ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

وتار

ئەگەرەكانی رێككەوتن و تەگەرەكانی بەردەمی

عارف قوربانی

هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان، سەرباری كۆمەڵێك تێبینی و تانەی چاودێران و ناڕەزایەتی بەشێك لە هێزە سیاسییەكان لە شێوازی بەڕێوەچوونی و ئەنجامەكانی، بەڵام بەراورد بە هەڵبژاردنەكانی رابردووی هەرێمی كوردستان و هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، پرۆسەیەكی سەركەوتوو بوو. بۆیە كۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن و دامەزراوە دادوەرییەكان لە ماوەیەكی زۆر كورتدا ئەنجامەكانیان سەلماند. لە دوای ئەوەش هیچ گرفتێكی یاسایی یان پێشهاتێكی سیاسی ئەوتۆ دروست نەبووە كە بووبێتە رێگر لەبەردەم دەرئەنجامەكانی هەڵبژاردن بۆ پێكهێنانی كابینەیەكی نوێی حكومەت. بەڵام وا سێ‌ مانگ تێپەڕی و لەسەر ئەرزی واقیع هیچ هەنگاوێكی كرداریی یاسایی نەنراوە بۆ پێكهێنانی حكومەت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ كێشەیەكی گەورە لە كوردستان.

لە رابردوودا دوای بەڕێوەچوونی پرۆسەی هەڵبژاردن، سەرۆكی هەرێم كاندیدی لیستی براوەی رادەسپارد بۆ پێكهێنانی كابینە و ماوەیەكی یاسایی دیاریكراو هەبوو بۆ ئەوەی كەسی راسپێردراو لەو ماوەیەدا كابینە وزارییەكەی بەرێتە بەردەم پەرلەمان بۆ وەرگرتنی متمانە، بەڵام ئێستا بە حوكمی ئەوەی سەرۆكی هەرێممان نییە، دەسەڵاتەكانی دامەزراوەی سەرۆكایەتی هەرێم دابەشكراون بەسەر حكومەت و دامەزراوە تەشریعی و دادوەرییەكاندا، ئێستا رێكارەكە بەو جۆرەیە كە دوای پێكهێنانی دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمان، پەرلەمان كاندیدی لیسی یەكەم پەسەند دەكات و ئەنجوومەنی دادوەری رایدەسپێرێت بۆ پێكهێنانی حكومەت. ئێمە هێشتا هەنگاوی یەكەممان نەناوە كە پێكهێنانی دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانە.

كەواتە تا سەرۆكایەتی پەرلەمان دیاری نەكرێت، لەڕووی یاساییەوە ناتوانرێت كەس بۆ پێكهێنانی كابینەش رابسپێردرێت.
بەپێی ئەنجامی هەڵبژاردن، پارتی دیموكراتی كوردستان كە لیستی براوەی یەكەمە، سەرۆكی حكومەتی بەردەكەوێت و یەكێتیی نیشتمانی كوردستانیش وەك هێزی دووەم، چاوی لە پۆستی سەرۆكی پەرلەمانە. تا ئەندازەیەك هەموو لایەنەكانی بەشدار لە پرۆسەی هەڵبژاردن ئەوەیان پەسەند كردووە، بەڵام كە هەنگاوە كردارییەكان دەستپێناكەن، ئاماژەن بۆ ئەوەی كە جگە لەم ئستیحقاقەی هەڵبژاردن، كوردستان پێویستی بەجۆرێك لە رێككەوتنی سیاسی هەیە وەك چەترێكی فراوانتر بۆ رێككەوتن لەسەر حكومەت. بەڵام لە واقیعدا هەلومەرجی ئەو رێككەوتنە نەڕەخساوە لە نێوان پارتی و یەكێتی و ژینگەی سیاسی یارمەتیدەر نییە بۆ رەخساندنی كەشێكی وا كە زەمینەی ئەو رێككەوتنە خۆش بكات. تا ئەم دوو هێزەش رێكنەكەون، ناتوانرێت حكومەتێكی نوێ‌ لە هەرێمی كوردستان دابمەزرێ‌. هەردوولاش درك بە پێویستیی رێككەوتن دەكەن، بەڵام لەلایەك بێمتمانەیی نێوانیان كۆسپێكی گەورەیە و لەلایەكی تریشەوە جیاوازیی تێڕوانینیان بۆ جۆری رێككەوتنەكە بووە بە لەمپەر.

16ـی ئۆكتۆبەر و لێكەوتەكانی ئەو رووداوە وای لە پارتی كرد متمانەی بە دۆستایەتی و رێككەوتن لەگەڵ یەكێتی نەمێنێ، بەڵام لە هەڵبژاردنی 12ـی مایس بۆ ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و دروستبوونی بەرەیەكی ناڕازی لەنێوان چوار هێزی سیاسی هەرێم دژ بە یەكێتی و پارتی، واقیعێكی دروستكرد كە پارتی و یەكێتی لێك نزیك كردەوە. خەریك بوو جارێكی تر متمانە بەیەكتر بكەنەوە و بەرەو رێككەوتنێكی تری سیاسی بڕۆن، لیژنەی هاوبەشیان پێكهێنا بۆ دۆزینەوە و دەستنیشانكردنی رێگەی چارەسەری كێشە و ناكۆكییەكانیان لەسەر كەركووك. بەڵام پۆستی سەرۆك كۆماری عێراق و ئەو ململانێ‌ و ناكۆكیانەی لەسەر ئەو پۆستە دروست بوون، خوێی كرد بە برینی 16ی ئۆكتۆبەردا و بێمتمانەییەكەی زیاتر قووڵكردەوە و بۆ ئێستا یەكێك لە كۆسپە گەورەكانی بەردەم ئەم دوو هێزەیە بۆ رێككەوتنەوەیان.

ئەنجامی هەڵبژاردن و ئەو واقیعە فەرزكراوەی كە كوردستان بێ‌ هاوبەشی پارتی و یەكێتی لە حوكمڕانی بەڕێوەناچێت، ئێستا دۆخێكی دروستكردووە كە ئەم دوو هێزە سەرباری كێشە و ناكۆكییان پێویستیان بە رێككەوتنێكی تازە هەیە. هەردوولا گەیشتوونەتە ئەو قەناعەتە، بەڵام ئەوەی هێشتا رێگرە لە بەردەمیان تێكەڵكردنی كێشەكانی بەغدا و كەركووك و بەستنەوەیانە بە پرسی پێكهێنانی حكومەت لە هەرێمی كوردستان. هەرچەندە ئەم سێ‌ پرسە (هەرێم و كەركووك و بەغدا) وابەستەی یەكترن، بەڵام هەریەكەیان كێشەكەی جیاوازە لەوی تریان و پێویستی بە رێوشوێنی جیاوازیشە بۆ چارەسەر. خۆ ئەگەر بتوانن پێكەوە چارەی هەرسێكیان بكەن، بۆ پارتی و یەكێتی و بۆ كوردستانیش گرنگە. بەڵام ئەگەر مەرجی پێكەوە چارەكردنیان ببێتە گرفت لەبەردەم چارەی هەریەكێكی تریان، ئەوا باشترە بەشێنەیی و بەجیا چارەسەر بۆ هەر یەكیان بدۆزرێتەوە.

پارتی مەیلی ئەوەی هەیە كە رێككەوتنێك لەگەڵ یەكێتی ببەستێ بۆ چوار ساڵی داهاتووی كابینەی حكومەت و تایبەت بێت بە كێشەكانی هەرێمی كوردستان. یەكێتیش دەیەوێ‌ رێككەوتنێك بێت جیا لە حكومەتی هەرێم، كێشەی كەركووك و بەغداش بگرێتەوە. دەكرێت ئەم دوو هێزە هەردوولا شتێك لە خواستەكانیان بێنە خوارەوە. ئەگەر بڕیار بێت یەكێتی لە نێوان پێویستیی چارەسەری ناكۆكییەكانی لەگەڵ پارتی لەسەر كەركووك و بەغدا یەكیان هەڵبژێرێت، بێشك دەبێ‌ دەستبەرداری مەرجەكەی بەغدا بێت، پێگەی سەركۆمار گرنگییەكی ئەوتۆی نییە تا یەكێتی بیكاتە گرفت بۆ كوردستان، پارتی لەگەڵ سەركۆمار ناكۆك بێ‌ یان پشتیوانیشی بكات، هیچ لەوە ناگۆڕێت كە پۆستێكی تەشریفاتیە. هەقە یەكێتی دەستبەرداری ئەو مەرجەی بێت و پارتیش رازی بێت مەسەلەی پارێزگاری كەركووك لەگەڵ هەرێمی كوردستان چارەسەر بكات. چونكە كەركووك بایەخی بۆ هەرێم سەتانجار لە بەغدا گرنگترە. ئێستا یەكێتی بۆ بەشداری لە حكومەتی هەرێمی كوردستان دەڵێت نابێ پشكی ئێمە بە ژمارەی كورسی بێت، نازانم پارتی بۆ ناڕازییە بەوەی كێشەی پارێزگاری كەركووكیش ببەستێتە پێكهێنانی حكومەتی هەرێمەوە، لەكاتێكدا ئەگەر لە هەرێم ئەوە بۆ یەكێتی پەسەند بێ‌ كە نابێ‌ كورسی پەرلەمان بكرێتە پێوەر، ئەوە لە كەركووكیش ئەمە بۆ پارتی وایە، كەواتە دەكرێت بۆ هەردووكی بیر لە سازان بكەنەوە كە هەردوولا لە هەرێم و لە كەركووكیش هاوبەش بن.

چونكە لە واقیعیشدا ناكرێ‌ ئەم دوو هێزە بیانەوێ‌ لە هەرێمی كوردستان شەریك بن، بەڵام لە كەركووك ناكۆكییان بەو جۆرە بێت كە نەتوانرێت پارێزگارێكی كورد لەو شارە دابنرێت. هەرچەندە دانانی پارێزگارێكی كورد بێ‌ هەڵگرتنی سیمای داگیركاری لە شارەكە شتێكی ئەوتۆ ناگۆڕێت، بەڵام ئەگەر پارتی و یەكێتی پێكەوەبن و بیانەوێ‌ ئەو دۆخەی كەركووك بگۆڕن، ئاسانتر دەتوانن وەك لەوەی هەرلایەكیان بەجیا بیەوێ‌. ئەوە ساڵێك و دوو مانگە یەكێتی بەتەنیا دەیەوێ‌ پۆستی پارێزگار بۆ خۆی وەرگرێتەوە، بەو هۆیەوە كە هەموو رێگەچارەیەكی تر رەتدەكاتەوە بۆ دانانی پارێزگارێكی كورد،  بەتەنیا هەوڵ دەدات و سوورە لەسەر ئەوەی پارێزگارەكە یەكێتی بێت، نە توانیویەتی ئەو خواستە بەدی بهێنێ و نە ئامادەی ئەوەش بووە كوردێكی تر لە دەرەوەی یەكێتی قبوڵ بكات، بۆیە عەرەبێكی شۆڤێنی حوكمی كەركووك دەكات. هەروەها لەبەرئەوەی پارتی بە تەنها دژی ئەو دۆخە سەپێندراوەی سەر كەركووكە و بەتەنها دەیەوێ‌ رێگەچارەیەك بدۆزێتەوە، ئەوە ساڵێك و دوو مانگە بارەگاكانی بە داگیركراوی ماونەتەوە و كادرێكیشی ناتوانێ‌ بچێتەوە كەركووك. هەردوولا بەجیا خۆیان تاقیكردووەتەوە و سەرنەكەوتوون، ئەوەی ماوەتەوە بیگرنەوەبەر پێكەوەییانە، كە بەدڵنیاییەوە بە توانای هەردوولایان واقیعی كەركووك دەگۆڕن و هەرێمیش بەهێزتر دەبێت.

وتار

ترەمپ واز لە دیوارەكە دەهێنێت

لوقمان غەفور

دواوتاری سەرۆك ترەمپ كە دوانیوەڕۆی 19ی جێنیوەری پێشكەشی كرد پێماندەڵێت، سەرۆك ترەمپ كە بڕیاردەرێكی خێرا و پەشیمانبووەكی درەنگ وەختە، ئەمریكییەكان ئیدیۆمێكیان هەیە و دەڵێن “non starter” ئەمە لەئەمریكا بەكەسێك دەوترێت كە لە پێشبڕكێیەكدا شكست بهێنێت.

