سەردێر

گەورەترین كۆمپانیای خانووبەرەی چین مایەپووچ بوو

مەترسیی دروستبوونی تەنگەژەی ئابووری جیهانی هەیە

خەڵك

كۆمپانیای ئیڤرگراند، کە گرووپێكی گەورەی بواری خانووبەرەیە لە چین و دووهەم گەورەترین كۆمپانیای بواری پەرەپێدانی خانووبەرەیە و پلەی 122هەمین دەگرێت لەنێو گرووپە گەورەكانی جیهاندا لە ڕووی داهاتەوە.

ئەم كۆمپانیایە ساڵی 1996 لە شینگین دامەزراوە، خاوەنی نزیكەی 200 هەزار كارمەندە و سەرمایەكەی سەرووی 300 ملیار دۆلارە و داهاتی ساڵانەی 37 ملیار دۆلار بووە.

بەم دواییانە كۆمپانیای ئیڤرگراند مایەپووچبوونی خۆی راگەیاند، کە ئەمە شۆكێكی گەورەی جیهانی درووستكرد.

چین گەورەترین ئابووری ئاسیایە، ئەم تەنگەژەیە تووشی شۆكێكی دارایی كردووە.

شرۆڤەكاران دەڵێن گرینگیدانی بازاڕی ئێستا بە قەرزەكانی ئیفرگراند و قەرزە بێ پێشینەكانی پەكین لە بواری خانووبەرەدا، شۆكێكی دروستكردووە لەلای لایەنی خستنەڕوو.

چین دووچاری زۆر تەنگەژە و كێشە بووە لە بوارەكانی وزە و سووتەمەنی و زۆر بوارەكانی دیكەی بەرهەمهێناندا، بۆیە بڕیارداوە بەشێك لە كۆمپانیاكان كارەكانیان كەمبكەنەوە یان رابگرن و لە هەرێمی چجینگ بە تەنها 160 كۆمپانیا و كارگە داخراون كە لە بواری وزەدا كاریان كردووە.

پێشتر حكومەتی چین حكومەتە نێوخۆییەكانی ئاگاداركردەوە لە خۆ ئامادەكردن بۆ هەرەسهێنانی كۆمپانیای ئیڤرگراند بەپێی راپۆرتی وۆڵستریت جۆرناڵی ئەمریكایی.

ئەم مایەپوچبوونە بە زریان و گەردەلوول ناوبراوە كە پێویستە حكومەتە نێوخۆییەكان لەسەر ئاستی نێوخۆ و كۆمپانیاكانی دەوڵەت رێنمایی بەپەلە دەربكەن بۆ ئیدارەدانی تەنگەژەكە بە شێوازێكی رێكخراو.

بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیاكە (چوو چیایین) داوای لە زیاد لە 4000 هەزار بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیاكە كرد لە ئێوارەی شەممەی هەفتەی رابردوو خۆیان ئامادە بكەن بۆ دەستكردنەوە بە كار و بەرهەم و رادەستكردنی خانووبەرە.

ئاماژەی بەوەشكرد دەتوانن مافی خاوەن یەكەكان و وەبەرهێنەران بپارێزن.

پەیوەست بەم باسە، رۆژنامەی وۆڵستریت جۆرناڵ بڵاویكردەوە؛ حكومەتی چین حكومەتە نێوخۆییەكانی راسپاردووە بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست بۆ كەمكردنەوەی كاریگەریی ئەم كۆمپانیا گەورەیە لەسەر كڕیارانی خانوو و ئابووری بەشێوەیەكی بەرفراوان لە رێگای دانانی سنوورێك بۆ بێكاربوون و سیناریۆی زیادبوونی رووداوەكان لەگەڵ ئەم رەوشە نوێیەدا.

ئەم كۆمپانیایە كە سەرمایەكەی 300 ملیارە، ئێستا بڕی 305 ملیار دۆلار قەرزدار بووە، بۆیە بەناچاری سەرجەم پرۆژەكانی راگرتووە لەسەرانسەری وڵاتدا.

بانكی نێوەندی چین بۆ راگرتنی باڵانسی ئەم هەرەسە بڕیاریدا 18.6 ملیار دۆلار بخاتە بواری بانكی لەچوارچێوەی مەترسییەكانی مایەپووچبوونی كۆمپانیاكە بۆ هێوركردنەوەی رەوشی بازاڕ.

ئابووریناسان بە دووری نازانن ئەم تەنگەژەی لە چین سەریهەڵداوە كاریگەریی لەسەر تەواوی جیهان بە هەرێمی كوردستانیشەوە دروستبكات، چونكە هەرێم سەرچاوەیەكی سەرەكی هاوردەی چینە.

ئابووریناسان هۆشداری دەدەن لە ئەوەی ئەم تەنگەژە، تەنگەژەیەكی ئابووری و دارایی جیهانی هاوشێوەی 2008 لە جیهاندا درووست بكات.