سەردێر

“باج بەشێوەی باشكردنی خزمەتگوزاری ناگەڕێتەوە بۆ هاووڵاتی”

خەڵك-
حكومەتی هەرێمی كوردستان تا دێت باج لەسەر هاووڵاتیان زیاد دەكات و مامۆستایەكی ئابوری دەڵێت لە هەموو دونیادا باجی وەرگیراو لە هاووڵاتی بەشێوەی خزمەتگوزاری بۆی دەگەڕێتەوە بەڵام لەهەرێمی كوردستان پێچەوانەیە و سەرەڕای وەرگرتنی باج، خزمەتگوزاریەكان بەخراپی ماونەتەوە.

نەبەرد كەریم مامۆستای ئابووری لە زانكۆی سلێمانی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاند، سیستەمی باج لە هەموو دونیا بوونی هەیە بەتایبەت لەو وڵاتانەی سیستەمی سۆشیال پەیڕەو دەكەن، بەڵام بە یاسا ڕێك دەخرێت و لەسەر بنەمای داهاتی كەسەكان دەبێت چ كەسێكی ئاسایی بێت یاخود بازرگان و خاوەن پڕۆژە.

وتیشی، ئەو باجەی لە وڵاتان حوكەت وەریدەگرێت وەك داهاتێك دەگەڕێتەوە بۆ گەنجینەی وڵات و دواتر وەك خزمەتگوزاری دەگەڕێنرێتەوە بۆ هاووڵاتیان بەڵام لە هەرێمی كوردستان پێچەوانەیە.

ئاماژەی بەوەشكرد، بەپێی ئەوەی لەڕابردوودا سیستەمی باج نەبووە لەم چەند كابینەیەی كۆتایی بەتایبەت لەساڵی 2014 كاتێك ڕووبەڕووی قەیرانی دارایی بووەوە بەهۆی ئەو پلانە هەڵەیەی كە كردی وای كرد حكومەت بەشەكانی باج فراوان بكات و لەبەرامبەردا بژێوی هاوڵاتیان دابین ناكات بۆ نموونە موچە نادات و خزمەتگوزاریەكانیش خراپن بەڵام باجیان لەسەر زیاد دەكات ئەمەش باری سەرشانی هاووڵاتیانی قورستر كردووەو ئەگەر حكومەت بتوانێت ئەو باجانەی وەری دەگرێت مووچەی پێبدات ئەو كات هاوكێشەكە ئاسایی دەبێتەوە.

ئاماژەی بەوەكرد، هەندێك باج وەردەگیرێت بەڵام وەك خزمەتگوزاری ناگەڕێتەوە بۆ هاووڵاتی بۆ نموونە باجی ژینگەو ڕێگەوبان وەردەگیرێت و رێگەكان وەك خۆیان بەخراپی ماونەتەوە و هەندێك سێكتەریش هەیە باجی لەسەر دانراوە بەڵام تائێستا بەرەو پێش نەچوون.

لەبارەی ئەوەی هاووڵاتی چۆن بتوانێت خەرجیەكانی بەپێی داهاتەكەی ڕێك بخات نەبەرد كەریم ووتی، دەبێت هاووڵاتی پشت بەو داهاتە ببەستێ‌ كە هەیەتی واتە چەند گرنگە هاوڵاتی بتوانێت داهاتێك بەدەست بێنێ‌ ئەوەندەش گرنگە بزانێت چۆن خەرجی دەكات و سیستمێكی تەندروستی هەبێت بۆ خەرجیەكانی .

وتیشی، لە یاسای ئابوریدا خەرجیەكان دابەش دەبن بۆ دو ئاست كە ئەویش پێداویستی سەرەكی و لاوەكییە و دەبێت ئەمانە ڕێك بخرێن
ناكرێت پێداویستییەلاوەكیەكان هەموو كات دابین بكرێت و پارەی لەپێناودا خەرج بكرێت دەبێت بەشێوەیەك بێت كار لە داهاتەكەی نەكات.