ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ماڵداری

كه‌ی ده‌توانیت ئاو بده‌یته‌ منداڵه‌كه‌ت؟ تێڕوانینێكی زانستی له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ بخوێنه‌ره‌وه‌

خێزان

ئه‌و منداڵه‌ ده‌می ووشك بووه‌ گوناحه‌ هه‌ندێك ئاوی بده‌رێ، ئه‌و منداڵه‌ تینوویه‌تی گوناحه‌، ئێمه‌ كه‌ گه‌وره‌ین پێویستمان به‌ ئاوه‌ چ جا ئه‌و منداڵه‌ فه‌قیره‌. ئه‌مانه‌ چه‌ند ده‌سته‌واژه‌یه‌كن ڕۆژانه‌ پێمان ده‌ڵێن یاخود خۆمان بیریان لێ ده‌كه‌ینه‌وه‌. به‌ڵام ئایا وایه‌؟

به‌ گشتی زۆربه‌ی ڕێكخراو، ده‌زگا و پزیشكه‌كان ڕێنمایی دایكان ده‌كه‌ن تاوه‌كو ته‌مه‌نی 6 مانگ ته‌نها شیری خۆیان بده‌نه‌ منداڵه‌كانیان. ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه‌ هیچ خواردن و شله‌یه‌كی تر وه‌رنه‌گرێت جگه‌ له‌ شیر. ئه‌مه‌ش له‌به‌ر ئه‌وه‌ی شیری دایك ته‌واوی پێداویستییه‌كانی منداڵ پڕ ده‌كاته‌وه‌ هه‌موو ڕوویه‌كه‌وه‌.

شیری دایك نزیكه‌ی %80 زیاتری له‌ ئاو پێكهاتووه‌، هه‌موو شله‌یه‌كی پێویستی تێدایه‌ كه‌ ڕێگری له‌ ووشكبونه‌وه‌ی منداڵ بدات. بۆیه‌ كاتێك دایك شیری خۆی ده‌دات به‌ منداڵه‌كه‌ی به‌ گشتی تاوه‌كو 6 مانگ پێویستی به‌ ئاو ناكات، به‌ مه‌رجێك منداڵه‌كه‌ شیر به‌ باشی بخوات. هه‌ركات منداڵ تینووی بوو دایك ده‌توانێت شیری بداتێ به‌مه‌ش هه‌ستی تینوویه‌تی نامێنێت.

گه‌ده‌ی منداڵ له‌ ته‌مه‌نی مانگێكدا هێنده‌ی قه‌باره‌ی هێلكه‌یه‌كه‌، به‌ شێوه‌یه‌كی گشتی نزیك 120 مل شیر ده‌گرێت، به‌ڵام ئه‌م ڕێژه‌یه‌ له‌ نێوان 80-150 ده‌گۆڕڕێت. سه‌رنج بده‌ گه‌ر ئاو بده‌یته‌ منداڵه‌كه‌ت، ئایا جێگه‌یه‌ك ده‌مێنێت بۆ شیر؟ بێگومان كه‌متر ده‌بێته‌وه‌.

بۆ ئه‌و منداڵانه‌ی شیری قوتوو ده‌خۆن به‌ هه‌مان شێوه‌ شیره‌كه‌ جێگه‌ی ئاو ده‌گرێته‌وه‌ بۆیان. به‌ڵام چونكه‌ شیری قوتوو قورستر هه‌رس ده‌بێت وه‌ك له‌ شیری دایك منداڵ جاره‌كانی شیر خواردنی له‌ ڕۆژێكدا كه‌متره‌ وه‌ك له‌وانه‌ی شیری دایك ده‌خۆن. بۆیه‌ گه‌ر منداڵ شیری قوتووی به‌ باشی نه‌خوارد و پله‌ی گه‌رمیی له‌ سه‌رووی 41 پله‌وه‌ بوو ده‌توانیت بڕێكی زۆر كه‌م ئاوی بده‌یتێ.

پێدانی ئاو له‌ خوار ته‌مه‌نی 6 مانگه‌وه‌ زیانی زۆری هه‌یه‌. ئه‌مه‌ش مه‌ترسیی سكچوون و به‌دخۆراكیی له‌سه‌ر منداڵ درووست ده‌كات.

تێبینی/ ئه‌م ڕێنماییانه‌ بۆ منداڵی له‌شساغ و ته‌ندرووستن، له‌ هه‌ندێك حاڵه‌تی تردا به‌ پێی ڕێنمایی پزیشك ئاو به‌ منداڵ ده‌درێت.

 

سەرچاوە: Evolac

ماڵداری

له‌ چ ته‌مه‌نێكدا به‌ ته‌واوی ئاماده‌یت بۆ منداڵبوون؟

خێزان
له‌ جیهانی ئه‌مرۆدا زۆرێك له‌ خانمان دره‌نگ هاوسه‌رگیری ده‌كه‌ن یاخود كه‌ هاوسه‌رگیریشیان كرد منداڵبون دواده‌خه‌ن، به‌ڵام به‌رده‌وامیش ترسی ئه‌وه‌یان هه‌یه‌ كه‌ له‌ ته‌مه‌نی گونجاودا نه‌توانن منداڵ بخه‌نه‌وه‌.

به‌پێی توێژینه‌وه‌كان باشترین ته‌مه‌ن بۆ خستنه‌وه‌ی منداڵ له‌ خانماندا له‌ نێوان 18 بۆ 24  هه‌تا 26 ساڵدایه‌ به‌و پێیه‌ی له‌و كاته‌دا هێلكه‌دان له‌ چالاكترین ماوه‌ی خۆیدایه‌.

تویژینه‌وه‌كان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ چالاكی هێلكه‌دان بۆ منداڵخستنه‌وه‌ له‌و ته‌مه‌نه‌دا 50% یه‌و له‌ پاش ته‌مه‌نی 27 ساڵ بۆ 34 ده‌بێت به‌ 40%.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ماڵداری

چەند بیرۆکەیەک کە دەتوانیت بۆ کارەکانی ڕۆژانەت سوودی لێوەربگریت

خێزان

ئەمەی خوارەوە چەند بیرۆکەیەکە کە دەتوانیت بۆ کارەکانی ڕۆژانەت سوودی لێوەربگریت:

 

– بۆ ئەوەی مۆز زوو تێکنەچێت، بەشی سەرەوەی بە عەلاگە بپێچەرەوە.

 

– بۆ پاکبونەوەی مەنجەڵ بە ئاسانی، ئاوی تێدا بکوڵێنە و کەمێک سرکەی سێوی تێبکە.

 

– بۆ ئەوەی لە کاتی قاشکردنی پیاز چاوت فرمێسکی لێنەیەت، پیشتر کەمێک ئاوی لیمۆ بدە لە تەختەی شت جنینەکە

 

– زەرفی جپس بە چەقۆیەک لە ناوەڕاستەوە بکەرەوە، ئاوا دەتوانیت بە ئاسانی دای بنێیت.

 

– ئەو فستقانەی بە ئاسانی ناکرێنەوە، بە قەپاغی فستقێکی دیکە بیکەرەوە و ددانتی بۆ ئازار مەدە.

 

– توێژینەوەکان ئەوەیان سەلماندووە کە بڕێکی زۆر بەکتریا لەسەر قتوی کۆلا هەیە، بۆیە قەسەب بەکار بهێنە.

 

– بۆ کاتی ددان شۆردن مەعجونی زۆر لە فوڵچەکە مەدە و کەمێک بەکار بهێنە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ماڵداری

چەند ڕێنماییەکی گرنگ بۆ پاککردنەوەی کەرەستەی چێشتخانەکەت بە باشترین شێواز

خێزان

ئەمەی خوارەوە چەند ڕێنماییەکی گرنگە بۆ پاککردنەوەی کەرەستەی چێشتخانەکەت بە باشترین شێواز:

 

پاکردنەوەی فلتەری مورەشەح

لە دەفرێکدا ئاو بکوڵێنەوە و دواتر چارەکە کوپێک سۆدی نانی تێبکە، لێبگەڕێ با قوڵپ بدات، پاشان فلتەرەکە بکەرە ناوی تا چەوریەکەی لێدەبێتەوە و دواتر دەری بکە و بە ئیسفنجێک بیسڕە و وشکی بکەرەوە.

 

 

پاکردنەوەی تاوە

بۆ پاکردنەوەی ئەو تاوانەی کە بنی گرتووە، کەمێک ئاو بکەرە ناو تاوەکەوە، دواتر کەمێک سرکەی سێوی تێبکە و بیکەرە سەر تەباخ تا قوڵپ دەدات، دواتر دەبینیت هەموو چەوری و پیسیەکەی لێدەبێتەوە.

 

سەری تەباخ

بیکەرە زەرفێکی داخراوەوە و چارەکە کوپێک ئەمۆنیای تێبکە، شەوێک بەجێی بهێڵە تێیدا، دواتر بە ئیسفنجێک پاکی بکەرەوە هیچی پێوە نامێنیت.

 

نێوان کاشیەکان

 

نێوان کاشی چێشتخانە چەوری زۆر لەسەر دەنیشێت، کەمێک سۆدی نانی بکە بەسەردا و دواتر بە سرکە تەڕی بکە، پاشان فوڵچەی لێبخە و دواتر بە ئاو پاکی بکەرەوە.

 

– ئیسفنجی قاپشۆردن

بۆ پاکردنەوەی  ئیسفنجی قاپشۆردن دوو ڕێگەی ئاسان هەیە، لەگەڵ پەرداخێک ئاودا بیکەرە مایکرۆیڤەوە، یاخود بیکەرە ناو ئامێری قاپشۆردنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان