ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

چەند نیشانەیەکی گرنگ لە پیاواندا کە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی زۆر کەسێکی پاک و خاوێنە

خێزان

گرنگیدان به‌ پاك و خاوێنی جه‌سته‌ گرنگیه‌كی زۆری هه‌یه‌، ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌ری ده‌خات كه‌ تا چه‌ندێك پیاوێك گرنگی به‌ پاك و خاوێنی خۆی ده‌دات یاخود نا:

– پێست: گرنگیدان به‌ پێست به‌و پێیه‌ی به‌شی زۆری جه‌سته‌ پێكده‌هێنێت زۆر گرنگه‌، چونكه‌ گه‌ر پاك و خاوێنیه‌كه‌ی ڕانه‌گریت ئه‌وا به‌هۆی به‌كتریاكانه‌وه‌ بۆن و خوران دروستده‌بێت، ئه‌نجامدانی گه‌رماوێكی گه‌رم به‌و سابونه‌وه‌ كه‌ گونجاوه‌ بۆت چاره‌سه‌ره‌.

– قاچه‌كان: جۆری مانه‌وه‌ی قاچه‌كان و تێكنه‌چونی به‌هۆی به‌كتریاكانه‌وه‌ به‌ڵگه‌یه‌كی دیكه‌یه‌ له‌سه‌ر پاك و خاوێنی پیاوان، پێویسته گرنگی به‌ گۆڕنی گۆره‌ویه‌كانت بده‌یت و هه‌وڵبده‌یت پێڵاوی گونجاویش له‌پێ بكه‌یت كه‌ بواری گه‌یاندنی هه‌وا به‌ قاچه‌كانت بدات.

– ده‌ست و په‌نجه‌كان: شۆردنی ده‌سته‌كانت زۆر گرنگه‌ به‌تایبه‌تیش له‌ پاش چونه‌ ته‌والێت، به‌پێی تویژینه‌وه‌یه‌ك ته‌نها 77%ی پیاوان پاش ته‌والێت ده‌ستیان ده‌شۆن له‌ كاتێكدا ئه‌و رێژه‌یه‌ له‌ ژناندا 93%یه‌.

– بن باڵ: گرنگیدان به‌ بن باڵه‌كان و ڕاگرتنی به‌ پاك و خاوێنی زۆر گرنگه‌، چونكه‌ گه‌ر وانه‌بێت ئه‌وا بۆن دروستده‌كات، ده‌توانیت رۆژانه‌ له‌ كاتی خۆ شۆریندا ئه‌م به‌شه‌ی جه‌سته‌ش به‌ ئاو سابون بشۆیت.

– ده‌م و ددان: پاك ڕاگرتنی ده‌م و ددانه‌كانیش گرنگیه‌كی زۆری هه‌یه‌، به‌و پێیه‌ی له‌ زه‌ردبون و دروستكردنی بۆن ده‌تپارێزێت و پێویسته‌ رۆژانه‌ بیشۆیت.

– گوێچكه‌كان: زۆر گرنگه‌ كه‌ پاك و خاوێنی گویچكه‌ت بپارێزیت، به‌ڵام تا ده‌توانیت چلكه‌ی گوێ پاكه‌ره‌وه‌ به‌كار مه‌هێنه‌و له‌ جیاتی ئه‌وه‌ ته‌نها به‌ ئاو بیشۆ یاخود زه‌یتی لێبده‌.

– قژ: پاك ڕاگرتنی قژ گرنگیه‌كی زۆری هه‌یه‌ و به‌پێی توێژینه‌وه‌ زانستیه‌كان پێویسته‌ له‌ هه‌فته‌یه‌كدا 2 بۆ 3 جار بیشۆیت، كه‌ ئه‌وه‌ش بۆ رێگری له‌ كرێش و پاك ڕاگرتنی گرنگه‌.

– پشت: به‌هۆی ئه‌وه‌ی شتنی ئاسان نییه‌ زۆرێك له‌ پیاوان شۆردنی پشتیان پشتگوێ ده‌خه‌ن له‌ كاتێكدا ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌و پێویسته‌ گرنگی به‌ شتنی پشتت بده‌یت، چونكه‌ گه‌ر وانه‌بێت زیپكه‌و پیسی زیاتری تێدا كۆده‌بێته‌وه‌.

– روخسار: شۆردنی روخسار به‌شێوازێكی رۆژانه‌و گرنگیدان به‌ پاك و خاوێنیه‌كه‌ی گرنگیه‌كی زۆری هه‌یه‌، هه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ رۆژانه‌ گرنگی پێبده‌یت.

– لوت: به‌پێی توێژینه‌وه‌كان یه‌كێك له‌ هۆكاره‌كانی پرخه‌ كردن پاك ڕانه‌گرتنی لوته‌، هه‌ر بۆیه‌ گرنگه‌ كه‌ به‌رده‌وام لوتمان پاكبكه‌ینه‌وه‌و موزی زیاده‌ی لێ لابده‌ین.

تەندروستی

چۆن تەنها بە پیاز چارەسەری تاڵە سپیەکانی ناو قژت دەکەیت؟

خێزان

له‌پاش ته‌مه‌نی ٣٠ ساڵیه‌وه‌ تاڵی سپی به‌شێوازێكی دیار له‌ قژتدا ده‌رده‌كه‌وێت، به‌ڵام ئه‌مه‌ش چاره‌سه‌ری گونجاوی خۆی هه‌یه‌و ده‌توانیت له‌رێگه‌ی پیازه‌وه‌ پێشوه‌خته‌ رێگری لێبكه‌یت:

شێوازی سودوه‌رگرتن له‌ پیاز به‌و جۆره‌یه‌ كه‌ پێویسته‌ پیازه‌كه‌ بۆ دوو پارچه‌ قاش بكه‌یت و دواتر جوان جوان بیگوشیت تا شه‌ربه‌تێكی لێ دروستده‌بێت ده‌توانیت سیریشی بۆ بهاڕیت.

پاشان شه‌ربه‌تی پیازه‌كه‌ به‌ جوانی بده‌ له‌ قژت، با ١٥ خوله‌ك پێوه‌ی بێت، دواتر به‌ شامپۆ جوان بیشۆره‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بۆنی نه‌مێنێت، ئه‌وه‌ش رێگریه‌كی باش له‌ سپی بونی تاڵه‌كانی قژت ده‌كات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

بەپێی تەمەنەکەی خۆت بزانە لە ڕۆژێکدا پێویستە چەند کاتژمێر بخەویت؟

خێزان

به‌پێی توێژینه‌وه‌یه‌ك كه‌ له‌لایه‌ن ڕێكخراوی National foundation Sleep ئه‌نجامدراوه‌، ئه‌و كاتانه‌ دیاری كراوه‌ كه‌ هه‌ر كه‌سێك به‌پێی ته‌مه‌نه‌كه‌ی پێویستیه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی به‌ ته‌ندروستی بخه‌وێت.

به‌پێی تویژینه‌وه‌كه‌:

-منداڵی كۆرپه‌ و تازە لە دایک بوو تا ٣ مانگ پێویستە ١٤ بۆ ١٧ كاتژمێر بخەوێت.
-منداڵی ساوا ١١ مانگ دەبێت ١٢  بۆ ١٥ كاتژمێر بخەوێت.
-تە مە نی ١ ساڵ تا ٢ ساڵ بە لایە نی كه‌مه‌وه‌ ١٤  بۆ ١١ كاتژمێر بخەوێت.
-منداڵانی باخچەی ساوایان ته‌مه‌نی ٣ ساڵ تا ٥ ساڵ ١٠ بۆ ١٣ کاتژمێر بخەون.
-ئە و منداڵانەی کە لە خوێندنگەن بەلایەنی کەمەوە ٧ بۆ ١٣ کاتژمێر بخەون.
– بۆ هەرزەکاران کە تەمەنیان ١٤ بۆ ١٧ ساڵ  پێویستە ٨ بۆ ١٠ کاتژمێر بخەون.
– بۆ تە مە نی ١٨ ساڵ تا ٢٥ پێویستە ٧  کاتژمیر بۆ ٩ کاتژمێر بخەون، هە روەها لەتەمەنی ٢٥  تا ٦٤ هە مان کاتە.
– بۆ کە سانه‌ی سه‌روو  ٦٥ ساڵن  پێویستە ٧ بۆ ٨ کاتژمێر بخەون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند ناوچەیەکی جەستە کە زوو نیشانەی پیری لێدەردەکەوێت و پێویستە وریایی بیت!

 خێزان

شتێكی ئاساییه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ تێپه‌ربونی ته‌مه‌ندا چرچی و نیشانه‌ی پیری له‌سه‌ر ڕوخسارمان ده‌ربدات، به‌ڵام ده‌توانرێت له‌ رێگای ژیانێكی ته‌ندروسته‌وه‌ كاریگه‌ری ئه‌و نیشانانه‌ كه‌مبكرێته‌وه‌، به‌ده‌ر له‌ ڕوخساریش 5 ناوچه‌ی دیكه‌ی جه‌سته‌ هه‌یه‌ كه‌ نیشانه‌ی پیری له‌سه‌ر ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ دیارترینیان:

– سه‌رئه‌ژنۆ و قۆڵه‌كان: سه‌ر ئه‌ژنۆ و قۆڵه‌كان ئه‌و ناوچانه‌ن كه‌ زوتر چرچده‌بن و زۆرجار ڕه‌شیش ده‌بنه‌وه‌، هه‌ر بۆیه‌ پێویسته‌ ئاگاداریانبیت و به‌رده‌وام كرێمی شێداركردنه‌وه‌ی لێبده‌یت.

– مل: ئه‌م ناوچه‌یه‌ جگه‌ له‌وه‌ی به‌رده‌وام خۆر لێیده‌دات، زۆركات پشتگوێش ده‌خرێت، هه‌ر بۆیه‌ ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی نیشانه‌ی پیری له‌سه‌ری ده‌ربدات، بۆیه‌ گرنگه‌ به‌رده‌وام وه‌رزشی مل ئه‌نجام بده‌یت و كرێمی تایبه‌تیش به‌كار بهێنیت.

– مه‌مك: چرچبون و شۆڕبونه‌وه‌ی مه‌مكه‌كان هێمایه‌كی دیكه‌ی پیرییه‌ كه‌ زوو سه‌رهه‌ڵده‌دات گه‌ر ئاگاداری نه‌بیت له‌ رێگه‌ی پاراستنی له‌ تیشكی خۆر و به‌كارهێنانی كرێمی تایبه‌ته‌وه‌.

– نه‌رمایی گوێچكه‌: ڕه‌نگه‌ تائێستا خه‌یاڵت بۆ ئه‌م ناوچه‌یه‌ نه‌چوبێت، به‌ڵام ئه‌مه‌ش شوێنێكه‌ كه‌ هه‌ر زوو چرچده‌بێت و نیشانه‌كانی له‌سه‌ری دیاری ده‌دات، به‌تایبه‌تیش گه‌ر گواره‌ی قورس و گه‌وره‌ به‌كار بهێنیت، هه‌ر بۆیه‌ خۆت له‌وه‌ بپارێزه‌و به‌رده‌ومیش چه‌وری بكه‌.

– ناوه‌وه‌ی چاو: به‌ تێپه‌ڕبونی ته‌مه‌ن چاوه‌كانت له‌ ناوه‌وه‌ ماندوو ده‌رده‌كه‌وێت و هێڵی سور تێیاندا دیاری ده‌دات، بۆیه‌ باشتره‌ پێشتر له‌ رێگه‌ی خواردنه‌وه‌ی ئاو به‌ زۆری و خه‌وتنی گونجاو له‌ رۆژێكدا و خواردنی ئه‌و خۆراكانه‌ی ڤیتامین A تێدایه‌ رێگری له‌وه‌ بكه‌یت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین