ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

سود و زیانەكانی گۆشتی سور كامانەن؟

خەڵك- بەشی هەواڵ

لەگەڵ ناوهێنانی گۆشتی سوردا زۆری خەڵك وادەزانن تەنها زیانی هەیە، بەڵام لەراستییدا ئەگەر بەشێوەیەكی شیاو ئامادەبكرێت سودی زیاترە و یەكێكە لەو خۆراكانەی لە قازانجی تەندروستییدایە.

د. عەبدولواحید محەمەد ساڵح، پسپۆڕی تەندروستی و مامۆستای بەشی پزیشكی لە زانكۆی سلێمانی سودەكانی گۆشتی سوری بۆ ئەمانەی لای خوارەوە پۆلێن كردووە:
1 _دەوڵەمەندە بە ماددەی ئاسن، كە یەكێكە لە پێكهاتەكانی خوێن و یارمەتی زۆر بونی خوێن دەدات و ڕێگری دەكات لە توشبوون بە كەمخوێنی.
2_سەرچاوەیەكی باشی ڤیتامین(B6و B12) .
3_یارمەتی سیستەمی بەرگری لەش دەدات بەباشی ئیش بكات.
4_پرۆتینی تێدایە یارمەتی دروست بوونی ماسولكە و ئێسك دەدات.

سەبارەت بە زیانەكانیشی ناوبراو ئاماژەی بە ئەم خاڵانە كردووە:

1_هۆكاری بەرزبوونەوەی كۆلیسترۆڵی خوێنە.
2_بەهۆكارێكی مەترسی زیاد بونی نەخۆشیەكانی دڵ دادەنرێت.
3_دەبێتە هۆی زیاد بونی كێشی لەش ئەمەش دەبێتە هۆی قەڵەوی و لە ئەمڕۆشدا قەڵەوی بەهۆكارێكی مەترسی شێرپەنجە دادەنرێت.

لە كۆتاییدا ناوبراو وتویەتی”ئەوكەسانەی كە چەوریان بەرزە یان پەستانی خوێن و نەخۆشیەكانی دڵیان لەگەڵدا یان ئەو كەسانەی كە دكتۆر گۆشتی سووری لێگرتونەتەوە، پێویستە بە وریاوە و ئاگادار بن چونكە ئەو كات زیانەكانی زۆر زیاترن، بەڵام بۆ ئەوانەی كە هیچ كێشەیەكی تەندروستیان نیە هەوڵبدەن بە شێوازێكی گونجاو ئامادەی بكەن و زیاد لە ڕێژەی پێویست بەكاری نەهێنن بۆ ئەوەی زۆرترین سودی لێوەربگرن”.

تەندروستی

دەسكی پاسكیل چییە؟
چەوری پشت و لاكەلەكە بۆچی دروست دەبێت و چۆن لەناودەبرێت؟

خەڵك-
پزیشكێكی پسپۆڕی خۆراك و نەشتەرگەری باس لە هۆكارەكانی دروست بوونی چەوری لە پشت و لاكەلەكە (دەسكی پاسكیل) دەكات و ڕێگاكانی چارەسەركردن و لەناوبردنی چەورییەكە ڕووندەكاتەوە.

د. كامەران ڕەسوڵ ژاژڵەیی، پسپۆڕی زانستی خۆراك و نەشتەرگەری گشتی دەڵێت: “ناڕێكی خواردن و زۆرخۆری و زۆر خواردنی شیرینی و چەوری هۆكاری سەرەكین، بەڵام بە وەرزش و ڕجیم كردن دەكرێت چارەسەر بكرێت لەگەڵ چەند چارەسەرێكی دیكە”.

هۆكارەكان و شێوازی چارەسەركردنی :
كۆبۆنەوەی چەوری لە ناوچەی پشت و لاكەلەكە ( كە بە دەسكی پاسكیڵ ناودەبرێت ) یەكێكە لەو كێشانەی كە بە زۆری خانمان بە دەستیەوە دەناڵێنن و جوانی لەش و لاریان دەشێوێنێت؛ ئەم حاڵەتە لە هەموو جیهاندا زۆر باوە و كۆمەڵێك ڕێگا و شێوازی چارەسەری تازە هەیە بۆ نەهێشتنی.

گرنگترین هۆكارەكانی :
۱ ـــ زۆر خواردرن و خۆراكی ناتەندروست بە بەردەوامی ڕۆژانە وەك: خواردنی شیرینی و چەوری و خواردنەوە گازی و كحولیەكان و برنجی سپی و ئاردی سفر و بەكارهێنانی چەوری ئاژەڵ و زەیتی موهەدریجی ڕووەكی بۆ چێشتلێنان لەگەڵ ناڕێكی لە كاتی ژەمەكانی خواردن.
۲ ـــ كەمی جووڵە و وەرزش نەكردن.
۳ ـــ لەبەركردنی ستیانی نەگونجاو یان شێوازی هەڵە لە كاتی لەبەركردنی.
٤ ـــ دانیشتن بۆ ماوەیەكی زۆر لە كاتی دەوام یان بە دیار كۆمپیوتەر و مۆبایڵ و تەلەفزیۆنەوە ڕۆژانە و چەمانەوەی پشت بۆ ماوەی چەند كاتژمێرێك لە سەریەك، ئەمەش ئەبێتە هۆی پوكانەوە و بێهێزی ماسوولكەكانی پشت.
٥ ـــ قەڵەوی و زۆری كێشی هەموو جەستە.
٦ ـــ چوونە تەمەنەوە دوای 30 ساڵ ئەم دیاردەیە زۆر زیاترە.

شێوازی چارەسەركردنی :
۱ ــــ ڕێجیم كردن و دابەزاندنی كێش.
۲ ـــ وەرزش كردن و زیاد كردنی جووڵە: لە داهاتوودا باشترین جۆرەكانی وەرزش بۆ نەهێشتنی چەوری پشت و لاكەلەك بڵاودەكرێتەوە.
۳ ـــ وازهێنان و دووركەوتنەوە یان كەم كردنەوەی هۆكارەكانی و هەڵسوكەوتە هەڵەكان.
٤ ـــ توانەوەی چەوری پشت و توندكردنەوەی بە ڕێگە تازەكانی تەكنەلۆژیا بێ نەشتەرگەری وەك جیهازی ڤیلاشەیپ و ڤەیزەر و بۆدی كەنتورێن و هتد.
٥ ـــ بەكارهێنانی كرێم و دەرزی توانەوەی چەوری لە ژێر سەرپەرشتی پزیشكی پسپۆڕ.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

هەوکردنی میزەڵدان زۆر بە ئازارە، ئەمە چەند ڕێگایەکە بۆ چارەسەرکردنی

خێزان

هەوکردنی میزەڵدان و بۆریی و بەشەکانی کۆئەندامی میزەڕۆ Urinary tract infections ئازارێکی زۆری هەیە بەتایبەت لەکاتی میزکردندا، ئەمەی خوارەوە چەند ڕێگایەکە بۆ چارەسەرکردنی:

 

ئاو زۆر بخۆرەوە، ئەمە وادەکات بەکتریاکان بچنە دەرەوە

ئەو خواردنانە بخۆ کە دوڵەمەندن بە ڤیتامین C  چونکە ڕێژەی ترشی زیاد دەکەن و بەکتریاکان دەکوژیت

کەوچکەچایەک سۆدی نان بکەرە پەرداخێک ئاوەوە و بیخۆرەوە، تفتێتی گیراوەکە وادەکات بەکتریاکان نەتوانن زیاد بکەن

کەمێ مەعدەنووس بکەرە ئاوی گەرمەوە و وەک چا بیخۆرەوە، لەکاتی میزکردندا ئازارەکەت نامێنیت

-دەتوانیت بۆ ماوەیەک ئاوی گەرم بکەیتە سەر میزەڵدانت

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند وەرزشێک بۆ کەسە سەرەتاییەکان کە زۆر بەخێرایی چەوری دەسوتێنیت

خێزان

ئەمەی خوارەوە چەند وەرزشێکە بۆ کەسە سەرەتاییەکان کە زۆر بەخێرایی چەوری دەسوتێنیت و زۆر بەسوودە:

 

– وەرزشی پلانک ئەنجام بدە، لەسەر نوکی پێ و قۆڵت بمێنەرەوە بۆ ماوەی ٣٠ چرکە و با پشتت ڕێک بێت

-لەسەر پشت ڕابکشێ و دەستت بکەرە ژێر سمت و قاچەکانت تا دەتوانیت بەرز بکەرەوە، ٣٠ جار

بۆ زانیاری زیاتر تەماشای ئەم ڤیدیۆیە بکە:

-هەر لەسەر پشت بە قاچەکانت پایدەر لێبدە، ١٠ جار بۆ هەر قاچێک

 

-ڕۆژانە ١٠ وەرزشی شناو ئەنجام بدە

 

کەی باشترین کاتە بۆ ڕاهێنانەکان؟

هەر دووکیان باشی و خراپی خۆی هەیە، بەڵام بەگشتی لە هەر کامیاندا بیکەیت گرنگ ئەوەیە بەردەوام بیت لەسەری و کاتەکەی کێشە نییە.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان