سەردێر

رۆژئاوای كوردستان دوای 10 ساڵ

خەڵك-

10 ساڵ بەسەر دەستپێكردنی شەڕی نێوخۆی سوریا و راگەیاندنی ئیدارەی خۆسەری رۆژئاوای كوردستان تیپەڕ دەبێت.

لە ئاداری 2011 راپەڕین و شەڕ لە سوریا دەستیانپێكرد و پاش ماوەیەك ناوچە كوردییەكانیشی گرتەوە و لە 2012 سوپای رژێمی سوریا لە رۆژئاوای كوردستان كشایەوە و ئیدارەی خۆسەری رۆژئاوا راگەیەنرا.

لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكانی سوریا و گروپە چەكدارەكان زۆرینەی خاكی سوریایان گرت، مەترسی رووخانی رژێمەكەی بەشار ئەسەد هەبوو، لە 2015 ئێران و روسیا هاتنە ناو شەڕەكەوە، توانیان زۆرینەی خاكی سوریا بگرنەوە و بیخەنەوە بن دەستی سوپای رژێمی سوریا.

ئێستا پارێزگای ئیدلب و هەندێك ناوچەی دیكە لە بن دەستی گروپە چەكدارە ئیسلامییە توندڕەوەكان و سوپای توركیادایە‌و رۆژئاوای كوردستان و بەشێك لە ناوچەكانی دیكەی باكوری خۆرهەڵاتی سوریاش لە بن دەستی هێزەكانی كورد و هاوپەیمانان دایە، دوای تێكشاندنی داعش لەسەر دەستی شەڕڤانە كوردەكان بە پشتیوانی ئەمریكا.

چارەنووسی رۆژئاوای كوردستان ئێستا دوای 10 ساڵ دیار نییە لەگەڵ چڕبوونەوەی ململانێ هەرێمی و نێودەوڵەتییەكان و كارابوونی رۆڵی ئێران و توركیا و روسیا و ئەمریكا لەم قەیرانەدا جگە لە لایەنە نێوخۆییەكانی سوریا.

ئەندامێكی نوێنەرایەتی ڕێڤەبەری خۆسەری ڕۆژئاوا لەباشووری كوردستان ڕایدەگەیەنێت، لە دوو گفتوگۆداین بۆ گەیشتن بە ڕێكەوتن و هەنگاونان بۆ هەڵبژاردنی داهاتوو لە ڕۆژئاوای كوردستان.

فەتحوڵڵا حوسەینی ئەندامی نوێنەرایەتی ڕێڤەبەری خۆسەری ڕۆژئاوا لەباشووری كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئێستا لە گفتوگۆیەكی گەورەداین، یەكەم گفتوگۆی نێوان كورد و كورد بەسەرپەرشتی ئەمریكا و گفتوگۆی دووەم لەگەڵ هەندێك لایەنی عەرەبی ئۆپۆزسیۆن، ئەوانیش ڕێكەوتنیان لەگەڵ دەكەین كە ڕێڤەبەری خۆسەر فراوانتر بكەین و هەنگاو بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتوو بنێین.
وتیشی”ئەم ئەزمونانە بەركەوتەیەكی سیاسییە و دەتوانین ئاسایشی زیاتر بچەسپێنین، دەتوانین لەگەڵ وڵاتانی كەنداو و ئەمریكا و ڕوسیا و وڵاتانی دیكەش پەیوەندیمان هەبێت”.
ڕوونیشیكردەوە، پێویستە ڕژێمی سوریا لەگەڵ كورد ڕێكبكەوێت، ئەوكات دەتوانین ئەو ململانێیانە بوەستێنن و نەخشە ڕێگایەك دانێین بۆ خۆپارێزی وڵات و دژی ئەو دەستوەردانانەی ئێران و توركیا بوەستینەوە وسەرجەم ئەو گروپانەش وەدەربنێن كە هاتوونەتە سوریا.

ئاشكراشیكرد، تاكو توركیا لە ڕۆژئاوا بوونی هەبێت، سەقامگیری سیاسی لە سوریا بەدینایەت، دەبێت توركیا پاشەكشە بكات و وەكو وڵاتێكی داگیركەر بناسێنرێت.

سەبارەت بە ڕوسیا و ئەمریكا، حوسەینی ڕایگەیاند، هێزەكانی ئەمریكا و ڕوسیا بەشێك نین لە كێشە، بەڵكو بەشێكن لە كۆنتڕۆلqی هەرێمەكە، كورد هەماهەنگی لەگەڵ ئەمریكا هەیە و حكومەتی سوریاش لەگەڵ ڕوسیا.

وتیشی: ئەگەر ڕێكەوتنی ئەمریكا و ڕوسیاش دروست نەبێت، سوریا ناتوانێت ئاشتەوایی سیاسی دروست بكات و ناشتوانێت بە كۆدەنگییەك لە بەرژەوەندی هەموو نەتەوەكان بنیاتبنێت.

سەبارەت بە ڕێكەوتنی ئەمریكا و ڕوسیا و وەدەرنانی توركیا ناوبراو ڕایگەیاند، بەتەمای ڕێكەوتنی لەو شێوەیەین، ئەگەر پەیوەندیەكی باش لەسەر ئاستێكی سیاسی لەگەڵ ئەمریكا دروست ببێت، ئەمریكا لەوە تێدەگات توركیا وڵاتێكی داگیركەرە و بەشێكی سەرەكییە لە ئاڵۆزكردنی سوریا، چونكە ئێستا 6 شاری سووریا لەژێر داگیركاری توركیادایە، ئەگەر توركیا پاشەكشە نەكات، مەحاڵە ئەم بابەتە چارەسەر بكرێت.
ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، توركیا پێیباشە پاشەكشە بكات و پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئەمریكا باش بكات، بەڵام ئێستا پەیوەندیان باش نییە، پێشبینی دەكەین توركیا پاشەكشە بكات، ئەگەر نا توركیا نەك مەترسییەبۆسەر سوریا و ڕۆژئاوای كوردستان، بەڵكو مەترسییە بۆ هەموو هەرێمەكە و وڵاتانی كەندا و ئەوروپاش.