ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

ئایا کڕین و فرۆشتن بە ئەنجامی یارییەکانەوە دەکرێت؟

لەم جیهانە بەرفراوانەی تۆپی پێ دا هەرچەندە لەوانەیە تەواو پاکی و بێ گەردی تێدا نەبێت، بەڵام بەراورد بە بوارەکانی تر کەمترین گەندەڵی تێدا بەدی دەکرێ ئەمەش بەهۆی گرنگی ئەم یارییە کەوای کردووە لە جیهاندا بە ملیاران خەڵک سەیری بکەن و هەزاران ڕۆژنامەنووس و شڕۆڤەکار قسەی لەسەر بکەن و لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی بکەن کە ئەمە بووەتە هۆی ئەوەی یاری کردن بە ئەنجامی یارییەکان هەر نەبێت یان زۆر دەگمەن بێت، بە تایبەتی لە ئاستە بەرزەکان، من لێرەدا چەند نموونەیەکتان بۆ باس دەکەم دواتر خۆتان بڕیار بدەن، با ئێمە سەیری یانەی پاریس سان جێرمان و مان سیتی بکەین کە بە ملیاران دۆلاریان لە پڕۆژەی تیپەکانیان خەرج کردووە، ئایا کام هێز و کام پارە دەتوانێت وا لەو دوویانەیە یان یانە گەورەکانی تر بکات کە ئەنجامی یارییەکانیان بفرۆشن یان کێ ئامادەیە ئەو هەموو پارەیە بدات بۆ کڕینی یارییەک،خۆ ئەم تیپانە کە بتەوێ بە شێوەیەکی یاسایی  یاریزانێکیان لێ بکڕیت زۆر بە زەحمەت و بە پارەییەکی زۆر دەستبەرداری دەبن ئینجا چۆن دەتوانرێت یارییان لێ بکڕدرێت! بەڵام لێرەدا گریمان ئەم شتە ڕوویدا سەرۆکی یانەیەک ڕازی بوو بەوەی کە ئەنجامی یارییەک بفرۆشێت خۆ سەرۆک بە لایەنی کەمەوە دەبێ ڕاهێنەر ئاگادار بکاتەوە کە شتێکی وا هەیە بەڵام لێرەدا هیچ ڕاهێنەرێکی خاوەن کەسایەتی بەوە ڕازی نیە بەڵام گریمان کە ڕازیش بوو ئەی ڕاهێنەر چی بکات تا تیپەکەی بدۆڕێت ئایا دەکرێت لە یارییەکی بەهێزدا ڕاهێنەر چەند یاریزانێکی گرنگ دوور بخاتەوە یان شێوازی یاریکردنی بەشێوەیەکی زۆر جیاواز بگۆڕێت،خۆ هەر ناکرێ یاریزانان بەوە بزانن کە تیپەکەیان بە نیازی شتێکی وایە چونکە سەدا سەد ئاشکرا دەبێت،یان لەوانەیە  ڕاهێنەر دوای جیابوونەوەی یان ناکۆکی لەگەڵ تیپەکەی خۆی هەموو شتێک ئاشکرا بکات،بۆیە ئەگەری سەرکەوتنی ئەو فێڵە زۆر لاوازە هەر یارییەکی گرنگ لە ئاستی بەرزدا ناتوانرێ بفرۆشرێت یان هەر ئاشکرا دەبێت،بەڵام لەیەک کاتدا لەوانەیە ئەمە ڕووبدات بۆ نموونە لە قۆناغی کۆمەڵەکان تیپێک سەرکەوتنی مسۆگەر کردووە بۆیە ئەم تیپە کێشەی نیە کە یارییەکەش بدۆڕێنێت لێرەدا دەکرێ ڕێکەوتن بکرێت لە گەڵ ئەو تیپەی پێویستی بە بردنەوەکە هەیە، بۆیە لێرەدا ئەگەر هەیە کە ئەو تیپە خۆی بە دۆڕان بدات چونکە بەگشتی کاتێک تیپ سەردەکەوێت بە یاریزانی یەدەگەوە یاری دەکات ئەمەش شتەکە زیاتر دەشارێتەوە بەڵام لێرەشدا زۆر قورسە تیپی خاوەن مێژوو کەسایەتی ئەم کارە بکات یەکەم لەبەر ڕێزی وەرزش و تۆپی پێ دووەم لەترسی ئاشکرابوون،بەڵام لە ئاستە لاوازەکان دا چەند جارێک ئەم شتە ڕووی داوە یاری بە ئەنجامەکانەوە کراوە تیپە لاوازەکان هەندێ کات بۆ دەستخستنی بڕێ پارە ئەو کارە دەکەن بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە شتەکە درکی پێکراوە و ئاشکرا کراوە بۆیە ئێستا لەوێش زۆر زەحمەتە ئەم کارە وا بە ئاسانی بکرێت،لە ڕابردوودا یانەی یۆڤانتۆس مان بینی سزا درا ئەویش بەهۆی کڕینی ئەنجامی یارییەکانەوە نەبوو بەڵکو خۆی ناوبژیوانەکانی هەڵدەبژارد بۆ یارییەکانی بەڵام دواتر ئاشکرا بوو ئەوەبوو یانەی یۆڤانتۆس  دابەزێنرایە خولی پلە دوو بۆ هەمیشەش ئەم ڕووداوە بوو بە پەڵەیەکی ڕەش بەسەر یانەکەوە،وە هەندێ گەندەڵی تریش هەیە کە لە تیروپشک دا دەکرێت کە جارێکیان ئاشکرابوو دواتر دانی پێدانرا کە فێڵەکە لە بەرژەوەندی تیپێکی ئەڵمانی کراوە،یان لە مۆندیالی ۱۹۹٨ تیروپشکەکە وادانرا بوو کە بەڕازیل و فەڕەنسا تا کۆتایی بەریەک نەکەون بەڵام ئەوە پەیوەندی بە ئەنجامی یارییەکانەوە نیە تەنها بۆ مەبەستێکە یان ئاسانکاریدەکات بۆ تیپێک کە لە ئێستادا ئەو کارەش کۆنتڕۆڵکراوە و تیروپشکەکان زۆر ڕوونن هیچ کەسێک ناتوانێت فێڵ یان تێدا بکات یان کە نموونەیەک بە فلۆرێنتینۆ پێرێز بێنینەوە کە زۆربەی خەڵک دەڵێن دەستی هەیە لە نازناوەکان باشە کە پێرێز دەسەڵاتی ئەوەی هەیە ئەی بۆ ناتوانێ خولی لالیگا و جامی شا بکڕێت کە یانەی بارسا لەم ساڵانەی دوایدا قۆرخی کردوون کە زۆر ئاسانترە بۆ پێرێز ئەو خولانە بکڕێت یان  بۆ نەیتوانی ڕێگا لە باڵادەستی بارسا و مێسی بگرێت کە مێسی  چوار تۆپی ئاڵتونی لەسەر یەک بردەوە و بارساش کۆنتڕۆڵی تۆپی پێی کرد لەماوەی ساڵانی ۲۰۰۹ بۆ ۲۰۱۱ئەی ئەو کات پێرێز لە کوێ بوو یان ئەمساڵ ڕیاڵ هەر زوو بێ هیوا بوو لەسەرجەم نازناوەکان ئەمەو چەندان نموونەی تر کە پێویستە ووردتر بیریان لێ بکرێتەوە.

وتار

کۆپا ئەمێریکا پاڵەوانیەتیەکی بەهێز و کەم بایەخکراو

ئەحمەد هێرۆیی

کۆپا ئه‌مێریكا یەکێک لە پاڵەوانێتیە کیشوەرییە بەهێزەکان، کە لە ساڵی 1916وە سەری هەڵداوەو لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەمەریکای باشوورەوە بەڕێوەدەچێت. بەڵام ئەم پاڵەوانێتییە سەرەڕای بەهێزییەکەی خاڵی لاوازی ئەوەیە کە بەشێوەیەکی هەڕەمەکی بەڕێوەدەچێت، لەبەرئەوەی ئەم جامە لە وەتەی هەیە کەس نازانێت کەی بەڕێوەدەچێت.

ئەم پاڵەوانێتییە لە سەرەتای دروستبوونیدا هەموو ساڵێک بەڕێوەدەچوو مەگەر بە هۆکارێک ساڵێک نەکرابێت، بەڵام دواتر یەکێتی تۆپی پێی ئەمەریکای باشوور ویستی ساڵەکانی بەڕێوەچوونی ئەم پاڵەوانێتییە ڕێکبخات بۆ ئەوەی هاوشێوەی پاڵەوانێتییەکانی دیكه‌ گرنگی خۆی پەیدا بکات، هەر بۆیە بڕیاریدا ئەم جامە بە 4 ساڵ جارێک بەڕێوەبچێت، بەڵام دووبارە ئەم یەکێتییە پابەند نەبوو بە بڕیارەکەیەوە، كه‌ هەتا ئێستاش هەر لەسەر شێوازە هەڕەمەکییەکەی خۆی بەردەوامه‌.

نموونەیەکی زیندوو لە بێسەرەوبەریی بەڕێوەچوونی ئەم پاڵەوانێتییە لە ماوەی ساڵانی 2015 تاوه‌كو 2020 چوار جاره‌ ئه‌نجام ده‌درێت، ئەم یەکێتیە هەر جارەو شتێک دەکەن بە بیانوو بۆ ئه‌وه‌ی کەی پێیان خۆش بوو پاڵەوانێتییەکە بەڕێوەبەرن، لە کاتێکدا ساڵەکانی بەڕێوەچوونی پاڵەوانێتییەکانی دیكه‌ جێگیرە و بە هیچ هۆکارێک دەستکاری ناکرێن، هەر ئەمەش وایکردووە پاڵەوانێتییەکانیان گرنگی و سەنگی زیاتریان هەبێت بەراورد بە کۆپا ئه‌مێریكا، دەتوانم بڵێم ئەوەندە گرنگییەی هەشیەتی و ئەوەی وای لە بینەری تۆپی پێ کردووە سەیری کۆپا ئه‌مێریكا بکات ئەوەیە کە هەردوو هەڵبژاردەی بەرازیل و ئەرجەنتین کە خاوەنی هاندەرێکی زۆرن لە سەرتاسەری جیهاندا لەم جامەدا بەشداری دەکەن، کە هەردوو هەڵبژاردە خاوەنی گەورەترین ئەفسانەکانی مێژووی تۆپی پێن.

ئەگەرنا هەمووان درک بەوە دەکەن كه‌ کۆپا ئه‌مێریكا لە زۆر لایەنەوە زۆر دواکەوتووترە بەراورد بە پاڵەوانێتییە بەهێزەکانی دیكه‌، مەبەستی ئەم قسەیەم لە لاوازی هەڵبژاردەکان نییە، بەڵکو لایەنی هونەری و رێکخستنی پاڵەوانێتییەکەیە کە وایکردووە بەمشێوەیە دەربکەوێت.

من لێرەدا بۆ ئەوەی زیاتر روونیبکەمەوە کە کۆپا ئه‌مێریكا کەم بایەخترە لە پاڵەوانێتییەکانی دیكه‌، نموونەیەک بە هەڵبژاردەی بەرازیل دەهێنمەوە کە ئەم هەڵبژاردەیە بە بەهێزترین هەڵبژاردەی مێژووی تۆپی پێ دادەنرێت، بەڵام ژمارەی نازناوەکانی کۆپا ئه‌مێریكای نیو ئەوەندەی ئۆرۆگوای و ئەرجەنتینە، بێگومان هۆکاری سەرەکی ئەمەش ئەوەیە کە لە مێژوودا بەرازیل زۆربەی جارەکان بە پێکهاتەی یەدەگەوە بەشداری ئەم جامەی کردووە، ئەمەش ئەوە دەردەخات کە ئەم پاڵەوانێتییە تا ئێستا تەنانەت نەیتوانیوە وا لە هەڵبژاردەکان و یاریزانانی ئەم کیشوەرە بکات بە تامەزرۆییەوە چاوەڕوانی ئەم جامە بکەن بۆ ئەوەی بەشداری تێدا بکەن.

لەسەر ئاستی یاریزانانیش دەمەوێ نموونەیەک بە یاریزان رۆناڵدینیۆ بهێنمەوە، ئەم یاریزانە کە توانی سەرجەم نازناوەکان لەگەڵ هەڵبژاردەی بەرازیلدا بەدەستبهێنت و له‌ ساڵی 1999 کۆپا ئه‌مێریكای بردەوە، دواتر و دوای بەناوبانگبوونی هەر جارەو بە بیانوویەک بەهیچ شێوەیەک ئامادەنەبوو بەشداری لەم پاڵەوانێتییەدا بکات، یان کاکا لە ژیانی دا بەشداری کۆپای نەکردووه‌، ئەستێرەکانی دیكه‌ی سامبا بەهەمانشێوە. ته‌نانه‌ت مارادۆنا دوای بردنەوەی مۆندیال ئیدی بۆی گرنگ نەبوو کۆپا بباتەوە یان نا، ئەوانەو چەندین نمونەی دیكه‌ کە دەرخەری ئەو راستیەن کە یەکێتی تۆپی پێی ئەمەریکای باشوور تا ئێستا نەیتوانیوە پاڵەوانیەتیەکی رێک و پێکی تایبەت بەخۆی هەبێت، لە کاتێکدا دەکرا لەبری ئەوەی هەموو ساڵێک کۆپا ئه‌مێریكا بکرێت وەک ئەوروپیەکان بیر لە پاڵەوانێتییەکی هاوشێوەی نەیشن لیگ بکەنەوە ئەوکات هەم دەبوو بە داهێنان بۆیان هەم کۆپا ئه‌مێریكاش سەنگ و قورسایی زیاتری دەبوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

له‌ ئه‌سپایر aspire academy چی ده‌گوزه‌رێت

بۆ روومالكردنی یارییه‌كانی گۆره‌پان و مه‌یدانی ئاسیا و به‌شداریكردن له‌ خولی میدیایی یه‌كێتی گۆره‌پان و مه‌یدانی جیهان بۆ جارێكی تر دوای چوار ساڵ له‌ پاش پاڵه‌وانێتی تۆپی ده‌ستی جیهان له‌ ساڵی 2015 له‌ ده‌وحه‌ی پایته‌ختی قه‌ته‌ر نزیك به‌ هه‌فته‌یه‌ك مامه‌وه‌.
شه‌كه‌تی رومالی پاڵه‌وانێتییه‌ گه‌وره‌كان ره‌نگه‌ ته‌نیا له‌ لای ئه‌و كه‌سانه‌ بێت لێره‌ كه‌ به‌ په‌نجه‌ی ده‌ست چوونه‌ته‌ نێو ئه‌و كه‌شه‌وه‌، چونكه‌ زۆر كات به‌یانی دێیته‌ ده‌ره‌وه‌ تاوه‌كو دره‌نگانێكی شه‌و له‌ ژێر فشارو بارگرانیه‌كی زۆریت، نسیبی ئه‌مجاره‌ی من هه‌ر به‌ده‌ر نه‌بوو له‌و دوو رووداوه‌ به‌ڵكو یه‌كێك له‌و خه‌ونانه‌ی هه‌مبوو له‌وێ هاته‌ دی، ئه‌ویش ته‌ماشاكردن و چوونه‌ ناوه‌وه‌ی ئه‌كادیمیای ئه‌سپایر بوو كه‌ ئێسته‌ به‌ یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین ئه‌كادیمیا وه‌رزشیه‌كانی سه‌ر گۆی زه‌وی داده‌نرێت بۆ سه‌رخستن و پێشكه‌وتن و كاراكردنی زیاتری تواناكانی به‌هره‌مه‌ندانی وه‌زرش به‌ شێوه‌یه‌كی زانستی به‌رز .

ئێواره‌یه‌كی دره‌نگی یه‌كێك له‌ رۆژه‌كانی ئه‌و پاڵه‌وانێتییه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كێك له‌ به‌خێوكه‌رانی فێرخوازێك له‌ ئه‌كادیمیای ئه‌سپایه‌ر بانگهێشتكراین بۆ چوونه‌ نێو ئه‌و ئه‌كادیمیایه‌وه‌، كه‌ بۆ من هه‌ستێكی ته‌واو جیاوازو نامۆ بوو چونكه‌ زۆر بۆ هاونیشتیمانی قه‌ته‌ریش ته‌نیا رووكاری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و ئه‌كادیمیایه‌ خه‌ونه‌، ئه‌وه‌بوو له‌ كاتژمێر شه‌شی ئێواره‌ چووینه‌ نێو ئه‌كادیمیاكه‌وه‌ كه‌ ئه‌و رۆژه‌ له‌ ساڵه‌كه‌ ته‌رخانكرابوو به‌ دیداری مامۆستایان و به‌خێوكران و گوێگرتن . ئه‌كادیمیای ئه‌سپایه‌ر ساڵی 2004 بونیاد نراوه‌و تایبه‌ته‌ به‌ گرنگیدان به‌ توانای ئه‌و منداڵانه‌ی له‌ سه‌رجه‌م بواره‌ جیاوازه‌كانی وه‌رزش به‌هره‌مه‌ندن و له‌ رێگه‌ی ئه‌و ئه‌كادیمیایه‌ سود له‌ تواناو به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستیان وه‌رده‌گیرێت ، له‌وێ تاوه‌كو ئێسته‌ نزیكه‌ی 300 فێرخواز هه‌یه‌ له‌ پۆله‌ جیاوازه‌كان ئه‌وان به‌ده‌ر له‌ وه‌رزشه‌كه‌یان قاڵبوونه‌ته‌وه‌ له‌سه‌رجه‌م بواره‌كانی خوێندن و چه‌ندین وانه‌ی پێویست ده‌خوێنن.

له‌وێ چه‌ن نهۆمێك هه‌یه‌ كه‌ هه‌ر نهۆمه‌و تایبه‌تمه‌ندیه‌كی له‌ خۆگرتووه‌ ، كوالیتی نهۆمه‌كان له‌ به‌رزترین ناوه‌ندی خوێندنی جیهانی، به‌شی زۆری مامۆستاكان له‌ وڵاتانی بیانین راهێنه‌ره‌ به‌ئه‌زموونه‌كانی ئه‌وروپاو ئه‌مه‌ریكای باشووور و ئاسیاو ئه‌فریقیای تێدا كۆبووته‌وه‌، له‌وێ فێرخواز كاتێك ده‌چێته‌ پۆلی هه‌شته‌م ئیدی بۆی هه‌یه‌ ئه‌كادیمیاكه‌ وه‌ك به‌شی ناوخۆی بمێنێته‌وه‌و بۆ كۆششكردن و پشوودانیش بمێنێته‌وه‌ .
به‌شێكی گه‌وره‌ی ئه‌كادیمیای ئه‌سپایه‌ر بوونی ده‌یان یاریگه‌ی مۆدێرنه‌ دوو یاریگه‌ی تایبه‌تی جامی جیهانی 2022 له‌وێیه‌ یاریگه‌یه‌كی ستانداری گۆره‌پان و مه‌یدان هۆڵی مه‌له‌وانی و ده‌یان هۆڵی داخراو له‌و ئه‌كادیمایه‌ هه‌یه‌ به‌جۆرێك له‌ راره‌وێك یانه‌ له‌ به‌شێكه‌وه‌ بچیته‌ به‌شێكی تر ئه‌سته‌مه‌ ئه‌گه‌ر شاره‌زا نه‌بیت بتوانی بگه‌ڕێیته‌وه‌ .
له‌ ماوه‌ی ساڵانی رابردوو ئه‌كادیمیای ئه‌سپایه‌ر گه‌وره‌ترین خزمه‌تی به‌ قه‌ته‌ر كردووه‌، نزیكه‌ی 13 ده‌رچووی ئه‌كادیمیاكه‌ له‌ پێكهاته‌ی هه‌ڵبژارده‌ی تۆپی پێی قه‌ته‌ر بوون كاتێك بۆ یه‌كه‌مجار توانیان جامی ئاسیا ببه‌نه‌وه‌ ، به‌ده‌ر له‌وه‌ش موعته‌ز عیسا برشمی پاڵه‌وانی بازی به‌رزی جیهان و باشترین یاریزانی گۆره‌پان و مه‌یدانی جیهان بۆ ساڵی 2017 له‌ ئه‌سپایه‌ر گه‌وره‌ بووه‌ .

له‌وێ ئامانج ته‌نیا تۆپی پێ نییه‌و زۆرترین گرنگی به‌ یارییه‌ تاكیه‌كان دراوه‌و خه‌ریكه‌ به‌رهه‌می ئه‌وانه‌ش ده‌چننه‌وه‌ به‌ تایبه‌ت له‌ یارییه‌ رێكته‌كان .

له‌وێ له‌ كۆی ئه‌و ژماره‌ فێرخوازه‌ ته‌نیا كوردێك هه‌یه‌ كه‌ دانیشتووی قه‌ته‌ره‌ ئه‌ویش ئه‌حمه‌د محه‌مه‌د عه‌بدولجه‌باره‌ كه‌ نزیكه‌ی 21 ساڵه‌ ژیان له‌وێ به‌سه‌ر ده‌به‌ن خانه‌واده‌كه‌یان ، ئه‌حمه‌د خوێندكاره‌ هاوكات یاریزانێكی باشی تۆپی سه‌رمێزه‌و له‌پاڵ خوێندنه‌كه‌شی بۆ یانه‌ی غه‌رافه‌ی قه‌ته‌ری یاریده‌كات.

ئه‌سپایه‌ر به‌رهه‌مێكه‌ ئێسته‌ مۆركی شانازی قه‌ته‌رییه‌كانه‌ ، به‌ده‌ر له‌و وێنه‌ راسته‌قینه‌یه‌ی باسم كرد هه‌ر له‌و ناوه‌نده‌ گه‌وره‌یه‌ به‌ نزیكی نه‌خۆشخانه‌ی سپیتار هه‌یه‌ كه‌ له‌ ئێستادا به‌ یه‌كێك له‌ هه‌ره‌ پێشكه‌وتوترین نه‌خۆشخانه‌كانی جیهان داده‌نرێت ئه‌وه‌تا ده‌یان ئه‌ستێره‌ی وه‌ك نه‌یمار دێنه‌ سپیتار بۆ قۆناغی چاكبوونه‌وه‌و وه‌رگرتنی چاره‌سه‌ره‌كانیان، هاوین و زستان یانه‌ گه‌وره‌كان كه‌مپی مه‌شقه‌كانیان له‌ ئه‌سپایه‌ر ده‌كه‌نه‌وه‌ .

ستۆریه‌ك له‌ده‌وحه‌وه‌-هه‌رێز جه‌مال

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

شكستی میسی له‌ ئه‌رجه‌نتین

ئه‌و شه‌وه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ به‌رامبه‌ر ئیشبیلیا تووشی شكست هات، دوای یارییه‌كه‌ و له‌ژووری جل گۆڕینی یانه‌كه‌ كاتێك میسی ده‌گاته‌ ده‌رگای ژووره‌كه‌ یه‌ك شه‌قی تووند ده‌دات له‌ بۆكسی جل و به‌رگی یاریزانه‌كان و پێیان ده‌ڵێت: ئه‌وه‌ كه‌ی یارییه‌ ده‌یكه‌ن، وابڕوات ناتوانین نازناوی لالیگاش به‌رینه‌وه‌، ئه‌وكاره‌ی لیۆ به‌ته‌واوی ترسی خسته‌ نێو دڵی هاوڕێكانی و ناچاریكردن به‌ته‌واوی وابه‌سته‌ی پلانی تیپه‌كه‌ بن، چونكه‌ هه‌موویان به‌ باشی درك به‌و ڕاستییه‌ ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌وان له‌ به‌رشه‌ و پاڵی میسیدا نه‌بن چاره‌نووسیان وه‌كو نیمار ده‌بێت و به‌ته‌واوی له‌ گۆڕه‌پان و میدیاكان دوور ده‌كه‌ونه‌وه‌، له‌ لایه‌كی دیكه‌وه‌ سیزار میۆنتی له‌ چه‌ند ڕۆژی پێشوودا داوایكرد میسی بانگی هه‌ڵبژارده‌ی ئه‌رجه‌نتین نه‌كرێت، تا زیاتر ده‌رفه‌ت به‌ لاوه‌كان بدرێت، وته‌كانی ئه‌و گه‌وهه‌ر بوون، كه‌چی هه‌رای دنیایان له‌سه‌ری كرد، كه‌ ئێستا هه‌ردوو نموونه‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌ ڕوون ده‌كه‌مه‌وه‌.

سه‌ره‌تا میسی له‌ یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ ده‌زانێت له‌گه‌ڵ كێدا یاریی ده‌كات و به‌ته‌واوی خوێندنه‌وه‌ی بۆ ئاستی هاوڕێكانی هه‌یه‌ و ئیداره‌ی تیپه‌كه‌شی ناچار كردووه‌ ته‌واوی بۆنده‌كانیان له‌ ئاستی ئه‌ستێره‌دابن و گه‌شته‌كه‌یشیان یه‌ك وه‌رزی ته‌واوه‌ نه‌ك یه‌ك هه‌فته‌، بۆیه‌ لیۆ كه‌متر له‌ یانه‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ هه‌ست به‌كه‌وتن ده‌كات.

لایه‌نی دووه‌م قسه‌كانی مینۆتییه‌: ئه‌و ڕاهێنه‌ره‌ له‌ (1978) جامی جیهانی  بۆ ئه‌رجه‌نتین برده‌وه‌، هه‌روه‌ها به‌ باشی ده‌زانێت ئاماده‌كاری هه‌ڵبژارده‌كان چۆنه‌ و ده‌بێت چی بكرێت بۆ ئه‌وه‌ی تیپێكی باش دروست بكرێت، هه‌روه‌ها پێشتر میسی كه‌ له‌گه‌ڵ تانگۆ باشبوو په‌یوه‌ندی به‌وه‌وه‌ هه‌بوو ته‌واوی هاوڕێكانی ئه‌ستێره‌بوون و له‌ یانه‌كانی ئه‌وروپا و كه‌شو هه‌وای ئه‌وێ‌ یاریانده‌كرد و كه‌متریش ده‌بوونه‌ سه‌رئێشه‌ بۆ ئه‌و، كه‌چی ئه‌م پێكهاته‌ی تیپه‌كه‌ هه‌یه‌تی هیچیان له‌ گرنگی و تێگه‌یشتنی یاریی میسی ناگه‌ن و ڕه‌نگه‌ زۆریش نه‌توانن به‌ كۆمه‌ڵ یاریی بكه‌ن، ئه‌و كه‌شه‌ گه‌رمه‌ پڕ له‌ پلانه‌ی له‌ ئه‌وروپادا ڕێچكه‌ی به‌ زانستی بوونی وه‌رگرتووه‌ له‌م چه‌ند ساڵه‌ی دوایی له‌ ئه‌مریكا زۆر پاشه‌كشه‌ی كردووه‌، ئه‌وانیش زۆر خۆیان سه‌رقاڵی ئه‌و بابه‌ته‌ ناكه‌ن و زیاتر پشت به‌ ئه‌ستێره‌كانی ئه‌وروپا وه‌كو قوتابخانه‌ی پێگه‌یاندنی ستاره‌كانیان ده‌به‌ستن، له‌ ئه‌رجه‌نتینیش به‌ته‌واوی مانا یه‌كێتی تۆپی پێی ئه‌و وڵاته‌ تووشی داڕمان بووه‌ و ته‌نانه‌ت له‌دواین هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی یه‌كێتی تۆپی پێی ئه‌رجه‌نتین كاتێك ده‌نگه‌كان هه‌ژماركرا ته‌ماشاكرا ده‌نگی زیاده‌ له‌ سندوقی هه‌ڵبژاردن و ئه‌ندامه‌كاندایه‌، ئه‌مانه‌ش ڕێگا نادات ئه‌و تیپه‌ پلانی درێژ و ئارامی زۆریان هه‌بێت، كه‌ له‌ڕووی زانستییه‌وه‌ ئارامی به‌شێكی زۆری سه‌ركه‌وتنی تیپ و یانه‌كانه‌، هه‌روه‌ها میسی له‌م دوایانه‌ گیرۆده‌ی ئه‌فكاری چه‌ندین ڕاهێنه‌ر بووه‌، كه‌ هه‌ریه‌كه‌ و به‌جۆرێك دێن و هه‌ندێك گۆڕانكاری ده‌كه‌ن و چه‌ند یاریزانێكی لاو تێست ده‌كه‌ن و پاشان به‌هۆی نه‌ ناسراوی ئه‌وان زۆربه‌ی تانه‌كان ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی لیۆ. مینتۆتی پیره‌ پیاو قسه‌كانی له‌بیرێكی قوڵه‌وه‌ كردووه‌ نه‌ك ئه‌وه‌ی میسی لێ‌ زیاد بێت، له‌ كاتێكدا ئه‌و خۆی پێشتر ئه‌م ئه‌زموونه‌ی له‌گه‌ڵ ماڕادۆنا له‌ مۆندیالی (78) تاقیكردۆته‌وه‌، كه‌ بۆچوونه‌كانی ئه‌و پێمان ده‌ڵێت: هه‌م میسی گه‌وره‌یی خۆی له‌كه‌دار نه‌كات كه‌ پێشتر له‌ مۆندیال و كوپادا به‌ چاوی خۆی بینوێتی و هه‌میش ئه‌رجه‌نتین چیتر به‌هۆی ئاستی كێجه‌كه‌وه‌ گیرۆده‌ نه‌بێت، پاشان ناوبراو ماوه‌یه‌كی زۆره‌ له‌ كه‌ته‌لۆنیا دژی به‌ هیچ كلوجێك ئاگاداری ڕه‌وشی یاریی و یانه‌ و یاریزانه‌كانی وڵاته‌كه‌ی نییه‌، له‌ هه‌مانكاتدا ڕووبه‌ڕووی ئه‌وه‌ بۆته‌وه‌ له‌ پێشوودا گه‌وره‌ ئه‌ستێره‌كانی هاوڕێی هیچ یارمه‌تیان نه‌ده‌دا، هه‌روه‌ها تازه‌ لاوه‌ هاتووه‌كانیش میسی گرنگ نییه‌ بۆیان له‌ یاریگا و ده‌ره‌وه‌ گوێی بۆ ڕانادێرن، چونكه‌ خودی خۆیان له‌ حاڵه‌تی تێست كردندان و ڕه‌نگه‌ ته‌نیا بۆ یارییه‌ك بانگی تانگۆ بكرێن، بۆیه‌ هه‌موو كات میسی به‌ ته‌نیایه‌ و كه‌س له‌ وڵاته‌كه‌ی خۆی خه‌می لێناخوات و خه‌ریكه‌ گومانیش ده‌خاته‌ سه‌ر به‌ ئاستی و گه‌وره‌یی و مێژووی یاریكردنی به‌هۆی ئه‌رجه‌نتینه‌وه‌، له‌ كاتێكدا لانیكه‌م له‌ تیپی تۆپی پێدا ده‌بێت پێكهاته‌ی بنه‌ڕه‌تی چه‌ند یاریزانێكی سه‌ره‌كی تێدا بێت ماوه‌یه‌كی زۆر پێكه‌وه‌ یاریانكردبێت و هیچ كات هه‌ست به‌ غه‌ریبی شێوه‌ پلانی ڕاهێنه‌ر نه‌كه‌ن، كه‌چی لیۆ هه‌موو جارێك به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌م فه‌لسه‌فه‌یه‌وه‌ له‌ یاریگادا ده‌بینرێت و ڕۆژی یارییه‌كان په‌یوه‌ندی به‌ هه‌ڵبژارده‌كه‌وه‌ ده‌كات و دواتر نه‌ ئه‌و تیپه‌كه‌ی ده‌ناسێت و نه‌ هاوڕێكانی حه‌ساب بۆ یاریی ئه‌و ده‌كه‌ن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان