سەردێر

بەرپرسێكی یەكگرتوو: ئەمساڵ هەرێم نابێ‌ بە خاوەنی دەستوور

خەڵك-
بەرپرسی دەستەی باڵای چاودێری یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان ڕایدەگەیەنێت، ئێستا ده‌سه‌ڵاتداره‌کان به‌ گونجاوی ده‌بینن قسه‌ی لێبکه‌ن و زه‌مینه‌ی بۆ سازبکه‌ن ئه‌گه‌رنا هه‌مووکاتێک کاتی دەستوورە و دەشڵێت: “دەستوور كراوە بە كاڵای بانگەشەی هەڵبژاردن”.

د.محەمەد ئەحمەد، بەرپرسی دەستەی باڵای چاودێری یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان بۆ دەنگی كوردی ئەمریكا وتویەتی، “به‌پێی ده‌ستوری عێراقی مافی ئه‌م هه‌رێمه‌یه،‌ به‌ڵکو ئه‌رکی ئه‌م هه‌رێمی کوردستانه‌یه‌ پێویسته‌ به‌ده‌ستوورێک ئه‌رک و ده‌سه‌ڵاته‌کانی و مافه‌کانی هاووڵاتیان و په‌یوه‌ندییه‌کانی له‌گه‌ڵ ناوه‌ندا ڕێکبخرێت له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌ستوور ده‌بووایه‌ زوو بکرایه‌، به‌ڵام ئیتر ئاڵۆزه‌ سیاسیه‌کان نه‌هێشتووه‌ هه‌تا ئێستا ده‌ستوورێک فه‌راهه‌م بکرێت بۆ ڕێکخستنی کاره‌کانی هه‌رێمی کوردستان.”

د.محەمەد ئەحمەد ئەوەشی وت، “لای ئێمه‌ ده‌سوتور ده‌بێت پێش هه‌مووشتێک ته‌وافوقێک- سازانێکی نیشتیمانی دروست بکات، ده‌ستوور ده‌بێت پارێزگاریی له‌ قه‌واره‌ی ئه‌م هه‌رێمه‌ بکات، ده‌ستوور ده‌بێت هه‌موو هاووڵاتیه‌ک به‌بێ جیاوازی به‌ده‌ستووری خۆی بزانێت، خه‌ڵکی کوردستانیش ترسێکیان هه‌یه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی گه‌لێکی موسڵمانه،‌ به‌ڵام کاره‌کته‌ره‌کانی زیاتر عه‌لمانیین، ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ ئایدۆلۆجیای خۆیان بسه‌پێنن له‌پرسی په‌یوه‌ندی ئایین و ژیانی کۆمه‌ڵگه‌ ئه‌مانه‌ نه‌بێت ئیتر ده‌بێت ئه‌م شتانه‌ی تێدابێت.”

بەرپرسی دەستەی باڵای چاودێری یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان لە وەڵامی ئەو پرسیارەی ئایا ئێوە دەتانەوێت ئاینی ئیسلام ببێتە سەرچاوەی سەرەکی یاسادان؟ وتی” ئه‌وه‌ له‌ڕاستیدا له‌هه‌موو جیهاندا هیچ سه‌رچاوه‌یه‌کی یاسایی به‌هێنده‌ی شه‌ریعه‌تی ئیسلامی ده‌وڵه‌مه‌ند نییه‌ چ جای له‌ناو کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی موسوڵماندا که‌ 95% ی موسوڵمانه‌ یاساش بۆ خه‌ڵک داده‌نرێت، ده‌ستورێک ده‌بێت له‌گه‌ڵ نه‌گۆڕه‌کانی ئاینی ئیسلامدا دژ نه‌وه‌ستێته‌وه‌.”

ڕاشیگەیاند، ده‌ستوور نابێت بکرێته‌ مادده‌ی ململانێی نێوان ئۆپۆزیسیۆن و ده‌سه‌ڵات، ده‌ستوور ده‌بێت بکرێته‌ خه‌م و خولیا و کاری هاوبه‌شی نێوان هه‌موو هاووڵاتیان به‌بێ جیاوازی، چونکه‌ ده‌ستور ئوسوڵه‌ گشتیه‌کان جێگیر ده‌کات ئه‌گه‌ر جیاوازیه‌ک و کێشمه‌کێشێک هه‌بێت له‌ ورده‌کاریه‌کاندایه،‌ که‌ دواتر یاسا ڕێکی ده‌خات له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌ستوور نابێت بکرێته‌ کێبه‌ڕکێ و ململانێی نێوان ئۆپۆزیسیۆن و ده‌سه‌ڵات، ده‌ستوور نابێت بکرێته‌ ڕیکلامی هه‌ڵبژاردن، ده‌سوتور نابێت بکرێته‌ جێگه‌ی ململانێی سیاسی نێوان لایه‌نه‌کان ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ده‌ستوورێکی سه‌رکه‌وتوو و کاریگه‌ر به‌ده‌ست بهێنیین له‌بنه‌ڕه‌تدا ئه‌وه‌یه‌ که‌ ده‌ستوور بۆ ئه‌وه‌بێت.

بەرپرسی دەستەی باڵای چاودێری یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان دەشڵێت: ” کاتێک که‌ ململانێی و ناته‌بایی و جیاڕایی هه‌یه‌ ده‌بێت له‌ده‌ستوردا شتێک بنوسین په‌له‌شی لێنه‌کرێت، ده‌ستور نابێت به‌ په‌له‌په‌ل هه‌ڵبکوڵێنرێت به‌ڵکو ده‌ستور ده‌بێت زه‌مینه‌ی بۆ سازبکرێت، هه‌ر ده‌ستورێک نه‌توانێت ته‌وافق- سازانی نیشتیمانی دروستبکات ئه‌وه‌ ده‌ستور نییه‌.”

دەربارەی ئەوەی لە پێشتردا پرسی دەستوور بۆ “ڕیکلامی دەستوور” بەکارهاتووە؟ د.محەمەد ئەحمەد وتی” له‌مه‌وپێش وه‌ها بووه‌ بۆیه‌ سه‌رنه‌که‌وتووه‌ هیوادارم له‌مه‌ودوا وانه‌بێت.”

د.محەمەد ئەحمەد بە دووری زانی ئەمساڵ هەرێمی کوردستان ببێتە خاوەنی دەستور، د.محەمەد دەڵێتك “ئاسان نییه‌ و بڕواناکه‌م ئه‌مساڵ بتوانرێت دەستووری هەرێمی کوردستان پەسەند بکرێت له‌م خوله‌شدا ئه‌گه‌ر بتوانرێت زه‌مینه‌سازی بۆبکرێت ڕێژه‌یه‌ک باشه‌ له‌وانه‌یه‌ له‌خوله‌کانی داهاتوودا ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ده‌ستوورێکی سه‌رکه‌وتوو به‌رهه‌م بهێنیین به‌ڵام ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت هه‌رچۆنێک بێت بگوزه‌رێنیین ئه‌وه‌ شتێکی تره‌.”