ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

تەندروستی

7 رێگای سروشتی بۆ نەهێشتنی چەوری نێو بۆرییەكانی خوێن

خێزان

لولەکانی خوێن هۆکاری گواستنەوەی خوێنن بۆ هەمو بەشەکانی جەستە، لەبەر ئەوە بەرزی ئاستی چەوری لە خوێندا بە نەخۆشییەكی یەكجار ترسناك دادەنرێت، چونكە هۆکاری نیشتنی چەورییە لە بۆرییەکانی خوێندا کە كێشە بۆ کرداری خوێنبەر و خوێنهێنەری دڵ دروست دەكات، سەرەنجام جەڵتەی دڵ و نەخۆشییەكانی تری دڵ و سوڕی خوێنی لێ دورست دەبێت.

پزیشكان و شارەزایان چەندان پێشنیاز و ڕێنمایی سروشتیان خستووەتەڕوو بۆ كەم کردنەوەی چەوری خوێن، لێرەدا هەندێک لەو ڕێنماییانە دەخەینە ڕوو.

-گۆڕینی ڕۆتینی باوی ڕۆژانەت، بە زیادکردنی بەرنامەی وەرزشی و گۆرانکاری لە کاتی خواردنی ژەمەکاندا تاوەکو مێشکت بجوڵێت، زیادکردنی سەوزەو خواردنە دەریاییەکان بەهۆی زۆری ڕێژەی ئۆمێگا 3 تیایاندا.

– گۆرینی چەورییە زیانبەخشەکان بە چەورییە سروشتیەکان وەک بادەم، بەپێی ئەو توێژینەوەکان هەر كەسێك بەیانیان بەر لە خواردنی هەر شتێك 10 دەنك بادەم بخوات، ئەوا چەوری نێو خوێنی لە ماوەی 12 هەفتە بە ڕێژەی 14 تا 16% كەم دەكاتەوە.

– خواردنی شەربەتی هەنار، دڵ و خوێنەبەرەکان لە نەخۆشی دەپارێزێت، چونکە دژەئۆکسانەکانی رێگا لە کۆبوونەوەی کۆلیسترۆڵ دەگرێت، یارمەتی ڕاگرتنی هاوسەنگی پەستانی خوێن دەدات لە لەشدا و جەستە لە دروستبوونی جۆرەکانی خانەی شێرپەنجەیی دەپارێزێت.

-چای سەوز و چای زەنجەبیل، كاریگەری زۆر بەهێزی هەیە بۆ كەم كردنەوەی چەوری زیانبەخش لە خوێندا، دەتوانن قاشێك لیمۆ یان گەڵای نەعنای تێ بكەن و بەیانیان زوو بیخۆنەوە، لە ماوەیەكی كەمدا دەبێتە هۆی نەهێشتنی ڕێژەیەكی زۆری چەوری جۆری زیانبەخش لە خوێندا.

-زیادکردنی زەردەچەوە لە ژەمە خواردنەکاندا یارمەتی تەندروستی دڵ دەدات و رێگە نادات خوێن لە دەمارەکاندا کۆبێتەوە، وەک دژە هەوکردنێک کار دەکات بەهۆی بوونی ماددەی کرکومین تیادا.

– زیادکردنی سەوزە و پاقلەمەنییەكان، ئەوانەی چەوری خوێنیان بەرزە هیچ كات خواردنی پاقلەمەنییەكان لەیاد نەكەن، كە لە “پاقلە و نیسك و بەزالیا” پێك دێن هەروەها زیادکردنی سەوزەکانی وەک برۆكۆلى و گێزەر، سپێناخ.

-دورکەوتنەوە لە خواردنی جگەرە،کە دەبێتە هۆی کەڵەکەبوونی چەوری و زیادبونی ڕێژەی خەستی خوێن، لەئاکامدا جەڵتەی لێدەکەوێتەوە.

تەندروستی

چەند ڕێنماییەکی گرنگ بۆ ئەوەی هەر لەگەڵ چونە جێگاوە خەوت لێبکەویت

خێزان

پرۆسەی خەوتن لە ڕووی زانستیەوە پرۆسەیەکی ئاڵۆزە، بەڵام هەندێ ڕیکار هەیە کە گرنگە بیگریتە بەر بۆئەوەی بە ئاسوودەی خەوت لێبکەوێت، ئەمەی خوارەوە بەشێکە لە گرنگترین ئەو ڕێکارانە:

 

– با قاچەکانت گەرم بن، بەڵام ژورەکە زۆر گەرم مەکە و با کەمێک سارد بێت، بەو جۆرە بۆ خەوتن باشترە.

– خۆت بۆ خەوتن ئامادە بکە بەم جۆرە:

١٠ کاتژمێر بەر لە خەو: کافاین مەخۆ.

٣  کاتژمێر بەر لە خەو: نان و خواردنەوە بوەستێنە.

٢ کاتژمێر بەر لە خەو کاری ماڵ و دەرەوە مەکە.

١ کاتژمێر بەر لە خەو: شتە ئەلەکترۆنیەکان وازلێبێنە، تەنها کتێب بهێڵەرەوە.

 

 

– بزانە بە کام جۆرە خەوە ئاسودەیت و ئەوە جێبەجێ بکە.

– لەگەڵ هاوسەرەکەت کاتی خەوتن و هەستانتان بکەن بەیەکەوە و لەگەڵ یەکدا هەڵبستن.

– لە بەیانیاندا ڕۆتینێک بۆخۆت درسوتبکە کە هەموو بەیانیەک حەزبکەیت ئەنجامی بدەیت، بۆنمونە ماوەیەک لەبەر ئاوێنە بەو گەشبینانە بیر بکەرەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

چەند زانیاریەکی تەندرووستی کە نوێیە و پێشتر نەتبیستووە

خێزان

ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێک زانیاری تەندرووستی گرنگ کە دەرئەنجامی کۆمەڵێک توێژینەوەی نوێی و تازەن:

 

 

– توێژینەوەیەکی ژاپۆنی ئەوەی سەلماندوە گەر لە شوێنێکی ڕوناکدا بخەویت گەر ڕوناکیەکە کەمیش بێت، توشی خەمۆکی و بێتاقەتی دەبیت.

– بەپێی توێژینەوەی زانکۆی کۆڵۆمبیا لە ئەمریکا، ئەو کەسانەی گەشبینن لە ژیان زۆر کەمتر توشی نەخۆشیەکانی دڵ دەبن

– توێژینەوەیەکی بەڕیتانی ئەوەی سەلماندووە کە خواردنەوەی قاوە (٣ کوپ لە ڕۆژێکدا) دەبێتە هۆی بچوککردنەوەی سنگی خانمان.

– توێژەرانەی زانکۆی ماجستەر سەلماندویانە کە هەبونی ماسولکەی گەورە مانایی بەهێزی کەسەکە نییە.

– بەپێی توێژینەوەیەکی زانکۆی ئۆسلۆ ئەو کەسانەی ڕۆژانە ماوەیەک گەر کەمیش بێت لەسەر ئینتەرنێت بەسەر دەبەن، دڵخۆشترن لەو کەسانەی کە ئەوە ناکەن.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

تەندروستی

لە ٧ خاڵدا بزانە کاتێک کێش دادەبەزێنیت، جەستەت چی لێدێت

خێزان

قەڵەوی یەکێکە لە ئەو دیاردە ناخۆشانەی کە زۆرێک بەدەستیەوە دەناڵێنن، بەڵام هەموان چۆکی بۆ دانادەن و بە وەرزش و ڕێجیم کێشیان دادەبەزێنن، لێرەدا بزانە کاتێک کێشت دادەبەزێنیت چی بەسەر جەستەدا دێت:

 

 

– ددانت تەندرووستدەبێت

توێژینەوەکان سەلماندویانە کە قەڵەوی دەبێتە هۆی لاوازی شانەکانی دەوربەری ددان periodontitis، هەر بۆیە کاتێک کێشت داببەزێت ددانت بەهێزتر دەبێت

 

– گورچیلەت باشتر کاردەکات

کاتێک کێشت کەمدەبێت، گورچیلەت چەوری کەمتر دەبێت و چالاکانەتر کاردەکات.

 

 

– ئەگەری شەکرە کەمدەبێت

قەڵەوی هۆکارێکی سەرەکییە بۆ شەکرە، هەر بۆیە گەر کێشت دابەزێت ئەگەری شەکرەش کەمدەبێتەوە.

 

 

– ئازاری ماسولکەکانت نامێنێت

کێشی زۆر پەستانێکی زۆر دەخاتە سەر ماسولکەکان، لەکاتی کەمبونەوەی کێشەکە ئازاری ماسولکەکانیشت نامێنێت.

 

 

– توانای هێلکەدان بەهێز دەبێت

کاتێک کێشت زۆرە توانای هێلکەدان کەمترە، بۆیە لە کێشی ئاسایدا هێلکەدان باشتر کاردەکات.

 

 

– ئەگەری سەکتە و نەخۆشیەکانی دڵ کەمدەبێت

قەڵەوی هۆکارێکی سەرەکیە بۆ پەستانی خوێن و  سەکتە و نەخۆشیەکانی دڵ  و گەر کێشت تەندرووستبێت ئەگەری ئەو نەخۆشیانەت زۆر کەمتر دەبێت.

 

 

– پرخەت نامێنێت

کاتێک قەڵەویت ئەگەری پرخە بۆ ٤٥٪ زیاد دەکات، هەربۆیە گەر کێشت دابەزێنیت باشتر دەخەویت و پرخەت نامێنێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان