ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

چاوپێکەوتن

كاوە ئاهەنگەری: ئەمریكا بۆ كشانەوە لە سوریا راوێژی بە باشور و رۆژئاوای كوردستان كردووە

كاوە ئاهەنگەری شرۆڤەكاری سیاسی

خەڵك- ئامەد حەسەن

شرۆڤەكارێكی سیاسی ئاماژە بەوە دەكات، كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا به بێ هاوئاهەنگی زلهێزەكانی دیكەی وەك فرەنسا نەبووه و بگره لەم نێوەدا هەندێك راوێژ به رۆژئاوا و باشوری كوردستانیش كراوە.
كاوە ئاهەنگەری شرۆڤەكاری سیاسی لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ (خەڵك) ئاماژە بەوەش دەكات، بە وردبوونەوە لە تازەترین هەڵوێستی ئەمریكا لەزاری جۆن بۆڵتنەوە دەردەكەوێت كە توركیا ناتوانێت بە خواستی خۆی چاو لە سوریا و كوردستان بەتایبەتی ببڕێت.
ناوبراو دەشڵێت “ئەردۆغان بە دیقەتی زۆرترەوە مامەڵە لەگەڵ رەوشەكەدا دەكات و لەشكركێشی بەرفراوان بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان ناكات”.

خەڵك: بە ڕای ئێوە كشانەوەی هێزەكانی دەوڵەتی ئەمریكا لە سووریادا بە چ ئامانجێكە، كە ترەمپ بە پێچەوانەی پێشبینییەكانەوە بڕیاری كشانەوەیدا لە حاڵێكدا چاوەڕێی ئەوە دەكرا لە ئایندەدا ئەمریكا زۆرتر پێگەی خۆی قایم بكات و تەنانەت ئەوە دەگوترا كە واشنتن بنكەی ئەنچەرلیكی توركیاش دەگوازێتەوە بۆ رۆژئاوای كوردستان؟
كاوە ئاهەنگەری: من پێموانیه كه به پێچەوانەی پێشبینییەكان بووبێت، چوونكه هیچ كات به شێوەی رەسمی باس له هیچ پلانێك نەكراوه، بەڵام ئیدارەی ترەمپ هیچ كات ئەوەی نەشاردووەتەوه كه له دۆخی سوریه رازی نەبووه و وەك كارەساتێك ناوی بردووه. بەڵام ئەوەش پێویسته بڵێین كه ئەمریكا یەك فاكتۆر یان بكەری شوێندانەر لەو پانتایەدا نەبووه و نییه و ناشتوانێ له چەند لاوه هاوكات رۆڵگێڕی بكات. من وای بۆدەچم كه كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا به بێ هاوئاهەنگی زلهێزەكانی دیكەی وەك فرەنسا نەبووه و بگره پێموایه لەم نێوەدا هەندێك راوێژ به رۆژئاوا و باشوری كوردستانیش كرابێ.


“تازەترین هەڵوێستی ئەمریكا به ئێمه دەڵێت كه توركیا ناتوانێ به مەیلی خۆی چاو له سوریا به گشتی و كوردستان به تایبەتی بكات”

خەڵك: هەڕەشەكانی رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆكی توركیا پاشەكشەی پێوە دیارە لەدوای بڕیارەكەی ترەمپ، ئایا خوێندنەوەتان بۆ هەڵوێستی ئەنقەرە چۆنە لە دوای كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریادا، ئایا سووردەبێت لەسەر لەشكركێشی بۆ رۆژئاوای كوردستان؟
كاوە ئاهەنگەری: تازەترین هەڵوێستی ئەمریكا كه له زمانی جۆن بۆڵتنەوه بڵاوكراوەتەوه به ئێمه دەڵێت كه توركیا ناتوانێ به مەیلی خۆی چاو له سوریا به گشتی و كوردستان به تایبەتی بكات. بۆیه به باوەڕی من هەم له رووی باڵانسی هێز له ناوچەدا و هەم ستاتووسی توركیا له ناوچەدا، ئەردۆغان به دیقەتی زیاترەوه مامەڵە بكات و لەشكركێشی بەرین بۆ سەر رۆژئاوا نە تەنیا بە كردار نەكات بگره چیتر باسیشی لێوە نەكات. پێویسته ئەوەش بڵێم كه لێرەدا چەند و چۆنی مامەڵەی پارتی كرێكارانی كوردستان واته پەكەكە و پارتەكانی سەر بە پەكەكە له رۆژئاواش شوێندانەر دەبن له چەندوچۆنی مامەڵەی توركیا لەگەڵ رۆژئاوا. لێرەدا پێموایه كه ئەمریكا راشكاوانەتر لەگەڵ توركیا و رۆژئاوا بكەوێته گفتوگۆ.

“ئەگەر پاراستنی رۆژئاوا له لایەن ئەمریكاوه جیدی بێتەوه، ئەوه هێرش لانیكەم بۆ ماوەیەك بۆ سەر بنكەكانی پەكەكە له قەندیل و رۆژئاواش جیدیتر دەبێتەوه”

خەڵك: ئایا دەسەڵاتی خۆبەڕێوەبەری كوردانی رۆژئاوا چارەنووسی چ دەبێت لە نێوان ململانێی ئەمریكا و روسیا و توركیا و ئێران و سوریادا بەتایبەت لە دوای كشانەوەی ئەمریكا ؟
كاوە ئاهەنگەری: وەكی دەبیستین و دەبینین ئەمریكا تا رادەیەك له سەر بڕیاری پاراستنی كوردەكان ساغبووەتەوه، بۆیه لانیكەم دەتوانم بڵێم كه خوڵقانی كارەساتی مرۆیی پێش‌بینی ناكەم و ئەگەری روودانی كارەسات زۆر كەم دەبینم، بەڵام لەوانەیه ململانێی نێوان رۆژئاوا به هۆی پەكەكە و توركیا چ له رۆژائاوا به گشتی و سنوورەكانی رۆژئاوا و توركیا و قەندیل به تایبەتی ، خێراتر و تووندتر بێتەوه. ئەگەر پاراستنی رۆژئاوا له لایەن ئەمریكاوه جیدی بێتەوه، ئەوه هێرش لانیكەم بۆ ماوەیەك بۆ سەر بنكەكانی پەكەكە له قەندیل و هەندێك بنكەی نیزامی ناوبراو له رۆژئاواش جیدیتر دەبێتەوه.


“رەوشی سوریا بەرەو جێگیربوونی هێزی فڕەنسایی یان ئاشتی پارێزی نەتەوە یەكگرتووەكان دەڕوات لەبری هێزی وڵاتانی عەرەبی”

خەڵك: بەپێی هەندێك سەرچاوەی هەواڵ و رۆژنامەوانی ترەمپ بە نیازە كە هێزی عەرەبستانی سعوودی و ئیماراتی و میسری لە شوێنی هێزەكانی ئەمریكا جێگیر بكات لە سوریادا، ئایا تا چەند پێتانوایە ئەمە دەبێتەهۆی زەمینەسازیی بۆ بەیەكدادانی ئەو وڵاتە عەرەبییانە لەگەڵ توركیا و ئێراندا كە ناكۆكی قوڵیان لە نێودایە؟
كاوە ئاهەنگەری: من پێموایه ئەوه سەر ناگرێت، زیاتر بەرەو ئەوه دەچێت هێزی فرەنسایی یان ناتۆ یان هێزی ئاشتی رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان لەوێ جێگیر بكرێن تا هی ئەو وڵاتانەی نێوت هێنان. چونكه به جێگیربوونی هێزی ئەو وڵاتانه وەك له پرسیارەكەشتدا ئاماژەت پێ‌كردووه، ئێران و توركیا دەخاته جووڵه و باڵانسەكە زیاتر تێك دەچێت و ناوچه و دۆخەكە ئاڵۆزتر دەبێت.

“پێموایه فڕەنسا لەوه بەولا رۆڵێكی سەرەكیتر بگێڕێت. كوردیش له دوو رووەوه دەتوانێت زەمینه بۆ وەرگرتنی پشتیوانی زیاتر خۆش بكات”

خەڵك: هەڵوێستی فڕەنسا چۆن لێك دەدەنەوە لە حاڵێكدا كە فرەِنساییەكان گوتوویانە كە ئەوان پشتیوانی لە كوردانی رۆژئاوا دەكەن، تا چەند كورد كەڵك لەو پشتیوانییەی پاریس وەردەگرن؟
كاوە ئاهەنگەری: هەم به حوكمی ئەوەی سوریا به دوای شەڕی یەكەمی جیهانییەوه درووستكراوی فرەنسایه و هەمیش لەبەر ئەوەی كه لەم پێوەندییەدا هاوئاهەنگییەكی زیاتر له نێوان ئەمریكا و فڕەنسادا هەیه، پێموایه فڕەنسا لەوه بەولا رۆڵێكی سەرەكیتر بگێڕێت. كوردیش له دوو رووەوه دەتوانێت زەمینه بۆ وەرگرتنی پشتیوانی زیاتر خۆش بكات: یەكەم پێداچوونەوەیەك به سیاسەته گشتییەكانی پ‌ك‌ك لەو بەشه له كوردستان و كرانەوەی سیاسی شیاو و بەشداریدانی هەموو هێز و حیزبەكانی رۆژئاوا له دەزگای سیاسی رۆژئاوادا، دووهەم خوێندنەوەیەكی نوێ له سەر ئێران و توركیا له لایەن حیزبەكانی رۆژئاوا و باشوور. من پێموایه داهاتووی رۆژئاوا زۆر گرێدراوی خوێندنەوەمان لەم دوو وڵاتەیه بۆیه ئەو خاڵەی دووهەم تەنانەت له سەر چۆنێتی تەعامولمان لەگەڵ وڵاتانی رۆژئاواش كاریگەر دەبێ.

“كشانەوەی خێرا و تەواوی هێزەكانی ئامریكا لە سوریا به دوور دەزانم”

خەڵك: وەك دەبینین هێزەكانی ئەمریكا لە سوریاوە بەرەو باشوری كوردستان پاشەكشە دەكەن، واتە لە هەرێمی كوردستان جێگیر دەكرێن، بوونی ئەم هێزانەی ئەمریكا لە باشوری كوردستان چ گرنگییەكی هەیە؟
كاوە ئاهەنگەری: هێشتا روون نییه كه ئەو هێزانه دەكشێنەوه یان جارێ لە سوریا دەمێننەوه. به باوەڕی من كورد له سوریا وەك هاوپەیمانێك بۆ ئەمریكا بەرانبەر ”داعش” گرینگی خۆی هەبووه و ئەمریكاش له هەوڵ و هیواكانی توركیا بەرانبەر به كورد له ناوچەدا ئاگایه، بۆیه كشانەوەی خێرا و تەواوی هێزەكانی ئامریكا به دوور دەزانم.

خەڵك: لەم هەلومەرجە نوێیەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا رەوشی كوردان لە چوار پارچەی كوردستان چۆن دەبینن، ئایا دۆزی كورد بەرەو پێشە یان روو لە پاشەكشەیە، هەندێك چاودێر دەڵێن كورد لە شەڕدا سەردەكەوێت، بەڵام لە گفتووگۆدا دەیدۆڕێنێت و شەڕی داعشیش بە نمونەی زیندوو دەهێننەوە، واتە دەگوترێت سەركردەكانی كورد لە چنینەوەی دەستكەوتەكانی شەڕ كە لەسەر دەستی رۆڵە ئازاكانی بە دیدێت، كارامە و لێهاتوو نین؟

كاوە ئاهەنگەری: به گشتی من دۆزی كورد له بەرەو پێشدا چوون دەبینم بەڵام خێرایی و چۆنایەتیی ئەم بەرەو پێشچوونە به شیاو و تەواو نابینم و نازانم.

خەڵك: لەم چەند ساڵەدا توركیا پەلیهاوێشتووە و هەژموونی كردووە بەسەر ئاڕاستەی رووداو و گۆڕانكارییەكان لە باشور، باكور، رۆژئاوای كوردستان، بەڵام پێتانوایە توركیا چ كاریگەرییەكی لە سەر رۆژهەڵاتی كوردستان هەیە، یان بە واتایەكی دیكە دەمهەوێت بڵێم پێگەی رۆژهەڵات و حزب و لایەنە سیاسییەكانی لە چوارچێوەی ئەم گۆڕانكارییە ناوچەیی و نێونەتەوەییانەدا چییە؟
كاوە ئاهەنگەری: توركیا ناتوانێت وەك سوریا و عێراق دەستوەردان له كاروباری ئێراندا بكات، به واتایەكی دیكە شوێندانەری توركیا له باشور و رۆژئاوادا دەگەڕێتەوه سەر دۆخی ئەو وڵاتانه و چەند و چۆنی رژێمی حاكم به سەر وڵات و دۆخی سیاسی و ئەمنیەتییەكەیان. بەڵام ئێران به تەواوی جیاوازه لەم نێوەدا. له لایەكی دیكەوه له سوریا و عێراق ساڵانێكه ئاڵۆزی و پشێوی له ئارادایه و حكومەتی ناوەندی دەسەڵاتی تەواوی به سەر وڵاتدا نەماوه و هەر بۆیەش توركیا ئەسپی تەماحی خۆی راحەتتر تاو دەدات، بەڵام له ئێران هەم دەسەڵاتێكی سەرەڕۆ و سەركووتكەری ناوەندی حاكمه و هەمیش بەرژەوەندی رژێمەكانی توركیا و ئێران لەسەر پرسی كورد هاوبەش و هاوشێوەن كە وابێت توركیا زۆر نیگەرانی كورد له ئێران نییه، لەوانەیه ئەگەر ئێران بكەوێته دۆخی عێراق یان سوریا و كورد و بزووتنەوەكەی ستاتوسێكی بەهێزتر و كاریگەرتر بەدەست بخات و توركیاش له سەر جێگای خۆی بمێنێت، ئینجا دەوڵەتی توركیا بكەوێته دژایەتی كورد له ئێرانیش.

خەڵك: لە هەڵوێستە نوێیەكانی ئەمریكا لە دژی ئێران هاوكات لەگەڵ جموجۆڵی حزبەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لە چەند ساڵی رابردوودا تا چەند حزبە سیاسییەكانی رۆژهەڵات توانیوویانە كەڵك لە رەوشەكە وەربگرن یان بە كۆمەكی ئەمریكایی و رۆژئاوایی و لەلایەكی دیكەوە لە وڵاتانی كەنداو كەڵكیان وەرگرتووە بۆ بەرەوپێشەوەبردنی جموجوڵە سەربازی و مێدیاییەكانیان، یان خۆیان ببنە هێزێكی وا كە حسابیان بكرێت لە هاوكێشەكاندا؟
كاوە ئاهەنگەری: دیاره من هیچ ببەرپرسایەتی حیزبیم نییه بەڵام تا ئەو جێگایەی من ئاگادار بم، هیچ وڵاتێك هیچ یارمەتییەكی به هیچ حیزبێكی رۆژهەڵاتی بەگشتی و حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران به تایبەتی كه قۆناغی نوێی خەباتی دەست پێكردووەتەوه، نەكردووه و شتێكی ئەوتۆ له ئارادا نییه. بەڵام ئەوه روونه كه ” راسان” واتان قۆناغی نوێی خەباتی حدكا توانیوێتی سرنجی لایەنی غەیره ئێرانی بۆ لای خۆی رابكێشێت و گیانێكی به رۆژهەڵات بەخشیوه.

 

چاوپێکەوتن

“عیراق وابەستەی میحوەری ئەمریكایە”
حەسەن عەلەوی بۆ (خەڵك): بەرپرسانی وڵاتان بۆ زێڕ و نەوت دێنە عیراق

خەڵك-بەشی هەواڵ
حەسەن عەلەوی، بیرمەند و سیاسەتمەداری عیراقی، پێیوایە حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی سەركەوتوو نەبێت و دەڵێت، “عەبدولمەهدی تەنیا لە دەشتاییدا دەتوانێت شۆفێری بكات” و جەختیشدەكاتەوە، كە عیراق لەئێستادا وەك كیشوەرێك وایە، سەركێشەكان و ئەوانە بەلای خۆیدا ڕادەكێشێت، كە بەشوێن زێڕ و سامان دەگەڕێن.

حەسەن عەلەوی لە چاوپێكەوتنێكی تایبەت لەگەڵ (خەڵك) باس لە سیاسەتی ئێستای عیراق و چەند تەوەرێكی گرنگی ئێستای سەر گۆڕەپانی عیراق دەكات، وێڕای ئاماژەكردن بە كاریگەریی و ڕۆڵی وڵات لە سیاسەتی عیراقی و دیاریكردنی ئاڕاستەی سیاسەتەكانی وڵات.

خەڵك: سەردانی ئێستای دیپلۆماتكاران و سەركردە سیاسییەكانی وڵاتان بۆ عیراق چی دەگەیەنێت، ئایا ئەم سەردانانە بۆ وڵات پاشخانی سیاسییان هەیە، یان بۆ مەبەستی پەیوەندییە ئابوری و بازرگانییەكانن لەگەڵ عیراق؟
حەسەن عەلەوی: لە سەرەتاوە دەكرێت بڵێن، ئەم جموجۆڵانە وابەستەی یەكدی نیین و بە یەك بڕیارەوە نەبەستراونەتەوە، بەڵكو لەچەند بڕیارێكی جیاجیا پێكدێن، بڕیاری ئێرانی جیاوازە لە بڕیاری خۆرئاوایی، ئاساییە لەدوای سەپاندنی سزاكان، هیچ وڵاتێكی عەرەبی نەكەوتە خۆی بۆ سوككردنی باری سەرشانی تاران، بەو پێیەی زۆربەی وڵاتە عەرەبییەكان دژ بە سیاسەتەكانی ئێرانن، بەڵام هەندێك لەو وڵاتانە هەڵوێستیان نواند، لەوانە وڵاتی ئوردن، بەو پێیەی دراوسێی عیراقە و لەڕووی ئابورییەوە هەژارە و خاوەنی سامانی سروشتی نییە، بە پێچەوانەی عیراقەوە.
عیراق لەئێستادا وەك كیشوەرێك وایە، سەركێشەكان و ئەوانە بەلای خۆیدا ڕادەكێشێت، كە بەشوێن زێڕ و سامان دەگەڕێن و گەڕیدەن، بۆیە پێموایە لایەنی سیاسی دوایین بایەخی ئەو سەركردە و دیپلۆماتكارانەیە بە ئاڕاستە جیاجیاكانیانەوە، كە لەئێستادا سەردانی عیراق دەكەن، بۆیە سەردانەكان دەكرێت بە سیاسی پۆلێن نەكەین هێندەی ئەوەی، كە ئابوریین.

خەڵك: هەندێك قسەوباس لەئارادان، كە ئاماژە بە گۆڕانی سیاسەتەكانی ئیدارەی ئەمریكادا دەكەن بەرانبەر بە عیراق لە قۆناغەكانی داهاتوودا، ئێوە ئەو ڕاوبۆچوونانە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟
حەسەن عەلەوی: عیراق وابەستەی میحوەریی ئەمریكایە و وابەستەی ڕێكەوتنە ئەمنی و سیاسییەكانە، بۆیە زۆر بە ساكاریی دەتوانیین بڵێن، كە عیراق لە چوارچێوەی میحوەری ئەمریكادایە، ئەمریكاش نامۆ نییە بە عیراق یان دروورنییە لە بارودۆخی عیراق بە پێچەوانەوە لە ساڵی 2003وە بەرپرسیارێتی لەئەستۆدایە بەرانبەر بە عیراق، ئەم سەردانانەش لەم ڕێڕەوە و لەم چوارچێوەیەدان و لە دوتوێی هەماهەنگییەكانی نێوان هەردوو وڵاتدان، بۆیە هیچ شتێكی نوێ‌ لەئارادا نییە.
ئەو پێشهاتە نوێیەی هاتۆتەئارا، هەڕەشەكانی ترەمپە لە بەرژەوەندییەكانی ئێران لە عیراق، بەڵام چونكە ترەمپ جەماوەریی لە عیراقدا نییە، بەپێچەوانەوە ئێران جەماوەری لە عیراقدا هەیە و ئوردن خاوەنی جەماوەرە لە عیراق، كە زۆربەی سوننەكان لەگەڵیدان، بە هەمان شێوە سیاسەتوانانی شیعە پاڵپشتی ئێران دەكەن، لە هەمان كاتدا ئەمریكا هیچ جەماوەرێكی لە عیراقدا نییە، ئەوەی هەیە تەنیا چەند هەڵوێستێكی تاكلایەنەیە، كە هانا بۆ ئەمریكا دەبات و بۆخۆی ناتوانێت گوزارشت لە خۆی بكات.
بۆیە بوونی ئێران بەهێزترە لە عیراق لە هەموو وڵاتانی تر، تەنانەت لە ئەمریكاش، سەبارەت بە ئوردنیش، كە سوننەكان لەخۆدەگرێت، بەو هۆیەی ئابورییەكی لاوازی هەیە ڕۆڵی ئوردنیش بە هەمان شێوە ڕۆڵێكی لاوازە لە عیراقدا و خاوەنی هەژموون نییە و هەوڵ دەدات لێكگەیشتنی هەبێت و هەرگیز هەوڵ نادات حكومەتی عیراق لەخۆی بڕەنجێنێت.
ئوردن نایەوێت لەڕێی ڕێكەوتن لەگەڵ سوننەكان، بەغدا لەخۆی توڕەبكات، بەڵكو بە هەموو شێوەیەك كار بۆ ڕازیكردنی بەغدا دەكات، چونكە پێویستی بە وزەیە، عیراقیش خاوەنی ئەو وزەیەیە، كە ئوردن پێویستیەتی.
ئەو بۆرییە نەوتەی لە بەسرەوە بۆ كەنداوی عەقەبە درێژدەكرێتەوە، قازانجێكی گەورەی بۆ وڵاتەكە دەبێت و یەك لەسەر سێی بودجەی گشتی وڵاتەكە فەراهەم دەكات و توانا و هێزی ئابوری وڵاتەكە بە ڕێژەی لەسەدا 33 زیاد دەكات، بەراورد بە دۆخی ئێستای، بۆیە پشت لەو بەرژەوەندیانە ناكات و ناكەوێتە شوێن هەندێك سیاسەت بۆ ڕازیكردنی عەرەبە سوننەكان.

خەڵك: ئایا پێشبینی دەكەن حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی، سەرۆك وەزیرانی ئێستای عیراق سەركەوتوو بێت؟
حەسەن عەلەوی: نەخێر، عادل عەبدولمەهدی بەوە ناسراوە، كە لە دەشتاییدا دەتوانێت شۆفێری بكات، بەڵام گەر توشی هەوراز و نشێوی بوو ڕادەوەستێت، هەر هەورازێك بێتە ڕێگەی ڕادەوەستێت، چونكە ئەو كەسێتییەكی سەركێش نییە و بۆ نمونە پێچەوانەی مالكییە، كە سەركێش و بوێر بوو، بەڵام ئەو بوێر نییە.
ئەو زیادەڕیی دەكات لە گوێگرتن، گوێ‌ بۆ هەموو قسەكان دەگرێت، جا قسەكان ئەمریكایی بن یان عەرەبی یان ئێرانی، لە هەمان كاتدا داواكاریی ئەو قسانە جێبەجێ‌ دەكات، هەر ئەمەشە وایكردووە، كە كابینە وەزارییەكەی دوابكەوێت، چونكە هەوڵ بۆ ڕازیكردنی هەمووان دەدات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

چاوپێکەوتن

جەمال پوور كەریم: ئەمریكا وەك شەڕكەر لە پەیەدەی روانیوە

جەمال پوور كەریم شرۆڤەكاری سیاسی

خەڵك- ئامەد حەسەن

جەمال پوور كەریم شرۆڤەكاری سیاسی دەڵێت “ئەمریكا وەك شەڕكەر لە پەیەدەی رووانیووە و چەكی داوەتێ‌، تا شەڕی داعشی پێ بكات، ناكرێت تۆ چاوەڕێی هاوكاری ئەمریكا بكەی، كە هیچ رێككەوتنێكت لەگەڵیدا نییە”.
ئەو شرۆڤەكارە لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ (خەڵك) رەخنەش لە پارتی دەسەڵاتداری رۆژئاوای كوردستان دەگرێت و پێیوایە، پێویست بوو پەیەدە لە ژێر هەژموونی پەكەكەدا دەربچووایە و بواری بۆ لایەنەكانی دیكەش بڕەخساندایە بەشداربن لە دەسەڵاتدا.
لە هەمان كاتدا جەمال پوور كەریم بێ ئومێد نییە لە كشانەوەی ئەمریكا لە سووریا و پێیوایە كە ئەمریكا و وڵاتانی رۆژئاوایی واز لە پشتیوانیكردنی كورد ناهێنن و فەرەنسا و ئیسرائیل جێگای ئەمریكا بۆ كورد دەگرنەوە لەوێ.
هاوكات ئاماژە بەوەش دەكات، كورد دەرفەتی زۆری بەهێز و قارەمانێتی بەدەستهێناوە، بەڵام لە وتووێژدا لە دەستی داون.

 “نە ئەمریكا و نە وڵاتانی ڕۆژئاوایی لە هەلومەرجی ئێستادا پشت لە كورد ناكەن” 

خەڵك: بە ڕای بەڕێزتان كشانەوەی ئەمریكا لە رۆژئاوای كوردستان چۆن بوو، ترەمپ ئەو بڕیارەی چۆن دا؟
جەمال پوور كەریم: بە باوەڕی من ئەوە بەشێكە لە سیاسەتی تاكتیكیی ئەمریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناڤین و كشانەوەی هێزەكانی لە كوردستانی ڕۆژئاوا بە مانای دەستبەردان لە پرسی كورد لە ڕۆژئاوا نییە، ئەمریكا لەو نێوەدا چەندین ئامانجی هەیە كە گرینگترینیان كورتكردنەوەی دەستی ئێرانە لە سووریا، هاوكات ئەو جێگە بە تاڵەی ئەمریكا لە لایەن فەڕەنسا و ئیسرائیلەوە وەك هاوپەیمانێك پڕ دەكرێتەوە، نە ئەمریكا و نە وڵاتانی ڕۆژئاوایی لە هەلومەرجی ئێستادا پشت لە كورد ناكەن و كشانەوەی ئەمریكا لە ئێستادا بۆ درێژخایەن لە بەرژەوەندیی كورددا دەبێت.

“كشانەوەی ئەمریكا لە رۆژئاوای كوردستان دەبێتە هۆی ئەوەی تەنیا یەك هێزی كوردی لە ڕۆژئاوا دەسەڵاتدار نەبێت”

خەڵك: كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سووریا چ كاریگەرییەكی لەسەر رۆژئاوای كوردستان دەبێت و ئایا ئایندەی دەسەڵاتەخۆسەرەكەی ئەوێ بە چ دەگات لە نێوان ململانێی ئەمریكا و رووسیا و توركیا و سووریا و ئێراندا؟
جەمال پوور كەریم: دەبێتە هۆی ئەوەی تەنیا یەك هێزی كوردی لە ڕۆژئاوا دەسەڵاتدار نەبێت و دەسەڵات دەگەڕێتەوە بۆ خەڵكی كوردستانی ڕۆژئاوا و هەر وەكی باسم كرد لە درێژ ماوەدا بە قازانجی كوردی ڕۆژئاوا دەشكێتەوە، ڕووسیا و توركیا ڕۆڵیان پێ دەدرێت لە سووریا، بەڵام توركیا ئەو مۆڵەتەی پێ نادرێت كە سەروەریی خاكی كوردستانی ڕۆژئاوا بشكێنێت و هێرشبكاتە سەر كورد، ئەمریكا لە ئێستادا بە چەشنێك دەیهەوێت پێش بە هەژموونیی ئێران و دروستبوونی هیلالی شیعە بە مەبەستی پاراستنی ئیسرائیل بگرێت.

“ناكرێ چاوەڕوانی ئەوە لە ئەمریكا بكەی كە یارمەتیی هێزێك بدات كە سەر بە پەكەكەیە، لە واقعدا هیچ ڕێككەوتنێكیش لە نێوان ئەمریكا و لایەنی كوردی لە ڕۆژئاوا نەكراوە”

خەڵك: بەڕای ئێوە مامەڵەی دەسەڵاتدارە كوردەكانی رۆژئاوای كوردستان یان روونتر بڵێم مامەڵەی پەیەدە یان سەرووتر گەورە كاربەدەستانی پەكەكە لە مامەڵەكردن لە رۆژئاوای كوردستان لەگەڵ زلهێزەكان و هەڕەشەكانی ئەنقەرەدا چۆن لێكدەدەنەوە، هەندێك دەڵێن ئەوان كورتیانهێناوە لەمامەڵەكردن لەگەڵ زلهێزەكاندا و خوێندنەوەیان بۆ بڕیاری ئەوان نەبووە، یان كەڵكیان لە ئەزموونەكانی رابردووی زلهێزان لەگەڵ شۆڕشەكانی كورداندا نەبووە؟
جەمال پوور كەریم: ئەو لایەنەی ئێستا لە كوردستانی ڕۆژئاوا لە دەسەڵاتدایە، خاوەن بڕیاری خۆی و خەڵكی كوردستانی ڕۆژئاوا نییە، لە قەندیلەوە ئیدارە دەكرێت و پێی دەگوترێ چ بكات و چ نەكات، پەكەكە لە ڕێگەی پەیەدەوە كوردستانی ڕۆژئاوا بەڕێوە دەبات، لە ئەدەبیات و هەڵسوكەوتی پەكەكەدا ئەمریكا، ئیمپریالیسمە و دەبێت شەڕ بە دژی بكرێت، هەمان بۆچوون و سیاسەتی ئێران بەرامبەر بە ئەمریكا.

“ئەمریكا وەك شەڕكەر لەو باڵەی سەر بە پەكەكەی ڕوانیوە و چەك و پارەی داوەتێ تاكوو شەڕی داعشی پێ بكات”
ناكرێ تۆ چاوەڕوانی ئەوە لە ئەمریكا بكەی كە یارمەتیی هێزێك بدات كە سەر بە پەكەكەیە، لە واقعدا هیچ ڕێككەوتنێكیش لە نێوان ئەمریكا و لایەنی كوردیدا لە ڕۆژئاوا نەكراوە، تەنیا ئەوە نەبێت كە ئەمریكا وەك شەڕكەر لەو باڵەی سەر بە پەكەكەی ڕوانیوە و چەك و پارەی داوەتێ تاكوو شەڕی داعشی پێ بكات.

“پەیەدە زیاتر دۆست و هاوپەیمانی بەشار ئەسەد و ئێرانە تا ئەمریكا و وڵاتانی ڕۆژئاوایی، بۆیە ئەمریكا دەیهەوێت هەژموونیی پەكەكە كەمبكاتەوە”

ئێستاش پەیەدە لە ڕێگەی پەكەكەوە زیاتر دۆست و هاوپەیمانی بەشار ئەسەد و ئێرانە تا ئەمریكا و وڵاتانی ڕۆژئاوایی، بۆیە ئەمریكا دەیهەوێت هەژموونیی پەكەكە لەكوردستانی ڕۆژئاوا كەمبكاتەوە و بەو شێوەیە دەستی ئێران و خودی سووریاش لەو ناوچانە كورتبكاتەوە.
پەیەدە دەبوو سەربەخۆ بڕیاری بدایە و لە ژێر كاریگەری و بەڕێوەبەریی پەكەكە خۆی دەرباز بكردایە و مۆڵەتی بە لایەنەكانی دیكەی كوردی ڕۆژئاوا بدایە بۆ خۆیان بڕیار لە سەر چارەنووسی خۆیان بدەن و لە دەسەڵاتدا بەشدار بن، ئەوەی پەكەكە لە ڕێگەی پەیەدە لە ڕۆژئاوا دەیكات، كە سیستمی تاك حیزبی و تاك باوەڕییە بەرەو دێموكراسی هەنگاو نانێت.

 

“پەیەدە دەبوو سەربەخۆ بڕیاری بدایە و لە ژێر كاریگەری و بەڕێوەبەریی پەكەكە خۆی دەرباز بكردایە و مۆڵەتی بە لایەنەكانی دیكەی كوردی ڕۆژئاوا بدایە بۆ خۆیان بڕیار لە سەر چارەنووسی خۆیان بدەن”

خەڵك: بەڕای كارناسانی سیاسی نێونەتەوەیی ئێران كەڵكێكی گەورە دەبات لە كشانەوەی ئەمریكا لە سووریادا، بەو پێیەی پێشتر دەگوترا كە ئەمریكا سووریا دەكاتە مەیدانی شەڕ لە دژی ئێران، بەڵام ئێستا مەیدانەكەی بۆ چۆڵ دەكات، تاران لەم هەلومەرجەدا چۆن مامەڵە دەكات؟
جەمال پوور كەریم: ئامانجی سەرەكیی ئەمریكا ئێرانە، ئەگەر ڕۆڵی توركیا و ڕووسیا و هاوكات فەڕەنسا لە سووریا زیاد دەكرێت، بەو مانایەیە كە ئێران ڕۆڵی نەمێنێت، بوونی پەكەكە لە ڕۆژئاوا بە مانای بوونی دەسەڵات و هێژموونیی ئێران و سوریایە، ئەمریكاش ڕێك دەیهەوێت لەو دەسەڵاتە بدات، بەو پێیەی ئێستا ئیسرائیلیش دەستی بە هێرش بۆ سەر بنكەكانی سەر بە ئێران لە سووریا كردووە بە تەواوی هەوڵەكە بۆ ئەوەیە كە دەستی ئێران لە سووریا كورت بكەنەوە.

“بوونی پەكەكە لە ڕۆژئاوا بە مانای بوونی دەسەڵات و هەژموونیی ئێران و سوریایە، ئەمریكاش ڕێك دەیهەوێت لەو دەسەڵاتە بدات”

خەڵك: لە حاڵی كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سووریا، ململانێكانی تاران، دیمەشق، مۆسكۆ، ئەنقەرە چۆن دەبن لە باكووری سووریا كە ئەوانیش ناكۆكیی هەیە لەنێوانیاندا لەسەر ناوچەكانی نفووزی خۆیان، وەك دەبیندرێت پێش لەشكركێشی توركیا سوپای سووریا و هێزی رووسیایی چونە ناوچەی منبج یان ئایا رۆڵ و مامەڵەی واشنتن لەسووریادا چۆن دەبێت لە دوای كشانەوەی هێزەكانی ئایا بە تەواوەتی دووردەكەوێتەوە؟
جەمال پوور كەریم: توركیا هێرش ناكات و فەڕەنسا وەك هاوپەیمانی ئەمریكا جێگەی هێزە ئەمریكاییەكان پڕ دەكاتەوە، ڕووسیا بە دوای بەرژەوەندیدا دەگەڕێت و ئەو بەرژەوەندییەش ئێستا خۆی لە بلۆكی ئێراندا نابینێتەوە، بە باوەڕی من ڕووسیا، توركیا و فەڕەنسا بە نوێنەرایەتیی ئەمریكا لە سەر ئەوە ڕێك دەكەون كە ئێران دەستی كورت بكرێتەوە و بەشار ئەسەدیش جارێ هەروا لە لاوازیدا ڕابگرن.

خەڵك: كاریگەری كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سووریا لەسەر باشووری كوردستان و رۆژهەڵاتی كوردستان چ دەبێت، بەتایبەتتر كە دەبینن توركیا هەڕەشەی داگیركردنی قەندیل و شنگال و ناوچەی دیكەش دەكات و رۆژانە ناوچە سنوورییەكان بۆردومان دەكات و لە ناوچەی برادۆستی دەڤەری سۆرانیش لەشكركێشی كردووە؟
جەمال پوور كەریم: ئەو هێزەی ئەمریكا لە سووریا دەیكشێنێتەوە، بڕیارە لە كوردستانی باشوور جێگیری بكات و ئەوەش ڕاست بەو مەبەستەیە كە دەسەڵاتی ئێران لە عێڕاق و بە تایبەتی لە كوردستانی باشوور كەمبكاتەوە، ئەمریكا بە دوای بەرژەوەندیی خۆی و هاوپەیمانەكانیدا دەگەڕێت، بۆ ئەو مەبەستەش ناچارە كە پشتی كورد لە باشوور و ڕۆژهەڵات بگرێت، چونكە لەگەڵ كورد خاوەنی بەرژەوەندیی هاوبەشە. مانەوەی ئێران زیان بە بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا لە هەموو ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگەیەنێت، بۆیە ئێستا تەركیزی ئەمریكا لە سەر لادانی دەسەڵات و ئێرانە.

“ئەو هێزەی ئەمریكا لە سووریا دەیكشێنێتەوە، بڕیارە لە كوردستانی باشوور جێگیری بكات و ئەوەش ڕاست بەو مەبەستەیە كە دەسەڵاتی ئێران لە عێڕاق و بە تایبەتی لە كوردستانی باشوور كەمبكاتەوە”

ئیسرائیل و عەڕەبستانی سعوودیش لەو بەرژەوەندییەدا لەگەڵ ئەمریكا و كورد هاوبەشن و هەر هەموویان خاوەنی یەك دوژمنن بە ناوی ئێران، واتە ئێران دوژمنی هاوبەشی، كورد، ئەمریكا، ئیسرائیل، عەڕەبستان و بەشێك لە وڵاتانی ڕۆژئاواییە، لەو نێوەدا كورد دەبێت وشیارانە بجووڵێتەوە و ویست و داخوازی و بەرژەوەندییەكانی بەلاوە گرینگ بێت و كاریان بۆ بكاو پێڕەوی لەو سیاسەتە بكات كە دوژمنی دوژمنەكەم دۆستی منە و بەرژەوەندیی هاوبەش پێكەوەمان گرێ دەدات.

خەڵك: پێتانوایە لەم قۆناغەدا مامەڵەی سەركردە كوردەكان یان حزبە كوردەكانی چوار پارچەی كوردستان چۆن بێت، كە بە رای چاودێران جۆرێك لە دووبارەبوونەوەی مێژووە هەم لە باشووری كوردستان لە ریفراندۆمەكەی 2017 كە زلهێزان پشتی كوردیان بەردا، هەم لە سووریادا كە دوای شەڕێكی سەخت بە كورد و قوربانیدانێكی زۆر پشتیان تێكرد؟
جەمال پوور كەریم: مێژووی كورد بە داخەوە هەر بە پەنجا ساڵ جارێك دووبارە دەبێتەوە و وانە لە مێژووی پێش خۆی وەرناگرێت، لە هەلومەرجی ئێستادا بەرژەوەندیی كورد و وڵاتانی زلهێز لێكنزیك و هاوبەشە، بەڵام كورد دەبێت زیاتر ناو ماڵی خۆی ڕێكبخات، خەیانەتی كورد بە یەكتر كێشەی سەرەكیی نەگەیشتن بە ئامانجەكانمان بووە، نەك خەیانەتی وڵاتانی زلهێز و هاوپەیمان، ئێمە بەر لە هەموو شتێك دەبێت بەرژەوەندیی نەتەوەیی بخەینە پێش بەرژەوەندیی حیزبی و تاكەكەسی، كە مەخابن لە ئێستادا وا نییە، كورد دەبێت یەكدەنگ بێت بۆ داواكردنی ویست و داخوازییەكانی، بە هۆی شەڕی داعش هەلومەرج بۆ دروستكردنی دەوڵەتی سەربەخۆی كوردستان گونجاو بوو، بەڵام كورد بۆخۆی نەیتوانی هەلەكە بە قازانجی خۆی بقۆزێتەوە، خەباتی گەلی كورد لە هەر چوار پارچەی كوردستان دەبێت بۆ سەربەخۆیی بێت، سیستمی فیدراڵی و خۆسەری و خودموختاری تا ئەو كاتە لە لایەن داگیركەرانی كوردستانەوە ددانیان پێ دادەندرێت كە حكومەتی ناوەندی لە لاوازی دابێت، بۆیە هەوڵدان و خەبات بۆ دروستكردنی كیانێكی سەربەخۆ ئەركی هەموو شۆڕشگێڕ و خەباتكارێكی ڕێگەی كوردایەتی و تاك بە تاكی ڕۆڵەكانی كوردستانە.

“خەیانەتی كورد بە یەكتر كێشەی سەرەكیی نەگەیشتن بە ئامانجەكانمان بووە، نەك خەیانەتی وڵاتانی زلهێز و هاوپەیمان، ئێمە بەر لە هەموو شتێك دەبێت بەرژەوەندیی نەتەوەیی بخەینە پێش بەرژەوەندیی حیزبی و تاكەكەسی كە ئێستا وا نییە”

ئەگەر ئێمە خۆمان پشتی یەكتر بگرین، دەسەڵاتی زلهێزی جیهانیش پشتمان دەگرێت، خۆزگەم دەخواست ئەو توانایەی كورد لە شەڕدا هەیەتی لە سیاسەتیشدا هەیبوایە، كەم نین ئەو دەرفەتانەی كورد بە هۆی ئازایەتی و قارەمانیەتیی ڕۆڵەكانی بە دەستیهێناوە، بەڵام لە سەر مێزی سیاسەت و وتووێژ لە دەستی داونەتەوە.

“كەم نین ئەو دەرفەتانەی كورد بە هۆی ئازایەتی و قارەمانیەتیی ڕۆڵەكانی بە دەستیهێناوە، بەڵام لە سەر مێزی وتووێژ لە دەستی داونەتەوە”

تاكی سیاسی و ڕووناكبیری كورد دەبێت كار لە سەر ئەوە بكات كە تاكی كۆمەڵگای كوردستان شوناسی نەتەوەیی خۆی بدۆزێتەوە و بگەڕێتەوە بۆ سەر شوناسی كوردستانی بوون، تاكی كورد چیدیكە خۆی پێ ئێرانی، عێراقی، سووری و توركی نەبێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

چاوپێکەوتن

زەردەشت بابان راوێژكاری كۆمارییەكان: كورد هاوپەیمانی ئەمریكا نەبووە، هاوبەشی بەرژەوەندییەكی كاتی بووە

زەردەشت بابان، ڕاوێژكاری كۆماریيەكانی ئەمریكا

خەڵك – هەرێم بەهادین

زەردەشت بابان، ڕاوێژكاری كۆماریەكانی ئەمریكا، لە دیمانەیەكدا بۆ تۆڕی میدیایی خەڵك دەڵێت، سەرۆك ترەمپ، بە بڕیاری كشانەوەی هێزەكانی وڵاتەكەی لە سوریا دەیەوێت ئەو هەڵانە ڕاست بكاتەوە كە پێشتر كراون و زیانیان بە بەرژەوەندی ئەمریكا گەیاندووە.
دەشڵێت، كورد هاوپەیمانی ئەمریكا نەبووە و ئەمریكاش هاوپەیمانی نەبووە بەڵكو كورد هاوبەشی شەرێكی دیاریكراو بووە.
ئەو ڕاوێژكارەی پارتی كۆماریەكان، ئاماژە بەوەش دەدات، ناوهێنانی كورد بە شەڕكەری ئازا، لە لایەن سەرۆك ترەمپ، ناكاتە ئەوەی كورد بیكاتە هەڵا و خۆی پێوە بابدات، ئەم وشە و دەستەواژانە لە فەرهەنگی سیاسیدا هیچ واتایەك نادەن.

خەڵك: ئەمریكا ئەركەكانی لە سوریادا كۆتایی هاتووە وا هێزەكانی دەكشێنێتەوە؟
زەردەشت بابان: حكومڕان، یاخود سیادەی هەر وڵاتێك بەرپرسیارە لە بڕیارەكانی، كە دەیاندات، هەڵبەت كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە سوریا لە ئێستادا بۆتە مشتومڕێكی زۆر، دیارە بەم بڕیارە سەرۆك ترەمپ دەیەوێت بڵێت، ئەركی ئێمە لێرەدا كۆتایی دێت، چی دیكە كوڕ و كچی خۆمان بۆ كەس بە كوشت نادەین، فەرموون ئەوانەی كە ڕەخنەیان لەم بڕیارە هەیە، با ئەوان بڕۆن بەرگری لە سوریا بكەن و بەشداری جەنگ بكەن.
سەرۆك ترەمپ، نمونەی پەرلەمانی بەریتانیا دەهێنێتەوە لە قسەكانیدا، بەوەی پەرلەمانی ئەو وڵاتە لە سەردەمی “دەیڤد كامیرۆن” بڕیاریدا، بەهیچ جۆرێك هێز نەنێرنە سوریا، هەمان پەرلەمان بڕیاریدا بەشدار نەبێت لە بۆردومانی ناوچە بەدەستەوە ماوەكانی ڕژێمی سوریا، كە ئەو كات چەكی كیمیایی بەكارهێنا دژ بە هاووڵاتیانی مەدەنی، ئەمە بڕیاری وڵاتێكی گەورەی وەك بەریتانیایە كە بڕیار دەدات هێز ڕەوانە نەكات و بەشداری هیچ كردەیەكی سەربازیش لە سوریا نەكات، وڵاتێكی گەورەی وەك بەریتانیا ئەم كارە دەكات هەڵبەت بەرژەوەندیەكەی وای خواستووە، ئێستاش بەرژەوەندی ئەمریكا وا دەخوازێت لە سوریا بێتە دەر.

خەڵك: دوای بڕیارەكەی سەرۆك ترەمپ، باس لەوە دەكرێت فەرەنسا، ئامادەیی دەربڕیوە تا كۆتایی لە سوریا بمێنێتەوە و بەرگری لە كورد بكات ئایا دەتوانێت ئەو كارە بكات؟
زەردەشت بابان: فەرەنسا وڵاتێكی داڕزاوە، لە ڕووی ئابوریی و سەربازیشەوە، ئەو وڵاتە كێشەی گەورەی هەیە، بۆنمونە لە (مالی و ساحل ئەلعاج) نەیتوانیوە شەڕێكی هاكەزایی بكات لەگەڵ گروپە توندڕەوەكاندا و بگرە داوای هاوكاری لە ئەمەریكا كردووە.
بەداخەوە كە میدیا بایەخ بە هەندێك لێدوان دەدات، لەكاتێكدا هەڵسەنگاندنی بۆ پێگەی سەرۆك و ئەو دەوڵەتانە نەكردووە كە دژی بڕیارەكەی “سەرۆك ترەمپ” ن لە سوریا، رۆڵی فەرەنسا بەرچاو دەگرن بەوەی دوای ئەمریكا ئەو هێز دەنێرێتە سوریا، فەرەنسا كەی ئەو توانایەی هەیە، فەرەنسا نەیتوانی مافی سێ‌ ئافرەتی شۆڕشگێری كورد لە وڵاتەكەیدا لە بكوژانی وەربگرێتەوە ئێستا چۆن دەتوانێت ببێتە پێشەنگ و كورد دڵی پێ خۆش بكات.
فەرەنسا كە ئەوەندە بایەخ بە كورد دەدات و هێز بۆ بەرگری لە كوردەكان ڕەوانەی سوریا دەكات، با بچێ‌ مافی ئەو سێ‌ خانمە شۆڕشگێڕە بستێنێتەوە جارێكە، فەرەنسایەك نەتوانێ‌ دادگایی تۆمەتبارانی ئەو ڕووداوە بكات و پەنجەی تاوانیش بۆ توركیا ڕابكێشێت چی لێ‌ سەوز ئەبێت بۆ كورد؟.
خەڵك: ئەم جوڵەیەی ئەمریكا لە ناوچەكەدا بە پاشەكشە لە سوریا، نابێتە شكست بۆ سیاسەتی كۆماریەكان و ئەمریكا بەگشتی؟
زەردەشت بابان: گەورەترین شكست لە سیاسەتی ئەمریكادا كە بۆ ئەمریكاییەكانی هێنا بێت لە سەردەمی هەردوو بۆشی باوك وكوڕدا بووە بە تایبەت بۆشی كوڕ، سەردەمی ئەو دوو سەرۆكە یەكێكە لە سەردەمە زۆر خراپ و پڕ نەهامەتییەكان بۆ كۆمارییەكان، كە دواتر دەبنە هۆكار بۆ هێنانە كایەی “ئۆبامای شكستخواردوو” وەك سەرۆك ترەمپ دەڵێت.
سەرۆك ترەمپ هەمیشە لە قسەكانیدا دەڵێت، بۆشی كوڕ كەسێكی بێ‌ ئەقڵ بووە و هۆكار بووە بۆ وێرانكردنی عیراق و سەرهەڵدانی گروپە توندڕەوەكان و ئەو شكست و نەهامەتیانەی بەسەر گەلانی ناوچەكە هاتوون، سیاسەتەكانیشی هۆكار بوون بۆ دابەزینی كێرڤی سیاسی كۆمارییەكان لە ئەمریكادا.
بڕیاری پەلاماردانی عیراق و ڕووخاندنی رژێمەكەی یەكێك لە بڕیارە هەرە هەڵەكانی بۆشی كوڕ بووە و شەڕێكی بێ‌ سوودی كردووە وەك سەرۆك ترەمپ هەمیشە ئاماژەی پێ‌ دەكات، ئەو جەنگە بوو بە گەورەترین هەڵە لە ستراتیجیەتی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا و كۆماریەكان بە تایبەت.
بۆش، وشەی كۆماری ناشرینكرد، بەجۆرێك لە هەڵمەتەكانی هەڵبژاردندا، زۆر جێگە كە دەچووین بۆ بانگەشە ڕوومان نەدەهات بە خەڵكی بڵێین دەنگ بە كۆمارییەكان بدەن، لە كاتێكدا چەندان كۆماری زۆر سانا دوای بۆش دەنگیان دایە كەسێكی وەك ئۆباما و لە میانی بانگەشەی هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی ئەمریكاشدا جیب بۆشی برای جۆرج بۆش دانی بەوەدا نا كە بڕیاری شەڕی دژی عیراق بڕیارێكی هەڵە بووە.

خەڵك: كە دۆخی كۆماریەكان بەو جۆرە بوو، چۆنە هاوڵاتیانی ئەمریكا دەنگیان بە كۆماریەكی دیكە دایەوە؟

زەردەشت بابان: خەڵكی ئەمریكا بۆیە دەنگیان بە سەرۆك ترەمپدا، تا هەڵەی سەرۆكەكانی پێش خۆی ڕاست بكاتەوە و ناوێكی دیار بێت لە مێژووی ئەمریكادا و بە تایبەت هەڵەی كۆمارییەكان ڕاست بكاتەوە، چونكە ئێمە دەزانین بەرەنجامی شەڕی عیراق، سەرهەڵدانی هەموو ئەو گروپە توندڕەوانە بوون كە ئێستا ئاوقای ناوچەكە بوون.

خەڵك: ئەمریكا بۆ ناوچەكان بە نیوە ناچڵ بەجێ‌ دەهێڵێت، ئەمە تاكتیكە یان ئیدی سیاسەتی وڵاتەكە وا دەخوازێت؟

زەردەشت بابان: ئێمە وەختی خۆی یارمەتی ئەفغانستانماندا، تا دژ بە ڕوسیا بجەنگێ‌، ببینن ئێستاش ئەمریكا بە كێشەكانی ئەفغانستان و ئەو نەهامەتیانەی بەسەر هێزی ئەمریكایدا لەو وڵاتە دێت كاریگەرییان هەیە و پێوەی دەناڵێنین، كە بەرەنجامی بڕیارێكی هەڵەی ئیدارەی ریگن بوو.
ڕوسیا ئێستا لە سوریا بۆ هەمان هەڵەمان خۆی مەڵاس داوە، بۆیە لە كۆبوونەوەی كۆماریەكاندا پێشنیارمانكرد، كە سوریا دیاری ئێمە بێت بۆ ڕوسیا، وەك چۆن ئەفغانستان بووە نەهامەتی بۆ ئەمریكا، بە دڵنیایش سوریا دەبێتە ئەفغانستانێكی دیكە لە ناوچەكە بۆ ڕوسیا.

خەڵك: ئەمریكا وا بە سانایی سوریا بۆ ڕوسیا و ئێران و توركیا جێدەهێڵێت؟
زەردەشت بابان: ڕوسیا نە لەڕووی ئابووری نە لە ڕووی سەربازی توانای مانەوەی وەك ئەمریكای لە ئەفغانستان نییە و نایبێ‌ تا ئەویش بتوانێت لە سوریا بمێنێتەوە و بتوانێت كاروباری سوریا بەڕێوەببات.
ئابوری ڕوسیا بەرامبەرە بە ئابوری ویلایەتێكی وەك تەكساس لە ئەمریكا، بۆیە مانەوە لە سوریا تێچوویەكی زۆری دەوێت بۆ ڕوسەكان.
گەر باسی ئێرانیش بكەین، تا دێت ئابووریەكەی لاواز دەكرێت و كاریگەریەكانی ئابڵوقەی ئابوری ئەمریكا لەسەری چڕ دەبێتەوە، تۆ گەر بتەوێت دەستوەردان لە كاری وڵاتاندا بكەیت، بودجە و ئابووریەكی بەهێزی ئەوێت ئێرانیش گەر بیەویت ئەو كارە بكات لە سوریادا بەرگە ناگرێت و ئابوریەكەی رێگەی ئەوەی نادات.
ئێران بە هیچ جۆرێك بەو دۆخە ئابووریە خراپەیەوە كە تا دێت خراپتریش دەبێت، ناتوانێت لە سوریادا بمێنێتەوە، بە پێی زانیاریەكانی ئێمە تێچووی هاوكاریەكانی ئێران بۆ حزبێكی وەك حزبوڵای لوبنانی ساڵانە 700 ملیۆن دۆلارە، گەر ئابووریەكی بەهێزت نەبێ‌ ئەم بڕە پارەیە تەرخان نابێت، بینیشمان لە ماوەی ڕابردوودا هاوڵاتیانی ئێرانی داوای خەرجكردنی ئەو پارانەیان دەكرد كە بۆ فەلەستین و حزبوڵای لوبنانی تەرخان دەكرا لە ناوخۆدا خەرج بكرێت و چەندین هوتافی نارەزایمان گوێ لێ بوو.
پەیوەست بە توركیاش، ئەو وڵاتە بۆیە چۆتە سوریا دەیەوێت لە ڕێی ئەم چوونەیەوە كێشە ناوخۆییەكانی لەبیری هاوڵاتیانی بەرێتەوە و زۆرێك لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەمە كێشەیانە لەبری چارەسەركردنی دۆخی ناوخۆییان پەنادەبەنە بەر ڕێگەی دیكە بۆ بەهەڵپەسێردراوی هێشتنەوە و بیر بردنەوەی كێشەو گرفتە ناوخۆییەكانیان.
توركیاش بەهەمان شێوەی ئێران ئابووریەكی خراپی هەیە، ئابووریەكەی لاوازە، چوونیشی بۆ سوریا لە پێناو پاراستنی ئاسایش و سەروماڵی هاوڵاتیاندا نییە، بەڵكو ئەردۆغان دەیەوێت تاكی وڵاتەكەی كەمەند كێش بكات بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتووی وڵاتەكەی و هەستی نەتەوەییان بەلای خۆیدا ڕابكێشێت، بەو كارەی هەم دۆخی خراپی ئابووری و هەم كێشەو تەگەرەكانی ناوخۆی بیری هاوڵاتیانی دەباتەوە و ئەویش هاوشێوەی ڕوسیا و ئێران توانای مانەوەیان نییە لە سوریادا، بەرگەی شەڕ و پێكدادانی دور و درێژ ناگرن، بۆیە ئەمەی لەسوریا ڕوو دەدات چۆڵكردنی گۆڕەپانەكە نییە لە لایەن ئەمریكاوە بۆ وڵاتانی دیكە.

خەڵك: گەر هەرسێ‌ وڵات لەسەر سوریا بەرژەوەندیان یەك بخەن و ڕێكبكەون چی؟
زەردەشت بابان: بەرژەوەندی توركیا و ڕوسیا و ئێران هەمان بەرژەوەندی نییە، واتا بەرژەوەندیەكانیان چوون یەك نین، لە كۆبوونەوەی لوتكەی هەرسێ‌ وڵاتدا لە سەر سوریا دنیایەك جیاوازی بیرو بۆچوون هەبوو، لەسەر ئیدلب جیاوازی زۆر بەدیكرا سەبارەت بە بۆردومانكردن یان چوونە نێو ئەو شارە، لەسەر ئەم شارە هەرسێ‌ وڵات بۆچوونیان جیاواز بوو، تەنانەت كار گەیشتە ئەوەی تا ئاستی تێك چوونی پەیوەندی ڕوسیاو توركیا بڕوات.
دووبارەی دەكەینەوە، ئەمەی ئەمریكا بە كشانەوەی هێزەكانی لە سوریا دەیكات چۆڵبوونی گۆڕەپانەكە نییە، چونكە ئەو وڵاتانەش كە لە ئێستادا چاویان لە سەر سوریایە خۆیان لە كێشەدان و ناتوانن بمێننەوە، ڕوسیا لەو وڵاتانەبوو كە پێشتر لە زاری سەرۆكەكەیەوە ئاماژەی بەوەدا كە دەبێت پاش نەمانی داعش لە سوریا هەموو هێزەكان بە ڕوسیاشەوە لە سوریا پاشەكشە بكەن.

خەڵك: بردنە دەرەوەی هێز لە سوریایەكدا كە هێشتا شەڕ تێیدا بەردەوامە و گروپە توندڕەوەكان ماون چ بەرژەوەندیەكی بۆ ئەمریكا هەیە؟
زەردەشت بابان: سەرۆك ترامپ لە میانی بانگەشەی سەرۆكایەتیدا دەیوت ئەمریكا لە پێش هەموو شتێكە، ئێستا دەیەوێت بە واقعی ئەم دروشمە بەرجەستە بكات، گەر ببینن ئەوەی ئێمە لە وڵاتانی دەوروبەر سەرفمان كردووە دەستكەوت لێی تەنیا سوتاندنی ئاڵاكانمان و كوشتن و ڕفاندنی ڕۆژنامەنوس و سەرباز هاوڵاتیەكانمان بوون، كاتێكیش بە هاوكێشەكانماندا چووینەتەوە دەبینن تەرخانی بودجە و ناردنی هێز بۆ وڵاتان ئەو دەسكەوتە گەورەیەی نەبوو كە شایستە بە ئەوە بێت ئەمریكا دەیەوێت، كەواتە، وەك سەرۆك ترەمپ دەیڵێت “چیدی ئامادە نین كوڕ و كچی خۆمان بۆ كەس بە كوشت بدەین”.

خەڵك: بەڵام پێشتر ڕەوانە كردنی هێز و تەرخانكردنی بودجە بۆ ڕووخاندنی ڕژێمەكان ئەولەویەتی كارەكانی ئەمریكا بووە؟
زەردەشت بابان: ئێستا گەیشتوینەتە ئەو باوەڕەی، گۆڕینی رژێمەكان بەم جۆرە كارێكی هەڵەیە، بۆیە وڵاتانی عەرەبی ناوچەكە دەتوانن خۆیان بەرپرسیار بن، دەكرێت هێزێكی گەورەی عەرەبی دروست بكەن و پارێزگاری لە خۆیان بكەن و بەرامبەر كێشەكان بوەستنەوە.
چیدی عیراق و سوریا كێشەی ئەمریكا نابن خۆیان دەتوانن كێشەو گرفتەكانیان چارەسەر بكەن و وەك سەرۆك ترەمپیش ئاماژەی پێداوە، بۆ كێشەی ئەو وڵاتانە ببنە كێشەی سەرەكی ئەمریكا.
بەڵێ‌، پێشتر بودجەی تەرخانكراو هەبووە بۆ چارەسەری كێشەی وڵاتان و هێزمان ڕەوانە كردووە و قوربانیمان داوە، ئێستا با ئەم كارانە نەكەین بزانین ئەنجامەكەی بەكوێ‌ دەگات؟.

“سەرۆك ترەمپ وتویەتی كورد شەڕكەری ئازان، بەڵێ‌ وەسفی كردوون، ئەم دەستەواژانە تایبەتمەندی فەرهەنگی قسەكردنی ئەون، دەنا سەرۆك ترەمپ نازانێ‌ كورد كێن و لە چ جێگەیەكیشن”

خەڵك: ئێوە پێشتر، دانتان بە ئازایەتی كوردەكاندا دەنا، بەڵام ئێستا لە نیوەی رێگاكە تەنیایان دەكەن.
زەردەشت بابان: بەڵێ‌ سەرۆك ترەمپ وتویەتی كورد شەڕكەری ئازان، بەڵێ‌ وەسفی كردوون، ئەم دەستەواژانە تایبەتمەندی فەرهەنگی قسەكردنی ئەون، دەنا سەرۆك ترەمپ نازانێ‌ كورد كێن و لە چ جێگەیەكیشن.
بۆیە ناوهێنانی كورد بە شەڕكەری ئازا، ناكاتە ئەوەی كورد بیكاتە هەڵا و خۆی پێوە بابدات، ئەم وشە و دەستەواژانە لە فەرهەنگی سیاسیدا هیچ واتایەك نادەن، بابڵێت ئازان، ئەمە هیچ دەسكەوتێكی سیاسی و سەربازی لێ‌ سەوز نابێت، ئەمە یەكێكە لە هەڵە گەورەكان، كە تۆ بێ‌ هیچ دەسكەوتێك خۆت بە دەستەواژەیەكەوە با بدەیت، كە سوودی نییە بۆت، من لە چەندەها لێدوان و چاوپێكەوتندا وتوومە، كورد هاوبەشی شەڕی ئەمريكا بووە، هاوپەیمان نەبووە، هاوبەشی لە فەرهەنگی سیاسی ئەمریكادا زۆر جیاوازە، لە هاوپەیمانیكردن، كورد هاوبەشی ئەمریكا بووە بۆ شەڕێكی دیاریكراو بۆ كاتێكی دیاریكراو، بەواتای ئەوەی نەگەیشتۆتە ڕادەی هاوپەیمانی.

“كورد هاوبەشی شەڕی ئەمريكا بووە، هاوپەیمان نەبووە،  كورد هاوبەشی ئەمریكا بووە بۆ شەڕێكی دیاریكراو بۆ كاتێكی دیاریكراو”

خەڵك:بەڵام كورد هاوشانی ئێوە لە جەنگێكی دژواردا بووە و بەو نەفەسە جەنگاوە كە هاوپەیمانتان بووە؟
زەردەشت بابان: بەڵێ كورد شەڕكەر بوون، ئازا بوون، گەر هێزە كوردیەكان نەبوونایە، داعش لە سوریا نەدەشكا، بەڵام بەداخەوە ئەو دەنگانەی كە دەڵێن دەبوو كورد هاوپەیمان بێت زۆر كەمتر بوون لەو دەنگانەی وەك هاوبەشێك ناویان بردوون.
ئەگەر لە كاتی چوونە ناوخاكی عەفرین لە لایەن توركیاوە دۆخەكە تەماشا بكەیت، هەر ئەو كات ئەمریكا ئەوەی بە ئاشكرا بە هێزە كوردیەكان وت، ئێمە هاوپەیمان نەبووین بەڵكو هاوبەش بووین بۆ شەڕێك، پەیمانیشمان بە كەس نەداوە ئەمە وەك ئاستی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریكا، بەڵام لە ناو وەزارەتی بەرگریدا هەندێك بۆچوون هەبوون لەسەر ئەوەی دەبوو كورد هاوپەیمان بوایە.

“لە كاتی چوونە ناوخاكی عەفرین لە لایەن توركیاوە  ئەمریكا ئەوەی بە هێزە كوردیيەكان وت، ئێمە هاوپەیمان نەبووین بەڵكو هاوبەش بووین بۆ شەڕێك”
خەڵك: بەشێك لە ساسییەكانی كورد دەڵێن بەم كشانەوەیەی سوریا، ئەمریكا خەنجەری لە پشتی كورد دا؟
زەردەشت بابان: كشانەوەمان لە سوریا دەنگۆی جیاوازی بەدوای خۆیدا هێناوە پەیوەست بە كورد لە ناوچەكەدا، هەندێك پێیان وایە ئەم كارە زیان بە كورد دەگەیەنێت و داهاتوویان دەخاتە مەترسی، هەندێك دەڵێن ئەم كارە بۆ سومعەی ئەمریكا بەرامبەر بە كورد جوان نەبوو كە بەو جۆرە بكات، چونكە ڕا و بۆچوون هەیە لە سەر ئەوەی، كە ئەوەی كورد بۆ ئەمریكا لە ناوچەكە كردویەتی كەسی تر نەیكردووە.

“تەنیا بە تەوقە كردنێك تۆ ناتوانی ببیت بە هاوپەیمان، ئەوانەی پێشڕەوی سیاسەتی كوردی دەكەن لەم ڕووەوە خەتابارن، چونكە دەبوو ئەوە بزانن كە ئەوان هاوبەش بوون نەك هاوپەیمان”
خەڵك: خیانەت لە كورد كرا، یان سیاسەتوانانی كورد نەیانزانی چۆن مامەڵەی سیاسەتەكانی ئەمریكا بكەن؟
زەردەشت بابان: تەنیا بە تەوقە كردنێك تۆ ناتوانی ببیت بە هاوپەیمان، ئەوانەی پێشڕەوی سیاسەتی كوردی دەكەن لەم ڕووە وە خەتابارن، چونكە دەبوو ئەوە بزان كە ئەوان هاوبەش بوون نەك هاوپەیمان، دەبوو گرێبەستی واژوو كراو هەبوایە لەنێوان كورد و لایەنی ئەمریكایدا تا چوارچێوەیەكی فەرمی ببەخشێت بۆ ئەوەی پاش كۆتایی هاتنی جەنگ، بزانیت لە كوێی هاوكێشەكاندایت.

“كورد، سەركەوتنی سەربازی بە دەستهێناوە، بەڵام ناكرێ‌ شەڕی مان و نەمان بكەیت و لە كۆبوونەوەكانی جنێفدا بەشداریت پێ‌ نەكەن و باست ناكەن، چۆن پێش هێزی سەربازی وڵاتێكی دیكە دەكەویت؟ من پێم سەیرە سەركردە و سیاسیيەكانی كورد لە ڕۆژئاوا بەو جۆرە بێ‌ دەنگ بوون”
من پێشتریش وتوومە كورد، سەركەوتنی سەربازی بە دەستهێناوە، بەڵام دوای ئەوە تۆ پێویستت بە دەسكەوتی سیاسی هەیە، دەسكەوتی سیاسیش ئەوەیە بزانیت پێگەی تۆ لە چ ئاستێكدایە، ناكرێ‌ تۆ ئەو هەموو قوربانیەت دابێت و شەڕی مان و نەمان بكەیت، بەڵام لە كۆبوونەوەكانی جنێفدا وەك كورد بەشداریت پێ‌ نەكەن، دوای ئەوەش كە بەشداریت پێ‌ ناكەن لە ناو بڕیارەكانی ئەو كۆبوونەوەیەدا بەهیچ شێوەیەك باست ناكەن، كە تۆ باس ناكرێیت و مافەكانت پەراوێز دەخرێن چۆن پێش هێزی سەربازی وڵاتێكی دیكە دەكەویت؟ من پێم سەیرە سەركردە و سیاسیەكانی كورد لە ڕۆژ ئاوا بەو جۆرە بێ‌ دەنگ بوون و نەهاتن بڵێن ئێمە تا دیاری ماف و هەقمان نەكرێت شەڕ ناكەین.

“كورد بەشێك نەبێت لە سوریا و وەك نەتەوە و كیانێك دانی پێدا نەنرێت و بەشێك نەبی لە چارەسەری دۆخی سوریادا بۆ شەڕ دەكەیت”
كە كورد بەشێك نەبێت لە سوریا و وەك نەتەوە و كیانێك دانی پێدا نەنرێت و بەشێك نەبی لە چارەسەری دۆخی سوریادا بۆ شەڕ ئەكەیت، ئەگەر من بەرپرس بوومایە لەسیاسەتی كورد لە ئاستی دەرەوەدا ئەوەم دەوت، كە مافم پێ‌ نەدرێت با ئازا و شەڕكەری باشیش بم شەڕت بۆ ناكەم و پێش هێزی سەربازی هیچ وڵاتێك ناكەوم.

“لە بڕیارەكانی كۆبوونەوەی جنێفدا وەك كەمینەش باس لە كورد ناكرێت، باشە كە بەو جۆرە مامەڵە بكرێم بۆ شەڕ دەكەم، پێم سەیرە باڵی سیاسی “یەپەگە” بەم جۆرە سیاسەتیان كردووە”
هەتا لە بڕیارەكانی ئەو كۆبوونەوانەی جنێفدا وەك كەمینەش باس لە كورد ناكرێت، باشە كە بەو جۆرە مامەڵە بكرێم بۆ شەڕ دەكەم، پێم سەیرە باڵی سیاسی “یەپەگە” بەم جۆرە سیاسەتیان كردووە.
تۆ نە باس بكرێیت لە نوسینەوەی دەستوری سوریا، نە لە داهاتوی سوریا باس بكرێیت، نە لە دروستكردنی حكومەتی داهاتووی سوریا باس بكرێیت چۆن كوڕ و كچی خۆت ئەكەیت بە قوربانی؟ بۆیە كورد گرفتی نەناسینی بەرامبەری هەیە و هەر كەسێكیش ناوێكی بیانی هەبوو، سەرسوڕمانی بۆ دەر دەبڕێت پێی سەراسیمە دەبێت.

“تۆ نە  لە نوسینەوەی دەستوری سوریا، نە لە داهاتوی سوریا ، نە لە دروستكردنی حكومەتی داهاتووی سوریا باس بكرێیت چۆن كوڕ و كچی خۆت دەكەیت بە قوربانی؟”

“كورد گرفتی نەناسینی بەرامبەری هەیە و هەر كەسێكیش ناوێكی بیانی هەبوو، سەرسوڕمانی بۆ دەر دەبڕێت”

خەڵك: ئێستا كورد هاوپەیمان نەبووە بەڵكو بۆ شەڕێكی كاتی هاوبەش بووە؟
زەردەشت بابان: كورد هاوپەیمانی ئەمریكا نەبووە، ئەمریكاش هاوپەیمانی كورد نەبووە، دووبارەی دەكەمەوە هاوبەشی بەرژەوەندیەكی كاتی بووە لە ناوچەیەكدا، چونكە هیچ گرێبەستێك یان نوسراوێك نییە كە ئەوە بسەلمێنێت كورد هاوپەیمانی ئەمریكا بووە، ئەڵمانیا هاوپەیمانی ئەمریكایە، دیكۆمێنت و بەڵگەی ئەو هاوپەیمانییە بە واژووكراوی بوونی هەیە، هەردوو وڵات چەندین كۆبوونەوە و دانیشتنیان ئەنجام داوە تا ئەو هاوپەیمانییە هاتۆتە بوون.
بەداخەوە كەڵچەری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەو جۆرەیە، زوو سەرسوڕمان بۆ توانا و ناو و پێگەی كەسانی بیانی دەر دەبڕێت ئەمەشە وا دەكات سەر زارەكی قسە و بەڵێنەكان وەر بگریێت و دواتریش دەڵێ‌ هاوپەیمانم لەگەڵ فڵانە وڵاتدا، ئەمە هەر كورد بەو جۆرە نییە زۆرێك لە وڵاتان و سیاسیەكانی ناوچەكە بەو جۆرەن.

 

“لە ناوكورددا سیاسەتمەندی بەو جۆرە نییە لە كەڵچەری سیاسی ئەمریكا بگات و بتوانێت خۆی لەگەڵ گۆڕانكاريیەكان هەڵبكات”

خەڵك: دەكرێت بڵێین كورد تا ئێستا لە سیاسەتی ئەمریكا نەگەیشتووە؟
زەردەشت بابان: كورد تا ئێستا لە كەڵچەری سیاسی ئەمریكا تێ نەگەیشتووە، هەندێك بنەما لە سیاسەتی ئەمریكادا هەیە كە تۆ لەو بنەمایانە نەگەشتی لە سیاسەتی وڵاتەكەش ناگەیت و ناتوانی مامەڵە لەگەڵ جوڵە و تاكتیكەكانی سیاسەتی دەرەوەشی بكەیت.
لە ناوكورددا سیاسەتمەند و توانای بەو جۆرە بوونی نییە كە لە كەڵچەری سیاسی ئەمریكا بگات و بتوانێت خۆی لەگەڵ گۆڕانكاریەكان هەڵبكات، بۆیە كە شارەزایی كەڵچەری سیاسی بویت دۆخێكی نەخوازراو هاتە پێش توشی شۆك نابیت.
بۆ كوردیش بە هەموو پارچەكانیەوە كەسانی بەو جۆرەمان نییە ئەو توانا سیاسیەیان هەبێت لەگەڵ ئەمریكا و هەتا سیاسەتی ناوچەكەش هەڵبكەن و شارەزا بن، ئەمەیە وا دەكات نە پەند وەر دەگیرێت نە توانای بەرەنگار بوونەوەی دۆخەكە هەیە، كە تۆ شارەزا بوویت دەتوانی لە دۆخێكی وەك ئەوەی ئێستا كە ڕوویداوە و كورد لە سوریا توشی شۆك بووە، دەزانی بڕۆی لە دەرگایەكی دیكە بدەیت و خۆت لە ناهەموواری دەرباز بكەیت.

خەڵك: ئەوەی لە لایەن ئەمریكاوە ڕوو دەدات پێشینەی هەبووە و كورد بیری چوبێتەوە؟
زەردەشت بابان: كورد بە تەمەنی لەگەڵ بوونی ئەمریكادا، توشی دوبارە بوونەوەی دۆخەكان بووە، بۆ نمونە، ساڵی 1990 بە كورد و عیراقیەكان وترا بەرامبەر رژێمی سەدام ڕاپەڕن، ئەم قسەیە وترا، بەڵام ئەمریكا ڕۆژی دواتر خۆی لەو قسەیە بێ‌ بەری كردو وتی ئەوە پەیوەندی بە ئێمەوە نییە، ئەگەر سەیر بكرێت ئەم ڕووداوانە چەند ساڵ جارێك دووبارە دەبنەوە، گەر لە باشوور دووبارە نەبووبێتەوە لە ڕۆژئاوا دووبارە بۆتەوە لەباكور نەبوبێ‌ لە ڕۆژهەڵات دوبارە بۆتەوە.
بینیمان پاش ئەو هەموو قوربانیە لە عەفرین چی دووبارە بۆوە، ئەوەتا ئێستاش دۆخەكە هەمان دووبارە بوونەوەكانی پێشوو بەخۆیەوە دەبینێ‌ و دەیڵێمەوە شتی دیكەش دووبارە دەبێتەوە.

“بینیمان پاش ئەو هەموو قوربانيیە لە عەفرین چی دووبارە بۆوە، ئەوەتا ئێستاش دۆخەكە هەمان دووبارەبوونەوەكانی پێشوو بەخۆیەوە دەبینێ‌ و شتی دیكەش دووبارە دەبێتەوە”

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟
  • وه‌زارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەکانی ئاو 85%, 41 دەنگ دان
    41 دەنگ دان 85%
    41 دەنگ دان - 85% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی دارایی و ئابووری 8%, 4
    4 8%
    4 - 8% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی بازرگانی و پیشه‌سازی 6%, 3
    3 6%
    3 - 6% هەموو دەنگەکان

کوردستان

دوایین