سەردێر

ماددەی هۆشبەر، بۆمبێكی تەوقیتكراو لە هەرێمی كوردستان

خەڵك-

ڕاهێنەرێكی بەگژداچوونەوەی ماددەی هۆشبەر ڕایدەگەیەنێت، ماددەی هۆشبەر یەكێكە لە دیاردە مەترسیدارەكانی مێژووی مرۆڤایەتی و لەسەر ئاستی جیهان و نەتەوە یەكگرتووەكانیش بە توندی ڕووبەڕووی بوونەتەوە.

ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانی بەرەنگاربوونەوەی ماددەی هۆشبەرە و لە تەواوی جیهان و هەرێمی كوردستانیش هەموو هەوڵێك دەدرێت بۆ ڕووبەڕووبونەوەی بەكارهێنەران و ئەو كەسانەشی بازرگانی پێوە دەكەن.

ئەنوەر عەرەب، ڕاهێنەری بەگژداچوونەوەی ماددەی هۆشبەر بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، كاریگەرییەكانی بەكارهێنانی ماددەی هۆشبەر لەسەر تەواوی لایەنی تەندروستی مرۆڤ هەیە و دیوی دووەمیشی ئەوەیە كاریگەری لەسەر لایەنی دەروونی مرۆڤ هەیە و مرۆڤەكان تێكدەشكێنێت هەر بۆیە لەسەر ئاستی جیهانی قەدەغە كراوە.

وتیشی، “لە ئێستای هەرێم بەهۆی ئەوەی كەوتۆتە ناوچەیەكی جوگراییەوە بۆتە ناوەندێكی ئاسان و كەمترین چاودێریشی لەسەرە، وایكردوە بە ئاسانی هاتووچۆ بەو مادانە بكرێت بۆ وڵاتان و باشووری عێراق”.

ئاشكراشیكرد، هەرچەندە لە ئێران بەگژداچوونەوەیەك توند هەیە، بەڵام بەهۆی ئەوەی هاوسنوورە بە ئەفغانستانەوە، كە وڵاتێكی بەرهەمهێنە ئاسانتر ئەو ماددانە دەگاتە هەرێمیش، ئەمە وایكردووە ڕۆژانە ئامارەكانی دەستبەسەرداگرتی ماددە هۆشبەرەكان زیاتر بێت و لە نوێترین ئاماریش زیاتر لە 200 كیلۆ لە سلێمانی دەستی بەسەردا گیراوە، هەروەها هاوردەكردنی حەبی ترامادۆڵ و ماددەی شیشە، كە مەترسیدارترین جۆرەكانیان زەنگێكی مەترسیدارە بۆسەر هەرێم بە تایبەتی توێژی خوێندكاران و لاوان، كە لای هەمووان ئاشكرایە قەیرانی دارایی و بێكاری و زیادبوونی كافیە، كە بۆ كاتبەسەربردن بوونیان هەیە، هۆكارێكی دیارن بۆ تەشەنەسەندنی ماددەی هۆشبەر.

ناوبراو داوا لە ئاسایش و حكومەتی هەرێم دەكات، چاوكراوەتربن وەك ئەوەی هەبوون.

ڕوونیشیكردەوە، تا ئێستا ئاماری ساڵانە بە ووردی بوونی نییە، ئامارێكی شەش مانگ جارێك لە پارێزگاكان ئاشكرادەكرێت، بەڵام هەڵكشانی ئاستی بەكارهێنان و بازرگانیكردنی ماددەكە چ ئەوانەی لە هەرێم و چ ئەوانەی لە دەرەوەی هەرێمن زیادی كردووە بەشێوەیەك بەشداریپێكردن و بەكارهێنانی ڕەگەزی مێینە مەترسیدارە و خەریكە دەبێتە دیاردە.

سەبارەت بە ڕێگرییەكان بەتایبەت لە توێژی گەنجان ئەنوەر عەرەب ڕایگەیاند، لەبەرئەنجامی تەشەنەسەندنی ماددە هۆشبەرەكان، كە خوێندكاران بەشێكن لەو توێژە، دەكرێت بۆ بەرگریكردن لەو بابەتە لە ناوەندەكانی خوێندن بە پێویست دەزانێرێت وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا لە هەوڵ و پلانی خۆڕۆشنكردن و هۆشیاری بن و پڕۆگرامی تایبەت بە خوێندكاران بدات و لە مەترسیەكانی ئاگاداریان بكاتەوە.