سەردێر

باڵدار….داڕێژەری ئه‌لفوبێی ستانداردی كوردی

ئیبراھیم ئه‌مین باڵدار، مامۆستای ناودار، په‌روه‌رده‌کار و فێرکاری كورد، داڕێژەری ئه‌لفوبێی ستانداردی كوردی

خەڵک

ئیبراھیم ئه‌مین له‌ ساڵی ١٩٢٠ له‌ سلێمانی له‌ دایكبووه‌،  خوێندنی سه‌ره‌تایی لەسڵێمانی ته‌واوكردووه‌ و پاشان چووه‌ته‌ به‌غدا له‌ قوتابخانه‌ی خانه‌ی مامۆستایانی لادێ، له‌ ڕۆسته‌مییه‌ وه‌رگیراوه‌ و له‌ ھاوینی ساڵی ١٩٤٠دا خوێندنی ته‌واوكردووه‌ ‌ و له‌ مانگی تشرینی یه‌كه‌می  ئه‌و ساڵه‌دا كراوە به‌ مامۆستای قوتابخانه‌ی سه‌ره‌تایی له‌ پارێزگای سلێمانی و له‌ گه‌لێك شار و دێھات مامۆستایی كردووه‌.

له‌ماوەی مامۆستایدا، ئه‌لفوبێیه‌كی نوێی بۆ فێركردنی زمانی كوردی داناوه‌ و ده‌ستنووسه‌كه‌ی ناردووه‌ بۆ به‌ڕێوبه‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌ی سلێمانی و له‌وێ له‌لایه‌ن لێژنه‌یه‌كی پسپۆڕ په‌سەندكراوه‌ و نێردراوه‌ بۆ شالیارێتی په‌روه‌رده‌ له‌ به‌غدا (شالیارێتی مه‌عاریف) و پسپۆرانی ئه‌وێ و ڕێكخراوی یونسكۆش په‌سەندی ده‌كه‌ن، پاشان چاپكردنه‌كه‌ی به‌خۆی ده‌سپێرن.

Thumbnail

به‌ر له‌ ته‌واوبوونی چاپی ئه‌و ئه‌لفوبێیه‌ نوێیه‌ باڵدار له‌ ساڵی ١٩٥٠دا گوێزراوه‌ته‌وه‌ بۆ شاری ھه‌ولێر و ئه‌و ئه‌لفوبێیه‌ نوێیه‌ی له‌ ھه‌ولێر وتووەته‌وه‌، كه‌ له‌سه‌ر ڕێگای ڕسته‌یی ده‌گوترێته‌وه‌، نه‌ك پشت به‌ ده‌نگی پیت و تاكه‌ وشه‌ ببه‌ستێ.

مامۆستای ئیبراھیم باڵدار ئاره‌زووی ته‌واوكردنی خوێندنی باڵاتری بوو، بۆیه‌ به‌ ھه‌وڵ و كۆششێكی زۆر بڕوانامه‌ی ده‌رچوونی له‌ تاقیكردنه‌وه‌ی گشتی قۆناغی ئاماده‌یی وه‌رگرت و له‌ كۆلێژی بازرگانی و ئابووری له‌ زانكۆی به‌غدا وه‌رگیرا و له‌ ئه‌نجامدا بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی وه‌رگرت و ھه‌ر به‌ ئه‌وه‌نده‌ نه‌وه‌ستا به‌ڵكو ھه‌وڵیدا بچێته‌ ئه‌مریكا و له‌ سه‌ره‌تای ١٩٦٠كان بڕوانامه‌ی ماسته‌ری له‌ كۆلیژی سان فرانسیسكۆ له‌ په‌روه‌رده‌ وه‌رگرت و گه‌ڕایه‌وه‌ به‌غدا.

مامۆستا باڵدار له‌ دوای كردنه‌وه‌ی زانكۆی سلێمانی و گه‌ڕانه‌وه‌ی له‌ ئه‌مریكا ده‌كرێته‌ مامۆستا له‌ كۆلیژی ئاداب له‌و زانكۆیه‌دا. كاتێكیش كه‌ ئه‌و زانكۆیه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ ھه‌ولێر و ناوه‌كه‌ی ده‌كرێته‌ زانكۆی سه‌ڵا‌حه‌ددین ئه‌ویش لەھه‌ولێر و له‌ كۆلێجی ئاداب – به‌شی كوردی ماوه‌یه‌ك وانه‌ ده‌ڵێته‌وه، ئینجا ده‌چێته‌ شاری به‌غدا له‌ زانكۆی موسته‌نسیرییه‌ وانه‌ ده‌ڵێته‌وه‌.

مامۆستا باڵدار بۆ نووسینی ئه‌لفوبێكه‌ی 36 پیتی به‌كارهێنا، كه‌ به‌شێكی ئه‌و پیتانه‌ له‌داهێنانی خۆی بوون‌ و پێشتر هیچ كه‌سێكی تر به‌كاری نه‌هێنابوون، له‌و كاته‌وه‌ تائێستا هیچ كه‌سێكی تر نه‌یتوانیووه‌ ته‌نها یه‌ك پیتی نوێ‌ بۆ زمانی كوردی زیاد .بكات

.ئه‌لف و بێی باڵدار بۆ زیاتر له‌ 60 ساڵ سه‌رچاوه‌ی خوێندن و فێربوونی قوتابیان بوو، پتر له‌ 35 جار چاپكراوه‌ته‌وه‌

 ‌ مامۆستای نه‌مر ئیبراھیم باڵدار  له‌ ڕۆژی ١٩٩٨/٧/١١ دا له‌ به‌غدا و له‌ ماڵه‌كه‌ی خۆیدا ژیانئاوایی کردو  ته‌رمه‌كه‌ی ده‌برێته‌وه‌ بۆ سلێمانی له‌ گۆڕستانی گردی سه‌یوان به‌ خاك ده‌سپێردرێ.

baldar

به‌رھه‌مه‌ چاپكراوه‌كانی

ئه‌لفوبێی نوێی كوردی – به‌غدا – چاپی یه‌كه‌می ١٩٥١ و تاكو ئێستا پتر له‌ ٣٥ جار چاپكراوه‌ته‌وه‌، ٩٨ لاپه‌ڕه‌

ئه‌لفوبێ بۆ گه‌وران – به‌غدا – چاپی یه‌كه‌م ١٩٥٥

الابنیه‌ المدرسیه‌ للمدارس الابتدائیه‌ – به‌غدا ١٩٦٥

سه‌رچاوه‌/ (ئینسایكڵۆپیدیای كوردی )

 

 



هەلبژاردە

گرنگترینەکان