ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

زانكۆ و پەیمانگاكانی هەرێم دەبنە نێوەندی نمایشی ئۆتۆمبێل و پۆشاكی گرانبەها

خەڵك- بەشی هەواڵ

خوێندكاران دەڵێن زانكۆ و پەیمانگاكان بوونە شوێنی نمایشیكردنی دوایین مۆدێلی ئۆتۆمبێل و جلوبەرگ و پۆشاكی گرانبەها لەلایەن ئەو خوێندكارانەی كەسوكاریان توانای داراییان باشە، یان منداڵی بەرپرسەكانن، ئەمەش كاریگەری نەرێنی لەسەر زۆرینەی خوێندكاران دروستكردووە، چونكە قەیرانی دارایی تەنگی بە زۆرینەی هاووڵاتیانی هەرێم هەڵچنیوە، بەڵام كاریگەری لەسەر بەرپرسان نەكردووە، بۆ چارەسەركردنی ئەو دۆخەش داوای پەیڕەوكردنی سیستمی یەكپۆشی لە نێوەندەكانی خوێندنی باڵای هەرێمی كوردستان دەكرێت وەك زۆر وڵاتی دیكەی جیهان.

شاهان كەمال مامۆستای پەیمانگای تەكنیكی سلێمانی دەربارەی یەكپۆشی لە زانكۆ وپەیمانگاكان ڕای وابوو ” یەكپۆشی شتێكی زۆرباشە بۆ خوێندكاران و بۆ مامۆستاكانیش, هەروەها جیاوازی لەنێوان خوێندكاران بەهۆی جیاوازی ستایلی جلوبەرگەوە كەمدەكاتەوە”.
وتیشی ” ئەگەر خوێندكاران یەكپۆشبن, كەمتر كاتی خۆیان بەهەڵبژاردنی جلوبەرگەوە بەفیڕۆ دەدەن و كاتی زیاتریان بۆ خوێندن و خۆئامادەكردن بۆ دەمێنێتەوە, ئەركی داراییش لەسەر خوێندكاران كەمدەكاتەوە “.

ئومێد جەلال خوێندكار لە زانكۆی خانەقین دەڵێت “یەكپۆشی شتێكی زۆر باشە, جیاوازی نێوان چینەكانی خوێندكاران كەمدەكاتەوە, یەكپۆشی واتە نەمانی جیاوازی نێوان هەژار و دەوڵەمەندەكان و شاردنەوەی كەموكورتی كەمدەرامەتان”.

ئەم خوێندكارە باس لەوە دەكات “ئێستا زانكۆ و پەیمانگاكانی كوردستان بوونەتە شوێنی نمایشكردنی ئۆتۆمبێل و جلوبەرگ و مۆدێلات, قەیرانی دارایی كاریگەری تەنها لەسەر خەڵكی هەژارو داماو هەیە و منداڵی بەرپرسەكان سەرقاڵی ئۆتۆمبێلی دوایین مۆدێل و قات و ڕیباتن، منداڵی فەقیرێكیش بە جلێكی سادەوە دێت كە كاریگەری لەسەر دەروونی دەبێت و هەروەها ئاستەنگ بۆ خوێندنەكەشی دروستدەكات”.

دەشڵێت “پێم باشە هەموو زانكۆ و پەیمانگاكان بكرێنە یەكپۆشی و ئەمەش تەنها ڕای خۆم نییە و زۆرێك لە هاوڕێكانیشم هاوڕامن “.

هاوكات وەلید ئەمین خوێندكاری زانكۆی سۆران باسی لە كەمبوونەوەی گرنگیدان بەخوێندن لە زانكۆ و پەیمانگاكاندا كرد, جلوبەرگ و ستایل شوێنی خوێندنیان گرتووەتەوە, هۆكاری ئەمەشی بۆ چەند هۆكارێك گەڕاندەوە, بەشێكیان پەیوەستن بە حكومەتەوە و خوێندكاران ئومێدێكیان بە خوێندن نەماوە, بەشێكی دیكەشیان پەیوەستن بە خوێنكارانەوە كە تاڕادەیەكی زۆر تێنەگەشتوون لە چەمكی زانكۆ و پەیمانگا كە شوێنی فێربوونە نەك ئاهەنگگێڕان و خۆگۆڕین, زیاتر ئەم نمایشی جلوبەرگە لەو بەشانەدا بەدی دەكرێت كە هەوڵدانی تێدا كەمترە.

ئەم خوێندكارە وتیشی “من لەگەڵ ئەم هەڵوێستەدا نیم, بۆ نەهێشتنی نمایشی جلوبەرگ و مۆدێلات پێویستە كار لەسەر دامەزراندن و ڕاستكردنەوەی بەهەڵە تێگەشتنی خوێندكاران بكرێت سەبارەت بە خوێندن, نەك دەركردنی بڕیاری یەكپۆشی, لەلایەك دەبێتە ئەركێكی قورس بۆ هەندێك لە خوێندكاران بەهۆی باری داراییەوە, لەلایەكیتریشەوە ڕەنگە ببێتەهۆی زیاتر نەمانی حەزی خوێندن لای خوێندكاران”.

مەئمون هوشیاری خوێندكاری زانكۆی دهۆك سەبارەت بە بابەتی یەكپۆشی باسی لەوەكرد “بوونی یەكپۆشی كاریگەری لەسەر دەروونت دەبێت و هەست دەكەیت بۆ شوێنێكی تایبەت و جیاواز دەڕۆیت كە خاوەنی كۆمەڵەكێك یاساوڕێسای تایبەتە”.
هەروەها دەشڵێت” یەكپۆشی تاڕادەیەكی زۆرباش ئەو جیاوازییە گەورەی نێوان خوێندكاران ناهێڵێت, داواكارم زانكۆ و پەیمانگاكان ستایل و ڕەنگی جلوبەرگ دیاری بكەن بۆئەوەی نمایشی جلوبەرگ بەتەواوی نەمێنێت یان تاڕادەیەكی باش كەمببێتەوە “.

بەرزان تۆفیق خوێندكاری كۆلێژی سلێمانی دەڵێت “گرنگی یەكپۆشی لەوەدایە خوێندكارێكی هەژار هەست بەكەمی خۆی ناكات لەناو هاوڕێكانیدا , بەم كارەش بەربەستێك لەبەردەم چینایەتی دروستدەبێت, ئێستا خەریكە خوێندكاران كاری سەرەكی خۆیان پشتگوێ دەخەن و بەردەوام بیریان لای خۆنمایشكردن بێـت, ئەم دیاردەیە لای كچان زۆر زەقترە”.
ئەم خوێندكارە دەشڵێت “قەیرانی دارایی كاریگەری لەسەر یەكپۆشی نییە و بگرە ئەركێكی زۆریشمان لەسەر كەمدەكاتەوە, ئەوكاتە لەجێی ئەوەی جلوبەرگ پیشانی یەكبدەن, كتێبێك پیشانی یەكدەدەن”.

لەبەرامبەر ڕای ئەو خوێندكارانەدا سەرۆكی زانكۆی سلێمانی لە لێدوانێكدا بۆ (خەڵك) دەڵێت “لەو بڕوایەدا نیم ئێستا یەكپۆشی كاریگەری هەبێت لەسەر ئاستی خوێندن بەهۆی ئەو گۆڕانكارییەی لە جیهان و خوێندنی باڵادا ڕوویداوە و ئێستا یەكپۆشی بووە بە مێژوو، بەهۆی كردنەوەی خوێندنگە و زانكۆی ئەهلی، ئێستا ئەو كاریگەرییەی نەماوە”.

هەروەها ڕەزا حەسەن دەڵێت ” تا ئێستا هیچ بڕیارێك سەبارەت بە یەكپۆشی بوونی نییە”.

لای خۆیەوە عەباس ئەكرەم وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بڕیاری یەكپۆشی لە دەسەڵاتی سەرۆكایەتی زانكۆ و پەیمانگاكاندایە، چونكە لە هەرێمی كوردستان زانكۆ و پەیمانگاكان دەسەڵاتی سەربەخۆی خۆیان هەیە, هەموو شتێك ناگەڕێتەوە بۆ وەزارەت، كە تا چەند ئەو بڕیارە دەدەن و جێبەجێی دەكەن و ئەوان هیچ دەستوەردانێك لە بڕیاری زانكۆ و پەیمانگاكاندا ناكەن.

راپۆرت

كابینەی نوێ بە بێ ئیسلامییەكان
چارەنووسی ئیسلامییەكان لە دەرەوەی حكومەت بەرەو كوێ؟

خەڵك-سەعد مەلا عەبدوڵڵا گوڵپی

دوێنی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان دوای شەش كابینەی یەك لەدوای یەك بەبێ لایەنە ئیسلامییەكانی هەرێمی كوردستان متمانەی پێدرا، پرسیاری زۆریش لەسەر چارەنووس و ئایندەی ئیسلامییەكان لەم ڕەوشە ناسازەی هەرێمی كوردستان لە دەرەوەی حكومەت دەكرێت، چونكە ئەوانەی چونە دەسەڵاتەوە پێگەی خۆیان لە ڕووی سیاسی و داراییەوە دەپارێزن، بەڵام ئەوانەی دەرەوەی حكومەت نە دەسەڵات بواری كاركردنی ئۆپۆزسیۆنی ڕاستەقینەیان دەدات، نە خەڵكیش متمانەی بە كاری ئۆپۆزسیۆن و ئەو لایەنانە ماوە، بۆیە ئایندەیەكی نادیار چاوەڕێیانە، بەتایبەت كە لە كاری ئۆپۆزسیۆنیشدا سەركەوتوو نەبوون.

 

ئیسلامییەكان پێكهێنەری ژمارەیەكی زۆرن لە كابینەكای حكومەت
دوای یەكەمین هەڵبژاردنی پەڕلەمانی كوردستان و پێكهێنانی كابینەی یەكەمی حكومەت، بزووتنەوەی ئیسلامی وەك یەكەمین هێزی ئیسلامی لە هەرێم بەشداری حكومەتی نەكردو لە كابینەی دووەمیش بەهۆی ململانێكانی نێوانی یەكێتی و پارتی، بزووتنەوەی ئیسلامی بەشداری نەكرد.


لە دوای ساڵی 1996 و لەكاتی ململانێ و شەڕی نێوانی یەكێتی و پارتی دوو كابینەی جیاواز لە هەرێمی كوردستان دروست بوون، بزووتنەوەی ئیسلامی و یەكگرتووی ئیسلامی لە چەندین كابینەدا بەشدارییان كرد لەگەڵ پارتی و یەكێتیدا، هاوكات كۆمەڵی ئیسلامی دوای دروستبوونی لە چەند كابینەیەكدا بەشداری كرد، بەشێوەیەك لە كابینەكان هەر سێ لایەن پێكەوە بەشدارییان نەكردووە، بەڵام هیچ كابینەیەك جگە لە كابینەی یەكەم و دووەم بەبێ ئیسلامییەكان پێكنەهێنراوە.

ئاری عەبدوللەتیف پەڕلەمانتاری پێشووی بزووتنەوەی ئیسلامی لە هەژماری خۆی بابەتێكی لەژێر ناونیشانی “بەرەو حكومەتێكی عەلمانی !”بڵاوكردووەتەوەو ئاماژە بۆ ئەوە دەكات “لەكاتێكدا كۆمەڵ و یەكگرتوو و بزووتنەوە بەشداری حكومەت نەكەن، ئەوا حكومەت دەبێتە حكومەتێكی عەلمانیی و هیچ كام لە پۆستەكان بۆ حزبی ئیسلامی و كادری ئیسلامییەكان نابێت، ئەمەش شایعە و پێشتر باسوخواسی ئیسلامیبوون و عەلمانیبوون و نەتەوەیبوونی حكومەتی ھەرێم و كابینەكانی ڕابردوو، بوونی ھەبووە، لە بەشدار بوون و بەشدار نەبوونی حزبە ئیسلامییەكان”.

ئاماژە بۆ ئەوەش دەكات، ئەگەر حكومەت بەبێ ئیسلامییەكان پێكهات، بۆ یەكەمین جار دەبێت حكومەت بێ ئیسلامییەكان پێكبێت و حكومەتیش ئۆتۆماتیكی ناوزەد دەبێت بە حكومەتی بێ ئیسلامیی و ناودێر بە حكومەتی نەتەوەییەكان یان عەلمانییەكان.

ئەمەش لەحاڵێكدایە ژمارەیەك لە چاودێرانی سیاسی ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن، كە بەشدارینەكردنی ئیسلامییەكان ئەوە ناگەیەنێت كە حكومەتێكی عەلمانی لە هەرێم دروست بووە، چونكە پێشتریش ئیسلامییەكان جگە لە وەرگرتنی ئیمتیازاتی حیزبی و شەخسی كاریگەریی ڕاستەوخۆیان نەبووە لەسەر جێگرتنەوەی ئاین لە كارنامە و بەرنامەی حكومەتدا بەشێوەیەكی كردارەكی و ئاشكرا.

 

ئیسلامییەكان لە حاڵی شپرزەیی كاری سیاسیدا
هەرچەندە دوای هەڵبژاردنەكانی هەرێم، یەكگرتوو بەبێ هاوپەیمانەكانی و تاك لایەنە ئۆپۆزسیۆنبوونی خۆی ڕاگەیاند، بەڵام كۆمەڵی ئیسلامی كە خاوەنی 7 كورسی پەڕلەمانی كوردستانە پێی خۆش بوو بەشداری كابینەی حكومەت بكات و لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیشدا عەلی باپیر ئەمیری كۆمەڵی ئیسلامی ئاشكرایكرد، چاوەڕێی مەرحەبایەكی گەرمی برایانی پارتی دەكەین، بەڵام وەك بینرا پارتی ئەو مەرحەبایەی نەكردن و دواجار و لە ناچاریدا دوێنێ عەبدولستار مەجید سەرۆكی فڕاكسیۆنی كۆمەڵی ئیسلامی لە دوای پێدانی متمانە لە كۆنفڕانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لە ئێستاوە دەبینە ئۆپۆزسیۆنێكی نەترس و چاوتیژ بۆ كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێم، هەرچی بزووتنەوی ئیسلامیشە پارتی بەڵێنی پێدابوون كە بەبێ كورسی وەزارەتێكیان پێ بدات، بەڵام ئەو بەڵێنەش نەچووەسەر.

عەبدوڵلا وەرتێ وتەبێژی بزووتنەوەی ئیسلامی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، وەك بزووتنەوە وتمان با چاوەڕێ بكەین كابینەكە دروست بێت بزانین كێ دەچێتە نێو حكومەت و بەرنامەكانی چۆنە، لەبەر ڕۆشنایی ئەو سیاسەتە، بزووتنەوەی ئیسلامی لە كۆبوونەوەی سەركردایەتیدا بڕیار دەدات شێوازی ئۆپۆزسیۆنبوونیان بە پێچەوانەوە چۆنە و بە وردی پڕۆژەی خۆمان ڕادەگەیەنین بۆ چوار ساڵی داهاتوو.

ئاشكراشیكرد، بە فەڕمی هیچ داوایەك نەخراوەتە بەردەم بزووتنەوە بۆ ئەوەی بچێتە حكومەت، ئەوەی دەوترا هەواڵی میدَیایی بێ بنەما بوو.

پێشتر بەهمەن كاك عەبدوڵڵا ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان لە فڕاكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، بزووتنەوەی ئیسلامی بە پێدانی بریكاری وەزیر یاخود بەڕێوەبەری گشتی بەشداری حكومەتی داهاتووی هەرێم دەكات، بەڵام وتەبێژەكەی بزووتنەوە ئاشكرایكرد، نە بە وەزارەت و نە لە خوار وەزارەت هیچمان پێنەوتراوە، ئەگەر شتێكی لەو شێوەیەش هەبێت سەركردایەتی بڕیار دەدات بە بەشدار بن یان بەپێچەوانەوە.

وتەبێژی بزووتنەوەی ئیسلامی ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بە فەڕمی نەمانوتووە چاوەڕێی شاندی پارتی دەكەین تاكو بەشداری حكومەت بكەین “بەدڵنیاییەوە ئیسلامییەكانی كوردستان ئەگەر خاوەن پڕۆژەیەكی بەهێزتر بوونایە یاخود پێكەوە بیانویستایە بەشداری سیاسی بكەن قورسایی بەهێزتریان دەبوو، ئەوەش بووە هۆی ئەوەی ئیسلامییەكان لە كوردستان پێویستیان بەوە هەبێت پێداچوونەوە لە خۆیاندا بكەن و ستراتیژیەتی هاوبەش بۆ داهاتوو دابڕێژن”.

ئاشكراشیكرد، دەكرێت بەشدارینەكردنی ئیسلامییەكان لەنێو حكومەت بە قازانجیان بكشێتەوە، بەڵام بەو مەرجەی بتوانن كاری جددی لەسەر بكەن و پڕۆژەیان بۆ خەڵك هەبێت و بەرگری لە مافی هاووڵاتیان بكەن.

 

پارتی پێی باش بوو یەكگرتوو بەشداری حكومەت بكات
لەكاتی سەردانی شاندی پارتی بۆ لای لایەنەكان سەردانی یەكگرتووی ئیسلامیش كرا، بەڵام پێشتر یەكگرتوو ئۆپۆزسیۆنی بوونی خۆیان ئاشكرا كرد، ئەمەش لەكاتێكدا بوو كە پارتی بە فەڕمی پێی خۆش بوو یەكگرتووی ئیسلامی بەشداری ئەم كابینەیەی حكومەت بكات.

 

یەكگرتوو هاوپەیمانەكانی جێهێشت
محەمەد بازیانی سەرۆكی سەنتەری هودا بۆ لێكۆڵینەوەی ستراتیژی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، پارتی پێی خۆش بوو یەكگرتوو بەشداری حكومەت بكات، بەڵام ئەوان بوون بە ئۆپۆزسیۆن، كۆمەڵیش حەزی دەكرد بەشدار بێت، بەڵام بەشداری پێنەكرا و وا هەست دەكرێت بە مەبەست بەشداریان پێنەكرد و ئەوانەشی هاوپەیمان بوون لەگەڵ كۆمەڵ بەجێیان هێشت، بزووتنەوەی ئیسلامیش بەداخەوە، یەكگرتوو جێیهێشت و خۆی كرد بە ئۆپۆزسیۆن بەبێ ئەوەی پرس بە ئێمە بكات لەكاتێكدا بەیاسایی لیستی سێ لایەن بوو.

هەرچەندە یەكگرتوو و بزووتنەوە و بزاڤی چاكسازی و گەشە پێكەوە هاوپەیمانی بەرەو ئیسلاحیان بۆ هەڵبژاردنەكان پێكهێنا و بوونە خاوەنی پێنج كورسی، بەڵام دوای راگەیاندنی ئەنجامەكان، یەكگرتوو بێ گەڕانەوە بۆ دوو لایەنەكەی دیكە و ڕێزگرتن لە هەزاران دەنگی ئەو دوو لایەنە، ڕێڕەوی ساسەتی خۆی گۆڕی و ئۆپۆزسیۆن بوونی خۆی ڕاگەیاند.

محەمەد بازیانی هاوكات كە سەرۆكی بزاڤی چاكسازی و گەشەیە لەو بارەوە ڕایگەیاند، ئیسلامییەكان لە حكومەتی داهاتوو ڕۆڵیان نابێت، ئەمەش كێشەیە و ئەگەر ئۆپۆزسیۆنیش بن دەبێت كارا بن، كە بەداخەوە نەیانتوانیوە لە پڕۆژەیەكدا كۆببنەوە.

وتیشی”یەكگرتوو ئیسلامخوازانی بێهیوا كرد و خەنجەرێكی دا لە پڕۆژە ئیسلامییەكە، چونكە ئەگەر هەموومان پێكەوە بووینایە پێگەمان بەهێزتر دەبوو”.

هەرچەندە ناوە ناوە سەركردەی لایەنە ئیسلامییەكان باس لە پڕۆژەی هاوبەش دەكەن و لە چوار ساڵی ڕابردووشدا دوو پڕۆژەی گەورەی هاوهەڵوێستی ئیسلامییەكان شكستی هێنا، بەڵام ئێستاش ئیسلامییەكان داوای یەك پڕۆژەیەكی نێوخۆیان دەكەن.
بازیانی دەڵێت”پێموانییە بەم دۆخەی ئێستای ئیسلامییەكان پێگەیان بەهێز بێت و دەبوو پێكەوە بوونایە، چونكە پڕۆژەیەكی هاوبەشیان نییە و تا ئەو پڕۆژەیەیان نەبێت ڕۆژ لەدوای ڕۆژ بەرەو دواوە دەڕۆن و تاكو ڕاستگۆیانە مامەڵە لەگەڵ یەك نەكەین، حاڵی ئیسلامییەكان ڕۆژ لەدوای ڕۆژ خراپتر دەبێت”.

ئاشكراشیكرد، ئەگەر ئیسلامییەكان بەم شێوەیە بن متمانەی خەڵكە ئیسلامییەكەش لەدەست دەدەن و متمانەی نێوان خۆشیان لەدەست دەدەن، چونكە كاتێك پێكەوە بین نابێت لەنیوە ڕێگادا یەكتر جێبهێڵین، بەو پێگەیەی ئێستاش هەیانە پێموانییە پێگەیان بەهێزتر بێت ئەگەر كەمتر نەبێتەوە.

حیزبە ئیسلامییەكان لە ماوەكانی ڕابردوودا لە كاری ئۆپۆزسیۆنبووندا سەركەوتوو نەبوون، بەردەوام پێیەكیان لەنێو دەسەڵات و پێیەكەی دیكەیان لە نێو بەرەی ئۆپۆزسیۆندا بووە، بۆیە چاوەڕێناكرێت لە ئایندەشدا كارێكی وا بكەن كە سەرنجی خەڵك بە لای خۆیاندا ڕابكێشن.
بە تایبەت لەچوار ساڵی ڕابردوودا یەكگرتووی ئیسلامی لە میانەی بەشداری كابینەی ڕابردوو هاوكار و هاوپەیمانی سەرەكی پارتی و یەكێـتی بووە و لە دوای خۆڕاگەیاندنیشی وەك ئۆپۆزسیۆن هێندەی مەیلی بە لای پارتی دیموكراتی كوردستان و دەسەڵاتدارانی هەرێمدایە، هێندە مەیلی بەلای كاری ئۆپۆزسیۆنی ڕاستەقینەدا نییە، هەرچی كۆمەڵیشە ڕەوشی لە یەكگرتووی ئیسلامی باشتر نییە، هەرچەند لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردوو هەندێك هەڵوێستی دژبەرانەی دەسەڵاتی هەبووە، بەڵام بێكاریگەر و كورتمەودا بوون، بزوتنەوەش لەنێو حكومەتدابووە، یان لە دەرەوە بێدەنگ بووە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

بەشێك لە حیزبە ڕۆژهەڵاتییەكان ڕەخنەی لێدەگرن
گفتووگۆی نێوان حیزبەكانی كوردستانی ئێران و حكومەتی ئێران دەستیپێكرد

خەڵك –بەشی هەواڵ

ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران و حكومەتی كۆماری ئیسلامی ئێران دەست بە گفتووگۆ دەكەن بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان.

  گفتووگۆی ناوەندی هاوكاری و حكومەتی تاران 

سەرچاوەیەكی سیاسی ئاگادار لە ڕەوشی بەڕێوەچوونی گفتووگۆكانی نێوان ناوەندی هاوكاری و حكومەتی تاران لە ئەوروپا، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، لە وڵاتی نەرویج گفتووگۆكانی نێوان ناوەندی هاوكاری و حكومەتی ئێران دەستیپێكردووە.

سەرچاوەكەی (خەڵك) زانیاری زۆرتریشی لەوبارەیەوە ئاشكراكرد “بە نێوبژیوانیی ڕێكخراوی (كۆنۆرێف)ی نەروێجی خولێكی وتووێژ لەگەڵ كاربەدەستانی ئێراندا بەڕێوەچووە ‌و ناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی كوردستانی ئێرانیش كە بریتین حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران، حیزبی دێمۆكراتی كوردستان، كۆمەڵەی شۆڕشگێڕیی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران، كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان بەشدارییانكردووە بە مەبەستی چارەسەركردنی دۆزی كورد لە ڕۆژهەڵاتی كوردستاندا”.

 كۆبوونەوەی ناوەندی هاوكاری 

هاوكات بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە (خەڵك)، دوێنێ ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران، كۆبوونەوەی كردووە و گفتووگۆی لەبارەی ئەنجامی گفتووگۆ لەگەڵ كۆماری ئیسلامی ئێراندا كردووە.
ناوەندەكە لە ڕاگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە “لەو دانیشتنەدا هەلومەرجی ئێستای ئێران‌و كوردستان‌و ئەگەرەكانی داهاتوو خرانەبەر باس‌و لێكۆڵینەوە‌و بەخۆشییەوە هاودەنگی زۆر لەو ناوەندەدا بەدی كرا كە پێویستە حیزبە سیاسییەكانی كوردی رۆژهەڵات بۆ هەر ئەگەرێك ئامادەیی‌و یەكدەنگی پێویستیان هەبێت.

ڕاشیگەیاند “تەوەرێكی دیكەی دانیشتنەكە باس لەو گەڵاڵە‌و ئەركانە كرا كە ناوەندی هاوكاریی بەشێوەی ناوخۆیی كاریان لەسەر دەكات، لەو بوارەشدا دەركەوت كە پێشوەچوونی باش بۆ كاری هاوبەش دەبیندرێ‌و بڕیاردرا لەمبارەشەوە كاری چڕوپڕ‌و خێرا ئەنجام بدرێت”.

    گفتووگۆكان نیگەرانی درووستدەكات  

لەوچوارچێوەیەدا شلێر دەروێشی ئەندامی ڕێبەری بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی كوردستان لەبارەی كاریگەری و ئەنجامی گفتووگۆی حیزبە كوردستانییەكان و كۆماری ئیسلامی ئێران لە قۆناغی ئێستادا لە لێدوانێكدا بۆ (خەڵك) پرسیاری كرد كە ئایا وتووێژ بە نهێنی و دوور لە چاوی خەڵك لە بەرژەوەندیی كێدایە؟ وتووێژ لەگەڵ كێ؟ لە سەر چ بنەما و بەرژەوەندییەك؟ لە سەر چ پێوەر و پرەنسیپ و پێناسە و هێزێك؟ لە كوێ و چۆن و بە دەستپێشخەریی كێ و بە چ مەبەستێك؟ ئایا لایەنی بەرامبەریش بڕوای بە وتووێژ و دانی ماف و دێموكراسی بە مانا ڕاستەقینەكەی هەیە؟.

دەروێشی بۆ وەڵامی ئەو پرسیارانەی كردنی، بەمجۆرە وەڵام دەداتەوە، كە ئاكامی هەموو خەبات و شەڕی گەلێك، هێنانە سەر ئەو بڕوایەی لایەنی بەرامبەرە، كە دەبێت بە زەبری چەك و شۆڕش كۆتایی بە دەسەڵاتی بێت، یان بە ڕێگەی وتووێژ مافی نەتەوەی ژێردەست بدات، دان بە مافەكانیاندا بنێت و بە كردەوەش بیسەلمێنێت.

لە ١٣ی تەممووزی ١٩٨٩، لە ڤییەنای پایتەختی نەمسا عەبدولڕەحمان قاسملوو، سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران لەگەڵ عەبدوڵڵا قادری ئازەر و فازیل ڕەسوڵ مەحموود لە سەر مێزی وتووێژ لەگە ڵ نوێنەرانی كۆماری ئیسلامیی ئێران كوژران.

گەلی كورد لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان چەند جارێك گفووگۆی لەگەڵ دەسەڵاتدارانی تارانداكردووە، بەڵام هێندێكیان بە كارەسات بۆی شكاونەتەوە، لەوانە شەهیدكردنی د. عەبدولڕەحمان قاسملوو و د. سادقی شەرەفكەندی ڕێبەرانی حیزبی دێموكرات و هاوڕێكانیان لەسەر مێزی گفتووگۆ لە وڵاتانی ئۆروپاییدا، بۆ ئەمەش دەروێشی چاوێكی خشاندەوە بەو ئەزموونە ناخۆشانەدا و دەپرسێت، “ئێران بە درێژایی مێژووی نزیك بە سەد ساڵەی خۆی، جارێك لە جاران توانیویەتی متمانەی لایەنی بەرانبەر بە تایبەتی كورد بە دەستبێنێت و وتووێژی ڕاستەقینەی بە مەبەستی چارەسەركردنی پرسی كورد لەگەڵدا بكات؟ ئایا هەر لە سەردەمی سمایل ئاغای سمكۆوە تا دەگاتە د. قاسملوو ، ڕژیمە داگیركەرەكانی كوردستان هەر بە بیانوو و بە ناوی وتووێژەوە لە سەر مێزی بە ناو وتووێژ زەبری كاریگەر و جەرگبڕیان لە گەلی كورد نەداوە؟ كام داگیركەری كوردستان ئامادەبووە بە زمانێك جیا لە زمانی شەڕ و گوللە و خوێن و ئاگر لەگەڵ گەلی كورد بدوێت؟”.

شلێر دەروێشی ئەندامی ڕێبەری بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی كوردستان

ناوبراو باسی چەند مەرجێكیش دەكات كە بۆ سەركەوتنی وتووێژ پێویستە ئامادەییان هەبێت و دەڵێت “بۆ سەركەوتن لە وتووێژدا لانیكەم چەند تایبەتمەندی پێویستن و تاران كاتێك داوای وتووێژ دەكات كە یا تۆ وەك كورد دەبێت خاوەنی هیزێكی وەها كۆك و پۆشتەی نیزامی بیت كە دوژمن بە تەواوی لە بەرانبەرتدا توانای خۆڕاگری نەمابێت و وەها بە چۆكدا هاتبێت كە لە ترسان داوای وتووێژ و چارەسەری بكات، یا ئەوەی وڵات بەرەو دێموكراسییەكی ڕاستەقینە هەنگاو باوێن و لەو ناوەشدا حكومەت بیهەوێت مافی گەلانی بندەست بدات”.

ناوبراو لەمەڕ ڕەوشی نێونەتەوەیی و ناوچەیی و نێوخۆیی ئێران ڕونیكردەوە “ئێرانی ئێستا كە خاكی كوردستانی داگیركردووە، تووشی قەیرانێكی جیهانی و ناوچەیی هاتووە و قەیران بە دوای قەیراندا دێت. سزاكانی ئەمریكا و جیهان و هاوپەیمانان، ڕەوشی ژیانی خەڵك، گەندەڵی، بێكاری و گرانی و زۆر بابەتی دیكە، خەریكن حكومەتی لاوازی ئێران بە تەواوی بە چۆكدا دێنن، سەرەڕای هەموو ئەوانەش و بەو حاڵەشەوە تا ئێستا ئامادەنەبووە لەگەڵ زلهێزێكی وەك ئەمریكادا بچێتە سەر مێزی وتووێژەوە”.

بە پشت بەستن بە ڕەوشی نالەباری ئێستا، گفتووگۆ بۆ دەربازبوونی تارانە لە قەیرانەكان، ئەمە بۆچوونی دەروێشییە و زۆرتریش ڕوونكردنەوە دەدات كە “ئێران دەیهەوێت بە هێنانە بەر باسی وتووێژ لەگەڵ گەلی كورد و باقی نەتەوەكانی دیكە خۆی لەو قەیرانانە بە شێوەیەكی كاتی دەربازبكات و لە ڕاستیدا بە دوای كڕینی كاتە بۆ خۆڕێكخستنەوە. لەوەها هەلومەرج و حاڵەتێكدا كە حكومەت بەرەو داڕمان دەچێت، وتووێژ تەنیا خزمەتە بە مانەوەی ئەو حكومەتە و ئەو لایەنانەی دەچنە سەر مێزی وتووێژ و بە بێ ئاگاداری گەلی كورد و بە شێوەی نهێنی خەریكی دانوستانن و لە گەڵ حكومەتی ئیسلامیی ئێران ئامادەی دانیشتنن لە سەر یەك مێز دیارە، هەم ڕازین بە ڕەوشی ئێستا و هەم مانەوەی ئەو دەسەڵاتە لە سەر دەسەڵات، هەر بۆیە تەنانەت هەر ئەو لایەنانەش واژۆ كۆدەكەنەوە كە نابێت ئەمریكا هێرشی نیزامی بكاتە سەر ئێران و بە شێوەیەك لە شێوەكان خەریكی لۆبیگەرین بۆ حكومەتی ئیسلامیی ئێران”.

لە بەشێكی دیكەی قسەكانیدا ئەو ئەندامەی ڕێبەری بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی كوردستان كە بزووتنەوەكەی، حیزبێكی نوێی كوردستانییە و بە گوتەی خۆیان تێكۆشان بۆ سەربەخۆیی دەكەن، ڕەخنە لە هەڵوێستی حیزبەكانی نێو پرۆسەی گفتووگۆ لەگەڵ حكومەتی ئیسلامی ئێران دەگرێت و ئاماژە بەوە دەكات “بە داخەوە بەشێك لە گەلی كورد و بە تایبەتی هەندێك لە حیزبی كوردستانی ڕۆژهەڵات، بیری مێژووییان لە مەڕ تاوان و شێوەی وتووێژەكانی ئێران لاوازە و یان نایانهەوێت لە بیریان بمێنێت، ئەوەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە بەرژەوەندیی حیزبی و تاكەكەسییان پێش بەرژەوەندیی گشتیی نەتەوەیی و نیشتمانی داوە و قازانجی خۆیان پێ لە قازانجی گەل لە پێشتر و گرینگترە”.

    ناوەندی هاوكاری لە جێی پەكەكە  

ناوبراو بە دووریشی نازانێت سیناریۆكەی ڕۆژئاوای كوردستان لە ڕۆژهەڵاتیش دووبارە ببێتەوە، كاتێك لە 2012دا شۆڕشی سووریا برەوی سەند، سوپای سووریا ڕۆژئاوای كوردستانی بۆ پارتی یەكێتی دیموكرات پەیەدەی باڵی پەكەكە لە ڕۆژائاوای كوردستان چۆڵ كرد و دەسەڵاتیان لەوێ گرتەدەست.

پێشتر زانیاری وەها بڵاوكرانەوە كە دەسەڵاتدارانی ئێران لەگەڵ كاربەدەستانی پەكەكەدا لەقەندیل گفتووگۆیان لەبارەی سیناریۆیەكی هاوشێوەكردووە بۆ كشانەوەی سوپای پاسداران و جێگرتنەوەی هێزی گەریلا لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە حاڵی بەرەوڕووبوونەوەی تاران لەگەڵ هێرشی ئەمریكاییەكاندا.

كۆبوونەوەیەكی ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران

شرۆڤەكاران بەدووری نازانن ئامانجی ئەم گفتووگۆیانەش هەمان ئامانجیان لەپشتەوە بێت، بەڵام ئەو حیزبانەی ناوەندی هاوكاری كە لە بنەڕەتدا پێچەوانەی پەكەكە ڕۆژهەڵاتین و ناكۆكی قوڵیشیان لەگەڵ پەكەكەدا هەیە، بەهەموو جۆرێك دژی ئەوەن پەكەكە و لق و باڵەكانی لە ڕۆژهەڵات باڵادەستبن هاوشێوەی ڕۆژئاوا، بۆیە هەوڵ دەدەن لە پشتی پەكەكەوە لەگەڵ تاراندا ڕێككەوتنێكی لەوجۆرە واژۆ بكەن و ڕەنگە لایەنی هەرێمی وەك توركیا و باشووری كوردستانیش پشتیوانی هەنگاوێكی لەوشێوەیە بكەن.

دەروێشی لەوبارەیەوە دەڵێت “ئەو ئەگەرەش بەهێزە كە ئەگەر ئەمریكا و هاوپەیمانان هێرش بكەنەسەر ئێران، ئەوە حكومەت بیهەوێت لە هەمان سیناریۆ كە لە كوردستانی ڕۆژئاوا بە دەستی پەكەكە پیادەیان كرد و ئەو بەشەیان بۆ بەشار ئەسەد پاراست، ئێرانیش كوردستانی ڕۆژهەڵات بە حیزبی ئێرانچی بسپێرێت تا كاتێك دێتەوە سەرخۆ و پشووی دێتەوەبەر”.

دەشڵێت “ئێران ئێستا پەلەقاژەی مەرگییەتی و بۆ مانەوەی خۆی بەردەوام خەریكی داڕشتن و نووسینەوەی سیناریۆ و شانۆگەرییە، لە لایەك پرسی وتووێژی بە نهێنی و بە دوور لە چاوی گەلی كورد لەگەڵ هەندێك لە حیزبی قاڵبوو لە ئێرانچێتیدا دەخاتە بەرباس و لەلایەكی دیكەوە كۆنگرەی بە ناو ناودارانی كورد دەبەستێت و لە هەر دووكیاندا ئامانجی یەكەمی تێكدانی ناو ماڵی كورد و لە باربردنی یەكڕیزیی گەلی كوردە و دەخوازێ بەو شێوەیە دۆخێكی بێ متمانەیی لە ناو حیزب و تاك بە تاكی كۆمەڵگای كوردستان دروستبكات”.

     گفتووگۆ لەگەڵ كۆماری ئیسلامیدا پشتڕاستكرایەوە    

تاكو ئێستا گفتووگۆكان لەنێوەندی سیاسیدا بە فەڕمی دانی پێدانەندراوە، بەڵام برایم عەلیزادە سكرتێری گشتیی كۆمەڵە ڕێكخراوی حیزبی كۆمۆنیستیی ئێران لێدوانی داوە و دانیستنەكانی پشتڕاستكردووەتەوە، سكرتێری كۆمەڵە بە بەشێك لە ڕاگەیاندنەكانی ڕاگەیاندووە، كە ئەوان تەنیا یەك جار بەشدار بوون و دواتر لە دانوستانەكان هاتوونەتە دەرەوە.

لای خۆیەوە عومەری ئێلیخانی زادە سكرتێری گشتی كۆمەڵەی زەحمەتكێشان لە لێدوانێكدا بوونی گفتووگۆی دووپاتكردووەتەوە بەئامانجی گەیشتن بە چارەسەری دۆزی كورد لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان.

لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانیشەوە ئەندامان و لایەنگرانی هەر چوار لایەنەكە ڕەخنەی توندیان ئاڕاستەی حیزبەكانیان كردووە كە بۆ دەبێت دانیشتن لە سەر حیسابی گەلی كورد بكرێت، بەڵام خەڵك و ئەندامان لێی ئاگادار نەبن و دانیشتنەكان بە نهێنی و بە دوور لە چاوی خەڵكی كوردستان سازشیان لە سەر بكرێت.

هاوكات لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان ڕاگەیەندراوێك دەربارەی نێوەرۆكی گفتووگۆكان بەناوی ناوەندی هاوكارییەوە بڵاوكرایەوە لەبارەی گەیشتنە ڕێككەوتنی ناوەندی هاوكاری و كۆماری ئیسلامی ئێران، بەڵام هەرزوو ناوەند ڕاگەیاندراوەكەی ڕەتكردەوە و ڕایگەیاند، ئەوان بەرپرسیارێتی ئەو ڕاگەیەندراوە هەڵناگرن، بەڵام هیچ ڕوونكردنەوەیەك یان ڕەتكردنەوە یان پشتڕاستكردنەوەیەكی لەبارەی گفتووگۆكانەوە نەدا.

وێنەیەك لە ڕاگەیەندراوێك كە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بە ناوی ناوەندی هاوكارییەوە بڵاوكرایەوە

وێنەیەك لە ڕونكردنەوەی ناوەندی هاوكاری بۆ ڕەتكردنەوەی ڕاگەیەندراوەكەی پێشوو

    ناكۆكییەكانی ناوەندی هاوكاری     

پێشتر حیزبی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران لە ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران كشایەوە بەهۆی قوڵبوونەوەی ناكۆكییەكانیان.

بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە(خەڵك) حیزبەكانی نێو ناوەندی هاوكاری ڕەخنەی ئەوەیان لە سازمان هەبووە كە دۆست و نزیكایەتییان لەگەڵ موجیهادینی خەڵقی ئۆپۆزسیۆنی ئێراندا هەیە و لەوێ ڕێنمیایی وەردەگرن، بە پێچەوانەوە سازمانی خەبات حیزبەكانی ناوەندی هاوكاری بە هەوڵدان بۆ گفتووگۆ لەگەڵ حكومەتی ئێران تۆمەتباركردووە.
لەم چوارچێوەیەدا لە  هەڵگورد هێزەكانی پێشمەرگەی هەردووو حیزبی دێموكرات و سازمان بەرەوڕووی یەك وەستانەوە، خەرێك تێكهەڵچوونی چەكداری درووستببێت، بەڵام كێشەكە چارەسەركرا.

لە ماوەی نزیك بە 30 ساڵی ڕابردوودا حیزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە بنكە و بارەگاكانیاندا لە باشووری كوردستان نیشتەجێبوون و هیچ چالاكییەكی سیاسی و لەشكری ئەوتۆیان نەبووە، جگە لە ناكۆكی نێوخۆیی و دابەشبوونی چەندبارە لەنێوانیاندا، بەڵام لەم ساڵانەی دواییدا لە ڕووی لەشكرییەوە چەند جموجۆڵێكی سەربازییان هەبوو، ئەویش دوای فشارەكانی تاران بۆ سەر هەولێر، حكومەتی ناچاریكردن چالاكییە سەربازییەكانیان ڕابگرن.

لە هەوڵێكی نوێشدا ناوەندی هاوكاری حیزبەكانی كوردستانی ئێران دروستكرا كە چەند بەیاننامە و هەڵوێستێكی هاوبەشیان هەبووە و ئێستاش سەرقاڵی گفتووگۆن لەگەڵ كۆماری ئیسلامی ئێراندا.

شرۆڤەكاران پێیانوایە ئایندەی دۆزی كورد لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەسەر ئایندەی پەیوەندییەكانی تاران و واشنتن و چارەنووسی حكومەتی ئێران وەستاوە، كە بە چ ئاڕاستەیەك دەڕوات، بەڵام ئەوەی تێبینیدەكرێت تاران خواستێكی بۆ نەرمینواندن بەرامبەر بە كورد هەیە، جا ئەوە تاكتیكە یان ستراتیژ پێویستە چاوەڕێی ئایندە بكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

ململانێی پارتی و پەكەكە بەرەو پێكدادانی سەربازی هەنگاودەنێت

خەڵك-بەشی هەواڵ

پەكەكە لەڕێگەی دروستكردنی باڵی سەربازیی خۆی تایبەت بە باشووری كوردستان چاو لەبەرپرسانی هەرێم سوور دەكاتەوە و تەنانەت خەریكە گڵۆپی سەوزیش بۆ هەڵگیرساندنی شەڕ لە دژی ئەو حیزب و لایەنانەی هەرێم هەڵدەكات كە هاوكاری توركیا دەكەن و دژایەتی بوونی پەكەكە دەكەن.

پارتی كرێكارانی كوردستان هاوشێوەی پارچەكانی دیكەی كوردستان باڵی سەربازی خۆی لەباشووری كوردستان بەناوی هێزەكانی پاراستنی جەوهەری باشووری كوردستان ڕاگەیاند، ئەمەش بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە(خەڵك) ئامادەكاری پەكەكەیە بۆ بەرەوڕووبوونەوەی سوپای توركیا و هاوكارەكانی لەباشووری كوردستان، بەڵام بەڕای چاودێران دروستكردنی ئەم هێزە تەنها وەك كارتێكی فشارە لەسەر بەرپرسانی هەرێم ئەگەرنا لەبەرژەوەندی پەكەكە نییە، كە شەڕی چەكداری دژ بە كوردانی باشوور بكات، لە حاڵی ناچاریدا نەبێت.

لەدوای دەستپێكردنی ئۆپەڕاسیۆنی چنگ لەلایەن سوپای توركیاوە بۆسەر هەرێمەكانی پاراستنی مەدیا لەسنووری خواكوڕك سەركردە باڵاكانی پەكەكە لەلێدوانەكانیاندا بەئاشكرا پارتی دیموكراتی كوردستانیان تۆمەتباركرد بە كارئاسانی و هاوكاریكردنی سوپای توركیا، بۆیە ڕەخنەی توندیان لەپارتی و یەكێتی و حكومەتی هەرێم گرت.

لەدوای دەستپێكردنی ئۆپڕاسیۆنی چنگ، شەڕی توركیا و پەكەكە بۆ نێو ناوچەكانی ئیدارەی حكومەتی هەرێمی كوردستان داكشا، بەتایبەت هێرشی فڕۆكە شەڕكەرەكانی سوپای توركیا بۆ ناوچەكانی ئامێدی و شارباژێڕ و پشدەر، كە بۆیەكەمجارە ئەم ناوچانە بكەونە بەر شاڵاوی هێرشەكانی توركیا، كە شەهید و برینداری لێكەوتەوە.

بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە(خەڵك) لەسەرچاوەیەكی نزیك لەپەكەكەوە، سەركردایەتی پەكەكە فەرمانی دروستكردنی باڵی سەربازی باشووری كوردستانی داوە لەژێر ناونیشانی”هێزەكانی پاراستنی جەوهەری باشووری كوردستان” بۆ بەرەوڕووبونەوەی سوپای توركیا و هەموو ئەو لایەن و كەسانەی هاوكاری توركیا دەكەن.

هەربەپێی ئەو زانیارییانە، ئەو هێزەی پەكەكە هاوشێوەی باڵە سەربازییەكانی دیكەی پەكەكەیە لەپارچەكانی دیكەی كوردستان، بەڵام ئەم هێزە سنووری چالاكییان لە باشووری كوردستانە و جگە لە هاوڵاتیانی باشووری كوردستان، هاوڵاتیانی پارچەكانی دیكەش دەتوانن تێیدا بەشداربن.

سەرچاوەكە دەڵێت:”گەیشتووین بەو بڕوایەی هێزی لەشكری ڕۆژ كە سەر بە(ئەنەكەسە)یە و لەلایەن توركیا و پارتییەوە مەشق و ڕاهێنانیان پێكراوە، لەلایەن توركیاوە بەكاردەهێندرێن بۆ هێرشكردنە سەر هەرێمەكانی پاراستنی مەدیا، هەر بۆیە بەشێك لەو هێزانە گواستراونەتەوە بۆ بەشی پێشەوەی بەرەكانی شەڕ، هەروەها لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانیشەوە كارئاسانی و هاوكاری توركیا دەكرێت”.

پەكەكە پێشتر زۆر داوای لەكاربەدەستانی باشووری كوردستان كرد، خۆیان لەهاوكاری سوپای توركیا ببوێرن، بەڵام هێرشەكانی سوپای توركیا لەناو خاكی هەرێم بەردەوامییان هەیە، بۆیە پەكەكە پێیوایە، “دەسەڵاتدارانی باشوور گوێیان بەداواكاری و هۆشیارییەكانی پەكەكە نەداوە”، لەئێستاشدا پەكەكە بەمافی خۆی دەزانێت لەبەرامبەر سوپای توركیا و هاوكارەكانیدا بەرگری لەخۆی بكات، بەڵام لەحاڵی دروستبوونی شەڕی پەكەكە و هاوكارەكانی سوپای توركیادا، سەرچاوەكەی (خەڵك )پێیوایە، ئەوە شەڕی كورد و كورد نییە، بەڵكو شەڕی كورد و داگیركەرانی كوردستانە و هەموو ڕێگەیەك لەو پێناوەدا دەگرنەبەر.

ڕۆژی یەك شەممە كەتیبەی برادۆستی جەوهەری باشووری كوردستان ڕاگەیەندرا و ڕاستەوخۆ هەڕەشە لەهەر كەسێك دەكات كە هاوكاری توركیا دەكات، لەلایەكی دیكەوە كەجەكەش هۆشداری توند دەداتە بەرپرسانی هەرێم و دەڵێت بێدەنگی یەكێتی و پارتی و بەرپرسانی هەرێم جێگەی قبوڵكردن نییە، بۆیە شەڕی پارتی و پەكەكە بەڕێژەیەكی زۆر پێشبینیكراوە، بەتایبەت لەحاڵی بەردەوامبوونی ئەم ڕەوشەی ئێستادا.


لەو بارەیەوە بڵند ئیسماعیل ئەندامی سەركرایەتی پارتی دیموكراتی كوردستانەوە ئاماژەی بەئەوەدا، پارتی بەهیچ شێوەیەك هاوكاری توركیای نەكردووە، چونكە پەكەكە هیچ شەڕێكی لەگەڵ توركیا نەكردووە، تاكو توركیا پێویستی بەهاوكاری بووبێت، بەپێچەوانەوە ئەوە پەكەكەیە هاوكاری توركیا دەكات بەوەی، هۆكارێك دەداتە دەست توركیا تاكو فڕۆكەی شەڕكەر بنێرێتە سەر خاكی باشووری كوردستان و خەڵكی مەدەنی بكوژێت، ئەوە پەكەكەیە ناهێڵێت 500 گوند لەباشووری كوردستان ئاوەدانببێتەوە و كردوونی بەبارەگای جەنگ، بەڵام یەك گوندی باكووری كوردستانی لەژێر دەست نییە.

ناوبراو بۆ (خەڵك) دەشڵێت “دەبوو پەكەكە هەوڵیبدایە لەلیستی تیرۆر بێتە دەرەوە، لەكاتێكدا ئەوان بەدەموچاو بەستراوی لەتۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە خۆیان دەردەخەن، خۆیان بەتیرۆریست دەناسێنن، بۆیە ئەوەی پەكەكە دەیكات كارێكی خراپە و زیان بە تێكڕای دۆزی كورد دەگەیەنێت، چونكە ئەگەر پەكەكە خەباتی مەدەنی یان سەربازی دەكات بابچێتەوە باكووری كوردستان”.

ئەوەشی خستەڕوو، هیوادارن شەڕ لەنێوان پەكەكە و پارتی دروست نەبێت، چونكە هەموو هەوڵێكی بارزانی بۆ ئەوەیە، كە شەڕی نێوان هێزەكانی كوردستان دروست نەبێت، و ڕێگریش لەو شەڕە دەكەن و ناهێڵن پارتی ڕابكێشرێتە ناو شەڕێكی لەوجۆرەوە و ئەم پیلانانە سەربگرێت.

هێمای بۆئەوەشكرد، گومان لەداخوازی پەكەكە هەیە، چونكە ئەگەر پەكەكە دەیەوێت باكووری كوردستان ئازاد بكات، چ پەیوەندییەكی بەناوچەكانی كاروخ و شنگال و مەخمور و قەندیلەوە هەیە.

هەرێمی كوردستان هێزی پێشمەرگەی بۆ ڕووبەڕووبونەوەی هەر هێرشێكی سەربازی دەرەكی هەیە، كە بكرێتە سەر هەرێمی كوردستان، لەئێستاشدا دروستبوونی ئەم هێزە چەكدارە لەگەڵ ئەوەی كوردن، بەڵام مەترسین بەسەر دەسەڵاتدارانی هەرێم و لەدەرەوەی یاسا كارپێكراوەكانی هەرێم و عیراق دامەزراون.

لەبارەی هەڵوێستی هێزەكانی پێشمەرگەوە پەیوەندیمان بە جەبار یاوەر وتەبێژی وەزارەتی پێشمەرگەوە كرد، بەڵام ئامادەنەبوو لێدوان لەوبارەیەوە بدات، بەڵام وتەبێژی هێزەكانی 70ی پێشمەرگەی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، تاكو ئێستا گروپی چەكدارییان نەبینیوە، تاكو هەڵوێستیان هەبێت، بەڵكو لەتۆڕەكۆمەڵایەتییەكانەوە هەندێك بابەت لەسەر ئەو گروپە بڵاوكراونەتەوە، ئەگەرنا لەڕاستیدا هیچ نییە، چونكە نە بینیویانن نە هەستیان پێكردوون و نەدەزانن لەكوێن و كێن و چۆن دروستبوون، بەڵام وەك هەڵوێستی هێزەكانی 70 پێویستی بە بڕیاری سیاسی دەبێت نەك بڕیاری سەربازی.

باسی لەئەوەشكرد، ناكرێت هێزی چەكدار لەدەرەوەی یاسا و دەستوور دروستبكرێت، لەم كاتەشدا كە هێزی چەكدار دروستبكرێت، بەپێی دەستوور مامەڵەیان لەگەڵ دەكرێت، چونكە پێویستیان بەهێزی دیكە نەبووە تا ناوچەكانیانی هەرێم بپارێزن و داوای هاوكاریشیان لەكەس نەكردووە كە بێن ناوچەكانیان بپارێزن.

ساڵانێكی زۆرە هاووڵاتیانی دێهاتنشینی سنوورەكانی هەرێمی كوردستان لەگەڵ ئێران و توركیا بوونەقوربانی شەڕی پەكەكە و حیزبە ئۆپۆزسیۆنە كوردییەكانی ئێران، بەهۆی ئەوەی ئەو حیزبانە مەیدانی باكور و ڕۆژهەڵاتی كوردستانیان چۆڵكردووە و ناوچە سنوورییەكانی باشوری كوردستانیان كردووە بە مەیدانی شەڕەكانیان.

بەم هۆیەوە بەردەوام ئەو ناوچانە لەژێر هێرشی زەوینی و ئاسمانی ئێران و توركیادا بوون و دەیان كەسیان شەهیدو بریندار بوون و ماڵ و موڵكیان سوتاوە و ئاوارە بوون، حكومەتی هەرێمی كوردستانیش لە ئاست ئەو حیزبانە و ئێران و توركیاشدا دەستەوەستان بووە.

ئێستاش ڕەوشەكە خەریكە لەگرێژنە دەردەچێت و دەچێتە قۆناغێكی مەترسیدارترەوە، بەوەی شەڕی پەكەكە و سوپای توركیا دێتە قوڵایی ناوچە ئاوەدانییەكانی باشوری كوردستانەوە و پەلیش دەهاوێژێت بۆ شەڕێكی چەندبارەی كوردكوژی پەكەكە لەگەڵ هێزەكانی باشوردا.

لەمێژە لەنێوان هێزە سەربازییە كوردییە جیاوازەكاندا شەڕ و ململانێی سەخت هەبووە و نەوە دوای نەوە ئەم ململانێیان گواستراونەتەوە تاكو ئێستا و بەردەوامیش لە شەڕەكانیاندا پەنایان بردۆتەبەر وڵاتانی داگیركەری كوردستان هەر لە تاران و ئەنقەرە و بەغداوە، بۆیە لە ئێستاشدا سەرهەڵدانەوەی شەڕێكی لەوجۆرە پێشبینیكراوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان