ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

تەواوی زانیاریەکان لەسەر غودەی خۆت بخوێنەرەوە، چونکە پێویستت پێیان دەبێت

خێزان

غوددە ‌ ئه‌و ئه‌ندامه‌ گرنگه‌ی جه‌سته‌یه‌ که‌ شێوه‌یه‌کی په‌پوله‌یی هه‌یه‌و ده‌که‌وێته‌ به‌شی پێشه‌وه‌ی مله‌وه‌ له‌پێش بۆری هه‌ناسه‌وه‌، زۆرێکمان کێشەی غوددەمان هەیە بەڵام بەهۆی ئەوەی شارەزاییمان لەسەری نییە پێی نازانین، لەم بابەتەدا بە ئاڵگی غوودە ئاشنا بە.

غودده‌ له‌ڕێی هۆرمۆنه‌کانی (TRIJODTHYRONIN(T3و (THYROXIN(T4و CALCITONIN کاریگه‌ری گه‌وره‌ی له‌سه‌ر تێکڕای جه‌سته‌ی مرۆڤ هه‌یه‌، بەڵام غوده‌ بۆ دروستکردنی ئه‌و هۆرمۆنانه‌ پێویستی به‌ماده‌ی یۆد هه‌یه‌ که‌ له‌ڕێی خۆڕاکی پڕ یۆده‌وه‌ پێیده‌گات.

خواردنی ماسی‌و گیانله‌به‌ره‌ ئاویه‌کان به‌گشتی رێژه‌یه‌کی باش له‌یۆدمان پێده‌به‌خشێت، خواردنی ١-٢ جار ماسی له‌هه‌فته‌یه‌کدا سه‌رچاوه‌یه‌کی باشی یۆده‌. هه‌روه‌ها سپێناغ‌و شیرو به‌روبومه‌کانی رژه‌یه‌کی که‌م یۆدیان تێدایه‌.


که‌می ماده‌ی یۆد له‌جه‌سته‌دا ده‌بێته‌هۆی نه‌خۆشکه‌وتنی غوده‌و هه‌ڵئاوسانی‌و دروستبونی گرێ‌و لوو تێیداو تێکچونی ئاستی هۆرمۆنه‌کانی، هه‌ربۆیه‌ له‌زۆرینه‌ی وڵاته‌ رۆژئاواییه‌کان رێنمایی ده‌درێت به‌دروستکردن‌و به‌بازاڕکردنی خوێی چێشتی پڕ یۆد بۆ پڕکردنه‌وه‌ی به‌شێکی پێداویستی به‌کارهێنه‌ران به‌ماده‌ی یۆد.

به‌هۆی بونی ماده‌ی Zyanid له‌جگه‌ره‌دا، که‌ رێگری له‌وه‌رگرتنی یۆد له‌لایه‌ن غوده‌وه‌ ده‌کات، جگه‌ره‌کێشان زیانی زۆر به‌غوده‌ ده‌گه‌یه‌نێت، ‌کارابونی غوده‌و توانای دروستکردنی هۆرمۆنه‌کانی‌و له‌کاتی پێویستدا، رژاندنی ئه‌و هۆرمۆنانه‌ بۆ ناو خوێن له‌ڕێی هۆرمۆنی THS که‌ له‌به‌شێکی خواره‌وه‌ی مێشکدا (HYPOPHYSE) دروستده‌کرێت، به‌ڕێوه‌ده‌چێت.

‌ئه‌رکه‌کانی غودده‌


له‌پاڵ دروستکردنی سێ هۆرمۆنی له‌سه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌پێکراودا به‌شداری له‌نه‌شونمای ئێسک‌و مێشک‌و ده‌مارو ماسولکه‌، به‌شداری له‌سوڕی گۆڕینی خۆراک بۆ وزه‌و له‌و رێیه‌وه‌ پێدانی گه‌رمی به‌ له‌ش‌و هه‌روه‌ها دابه‌زاندنی رێژه‌ی چه‌وری‌و کاربۆهیدرات له‌خوێندا، به‌رزکردنه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن‌و لێدانی دڵ، راگرتنی هاوسه‌نگی راده‌ی کالیسۆم‌و فۆسفات له‌نێوان خوێن‌و ئێسکدا، کاریگه‌ری له‌سه‌ر چالاکبونی ریخۆڵه‌ هه‌ندێک له‌ئه‌رک‌و کاریگه‌ریه‌کانی غوده‌ن له‌سه‌ر جه‌سته‌ له‌ڕێی ئه‌و هۆرمۆنانه‌ی دروستیده‌کات.

‌‌ئه‌و نه‌خۆشیانه‌ی دوچاری غودده‌ ده‌بن و توانای کارکردنی سنوردار ده‌که‌ن زۆرو هه‌مه‌جۆرن، لێره‌دا تیشک ده‌خه‌مه‌ سه‌ر دوو جۆری سه‌ره‌کی له‌و نه‌خۆشیانه‌، که‌ ‌به‌رزکارکردن‌ (HYPERTHYREOSE)و نزم کارکردنی غوده ‌(HYPOTHYREOSE) ناسراون.

‌به‌رز کارکردن‌و نیشانه‌و گرفته‌کانی

گه‌وره‌بون‌و هه‌ڵئاوسانی به‌رچاوی مل‌و غوده‌، خێرا لێدانی دڵ، دابه‌زینی خۆنه‌ویستی کێش، هه‌ڵه‌شه‌یی‌و توڕه‌بون‌و نائارامی، له‌ڕزینی جه‌سته‌، سکچون، ئاره‌قکردنه‌وه‌ی زۆر، ده‌نگنوسان، تێکچونی ریتمی خه‌وتن، به‌رزبونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن، ئازارو لاوازی ماسولکه‌، تێکچونی سوڕی مانگانه‌ی خانمان، نزمبونه‌وه‌ی ئاره‌زوی سێکسکردن، گه‌وره‌بونی گلێنه‌ی چاو و سوربونه‌وه‌ی چاو، هه‌ندێکجار بینی دوو وێنه‌یی دیمه‌نه‌کان…هتد.

نزم کارکردن (هێواش‌و لاواز)و نیشانه‌کانی

هه‌میشه‌ هه‌ستکردن به‌سه‌رمابون، هه‌میشه‌ ماندویی، خه‌مۆکی‌و دابڕان له‌کۆمه‌ڵگه‌، زیادبونی کێش‌و به‌رزبونه‌وه‌ی رێژه‌ی چه‌وری ‌له‌له‌شدا، زیادبونی پێداویستی به‌خه‌وتن، بیرکۆڵی، ئاوسانی قاچ‌و قۆڵ‌و ده‌موچاو به‌هۆی په‌نگخواردنه‌وه‌ی ئاوی لیمفه‌کانه‌وه‌، لاوازی نینۆک‌و قژ، قژڕوتانه‌وه‌، ده‌نگنوسان‌و خاوبونه‌وه‌ی قسه‌کردن‌و ده‌نگ گڕی، هه‌میشه‌ قه‌بزبون، هه‌ندێکجار هه‌ڵئاوسانی غودده‌، کۆبونه‌وه‌ی ئاوی لیمفه‌کان له‌ناو پێڵوی چاودا، تێکچونی سوڕی مانگانه‌ی خانمان، لاوازبون‌و که‌مبونه‌وه‌ی خواستی سێکسی، پیاوان هه‌ندێکجار توشی نه‌زۆکی ده‌بن، خاوبونه‌وه‌ی لێدانی دڵ، نزمبونه‌وه‌ی په‌ستانی خوێن‌و هه‌ندێکجار به‌رزبونه‌وه‌ی، لاوازبونی ماسولکه‌ی دڵ، کۆبونه‌وه‌ی ئاو له‌ناو په‌رده‌ی دڵدا.

‌تێبینی..مه‌رج نیه‌ ته‌واوی نیشانه‌کان له‌که‌سێدا به‌دی بکرێن.

به‌وپێیه‌ی نه‌خۆشیه‌کانی غودده‌ زۆر به‌ربڵاون، له‌جێی خۆیدایه‌ له‌چوارچێوه‌ی پشکنینی ساڵانه‌دا غودده‌ فه‌رامۆش نه‌کرێت‌و پشکنینی ده‌ست لێدان‌و سۆناری بۆ بکرێت‌و ئه‌و جۆره‌ نیشانانه‌ی سه‌ره‌وه‌ به‌هه‌ند وه‌ربگیرێن.

 

ئامادەکردنی: زانا ئەحمەد قادر، پسپۆڕ لە بواری چارەسەری فیزیکی و وەرزشی

تەندروستی

ماسکێکی سرووشتی کە کچانی تایلەندی لە شەوی بوکێنی دەیدەن لە ڕوخساریان، تۆش بەکاری بهێنە

خێزان

هەبونی پێستێكی شێدار و جوان لە ڕۆژی هاوسەرگیریدا گرنگترین شتە بۆ ئەوەی ببیتە بوكێكی جوان بۆ ئەوەش پێویست ناكات كرێم و مادەی كیمیای و گران بەها بەكاربهێنیت بەڵكو ماسكی سروشتی باشترین چارەسەرە.

 

لێرەوە ئەتبەین بۆ تایلەند كە بوكەكان پێش ڕۆژی هاوسەرگیری بەبەردەوامی ئەم ماسكە بەكاردەهێنن كە پێست سپی دەكاتەوەو شێداری دەكات تەنها بە بەكارهێنانی زەردەچەوەو ماست هەفتەیەك پێش هاوسەرگیری بەكاری بهێنە.

 

كەرەستەكان:
– یەك كەوچك ماست : كە پێست سپی و شێدار دەكاتەوە
– یەك كەوچك زەردەچەوە : كە پێست پاك دەكاتەوەو لە چرچبون دەی پارێزێت
– یەك كوپ ئاوی لیمۆ : كە مادەی ترشی تێدایەو پێست لە چەوریو پیسی ژێر پێست پاكدەكاتەوەو زیبكەكان ناهێلێت.

چۆنێتی ئامادەكردن:

هەرسێ‌ كەرەستەكە بەباشی تێكەڵ بكە تا وەك هەویرێكی لێدێت و بیدە لە دەموچاوت بۆ ماوەی 15خولەك پێوەی بهێڵە پاشان بە ئاو بیشۆ . دەتوانیت لە هەفتەیەكدا دوو بۆ سێ‌ جار ئەو ماسكە بەكار بهێنیت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند گوڵێک هەر بۆ ئەوە باشە بکرێتە ئینجانەوە و لە ژوری نووستن دابندرێت، چونکە بەسوودە

خێزان

كاتێك كه‌ ده‌خه‌وین زۆر گرنگه‌ هه‌وای پاك و خاوێن هه‌ڵبمژین، بۆ ده‌ستخستنی ئه‌وه‌ش ده‌توانیت ئینجانه‌ی یه‌كێك له‌م گوڵانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ ژوری نوستنه‌كه‌تدا دابنێیت كه‌ بۆ ته‌ندروستیت زۆر گونجاوه‌ كه‌ ئه‌وانیش:

 

-گوڵی شاژنی شه‌و: ئه‌و ژه‌هر و مادده‌ كیمیایانه‌ هه‌ڵده‌مژێت كه‌ له‌ كه‌ره‌سته‌ی ژوره‌كه‌وه‌ ده‌رده‌چن

 

-ڕوه‌كی حه‌یزه‌ران (بامبۆ): یه‌كه‌م ئۆكسیدی كاربون له‌ ژوری نوسته‌كه‌تدا پاكده‌كاته‌وه‌

 

-هه‌نجیره‌ دڕكه‌ : ڕێژه‌ی پله‌ی گه‌رمی ژوره‌كه‌ت و كاریگه‌ری تیشكی خۆر له‌سه‌رت كه‌مده‌كاته‌وه‌

 

-سرخس برگ : هه‌رچه‌نده‌ ئه‌م جۆره‌ گوڵه‌ له‌ پاككردنه‌وه‌ی هه‌وای ژوره‌كه‌ چالاك نیه‌، به‌ڵام توانی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ هه‌وایه‌كی ئارام و نوێت پێببه‌خشێت.

 

-گوڵه‌ جاڵجاڵۆكه‌: دیمه‌نی گوڵه‌كه‌ جوان نیه‌، به‌ڵام باشترینه‌ بۆ پاككردنه‌وه‌ی هه‌وای ژوره‌كه‌ت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

٤ بەڵگەی زیرەکانە بۆئەوەی کەسی درۆزن بناسیتەوە

خێزان

زۆر لێکۆڵینەوەی دەرونناسی هەیە لەسەر دۆزینەوەی کەسی درۆزن و جیاکردنەوەی لە کەسی راستەقینە، ئەمەی خوارەوە دەرئەنجامی توێژینەوەیەکە لەو بارەیەوە کە ٤ خاڵی سەرەکی دیاریکردووە بۆ ناسینەوەی کەسە درۆزنەکان:

 

-کەسە درۆزنەکان بە گشتی بە شێوازی کەسی سێیەم قسە دەکەن و ناوی خۆیان نابەن، بۆنمونە دەڵێن پارەکە لەوێ نەماوە، پەرداخەکە شکاوە و هەوڵدەدەن خۆیان و درۆکەیان لێک دوربخەنەوە.

 

-کەسە درۆزنەکان یان سوێند زۆر دەخۆن یان بە توڕەییەوە قسەدەکەن، بۆنمونە دەڵین لە ڕێگا بەهۆی شۆفێرێکی نەفرەتیەوە دواکەوتم، یان هەر جۆرێکی دیکە.

 

-بیانوەکانی کەسەر درۆزنەکان سادەن و گەر بە وریایەوە گوێیان لێبگریت دەتوانیت ڕاستەیکان بزانیت، چونکە درۆزنەکان هەوڵدەدەن بە بیانو  و پاساوی سادە خۆیان دەرباز بکەن و زۆر قوڵی ناکەنەوە بۆئەوەی کێشەی دیکە بۆخۆیان دروستنەکەن.

 

-دەتوانیت بە زمانی جەستە درۆزنەکان دەستنیشان بکەیت، بۆنمونە سەرداخستن و دەستجوڵانی نائاسایی و گرنگترین بەشیش چاوەکان کە دەتوانیت لە ڕێگەیەوە بزانیت ئەو کەسە ڕاستدەڵێت یاخود نا.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان