ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

هاووڵاتیان لە بەرزی نرخی دوورینی پۆشاكی كوردی نیگەرانن

خەڵك- بەشی هەواڵ

ڕۆژی یەك شەممە 10ی ئاداری 2019 ساڵوەگەڕی ڕۆژی پۆشینی جلوبەرگی كوردییە، بەم بۆنەیەوە فەرمانبەران و قوتابیان بە پۆشاكانی كوردییەوە دەچنە فەرمانگە و قوتابخانەكان و هاووڵاتیانیش گشتی لەو ڕۆژەدا جلی كوردی دەپۆشن.

ساڵانە لەگەڵ نزیكبوونەوەی وەرزی بەهار و نەورۆزدا هاووڵاتیانی كوردستان ڕوو لە بازاڕەكان دەكەن بۆ كڕین و دوورینی پۆشاكی كوردی، ساڵانەش مۆدێل و شێوازی نوێی پۆشاكی كوردی دادەهێندرێن، بەڵام ئەوەی هاووڵاتیانی نیگەران كردووە، بەرزسی نرخی دوورین و ڕازی نەبوون لە كاری بەرگدرووەكانە، بۆیە داوا دەكەن كە چاودێریی ورد بخرێتەسەر كاری بەرگدرووەكان.

محەمەد حەسەن هاووڵاتییەكی شاری سلێمانییە، دەڵێت “وێڕای ئەوەی نرخی دوورینی پۆشاكی كوردی بەرزە، لە هەمان كاتدا بەرگدرووەكان بە خواستی كڕیار پۆشاكە كوردییەكە نادوورن، بەڵكو بە خواستی خۆیان دەیدوورن، ئەوەش وا دەكات چەند جارێك كڕیار پۆشاكەكە بەرێتەوە بۆ بەرگدرووەكە تا چاكی بكات”.

ئاماژەی بەوەشكرد، بەوهۆیەوە زۆر جار پۆشاكە كوردییەكە كە پارەیەكی زۆریشی تێچووە، تێكدەچێت و بۆ لەبەركردن نابێت، چونكە چەند جارێك دەستكاری دەكرێت.

هەمزە سدیق وەكو گەنجێك باسی لە جلوبەرگی كوردی كرد “زۆر حەزم بە پۆشینی جلوبەرگی كوردییە، بەڵام گرانی نرخی دوورینی جلوبەرگی كوردی وای كردووە، خەڵكی كەمتر بایەخی پێبدەن”.
دەشڵێت “ئێستا پۆشاكی كوردی زیاتر لە بۆنە تایبەتەكاندا دەپۆشرێت و پۆشینی جلوبەرگی كوردی كاڵ بووەتەوە بەراورد بە سەردەمە كۆنەكان، پێشنیار دەكەم سەرەتا لە ماڵی خۆمانەوە كە دەست بكەین بە لەبەركردنی جلوبەرگی كوردی، هەروەها بە دیاری بیدەینە هاوڕێ و دۆستەكانمان تا زیاتر كولتوری كوردی بپارێزین”.

كچێكیش بە ناوی شەیما جەلال، كە خوێندكارە، ئاماژە بەوە دەكات، ساڵانە بەپێی بۆنە و مەڕاسیمەكان جلی كوردی دەپۆشێت و زیاتر بۆ ڕۆژە تایبەتەكان دەیپۆشێت، “ئێستا جلی كوردی زۆر دەستكاری شێوەكەی كراوە و خەریكە مۆركی كوردەواری لە دەستدەدات”.
هەروەها باسیشی لەوەكرد، زۆری نرخ و جیاوازی لەلایەن بەرگدرووەكانەوە و نەبوونی چاودێری بازاڕگەری بەسەریانەوە، خەڵكی ساردكردووەتەوە لە پۆشینی جلی كوردی.

لای خۆیەوە عیسا عەبدولڕەحمان بەرگدرووی جلوبەرگی كوردی خانمان سەبارەت بە گرنگی و دوورینی جلوبەرگی كوردی، دەڵێت “زیاتر ئێمە بەشێواز و دەستووری كۆن جلوبەرگی كوردی دەدوورین و ئێستا زیاتر گرنگی بەو مۆدێلانە دەدرێت، كە كاری دەستی تێدادەكرێـت، وابەرەو نەورۆز دەڕۆین و كەم كەم خەڵكی دەستیكردووە بە هێنانی قوماش و كردنی جلی كوردی بۆ سەری ساڵی نوێی كوردی”.
باسی لەوەش كرد، هەرناوچەیەك مۆدێل و شێوەی جلوبەرگی كوردی تایبەت بەخۆی هەیە، بۆ نمونە كەوای هەولێری و ڕانیەیی زیاتر بە حەوت پارچەیی دەدوورێن و لە ناوچەكانی دیكە كەمتر داوای ئەم شێوەیە دەكرێت.

لە بارەی ڕەنگەوە ئەو بەرگدرووە، ڕوونیكردەوە، هەر ساڵێك ڕەنگێك زیاتر گرنگی پێدەدرێت و بۆ ئەمساڵیش تا ئێستا ڕەنگی پرتەقاڵی زۆرترین داوای لەسەر بووە بۆ پۆشاكی ئافرەتان، ئێستا زیاتر گرنگی بە جلی ئامادەكراو و دووراویش دەدرێت، چونكە نرخیشیان كەمترە و ئاسانتر بەردەست دەكەون.
داواشیكرد “جلوبەرگی كوردی وەكو خۆی بمێنێتەوە و دەستكاری فۆڕم و شێوەی ڕەسەنی نەكرێت”.

بەختیار محەمەدیش یەكێكە لە بەرگدرووەكانی جلوبەرگی پیاوان، باس لەوە دەكات “ئێستا لەچاو ساڵانی پێشوودا نرخی قوماش زۆر دابەزیوە و ویستێكی زۆر لەسەر جلوبەرگی كوردی هەیە، لە سنووری سلێمانی خەڵكی زیاتر حەزیان بە چۆغە و مورادخانییە”.
ناوبراو لە بارەی مۆدێلە نوێیەكانیشەوە دەڵێت “من وەكو خۆم حەزم بە شێوازی تێكەڵكردنی ستایلی كوردی و ئەورووپایی نییە و ناشیكەم، لەبەرئەوەی هەر كولتورێك بگۆڕێت ئەو نەتەوەیەش تێكدەچێت، چونكە نەتەوەكان بە شێوە و ڕەنگ و جلوبەرگیاندا دەناسرێنەوە”.

گۆران قادر سەرۆكی لیژنە هاوبەشەكانی قائیمقامیەتی سلێمانی، بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، تاكو ئێستا هیچ هاووڵاتییەك سكاڵای لەسەر بەرگدرووەكان تۆمارنەكردووە لای قائیمقامیەت، لەسەر نرخی جل دوورین یان كوالێتی دوورینی جلەكان.

لەبارەی جیاوازی نرخی بەرگدرووەكان ناوبراو ئاماژەی بەئەوەدا، بەرگدرووەكان كاری دەستدەكەن، بۆیە ناتوانرێت نرخیان بۆ دابنرێت، لەلایەكی دیكەوە بەرگدروو هەیە تازە دەستی بەكارەكە كردووە یان زۆر شارەزا نییە، بۆیە بەهەرزان جل دەدورێت، بەڵام خەڵكی شارەزا هەیە بەگرانتر دەیدورێت.

راپۆرت

(خەڵك) وردەكاری جووڵەی هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان بەرەو سنوورەكانی ئێران بڵاودەكاتەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ
هاوكات لەگەڵ زۆرتربوونی گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران و مۆڵدانێكی هێزێكی زۆری سوپای پاسداران بە چەكوچۆڵی قورسەوە لە سنوورەكانی هەرێمی كوردستان، هێزی پێشمەرگەی كوردستان دەست بەجووڵە دەكات بەرەو سنوورەكانی ئێران.

بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە (خەڵك) لەسەرچاوە هەرێمییەكانەوە، هێزێكی پێشمەرگەی كوردستان ئەوانەی سەر بە یەكێتی نیشتمانی كوردستانن، بە چەكی قوورسەوە بەرەو سنوورەكانی ئێران لە ناوچەكانی پشدەر و ڕانیە و قەڵادزێ  جووڵەیان پێكراوە.

هاوكات لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا هێزێكی زۆری سوپای پاسداران بە چەكی قوورسەوە لە سنوورەكانی هەرێمی كوردستان لە ناوچەكانی شنۆ، پیرانشار، سەردەشت، مەریوان و سەرپێڵی زەهاو جێگیربوون و خەریكی خۆڕێكخستنەوە و نوێكردنەوەی پایەگا كۆنەكانن بەتایبەت لە ناوچەی جاسووسانی سەردەشت هاوسنوور لەگەڵ ناوچەكانی پشدەر و شاڕباژێڕ لە هەرێمی كوردستان.

سەرچاوەیەكی لەشكری كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە بۆ (خەڵك)ی ڕوونكردەوە ئەو جموجۆڵە لەشكرییانە پەیوەندییان بە زۆرتربوونی گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێرانەوە هەیە، بەتایبەت ئێران ئامادەكاری لەشكری خۆی دەكات بۆ پاراستنی سنوورەكانی و ڕێگری لە دەربازی هێزی چەكداری حیزبە ئۆپۆزسیۆنە كوردییەكان كە هێزی چەكداریان لەسەر سنوورەكان هەیە.

هەروەها سەرچاوەكە، ڕوونیشیكردەوە، جووڵەی هێزەكانی پێشمەرگەش لە چوارچێوەی ئامادەكاری پێشوەختە بۆ هەر پێشهاتێك بەتایبەت كە لە هەندێك ناوچە هێزی ئۆپۆزسیۆنی كوردی ئێران لە نێو خاكی هەرێمدا هەن و لەگەڵ دروستبوونی گرژیی یان تێكچوونی ڕەوشی نێوخۆی ئێران ڕەنگە دەربازی نێو ڕۆژهەڵاتی كوردستان ببن و لەم حاڵەشدا ئەگەری تێكەهەڵچوونی لەشكری و تێكچوونی ڕەوشی ئاسایشی ناوچە سنوورییەكانی هەرێم هەیە.

لەبارەی جووڵەكردن بە هێزەكانی پێشمەرگەی كوردستان، قارەمان شێخ كەمال جێگری سەرۆك ئەركانی هێزەكانی پێشمەرگەی هەرێمی كوردستان لە لێدوانێكدا بۆ (خەڵك) جووڵەكردنی بە هێزەكانی پێشمەرگە بەرەو دەڤەری ڕاپەڕین پشتڕاستكردەوە و ئاشكرایكرد “ئەوە هەنگاوێكی نوێی هێزی پشتیوانی دووە كە لە ڕانیە بارەگایەكی نوێیان كردووەتەوە”.

هاوكات ناوبراو ڕاشیگەیاند، هەندێك چەك و هێز هەیە، گواستراونەتەوە بۆ سنووری ڕاپەڕین، بەڵام پەیوەندی بە ئێران و هیچ شوێنێكی دیكەوە نییە.

ئاشكراشیكرد، جوڵە بە یەكەكانی سەر بە هێزی پشتیوانی دوو لە سلێمانی كراوە و چووەتە بارەگایەكی نوێی هێزی پشتیوانی دوو لە ناوچەی پشدەر.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا ئەمینە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمڕۆ دووهەمین ساڵوەگەڕی كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفا ئەمین سیاسەتمەداری ناسراوی كوردە.

نەوشیروان مستەفا ئەمین بە سیاسەتمەدار و نووسەرێكی نێوداری كوردستان ناسراوە ‌و كاریگەری گەورەی لەسەر گۆڕەپانی سیاسی باشووری كوردستان هەبووە.

نەوشیروان مستەفا ئەمین لە 22ی كانوونی دووهەمی 1944 لە شاری سلێمانی لە دایكبووە و قۆناغەكانی سەرەتایی و ناوەندی و دواناوەندی لە سلێمانی و كۆلێژی زانستە سیاسییەكانی لە بەغدا خوێندووە.

ناوبراو لەسەرەتای ساڵانی شەستەكانەوە پەیوەندی بەكاری ڕێكخراوەیی و سیاسی لە نێو ڕیزەكانی یەكێتی قوتابیانی كوردستان- پارتی دیموكراتی كوردستاندا كردووە و دواتر یەكێكبووە لە دامەزرێنەرانی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە ساڵی 1975 و دواتریش بووەتە جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی.

لە ساڵی 2009دا بزووتنەوەی گۆڕانی دامەزراندووە و بووەتە ڕێكخەری گشتی ئەو حزبە.

ناوبراو خاوەنی چەندین كتێبە لە بوارەكانی مێژوو و ڕۆژنامەوانی و ئەدەبی كوردیدا و لەبەشێك لە كتێبەكانیدا تیشكی خستووەتەسەر مێژووی شۆڕشی كورد و ناكۆكییەكانی نێو شۆڕشەكان.

نەوشیروان مستەفا ئەمین لە 19ی ئایاری 2017 دوای ململانێیەكی زۆر لەگەڵ نەخۆشیدا لە شاری سلێمانی كۆچی دواییكرد و لە گردی زەگەرتە بارەگای سەرەكی گۆڕان لە شاری سلێمانی بەخاك سپێردرا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی یەكەم هەڵبژاردنی پەڕلەمان و سەرۆكایەتی كوردستانە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمڕۆ ساڵوەگەڕی یەكەم هەڵبژاردنی پەڕلەمان و سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستانە لە 19ی ئایاری 1992.

لە 19ی ئایاری 1992 دوای ڕاپەڕینەكەی ئاداری 1991 یەكەم هەڵبژاردنی پەڕلەمانی كوردستان ئەنجامدرا كە تێیدا حەوت لیست و قەوارە بەشدارییان تێدا كرد.

بەپێی یاسای هەڵبژاردنەكان كە لەلایەن كۆمەڵێك یاساناسەوە ئامادەكرابوو و بەرەی كوردستانی پەسەندیكردبوو، پێویستبوو هەرلایەنێك 7%ی دەنگەكان بەدەستبهێنێت بۆ ئەوەی بگاتە پەڕلەمان، بەمهۆیەوە تەنها پارتی و یەكێتی و زەحمەتكێشان گەیشتنە پەڕلەمان.

پارتی و یەكێتی لە كۆی 105 كورسی پەڕلەمان نیوەی كورسییەكانیان بەدەستهێنا و پێنج كورسیش بۆ مەسیحییەكان داندرا.

لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردنەكان ناكۆكی كەوتە نێوان پارتی و یەكێتی و ئەنجامەكەیان پەسەندنەكرد وەكخۆی كە بە پێی ئەنجامەكان پارتی بە ڕێژەیەكی كەم لەپێش یەكێتییەوە بوو، بەڵام دواتر بە ڕێككەوتن حكومەتی هەرێم لە نێوان پارتی و یەكێتیدا پێكهات.

دواتر بەهۆی هەڵگیرسانی شەڕی نێوخۆوە هەڵبژاردنی خوولی دووهەم دوای سێزدە ساڵ لە 30ی كانوونی دووهەمی 2005 سازكرا و تێیدا یەكێتی و پارتی لیستی هاوبەشیان هەبوو و زۆرینەی كورسییەكانیان بەدەستهێنا.

خولی سێهەمیش لە 25ی تەمووزی 2009 هەڵبژاردنی بۆ سازكراو یەكێتی و پارتی بە هەمانشێوە لیستی هاوبەشیان هەبوو، بۆیەكەمجار لیستێكی بەهێزی ئۆپۆزسیۆن بە ناوی گۆڕان پەیدابوو كە 25 كورسی هێنا و كورسییەكانی یەكێتی و پارتی بۆ 59 كورسی دابەزین.

هەڵبژاردنی خوولی چوارهەم لە 21ی ئەیلوولی 2013 سازكرا و یەكێتی و پارتی هەریەكەیان لیستی خۆیان هەبوو لەگەڵ لیستە ئۆپۆزسیۆنەكاندا پارتی 38 كورسی و یەكێتی 18 كورسییان بەدەستهێنا و گۆڕان 24 كورسی بەدەستهێنا.

خولی پێنجەمی پەڕلەمانیش دوای ساڵێك لە دواخستنی لە 30ی ئەیلوولی 2018 سازكرا و پارتی و یەكێتی و لیستە ئۆپۆزسیۆنەكان بە لیستی سەربەخۆ بەشداربوون، پارتی 45 كورسی و یەكێتی 21 كورسی و گۆڕان 12 كورسییان بەدەستهێنا.

بە ڕای چاودێرانی سیاسی لە ماوەی 27 ساڵی ڕابردووی تەمەنی پەڕلەمانی كوردستان و لە هەر پێنج خولەكەیدا پەڕلەمان لەلایەن حزبە دەسەڵاتدارەكانەوە دەستوپێی بەستراوە و ڕێی لێگیراوە كە كاروباریی ئاسایی و یاسایی خۆی لە یاسادانان و چاودێریكردن بكات، بگرە بۆ بەرژەوەندییەكانی حزب و دەسەڵاتدارەكان بەكارهێندراوە لە قۆناغەكاندا.

گرنگترین ئەو ڕووداوانەی لە ماوەی 27 ساڵی ڕابردوودا بەسەر پەڕلەمانی كوردستاندا هاتوون یەكێكیان بریتییە لە ڕووداوەكانی 31ی ئابی 1996 كە لە گەرمەی چڕبوونەوەی شەڕی نێوخۆی پارتی و یەكێتیدا لەشكری عیراق بەتانك و زرێپۆشەوە هاتەوە نێو گۆڕەپانی پەڕلەمان.

یەكێكی دیكەشیان لە كاتی چڕبوونەوەی ناكۆكییەكانی پارتی و گۆڕان لەسەر یاسای سەرۆكایەتی هەرێم لە مانگی ئۆكتۆبەری 2015 لەلایەن هێزە ئەمنییەكانی هەولێرەوە ڕێ لە گەڕانەوەی یوسف محەمەد سەرۆكی پەڕلەمان گیرا و دەرگەی پەڕلەمان داخرا.

پەڕلەمانی كوردستان لە تەمەنی خۆیدا جگە لە خوولی چوارهەم، لە سەرجەم خولەكانی دیكەدا سەرۆكەكانی پارتی و یەكێتی بوون، لەخوولی چوارهەمدا یوسف محەمەد لە پشكی گۆڕان سەرۆكی پەڕلەمان بوو، بەڵام دوای كەمتر لە دووساڵ لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە لە پۆستەكەی دوورخراوە.

هاوكات لە هەمان ڕۆژدا لە 19ی ئایاری 1992دا هەڵبژاردن بۆ ڕێبەری بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستان سازكرا و تێیدا جەلال تاڵەبانی، مەحمود عوسمان، مەسعود بارزانی و عوسمان عەبدولعەزیز خۆیان كاندیدكرد، بەڵام بەهۆی پەسەندكردنی ئەنجامەكانی هەڵبژاردنەوە هیچكام لە كاندیدەكان نەبوونە ڕێبەری كوردستان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان