ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

خەڵك؛ زانیاری لەسەر پشكی مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە لە بودجە ئاشكرادەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
جێگری سەرۆكی پەرلەمانی عیراق جەخت لە یەكهەڵوێستی فراكسیۆنە كوردستانیەكان دەربارەی بودجە دەكاتەوە و ڕایدەگەیەنێت، مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە جیادەكرێتەوە لە ململانێی سیاسی نێوان هەولێر و بەغدا.

د. بەشیر خەلیل، جێگری سەرۆكی پەرلەمانی عیراق بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، هەموو فراكسیۆنە كوردستانیەكان كۆك و یەكهەڵوێستین سەبارەت بە پڕۆژە یاسای بودجە و پشكی هەرێمی كوردستان لە بودجەی عیراق.

ڕاشیگەیاند، لە پڕۆژە یاساكە مافی فەرمانبەران و پێشمەرگە جێگیر كراوە بەجۆرێك، كە مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە جیادەكرێتەوە لە ململانێی سیاسی نێوان هەولێر و بەغدا بەو پێیەی ئەگەر ڕێكەوتنەكە جێبەجێ‌ نەكرا لەسەر ناردنی نەوت و بودجە بڕدرا، دەستكاری مووچەی فەرمانبەران نەكرێت.

ئاشكراشی كرد، كە وەكو فراكسیۆنە كوردستانیەكان لۆبیەكمان دروست كردووە بۆ دەنگدان لەسەر پڕۆژە یاسای بودجە و پشكی هەرێم لە بودجەدا تا لێكتێگەیشتن هەبێت لەگەڵ فراكسیۆنە عەرەب بە شیعە و سوننەوە تا ئەو مادەیە پەسەند بكرێت و دژایەتی نەكرێت.

وتیشی، “نابێت پڕۆژە یاسای بودجە دوابكەوێت و لەم هەفتەیەدا پڕۆژە یاساكە پەسەند دەكرێت، چونكە دواكەوتنی زیانی دەبێت بۆ پێشكەش كردنی خزمەتگوزاریەكان”.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك) دوای پەسەند كردنی بودجە، حكومەتی عیراق بەرامبەر ناردنی 250 هەزار بەرمیل نەوتی هەرێم لە ڕێگەی سۆمۆوە، 12.67%ی پشكی بودجە بۆ هەرێم ڕەوانە دەكات و لەحاڵەتی نەناردنی نەوت و جێبەجێ‌ نەكردنی ڕێكەوتنی هەرێم و عیراق، بەپێی بڕگەی 10ی بودجە، حكومەتی عیراق مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە ڕەوانە دەكات.

هەر بەپێی زانیارییەكان، بڕی مووچەی فەرمانبەران و پێشمەرگە بۆ ساڵی 2019 زیاد دەبێت بۆ 512 ملیار دیناری مانگانە.

ئابوری

دوو بڕیار بۆ كۆمپانیاكانی بواری ئینتەرنێت دەرچوو

خەڵك- بەشی هەواڵ
فەرمانگەی داواكاری گشتی هەولێر لەڕێی سەرۆكایەتی داواكاری گشتییەوە داوای سزادان و وەرگرتنی قەرەبوو لە كۆمپانیاكانی ئینتەرنێت دەكات بەهۆی ئەوەی بوونەتە هۆی تێكدانی شەقامەكان و زیان گەیاندن بە بەرژەوەندی گشتی.

بەپێی نووسراوەكەی جێگرایەتی داواكاری گشتی هەولێر، كە بەڕێوەبەرایەتی گشتی شارەوانیەكانی سلێمانی گشتاندنی پێ‌ كردووە، “كۆمپانیاكانی ئینتەرنێت تاوەكو ئێستا بەشێوەی بەردەوام هەڵدەستن بە هەڵكەندن و زیادەڕۆیی كردن بە دامەزراندنی هێڵی ئینتەرنێت بەشێوەی نایاسایی و پێچەوانەی مەرجە هونەریەكان، كە بۆتە هۆی زیان گەیاندن بە شەقامەكان، كە بڕێكی بێ‌ شومار پارە لەسەر خەزێنەی دەوڵەت دەوەستێت”.

هەر بەپێی نووسراوەكە، كە وێنەی دەست (خەڵك) كەوتووە، “نووسراو ئاراستەی هەردوو وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە و شارەوانی بكرێت بۆ پێكهێنانی لیژنە بۆ هەڵسەنگاندن و دیاری كردنی ئەو زەرەر و زیانانەی بەر خەزێنەی دەوڵەت لە ئامامی كاری چاڵ هەڵكەندن لە شەقامەكان و پاشان تۆماركردنی داوا لە دادگا بۆ قەرەبووی زیانەكان”.

ئاماژە بەوەشكراوە، كە تۆماركردنی داوای سزایی دەرهەق بە كۆمپانیاكانی ئینتەرنێت بەپێی یاسای ژمارە 3ی ساڵی 2018 و یاساكانی پەیوەست بەو بابەتە لەلایەن ئەو دوو وەزارەتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

خشتەی هەفتەیەكی دابەشكردنی مووچە ڕاگەیەنرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
دابەشكردنی مووچەی مانگی 9ی فەرمانبەران دەستی پێ‌ كردووە و بڕیارە لەم هەفتەیەدا مووچەی چەند وەزارەت و توێژێك دابەش بكرێت.

سەرچاوەیەك لە گەنجینەی سلێمانی بۆ (خەڵك) ئاماژەی بەوەكرد، كە ڕۆژی یەك شەممە 15ی كانوونی یەكەم مووچەی مانگی ئەیلولی وەزارەتی شەهیدان لەگەڵ كەسوكاری شەهیدان و ئەنفالكراوان و زیندانیانی سیاسی دابەش دەكرێت.

ڕاشیگەیاند، ڕۆژی دوو شەممە مووچەی وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی و خاوەن پێداویستییە تایبەتەكان خەرج دەكرێت.

ئاماژەی بەوەشكرد، ڕۆژی سێ‌ شەممە مووچەی ئەنجوومەنی دادوەری و ڕۆژی چوار شەممە مووچەی وەزارەتی داد خەرج دەكرێت.

وتیشی، “ڕۆژی پێنج شەممە 19-12-2019 مووچەی وەزارەتەكانی (خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، ئەوقاف و كاروباری ئایینی، سامانە سرووشتییەكان) دابەش دەكرێت”.

ئەو سەرچاوەیە جەختیشی كردەوە، كە لەكاتی گەیشتنی پارەی مووچە لە بەغداوە دابەشكردنی مووچە خێراتر دەبێت و خشتەی مووچەی سەرجەم وەزارەتەكان ڕأدەگەیەنرێت.

لەگەڵ دابەشكردنی مووچەی مانگی 9ی فەرمانبەران كۆتایی بە ساڵی 2019 دێت و بەو هۆیەشەوە تا ئێستا چارەنووسی مووچەی سێ‌ مانگی كۆتایی ئەمساڵ نادیارە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

ئایا خواردنەوەی شیر ڕۆژانە پێویستە؟

خەڵك- تەندروستی

پێكهاتەی شیر بە نزیكەیی بریتیە لە 87%ی ئاو، 5%ی لاكتۆز (شەكر) و 3.4%ی چەوری و 3.3%ی پڕۆتین و تەنها 0.7%ی كانزای تێدایە (واتە 1% كەمتر!). ئەمە لە كاتێكدا شیری مانگای سروشتی بێت و ووشك نەكرابێتەوە و نەكرابێتە قوتو و پاكەتەوە.

د. بینایی كامەران، پزیشكی پسپۆڕی خۆراك لە ڕوونكردنەوەیەكدا سەبارەت بە گرنگی خواردنەوەی شیر ئاماژەی بەوەكرد، شیر بەهای خۆراكی وەك جاران نەماوە، چونكە بەخێوكردنی ئاژەڵەكان وەك جاران تەندروست نیە! ئەمە ڕاستییەكە و لە زۆربەی توێژینەوە نوێیەكان دەركەوتووە.

ڕاشیگەیاند، چەوری ناو شیر بە سوودە و یارمەتی هەرسی شیرەكە دەدات، (شیری كەم چەوری زیاتر شەكرە و ئازاری ڕیخۆڵە دەدات).

ئەو پزیشكە ئاماژەی بەوەكردووە، شیر ناتوانێت ئێسكە نەرمە و ئازار و نەخۆشی ئێسك و جومگە باشتر بكات لە ئێستادا، لەگەل ئەوەی ڕێژەیەكی شەكری زۆری تێدایە (زۆر كەم كانزا و ڤیتامینی تیایە)، بۆ قەڵەوی بەتایبەتی قەڵەوی وورگ و كەمەر زۆر خراپە (قەلەوی خۆشی هۆكارێكی ئازاری پشت و جومگەیە).

دەشڵێت: “بۆ نەخۆشی شەكرە خراپە، چونكە خێرا ڕێژەی شەكر لە خوێندا بەرز ئەكاتەوە و بۆ كێشەی هەرس و كۆڵۆن باش نیە بەهۆی بونی شەكری لاكتۆز، كە هەرسی قورسە”.

جەختیشدەكاتەوە، كە ماست تەندروست ترین پێكهاتەی شیرە، چونكە باشترین ڕێژەی كالیسیۆم و ڤیتامین D3 لەناو سپێناغ و سلق و كاهوو و كونجی و تۆوی كەتان و ماسی و نیسك و بایەمدا هەیە.

سەبارەت بەو قسانەی دەوترێت، كە شیر بۆ ئێسك باشە د. بینایی نمونەیەك دەهێنێتەوە و دەڵێت: “فیل گەورەترین و بەهێز ترین ئێسكی هەیە و تەنها روەك و سەوزەوات دەخوات”.

ڕوونیشی كردۆتەوە، شیر لە دوای تەمەنی ۲ ساڵی خواردنەوەی ڕۆژانەی پێویست و گرنگ نیە بۆ تەندروستی و لە هەندێ كەسدا زۆر خواردنەوەی ڕەنگە زیانی هەبێت بۆ تەندروستی بەتایبەتی كەسێك كێشی زۆر بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان