ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

10 لەو خۆراکانەی بەشێوەیەکی خێرا چەوری زیادەی جەستە دەسوتێنن

خێزان

زۆربەمان بەدەست چەوری زیادەی جەستەمانەوە ماندووین و بەردەوام لە ڕنجداین بۆ سوتاندنیان، بەڵام زۆرکات هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ جۆری ئەو خواردنانەی دەیخۆین نەوەک ئەو کاتەی بە وەرزش بەسەری دەبەین، لێرەدا ژمارەیەک خۆراک دەخەینە ڕوو لەکاتێکی کەمدا ڕێژەیەکی زۆر چەوری لەش دەسوتێنێت و سودێکی یەکجار زۆر بەتەندروستی دەگەیەنن،

–  سرکەی سێو :

لەگەڵ ئەوەی تایبەت مەندی سوتاندنی چەوری تێدایە مادەی “پێکتین” وادەکات مێشک ئارامبکاتەوە و لەکاتی برسێتی پێش خەوتن سودی زۆر بەجەستە دەگەیەنێت و لەش لە ژەهر پاکدەکاتەوە و باشتر وایە لەگەڵ ئاو تێکەڵبکرێت و بخورێتەوە .

– زەیتی زەیتون :

چەوری زەیتی زەیتون لە جۆری سود بەخشە و وادەکات چەوری زیان بەخش لە جەستەمان کەمبکاتەوە و هاوسەنگی هۆرمۆنەکان بپارێزێت، بەوەش کێشی لەش دادەبەزێنێت .

–  تووەکان :

هەمو جۆرەکانی توو هاوکاریمان دەکەن بۆ ئەوەی کێشی لەشمان کەمبکات و چەوری و شەکری ناو خوێن کەمدەکەنەوە .

– تەماتە :

تەماتە مادەی “لیپدس” لە خوێندا کەمدەکاتەوە کە پێکهاتەی ئاڵۆزی “جەوری و کۆلیسترۆڵن” و هەرکاتێک هەستمان بەبرسێتی کرد دەتوانین بیخۆین.

 

–  گوێز و بادەم :

هەردوو خۆراکەکە ڕێژەیەکی زۆر ئۆمیگا ٣ و پرۆتینیان تێدایە و ڕێژەی شەکر ڕادەگرن و میتابۆلیزم ڕێکدەخەن .

 

– شوتی و کاڵەک :

هەردوکیان بە ئاو و پۆتاسیۆم دەوڵەمەندن سودی زۆریان بۆ تەندروستی دەبێت.

 

– خواردنە دەریایەکان :

خواردنە ئاویەکان بە ئۆمیگا ٣ و ترشە ئەمنیەکان دەوڵەمەندن و لە چەوری زیان بەخش دەمانپارێزن.

 

–  میوە ترشەکان :

بە ڤیتامین C دەوڵەمەندن و ڕێژەی ئەنسۆلینی ناو خوێن کەمدەکەنەوە و وادەکات چەوری خێراتر بسوتێت .

–  بیبەری تون :

خواردنی بیبەری تیژ چەندین سوودی ھەیە بۆ تەندروستی مرۆڤ، ھەروەھا دەوڵەمەندە بە ڤیتامین B، C ، مەگنسیۆم، ئاسن ، پۆتاسیۆم، کە دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی کێشی زیادەی لەش و لە چەوری زیادە ڕزگارت دەکات.

– سێو :

بە ڤیتامین و دژەئۆکسانەکان دەوڵەمەندە و سودێکی زۆری لە تواندنەوەی چەوری لەش دەبێت .

تەندروستی

بۆئەوەی هەرگیز قاچەکانت بڵق نەکات، ئاگاداری ئەم ٤ خاڵە بە

خێزان

دروستبونی بڵق و برین له‌به‌شی پشته‌وه‌ی قاچ یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌و شته‌ ناخۆشانه‌ی زۆرجار له‌ ژیانماندا ڕوده‌دات و ئازارمان پێده‌گه‌یه‌نێت، به‌ڵام بۆ رێگری له دروستبونی ئه‌و بڵقه‌ پێویسته‌ ئه‌م رێوشوێنانه‌ بگریته‌ به‌ر:

 

-هه‌ڵبژاردنی قه‌باره‌ی گونجاو

لێكخشاندنی پێڵاو له‌ قاچ هۆكاری سه‌ره‌كی دروستبونی ئه‌و بڵقه‌یه‌، هه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ كه‌ به‌رده‌وام ئه‌و پیڵاوه‌ی ده‌یكڕیت قه‌باره‌كه‌ی بۆ قاچت گونجاو بێت.

 

-گۆره‌وی گونجاو

گه‌ر پێڵاوه‌كه‌ش گونجاو بێت به‌ڵام هه‌ڵبژاردنی گۆره‌وی و جۆره‌كه‌ی كاریگه‌ری خۆی له‌سه‌ر قاچمان هه‌یه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ دڵنیابیت له‌ جۆری ئه‌و گۆره‌وییه‌ی له‌پێی ده‌كه‌یت.

 

-نینۆككردن

به‌رده‌وام نینۆكه‌كانت بكه‌، چونكه‌ هێشتنه‌وه‌ی ئه‌و نینۆكانه‌ ده‌بێته‌ هۆی دروستبونی بڵق و برین له‌ به‌شی پێشه‌وه‌ی قاچ له‌ كاتی له‌ پێكردنی پێڵاودا.

 

-په‌رچه‌كرداری خێرا

كاتێك كه‌ هه‌ستده‌كه‌یت خه‌ریكه‌ قاچت بڵق دروستده‌كات، به‌ر له‌ دروستبونی هه‌وڵبده‌ خێرا پێڵاوه‌كه‌ت دابكه‌نیت و له‌زگه‌یه‌ك بده‌یت له‌و شوێنه‌ و هه‌وڵی چاره‌سه‌ری پێشوه‌ختی بده‌.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

٩ ڕێگای زۆرباش تاوەکوو مێشکت زیاتر چالاک ببێت

خێزان
مێشک یان مەزگ بەشی سەرەکیی کۆئەندامی دەماری لەشی مرۆڤە. مێشکی مرۆڤ یەکێک لە ھەستیارترین و ئاڵۆزترین ئەندامەکانی مرۆڤە کە ٢ لەسەدی کێشی مرۆڤ پێک دێنێت، بەڵام پتر لە ٣٠ لەسەدی وزەی ڕۆژانەی مرۆڤ بەکار دێنێ. زۆربەی ئەم وزەیە لە کاربۆھیدراتەکان ( گلووکۆز ) وەردەگرێ و خیرا دەیسووتێنێ، تەنانەت لە کاتی خەوتندا، مێشک زۆرتر لە ھەر ئەندامێکی تر ئۆکسجین بەکار دێنێت. ئەمانەی خوارەوەش چەند ڕێنماییەکی گرنگن تاوەکوو زیاتر مێشکت چالاک ببێت بۆ ئەنجامدانی فرمان و کارەکانی.

  1.  ڕێژەی خواردنی شەکر لە ژەمەکان و ئەو خواردنانەی دەیان خۆیت کەم بکەرەوە.
  2. ڕۆنی ماسی بخۆ و بەکاربهێنە.
  3. کات دابنێ بۆ بیرکردنەوەی قوڵ و چوونە ناو خەیاڵەکانت بەشێوازێکی ئارام و تێیان ڕابمێنە.
  4. پارێزگاری بکە لە کێشی تەندرووست بۆ لەشت.
  5. ڕێژەی پێویست بخەوە تاوەکو جەستە و دەروونت پشوو وەرگرن.
  6. ڕاهێنان بکە بە مێشکت تاوەکوو چالاک و زیرەک بێت بۆ ئەنجامدانی کردارەکان یاخوود بیرکردنەوەکان.
  7. ئەو خواردنانە کەم بکەرەوە کە کاربۆهیدراتی کەمی تێدایە.
  8. ڤیتامین دی پێویست وەرگرە.
  9. چالاکی و وەرزشی جەستەیی بکە بە شێوازێکی باش و بەردەوام بێ دابڕان.
بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چۆن زانستیانە زیپکە دەتەقێنیت؟ لێرە زانیاری وەربگرە!

خێزان

چۆن زانستیانە زیپکە دەتەقێنیت؟  لەخوارەوە هەنگاو بە هەنگاو زانیاری تەواو وەربگرە:

 

-هەنگاوی یەکەم

پێویستە هەم دەستت هەم پێستت پاک بکەیتەوە، واتە دەستت پیسنەبیت و شۆردبێتت، هاوکات شوێنی زیپکەکەش ماکیاج یان پیسی پیوە نەبێت، باشتریشە لە شەوان بەر لە خەوتن زیپکە بتەقێنیت بۆ ئەوەی تا بەیانی جێگاکەی چاک بێتەوە.

 

-هەنگاوی دووەم 

سەری زیپکەکە سەرەتا بە دەرزیەک یان دەزویەکی ددان لابەرە، ئەمەش بۆ ئەوەی یەکسەر پەستانی نەخەیتە سەر و بە ناوەوەدا بلاوی نەکەیتەوە، دەتوانیت لانکێت  lancet بەکاربهێنیت کە تایبەتە بە ئەوە، دەشتوانیت دەرزیەکە بە چەرخێک کەمێک گەرم بکەیت.

 

-هەنگاوی سێیەم 

دواتر بە هەردوو پەنجەت لەملاو لاوە پەستان بخەرە سەر شوێنی زیپکەکە تا هەموو چەوری و خانەکان بێنە دەر و لە دواتریشدا کەمێک خوێنی لێدێت کە ئەوەش ئاساییە، پاشان بە کلێنکسێک شوێنەکەی پاک بکەرەوە.

 

-هەنگاوی چوارەم  

گرنگە کە کرێمی تایبەت بە زیپکەی لیبدەیت بۆئەوەی شوێنەکەی نەبێتە پەڵەو و تا ڕۆژی دواتر بە زووی پاک ببێتەوە.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان