ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

حكومەتی هەرێم زیادكردنی پارەی مووچەی فەرمانبەرانی ڕاگەیاند

خەڵك- بەشی هەواڵ
سكرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم ئاشكرای دەكات، كە “چەند گۆڕانكاریەكی ئەرێنی لە بودجە كراوە” و ئاشكراشی دەكات، كە تەرخانكراوی ساڵانەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم زیادكراوە بۆ زیاتر لە 5 ترلێۆن و بەو پێیەش پارەكەی عیراق، كە بۆ هەرێم ڕەوانە دەكرێت دەبێتە 454 ملیار دینار.

د. ئامانج ڕەحیم، سكرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم لە هەژماری خۆی لە فەیسبووك ئاماژەی بەوەكردووە، چەند گۆڕانكاریەكی ئیجابی لە تازەترین ڤێرژنی پڕۆژە بوودجەی عێراقی فیدڕاڵ بۆ ساڵی ٢٠١٩ ئەنجام دراوە.

دەشڵێت: “لە فەسڵی قەرەبووی فەرمانبەران (تعویچات الموڤفین)، تەرخانكراوی ساڵانەی مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێمی كوردستان لە (٣ ترلیۆن و ٨٢٨ ملیار) دینار زیاد كراوە بۆ (٥ ترلیۆن و ٤٤٨ ملیار ) دینار، واتە لە (٣١٧ ملیار دینار) مانگانە زیادكراوە بۆ (٤٥٤ ملیار دینار) مانگانە واتە بە جیاوازی ١٣٧ ملیار دینار مانگانە.

لایەنە ئەرێنیەكانی دیكەی بودجە وەك د. ئامانج ئاماژەی پێ‌ داوە، “دەستنیشانكردنی مووچەی پێشمەرگە لەسەر بنەمای تەرخانكراوی سوپای عێراقی نەك تەنھا لەسەر تەرخانكراوی (مووچە)ی سوپای عێراقی و نەبەستنەوەی خەرجكردنی مووچەی مووچەخۆران و مووچەی پێشمەرگە بە پابەندبوونی ھەردوو حكومەت بە ئیلتیزامیی نەوتی نێوانیان”.

جەختیشی كردۆتەوە، كە زۆربەی ئەو دەستەواژانەی، كە بە پێچەوانەی دەستوور ناوی ھەرێمی كوردستانیان بە پارێزگاكانی ھەرێم یان پارێزگاكانی باكوور ھێنابوو لابراون.

د. ئامانج، كە پسپۆڕی بواری یاساییە دەڵێت: “بێ گومان ھێشتا ئەم بڕگانە پڕۆژەن و كەوتنەبواری جێبەجێكردنیان وابەستەیە بە پەسەندكردنیان لە ئەنجومەنی نوێنەران، بەڵام ئەوەی جێی خۆشحاڵیە ئەم گۆڕانكارییانە لە لایەن ئەنجومەنی وەزیرانی حكومەتی فیدڕاڵەوە ئەنجام دراون و بە پێی پەیڕەوی ناوخۆی ئەنجومەنی نوێنەران و سابقەی قەزائی بڕیارەكانی دادگای باڵای فیدڕاڵی دەسەڵاتی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ گۆڕانكاریی لەم بڕگانە بە بێ گەڕانەوە بۆ حكومەت سنووردارە، چونكە ئەو پڕۆژە قانونە لە لایەن حكومەتەوە ڕەوانە كراوە”.

دووپاتیشی كردۆتەوە، لەم قۆناغەدا یەك دەنگی و یەكگرتوویی فراكسیۆنە كوردستانیەكان لە ئەنجومەنی نوێنەران گرنگە بۆ دابینكردنی ماف و شایستە داراییەكان.

بەپێی لێدوانی بەرپرسانی باڵای حكومەتی هەرێم، مانگانە بۆ پێدانی مووچە بەبێ‌ پاشەكەوت وەزارەتی دارایی پێویستی بە 850 ملیار دینارە و بەو پێیەی لەمەودوا ئەگەر حكومەتی عیراق 454 ملیار دینار بنێرێت، لەگەڵ 375 ملیار بۆ مووچە لە داهاتی نەوت لەلایەن سامانە سروشتیەكانەوە و 50 ملیار دیناری مووچەی ئەمریكا بۆ پێشمەرگە و داهاتی ناوخۆ، كە 130 ملیار دینارە، دەكاتە زیاتر لە ترلیۆنێك دینار و بەو پێیەش زیاترە لە مووچە بەبێ‌ پاشەكەوت.

ئابوری

چاوەڕێی بەربوونەوەی نرخی نەوت دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

شارەزایەكی بواری نەوت پێشبینی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بۆ سەرووی 70 دۆلار دەكات لەمساڵدا.

حەمزە جەواهیری لە لێدوانێكدا بۆ ئاژانسەكانی عیراق دەڵێت “نرخی نەوت بەرزدەبێتەوە بۆ 70 دۆلار لەمساڵدا بەهۆی فشاری سیاسی ئەمریكا لەسەر وڵاتانی كەنداو و بڕی نەوتی كۆگاكراوی ئەمریكا بۆ بازاڕەكان”.

ئاماژەی بەوەشكرد، بەرزبوونەوەی نرخی نەوت سێ هۆكاری هەن، لەوانە سزاكانی سەر ئێران، سزاكانی سەر ڤەنزوێلا، گفتووگۆ لەگەڵ چین كە چاوەڕوانی ڕزگاربوون لە قەیرانی نێوان ئەمریكا و چین دەكرێت، بەمەش ئابووری جیهان گەشانەوە بەخۆیەوە دەبینێت لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخدا.

ئاشكراشیكرد، بەوپێیەش چاوەڕێ دەكرێت ئەمساڵ نرخی نەوت بگاتە 74 دۆلار و ساڵی ئایندەش بگاتە نێوانی 80 بۆ 85 دۆلار.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بەستنی لیستی مووچەی مانگەكانی ئەمساڵ بە پاشەكەوتەوە مامۆستایان نیگەران دەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ
مامۆستایانی ناڕازی ڕایدەگەیەنن، لە ئەگەری هاتنی بەشە بودجەی هەرێم لە لایەن عیراقەوە پاشەكەوتی مووچەی مامۆستایان لا نەبرێت هەڵوێستمان دەبێت و خۆپیشاندان و بایكۆت ڕێكارێكی مەدەنیە بۆ داواكردنی مافەكانمان، دەشڵێت،”ئەوەی باس دەكرێت كە گوایە لیستی مووچەی مانگی 1و 2ی ئەمساڵ بە پاشەكەوتەوەیە ڕاست بێت هەڵوێستی جدیمان دەبێت”.

دڵشاد تالیب بابان، مامۆستای ناڕازی لە سلێمانی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاند، پێشتر ئەوەمان بەیان كرد، كە لە ئەگەری هاتنی بەشە بودجەی حكومەتی هەرێم لە لایەن عیراقەوە ، دەبێت پاشەكەوتی مووچە نەمێنێت، لە ئێستاشدا جەخت لەسەر ئەوە دەكەینەوە.

وتیشی،”بۆ بەدەستهێنانی مافەكانمان لەكاتی هاتنی بەشە بودجە و لانەبردنی پاشەكەوتی مووچە، بە ڕێكاری مەدەنی داوای مافی ڕەوای خۆمان دەكەین، كە خۆپیشادان و بایكۆتی ناوەندەكانی خوێندن بژاردەیەكن، كە مامۆستایانی ناڕازی دەیگرنەبەر”.

ڕاشیگەیاند، لە تۆڕەكۆمەڵایەتیەكان بڵاوكراوەتە گوایە لیستی مووچەی مانگەكانی 1 و 2ی ئەمساڵ لە پەروەردەكان بەستراوە بە پاشەكەوتەوە، ئەگەر ئەوە ڕاست بێت بۆ ئەوش هەڵوێستی جیدیمان دەبێت .

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بانكی ناوەندی عیراق بڕێكی زیاتری دۆلار دەخاتە بازاڕەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
بانكی ناوەندی عیراق لەڕێگەی زیادكردنی ئاشكراوە بڕێكی زۆری دراوی ئەمریكی (دۆلار)ی خستە بازاڕەكان، ئەمەش كاریگەریی لەسەر دابەزینی نرخی ئەو دراوە هەیە لە بازاڕەكانی ناوخۆ.

بەپێی بەیاننامەیەكی بانكی ناوەندی عیراق، كە ئەمڕۆ پێنج شەممە بڵاوكرایەوە، بە زیادكردنی ئاشكرا بڕی 176.81ملیۆن دۆلاری بە بانك و كۆمپانیاكانی حەواڵە فرۆشراوە و بەراورد بە ڕۆژی پێشوو، كە 174.349ملیۆن دۆلار بوو، بەرزبوونەوەی بەرچاوی بەخۆوە بنیوە.

بانكی ناوەندی دەڵێت: “بڕی ئەو پارەیەی بۆ پتەوكردنی ڕەسیدی بانكەكانی دەرەوە فرۆشراوە گەیشتۆتە 156.211ملیۆن دۆلار، بڕی 19.870 ملیۆن دۆلاریش بەشێوەی كاش فرۆشراوە”.

هەر لە بەیاننامەكەی بانكی ناوەندیدا هاتووە، یەك دۆلار بە 1190 دینار فرۆشراوە و لەو زیادكردنەشدا 28 بانك بەشدارییان كردووە.

ڕۆژانە بەهۆی زیادبوونی خستنەڕووی دۆلار لە بازاڕەكاندا، بەهای دۆلاری ئەمریكی دادەبەزێت، خاوەن نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراویش لە سلێمانی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاندبوو “ئەمڕۆ 100 دۆلار بە 120 هەزار دینار مامەڵەی پێوەكراوە”.

بە بۆچوونی شارەزایانی بواری دراو”ئەگەر بڕی خستنەڕووی دۆلار بەشێوەیەكی زیاتر لە بازاڕەكاندا بەردەوام بێت نرخەكەی لە بازاڕەكانی ناوخۆدا زیاتر دادەبەزێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان