ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

لابردنی پاشەكەوت قەیرانێكی دیكە دەخوڵقێنێت

خەڵك ـ نزار جەزا

لەگەڵ هەڵوەشانەوەی پاشەكەوتی موچەی موچەخۆرانی هەرێم پێشبینی گرانبوونی نرخی هەندێك كاڵا لە ناو بازاڕەكانی هەرێم دەكرێت.

ماوەی سێ ساڵە حكومەت بەشێك لە موچەی موچەخۆرانی هەرێم پاشەكەوت دەكات، بەڵام حكومەتی هەرێم بەهاوكاری حكومەتی عێراق بڕیاری پاشەكەوتی موچەی هەڵوەشاندەوە و بڕیارە لەم مانگەوە موچە بەبێ پاشەكەوت بەسەر موچەخۆراندا دابەشبكات.

گفتوگۆی پەیامنێری خەڵك لەگەڵ دوكاندارێك

لەبەدواداچوونێكی مەیدانیدا (خەڵك) گفتوگۆی لەگەڵ چەند كاسبكارێك كرد،لەناویاندا ئاراس محەمەد، خاوەنی ماركێتی ئامەد ڕایگەیاند، نرخی خواردەمەنییەكان پەیوەندییان بەپاشەكەوتی موچەوە نییە، چونكە ئەم بەرهەمانە لە دەرەوەی كوردستانەوە دێن و فرۆشیارانی هەرێم ناتوانن كۆنتڕۆڵی نرخەكەی بكەن، بەجۆرێك لەدەرەوە نرخەكەی دیاری دەكرێت، واتە ئەگەر كاڵایەك لەدەرەوە گرانبێت ناچارن لەهەرێمیش بە گران بیفرۆشن، یان ئەگەر گومرگ زیادبكرێت فرۆشیارانیش ناچارن نرخ زیادبكەن.

ناوبراو پێشیوابوو، نەمانی پاشەكەوتی موچە زیاتر كاریگەری لەسەر نرخی خانوو و زەوی و كەرەستە بیناسازییەكان و نرخی ئۆتۆمبێل دەبێت، چونكە ئەمانە خواست لەسەریان زیاتر دەبێت، بەڵام خواردەمەنییەكان ئەگەر قەیرانبێت یان نا خەڵك هەر دەیكڕێت.

بۆ وەرگرتنی زانیاری لەبارەی گرانبوونی نرخی خانوو و زەوی، لەگەڵ كەیوان حاتەم خاوەنی نوسینگەی سوورماش بۆ كڕین و فرۆشتنی خانوو و زەوی، وتووێژێكمان ئەنجامدا، كە تێیدا كەیوان ئاماژەی بەئەوەدا، ڕەنگە بۆ ماوەیەكی كاتی نرخی خانوو و زەوی بەرز ببێتەوە، بەڵام دواتر دادەبەزێتەوە، چونكە بۆ زۆرینەی موچەخۆران تەنها نزیكی 100 هەزارێكی لێ پاشەكەوت كراوە ، كاتێكیش ئەم پارەیەی بۆ دەگەڕێتەوە زۆر كاریگەری لەسەر بەرزبوونەوەی نرخ نابێت.

بەپێی دوایین ئاماری بانكی نێودەوڵەتی، ژمارەی موچەخۆرانی هەرێم نزیكەی 53٪ی هەموو هێزی كاری هەرێمی كوردستان پێكدەهێنن، كە بەڕای پسپۆڕانی ئابووری ئەو ڕێژە خەڵكەی كە موچەخۆر نین، لەئەگەری بەرزبوونەوەی نرخدا زیادمەندی یەكەمن، چونكە داهاتیان زیادناكات و لەبەرامبەردا خەرجییەكانیان زۆر دەبێت.

لەلایەكی دیكەوە نوری عەبدوڵڵا، خاوەنی فرۆشگای ساڕاڵ بۆ پێداویستییەكانی ناو ماڵ لە وتووێژێكیدا لەگەڵ پەیامنێری (خەڵك) باسیلەوەكرد، هیچ چاودێرییەك لەسەر نرخەكانیان نییە و تاكو ئێستا كەسێك نەهاتووە ڕێنماییان بكات، بۆ ئەوەی كاڵاكانیان بەنرخێكی دیاریكراو بفرۆشن، بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا ئەم بڕیارە تازەی حكومەت كاریگەری لەسەر نرخەكانیان نابێت، چونكە تەنها ئەگەر لەدەرەوەی هەرێم كاڵاكان گرانبن یان گومرگ زیادببێت، ئەوا نرخ بەرزدەبێتەوە.

گۆران قادر، سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی

بەپێچەوانەی ڕای دوكاندارەكەوە گۆران قادر سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، بەردەوام چاودێری بازاڕ دەكەن و ڕێگری لە بەرزبوونەوەی نرخ بەهەر بیانویەك دەكەن، بەڵام ئەگەر كەسێك نرخ بەرزبكاتەوە سزا دەدرێت و هاووڵاتیانیش ئەگەر بەرزبوونەوەی نرخیان لەهەر شوێنێك بینی، دەتوانن پەیوەندی بە لیژنەكانی قائیمقامیەتەوە بكەن، لەڕێگەی پەڕەی قائیمقامیەتی سلێمانی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك یان پەیوەندی بكەن بە ژمارە 100، یان ژمارە مۆبایلی 07708677777، یان سەردانی قائیمقامیەتی سلێمانی بكەن لەبەرامبەر باخی گشتی.

پسپۆڕانی ئابووری ئامۆژگاری هاووڵاتیان دەكەن، كە هیچ كەسێك بەبێ بەرنامەیی داهاتەكەی خەرج نەكات، بەڵكو بەشێكی لەماڵەكەی خۆیدا لێ پاشەكەوت بكات، بۆئەوەی لەكاتی نەخۆشی و حاڵەتی زۆر پێویستدا بەكاریبهێنن.

دكتۆر نەوزاد محەمەد، مامۆستای زانكۆ و سەرۆكی ڕێكخراوی دووربین

نەوزاد محەمەد، مامۆستای زانكۆ و سەرۆكی ڕێكخراوی دووربین بۆ پرسە سیاسی و ئابوورییەكان بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەبەرئەوەی بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان ئازادن، ناتوانرێت كۆنتڕۆڵی نرخەكان بكرێت، بەڵكو نرخ بەپێی خواست بەرز و نزم دەكات، لەئێستاشدا هەر شتێك خواست لەسەری زۆربوو نرخەكەی بەرز دەبێتەوە، بەڵام نەك بەوجۆری كە فرۆشیار دۆخەكە بۆخۆی بقۆزێتەوە و نرخ زۆر بەرز بكاتەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، لەگەڵئەوەی حكومەتی هەرێم بڕیارێكی دروستیدا و پاشەكەوتی لابرد، پێویستە حكومەتی هەرێم چاودێرییەكی ورد بخاتە سەر بازاڕ كە زیادەڕۆیی نەكرێت و نرخ بەرزنەبێتەوە، چونكە خەڵك ناتوانێت لەگەڵ ئەم بەرزبوونەوەیە ژیانی بەڕێبكات و پێویستە ئەو كەسانەی نرخ بەرزدەكەنەوە سزا بدرێن.

زیاتر ڕوونیكردەوە، بەشێك لەموچەخۆران لەماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا قەرزداری خەڵك بوون یان پارەی ئاو و كارەبا و زەریبەكانی دیكەی حكومەتیان نەداوە، بۆیە ئێستاش كە كەمێك موچەیان بۆ دەگەڕێتەوە دەبێت قەرزەكانیان بدەنەوە، واتە كاریگەری قەیرانی دارایی و پاشەكەوتی موچە لەچەند ساڵی ئایندەدا نامێنێت، لەبەرئەمە ناكرێت لەئێستادا لەپڕ نرخ بەرز ببێتەوە، لەلایەكی دیكەوە بەشێكی خەڵك موچەخۆر نییە و داهاتی مانگانەی هەر وەك پێشتر وایە، بۆیە ناكرێت نرخ لەسەر ئەمانیش زیاد بكرێت.

ئەو پسپۆڕە ئابوورییە ڕوونیكردەوە، لەكوردستان ڕاستە ئابووری خەڵك باش دەبێت، بەڵام ژێرخانی ئابووری نییە، بۆیە پێویستە بنەماكانی ئابووری لەئێستاوە لەسەر بنەمانی هەرێمایەتی و پلان و دنیابینی بنیادبنێن، هاوكات كەرتی كشتوكاڵ لەپاڵ كەرتی نەوت بەهێز بكەن، چونكە هەر بڕیارێكی تر بدرێت كوردستان دەگەڕێتەوە دۆخی پێشتر.

لەگەڵ بڕینی بەشە بودجەی هەرێم لەلایەن عێراقەوە و سەرهەڵدانی قەیرانی دارایی، حكومەتی هەرێمی كوردستان بەهۆی نەبوونی ژێرخانی ئابوورییەوە نەیتوانی ئیدارەی حكومەتەكەی بكات و بەناچاری بەشێك لەموچەی موچەخۆرانی بەناوی پاشەكەوتەوە بڕی، كە بووە هۆی قوڵكردنەوەی قەیرانی دارایی و هەزاران هەلی كار لەدەستچوون و هەزاران هاووڵاتی كۆچیانكرد و هەندێكیان لەڕێگای كۆچدا گیانیان لەدەستدا، لەلایەكی دیكەوە سەدان خێزان هەڵوەشانەوە و دەیان كێشەی كۆمەڵایەتی لەناو خەڵكدا دروستبوون.

ئابوری

عیراق بڕی خستنەبازاڕی دۆلار زیاد دەكات

 

خەڵك- بەشی هەواڵ
بانكی ناوەندی عیراق لەڕێگەی زیادكردنی ئاشكراوە بڕێكی زیاتر دراوی ئەمریكی (دۆلار)ی خستە بازاڕەكان، ئەمەش كاریگەری لەسەر دابەزینی نرخی ئەو دراوە هەیە لە بازاڕەكانی ناوخۆ.
.
بەپێی بەیاننامەیەكی بانكی ناوەندی عیراق، كە ئەمڕۆ دوو شەممە بڵاوكرایەوە، بە زیادكردنی ئاشكرا بڕی زیاتر لە 184 ملیۆن دۆلار بە بانك و كۆمپانیاكانی حەواڵە فرۆشراوە، ئەمەش بەراورد بەو بڕەی، كە ڕۆژی پێنج‌ شەممەی ڕابردوو فرۆشرابوو، كە 137 ملیۆن دۆلار بوو، بەرزبوونەوەی بەرچاوی بەخۆوەبینی.

بانكی ناوەندی دەڵێت: “بڕی ئەو پارەیەی بۆ پتەوكردنی ڕەسیدی بانكەكانی دەرەوە فرۆشراوە گەیشتۆتە 159.77 ملیۆن دۆلار، بڕی 24.27 ملیۆن دۆلاریش بەشێوەی كاش فرۆشراوە”.

هەر لە بەیاننامەكەی بانكی ناوەندیدا هاتووە، “یەك دۆلار بە 1190 دینار فرۆشراوە و لەو زیادكردنەشدا 30 بانك و یەك كۆمپانیای حەواڵەی دارایی بەشدارییان كردووە”.

ڕۆژانە بەهۆی زیادبوونی خستنەڕووی دۆلار لە بازاڕەكاندا، بەهای دۆلاری ئەمریكی دادەبەزێت، خاوەن نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراویش لە سلێمانی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “ئەمڕۆ 100 دۆلار بە 120 هەزار 200 دینار مامەڵەی پێوەكراوە”.

بە بۆچوونی شارەزایانی بواری دراو، “ئەگەر بڕی خستنەڕووی دۆلار بەشێوەیەكی زیاتر لە بازاڕەكاندا بەردەوام بێت نرخەكەی لە بازاڕەكانی ناوخۆدا زیاتر دادەبەزێت، بەپێچەوانەشەوە گەر بڕی خستنەڕووی دۆلار لە بازاڕەكاندا كەمببێتەوە، نرخەكەی ڕوو لە بەرزبوونەوە دەكات”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

نرخی گۆشت بەرزبۆتەوە
ئێران پرسی بەقاچاخبردنی ئاژەڵ ڕادەستی سوپا دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
سەرۆكی پەڕلەمانی ئێران ڕایدەگەیەنێت، پرسی بازرگانی بە ئاژەڵ و بەقاچاخبردنی بۆ دەرەوەی وڵات، كە لەم ماوەیەی دواییدا زیاتر زەقبۆتەوە، لەلایەن ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانییەوە ڕادەستی سوپا دەكرێت.

ئەم لێدوانەی عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەڕلەمانی ئێران، هاوكاتە لەگەڵ بەرزبوونەوەی گۆشت و بەروبوومە پەلەوەرییەكان لە ئێران، كە لەئێستادا بەهۆی سزاكانی ئەمریكاوە ڕووبەڕووی داڕمانی ئابوری و كۆمەڵایەتی بۆتەوە.

بە وتەی لایجانی، “پرسەكە بەتەواوەتی ڕادەستی سوپا كراوە، بە هەماهەنگی لەگەڵ پۆلیس بۆ بنبڕكردنی بازرگانی بە ئاژەڵ و ڕێگرتن لە بەرزبوونەوەی نرخی گۆشت لە بازاڕەكانی ناوخۆ”.

سەرۆكی پەڕلەمانی ئێران، بە پەرلەمانتارانی وڵاتەكەی ڕاگەیاندووە، “ئەو گومانانەی دەتانكرد لەبارەی بازرگانی و بەقاچاخبردنی ئاژەڵ بۆ دەرەوەی وڵات ڕاست دەرچوو، بۆیە ڕێوشوێنی یەكلاكەرەوە لەو بارەیەوە دەگیرێتەبەر”.

پێشتر ماڵپەڕی (بیك ئیران)، ئاماژەی بە بەرزبوونەوەی نرخی كیلۆیەك گۆشت لە 490 هەزار تمەن بەراورد بە ساڵی ڕابردوو، بۆ ملیۆنێك تمەن لە كۆتایی ساڵدا، كردبوو.

بەپێی ماڵپەڕەكە، “دوو هۆكار هەیە بۆ گرانبوونی نرخی گۆشت، یەكەمیان پەیوەندی بە بەقاچاخبردنی گۆشت بە دەرەوەی وڵات، بە تایبەت بۆ وڵاتانی دەورووبەر، ئەوەی سوودیش لە بەرزبوونەوەی بەهاكەی دەبینێت قاچاخچییە، هۆكاریی دووەمیش، بەرزبوونەوەی نرخی گۆشت بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی ئاڵفەوەیە، كە وەك خۆراك دەدرێتە ئاژەڵ”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

وەزیری دارایی: فەرمانبەرانی گرێبەست دادەمەزرێن
وەرگرتنەوەی پێشینەكانی خانووبەرە و هاوسەرگیری دەستپێدەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
وەزیری دارایی و ئابووری حكومەتی هەرێم ڕایدەگەیەنێت، بەم نزیكانە حكومەت دەست دەكات بە وەرگرتنەوەی پێشینەكانی خانووبەرە و هاوسەرگیری لە فەرمانبەران و هاووڵاتیان، دەشڵێت: “لە ئێستادا ناتوانین پێشینەكانی هاوسەرگیری و خانووبەرە بەهاوڵاتیان بدەینەوە”.

ڕێباز حەملان، وەزیری دارایی و ئابووری حكومەتی هەرێم لە لێدوانێكی بۆ كەناڵی ئاسمانی (سپێدە) ڕایگەیاندووە، بەهۆی ئەوەی ئەو پارەیەی لە بەغدا دێـت بۆ هەرێم تەنیا بەشی مووچە دەكات لە ئێستادا ناتوانین پێشینەكانی هاوسەرگیری و خانووبەرە بەهاووڵاتیان بدەینەوە.

وەزیری دارایی ڕاشیگەیاندووە، بەم نزیكانە حكومەت دەست دەكات بە وەرگرتنەوەی پێشینەكانی خانووبەرە و هاوسەرگیری لە فەرمانبەران و هاووڵاتیان.

لە بارەی دامەزراندنیشەوە ئاشكراشی كردووە، فەرمانبەرانی گرێبەست لە هەرێمی كوردستان ژمارەیان 31 هەزار كامەندە، كە وەك كارمەندی هەمیشەیی لە دامەزراوەكانی حكومەتدا خزمەت دەكەن، بۆیە ئەگەر دامەزراندن دەستپێبكاتەوە ئەولەویەت بۆ گرێبەستەكان دەبێت بۆ ئەوەی دابمەزرێن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان