند هەوڵێك دەكرێت.

پەكەكە پێوەندی لەگەڵ هەولێر خراپە، ئەمساڵ چەندین شەڕ و رووبەڕووبونەوە رووی داوە، ژمارەیەك پێشمەرگە و گەریلا گیانیان لەدەستداوە.

پارتی كرێكارانی كوردستان پارتێكی كوردیی باكووری كوردستانە وەك پارتێكی ماركسی-لینینی دامەزرا. بە بەشداربوونی ٢٣ ئەندام كۆنگرەی دامەزراندنی پەكەكە پێكھێنرا. ناوی پەكەكە لە لایەن فەرھاد كورتاییەوە پێشنیار كرا.

پەكەكە لە سەرەتاوە بە كاری سیاسی دەستی پێ كرد بەڵام لە ساڵی ١٩٨٤ بە ناچاری بووە ڕێكخراوێكی چەكداری و ئایدیۆلۆژیایی پەكەكە لەسەر بنەما شۆڕشگێڕییەكانی ماركسیزم – لینینیزم و نەتەوەخوازیی كوردی دامەزرێنرا.

ئامانجی پەكەكە دروستكردنی دەوڵەتێكی سەربەخۆی كوردیی سۆشیالیستی بوو لە كوردستان، ئەو ناوچەیەی كەوتۆتە باشووری ڕۆژھەڵاتی توركیا، باكووری ڕۆژھەڵاتی عێراق، باكووری ڕۆژھەڵاتی سوریا و باكووری ڕۆژئاوای ئێران، كە تێیدا كوردەكان ڕێژەی سەرەكی دانیشتوان پێك دەھێنن.

ئەم ئامانجە ئێستا نوێ كراوەتەوە بەوەی داوای مافی كلتوری و سیاسی بۆ كوردەكانی ناو دەوڵەتی توركیا دەكەن. پەكەكە پشتیوانییەكی بەربڵاوی ھەیە لە نێوان كوردەكانی توركیا و لایەنگرییەكی سنووردار لەلایەن كوردەكانی پارچەكانی تر. لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی لە لایەن چەند دەوڵەت و ڕێكخراوێكەوە بە تیرۆریست ناسێنرا، لەوانە ئەمریكا و ناتۆ و یەكێتیی ئەورووپا بەڵام دوایی ھاتنی پڕۆسەی ئاشتی لە توركیا یەكێتیی ئەوڕووپا ناوی پەكەكەی گۆڕی لە لایەنێكی تیرۆریست بۆ چالاكوانان بەڵام ئەمریكا و ناتۆ ھەڵوێستی خۆیان نەگۆڕیوە.

لە ساڵی ٢٠٠٧دا بە یەكێك لە ١٢ ڕێكخراوە تیرۆریستییە چالاكەكان ناسێنرا بەپێی بەشی دژە تیرۆر و چالاكییەكانی سەر بە فەرمانگەی گشتی ئاسایشی توركیا.

ھێزە چەكدارەكانی توركیا نزیكەی ٨٠٠٠ دێی كوردستانیان خاپوور كرد و بەمەش نزیكەی ٣–٤ میلیۆن كورد ئاوارەبوون.

لە ١٩٨٤ەوە كە پەكەكە شەڕی چەكداری دەست پێكردووە، زیاد لە ٣٧٠٠٠ كەس كوژراون.

رێبەری پەكەكە عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە ساڵی 1999وە لە دورگەی ئیمڕاڵی توركیا لە زینداندایە، حكومەتی توركیا بە ئاسانی رێگا نادات كەسوكاری و پارێزەرەكانی چاویان پێی بكەوێت.