سەردێر

مامۆستایانی وانەبێژ سیستمی پەروەردەیان لە دەرەوەی شارەكان ڕاگرتووە

خەڵك-

پەڕلەمانتارێك ئاشكرای دەكات، كە حكومەت ووەڵامی نەرێنی لەسەر دامەزراندنی مامۆستایانی وانەبێژ داونەتەوە و جێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان ڕایدەگەیەنێت، ژمارەی مامۆستایان بەراورد بە دەرەوەی شار، لەنێو شارەكان زۆرە و بەشەوانەی بەشێك لە پسپۆڕییەكانیش كەمن.

بۆ چارەسەركردنی كێشە و گرفتەكانی كەمی مامۆستایان لە دەرەوەی شارە گەورەكان، حكومەت هانای بۆ وانەبێژان بردووە، بەپێی زانیارییەكانیش حكومەت دەتوانێت دایانمەزرێنێت، بەڵام تا ئێستا هیچ بەڵێنێك نییە و بەرپرسێكی یەكێتی مامۆستایانیش دەڵێت: “ستەمیان لێدەكرێت”.

وەزارەتی پەروەردە: پڕۆژەمان داوەتە ئەنجوومەنی وەزیران
عومەر گوڵپی‌، ئەندامی‌ لیژنەی‌ دارایی‌ لە پەڕلەمانی‌ كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پاشئەوەی‌ وەڵامدراینەوە، كە بەهۆی‌ خراپی‌ دۆخی‌ داراییەوە حكومەت مامۆستایانی‌ وانەبێژ دانامەزرێنێت، بە نووسراوی‌ ژمارە (٩٤) لە بەرواری‌ (١٢ی‌ ٩ی‌ ٢٠٢١)، ئەم وەڵامەمان ڕەتكردەوە و جەختمان لە بەدواداچوونمانكردەوە لەسەر كێشەی‌ مامۆستایانی‌ وانەبێژو داوامانكرد حكومەت وەڵامی‌ نوێ‌ و چارەسەری‌ گونجاو بۆ مامۆستایانی‌ وانەبێژ بدۆزێتەوە، بەجۆرێك هاوتابێت لەگەڵ باشبوونی‌ دۆخی‌ دارایی‌ هەرێم‌ و ئەو داهاتەی‌ ئێستا دەگاتە دەست حكومەت.

لای خۆشییەوە، عەتا ئەحمەد، جێگیری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، حكومەت كارێكی زۆر باشی كرد، كە سەرجەم مامۆستایانی گرێبەستی كردە هەمیشەیی، بەڵام پێویستە كار بۆ چارەسەركردنی كێشەی وانەبێژەكانیش بكات.

وتیشی، “وانەبێژەكان زیاتر لە 18 هەزار كەس دەبن و هیچ قسەیەك نییە كە چیان لێبكەن، وەزارەتی پەروەردەش دەڵێت: پڕۆژەیەكمان داوەتە ئەنجوومەنی وەزیران، بەڵام پڕۆژەكە دیار نییە چییە”.

بودجەی هەرێمی كوردستان زیاترە لە پێویستییەكانی
عومەر گوڵپی داوا دەكات سەرجەم وانەبێژان بكرێنە هەمیشەیی و دۆخی دارایی هەرێمیش باشە بەشێوەیەك، نرخی‌ جیهانی‌ ستانداردی نەوت بۆ سەرو (٧٥) دۆلار بەرزبووەتەوە، ئەمە باشترین دۆخە پاش سێ ساڵ، ئەو نرخەی‌ نەوتی‌ هەرێمی‌ پێ دەفرۆشرێت تەنها (٧ تا ٩) دۆلار جیاوازە لە تێكەڵەی‌ ئەو جۆر و نرخەی‌ نەوتی بەسرەی پێ دەفرۆشرێت.

بە وتەی ئەو پەڕلەمانتارە، داهاتی هەرێم بەمجۆرەیە: بەلای‌ كەمەوە ڕۆژانە نەوت بە (٦٥دۆلار)و زیاتر دەفرۆشێت، كە ئەگەر ڕۆژانە تەنها (٤٧٠ هەزار) بەرمیل بفرۆشێت ئەوە داهاتی‌ نەوت لە ڕۆژێكدا بریتیە لە(٣٠ ملیۆن) دۆلارو لە مانگێكدا نزیكەی‌ (٩١٧ ملیۆن دۆلار) كە بە دینار دەكاتە (یەك ترلیۆن ‌و 328 ملیار) دینار، پاش دەركردنی‌ خەرجییەكان، ئەوە نزیكەی‌ (٧٠٠ ملیار) دینار بەتەنها داهاتی مانگانەی‌ نەوتە، بە داهاتەكانی‌ تری‌ گومرگ‌ و باج‌ و ڕسومات‌ و (٢٠٠ ملیار) دیناری‌ بەغداوە ئەوە مانگانە داهاتی‌ هەرێم زیاترە لە (یەك ترلیۆن‌ و 250 ملیار دینار).

دەشڵێت: “كۆی‌ پێویستی‌ بودجە بۆ خەرجییەكانی‌ هەرێم و مووچەی تەواو تەنها یەك ترلیۆن دینارە و مانگانە هەرێمی‌ كوردستان بەلای‌ كەمەوە (٢٠٠ ملیار) دیناری‌ زیاترە لەوەی،‌ كە پێویستیەتی‌، ئیتر بۆ پارە نیەو دۆخی دارایی خراپە؟”.

پێویستە حكومەت كۆڵەكەی پێشخستنی قوتابخانەكان دەستبەر بكات
عومەر گوڵپی ئاشكرایكرد، یەكێك لە كۆڵەكە سەرەكییەكانی‌ پێشخستنی‌ قوتابخانە و پشتیوانیكردنیان دەستەبەركردنی‌ مافی‌ مامۆستایانە، لە دۆخێكدا ئەوەی‌ تۆزێك پارە بەخۆیەوە شك بەرێت منداڵەكانی‌ لە قوتابخانە حكومییەكان دەردەهێنێت‌ و ڕوو دەكاتە قوتابخانەی‌ ناحكومی‌، ئاخر حكومەت بەم دۆخەوە دەتوانێت كێبركێی‌ قوتابخانەی‌ ئەهلی‌ بكات؟ ئاخر دەكرێت مامۆستایەك بتوانێت ئەركەكانی‌ جێبەجێ بكات تۆ مافەكانی‌ بۆ دەستەبەر نەكەیت؟ دەكرێت مامۆستایەك لە گوندێكی‌ دوورە دەست وانەبڵێتەوە مانگی‌ بە (١٦ هەزار) دینار؟

جەختی لەوەش كردەوە، ئێمە بەردەوام دەبین لە بەدواداچوون بۆ ماف‌ و چارەنووسی‌ مامۆستایانی‌ وانەبێژ كە ژمارەیان زیاترە لە (٢٠ هەزار) مامۆستاو كۆڵەكەی‌ بەردەوامی‌ خوێندنن لە ژمارەیەكی‌ زۆر قوتابخانە، ڕەخساندنی‌ هەلی‌ كار بۆ گەنجان، بە هەمیشەییكردنی‌ فەرمانبەرانی‌ گرێبەست، دامەزراندنی‌ یەكەمەكانی‌ زانكۆو پەیمانگا، ئەگەر بمانزانیایە پارە نیەو داهات خراپە بەدڵنیاییەوە نەمانئەنتوانی‌ ئەم داوایانە بكەین‌ و سوربین لەسەر ڕاستكردنەوەی‌ حكومەت‌و دەسەڵات.

مامۆستایانی وانەبێژ سیستمی پەروەردەیان لە دەرەوەی شارەكان ڕاگرتووە
عەتا ئەحمەد، جێگری سەرۆكی یەكێتی مامۆستایانی كوردستان ڕایگەیاند، وانەبێژ زۆر ستملێكراو و داماون و پارەیەكی وایان نییە و زۆربەیان لە گوندە دوورەدەستەكان و دەرەوەی شارن و حكومەتیش دیار نییە چییان لێدەكات.
ئاشكراشیكرد، وەزارەتی پەروەردە دەڵێت، بەراورد بە ژمارەی خوێندكار مامۆستامان زۆرە، بەڵام كێشەكە لەوەدایە لەنێو شارەكان كەڵەكەبوویەكی زۆر هەیە و مامۆستا زۆرە و لە دەرەوەی شاریش مامۆستا كەمە.

جەختی لەوەش كردەوە، وانەبێژ قوتابخانەكانی دەرەوەی شاریان بۆ حكومەت ڕاگرتووە و نزیكەی 20%ی وەزارەتی پەروەدە پێدەهێنن.

یەكێك لە وانەبێژەكان، كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێـتەوە بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، ئەو كارەی ئێمە دەیكەین زۆر گەورەیە، بەڵام پاداشتەكەی هێندە كەمە شەرم لە وتنی دەكەیت.

وتیشی، “حكومەت باكی بە پەروەردەی نەوەكانی نییە، بەڵام پێویستە هاووڵاتیان و سەرمایەداران كار بۆ درووستكردنی نەوەیەكی پێشكەوتوو بكەن، بەڵام بەم شێوەیەی ئێستا دۆخی داهاتووی هەرێم لە ڕووی پەروەردە و زانستەوە لە مەترسیدارە”.