لەدوای وتارەكەی سەرۆك ترەمپ دیموكراتەكان بە سەرۆك ترەمپ دەڵێن: ترەمپ “non starts”، دیموكراتەكان ئەمەیان پێراستە، بەڵام لەخوێندنەوەی واقیعیدا وانییە، لە هەموو كێبڕكێیەكدا هەموو دەستكەوتەكان بەقازانجی لایەك كۆتایی نایەت، سەرۆك ترەمپ دوو شتی كرد، توانی بەدەنگدەرەكانی بڵێت رێدەگرم لە كۆچی نایاسایی بۆ ئەمریكا و ئەوە دیموكراتەكانە دەرگایان كردۆتەوە، ئەو بەڵێنەی كە دابووشی بە دەنگدەرانی هێناویەتەدی، چونكە ئەگەر نەتوانێت دیوارەكەش دروست بكات توانیویەتی هەموو بەرنامەكانی كۆچ بە یاسایی و نایاساییەوە بەكاوەخۆ راگرێت، ئێ ئەوەش یەكێك لە بەڵێنەكانی كەمپینەكەی بووە، چونكە سەرۆك ترەمپ لەوتارەكەیدا وێرای ئەوەی ئاماژەی دایەوە بەوەی لەسنووری باشور “قەیرانی مرۆیی” دەگوزەرێت، لەو سنوورە منداڵەكان “ئیستغلال” دەكرێن لەلایەن باندە هەڵخەلەتێنەرەكانەوە و ژنان “دەستدرێژی”یان دەكرێتەسەر بەناوی كۆچەوە و “كۆچی نایاسایی و داواكردنی پەنابەریی” تێكەڵ بووە، نەشیشاردەوە و وتی:”من لەكاتی بوون بەسەرۆكدا بەڵێنی چارەسەركردنی ئەو قەیرانەم پێداون.”

ترەمپ وەڵامدانەوەیەكی میهرەبانانەی دەوێت دەربارەی ئەو قەیرانەی لەسنووری باشور هەیە و دەڵێت: “ئومێد دەكەم دیموكراتەكان بە “پرۆژە یاسایەك” بۆچاككردنی ئەو قەیرانە “پاڵپشتێكی جەسوور”یان هەبێت و دەشڵێت: “رێگەنادەم ئەوە رووبدات و بوترێت دیوارەكان نائەخلاقییە، بەڵكو لەواقیعدا پێچەوانەی ناخلاقییە”.

هەروەها ئەم بانگەوازەی ترەمپ ئەوەی لێدەخوێنرێتەوە كە توانی لە سەقفێكی بەرزی داواكارییەوە بێتە سەر ئەوەی دیموكراتەكان هەر هیچ نەبێت قایل دەبن بە چاككردنی یاساكانی پەنابەری و ئەو لێشاوەی ساڵانی ڕابردوو بۆ ئەمریكا كۆتایی پێدێنێت بەتایبەتی لەئەمریكای لاتینەوە و ئەو هەزاران منداڵەی دەهێنرێنە ئەمریكا.

مێتش ماكۆنێل سەرۆكی زۆرینە لەئەنجومەنی پیران دوابەدوای ئەم داوایە وتی: “ئەنجومەنی پیران دادەنیشێت بۆ گفتۆگۆی ئەم بانگەوازە”.

دیموكراتەكان پێیانوانییە ئەو داوایانەی ترەمپ لە ئەنجومەنی نوێنەران بڕوات و دەنگ بهێنێت، هەر بۆیە نانسی پێلۆسی دوابەدوای وتارەكە وتی:”بەداخەوە، ئەو پێشنیارانەی كە كردوونی پێشتر وتراون و بەتەواوی رەتكراونەتەوە، ئەو پێشنیارانە چارەسەری هەمیشەییان تێدا نەبوو كە زۆریان وڵاتەكەمان پێویستی پێیەتی.”

ماوەی دوو مانگی رابردوو سەرۆك ترەمپ لەشەرێكی سەختدا بوو ئەو توانیویەتی قەناعەت بەبەشێكی زۆری كۆمەڵگەی ئەمریكی بكات كە پەنابەری نایاسایی ترسێكی گەورەیە لەئەمریكا، لەتواناشیدایە سنووری باشور بەتەواوی دابخات، هەموو ئەو یاسایانەی كە ئەمریكای پێ باركراوە پەكیان بخات هەروەك لەم دوو ساڵەدا پەكیخستوون، بەڵام ترەمپ خۆی گەشبینیەكیشی پێوە بوو بەوەی كە كۆشكی سپی دەتوانێت ئەو “ئاستەنگییە بشكێنێت” لەچەند رۆژی رابردوودا و كۆتایی بە شەتداونی حكومەت بهێنرێت.

شەتداونی حكومەت رۆژی سێشەممە دەچێتە قۆناغێكی نوێ-ەوە، دیموكرات و كۆمارییەكانیش لە خراپی دۆخی شەتداون تێگەیشتوون و دەشێت فشاری هەواڵگری ئەمریكا-ش یان لەسەر بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

پۆست و ئیمتیازات، یان خەمی خەڵك؟

ئومێد بابان

زياتر 110 ڕۆژ بەسەر هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستاندا تێدەپەڕێت، بەڵام بە هۆی ناكۆکیی لایەنە سیاسییەكانەوە لەسەر پۆست و ئیمتیازات، تا ئێستا حكومەت پێكنەهاتووە و سەرۆكایەتیی پەرلەمانیش هەڵنەبژێردراوە و دەستبەكارنەبووە.

پارتی دیموكراتی كوردستان، كە براوەی یەكەمی هەڵبژاردنەكانە، شاندێكی دانوستانكاری پێكهێناوە و تا ئێستا چەند گەڕێكی گفتوگۆ و دانوستانی لەگەڵ لایەنە سیاسییەكانی خاوەن كورسیی پەرلەمانی كوردستاندا بەڕێوە بردوون و تا ڕادەیەكیش لێكنزیكبوونەوە سەبارەت بە هەیكەلی نوێی حكومەت لە نێوان لایەنەكاندا هەیە، هێشتا نەگەیشتوونەتە ڕێككەوتنی كۆتایی.

لە هەموو دنیادا باوە، كە هەڵبژاردن بەڕێوە دەچێت، دوای ئاشكراكردنی ئەنجامە فەرمییەكان، حزبی زۆرینە بۆ پێكهێنانی حكوومەت ڕادەسپێردرێت و بە گەنگەشە و لێكتێگەیشتن و رێككەوتن، كابینەی نوێی حكوومەت پێكدەهێنرێت، بێگومان ئەوەش پێویستی بە كات هەیە و شتێكی ئاساییشە، بەڵام كاتێك 110 ڕۆژ بەسەر هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستاندا تێدەپەڕێت، دەبێ بپرسین، كێ زیانمەندی سەرەكیی دواكەوتنی پێكهێنانی حكوومەتە؟

لە سۆنگەی باوەڕبوون بە یەكێك لە پایە سەرەكییەكانی دیموكراسی، كە ئازادیی هەڵبژاردنە، ئەو مافە بە هاونیشتمانیانی هەرێم دراوە دەنگ بەو لایەنە بدەن كە باوەڕیان وایە لە كۆی كایە جیاوازەكانی ژیاندا دەتوانێ زۆرترین خزمەت بە كۆمەڵگا بكات، بەڵام بیرمان نەچێت كە هاووڵاتیان هەم ئەركیان لە ئەستۆیە و هەم خاوەنی مافیشن.

ئەركی هاونیشتمانیان ئەوەیە كە ئازادانە دەنگ بدەن و خاوەنی بڕیار بن لە هەڵبژاردندا بەوەی كە دەنگ بە كام حزب و لایەنی سیاسی دەدەن، مافی خۆیشیانە چاوەڕوانییان لەو حزبانە هەبێت كە دەنگیان پێداون، تا لە رێگەی پۆستە حكومییەكانەوە، زیاترین خزمەتیان لە تێكڕای بوارە جوداكانی ژیاندا بكەن.

بۆیە، پێویستە هەرچی زووترە لایەنە سیاسییەكان هەوڵی جیددی بدەن بۆ رێككەوتن سەبارەت بە پێكهێنانی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان و دەستبەكاربوونی پەرلەمان، چونكە دەبێ بیریان بهێنرێتەوە، كە هەموویان بە دەنگی خەڵك و بە پێی قەبارەی خۆیان، كورسیی پەرلەمانییان مسۆگەر كردووە و دەبێ ڕێز لە ئیرادەی خەڵك بگرن.

ئەوەی كە تا ئێستا دەبینرێت و گومانیش هەڵناگرێت، تەنیا هاووڵاتیان زەرەرمەندی پلە یەكن لە دواكەوتنی پێكهێنانی حكوومەتدا، چونكە حكومەتی كاربەڕێكەر تواناكانی سنووردارن و پڕۆژە خزمەتگوزاری و ئەوانەی كە پەیوەندیی ڕاستەوخۆیان بە ژیانی خەڵكەوە هەیە، تا ئاستێك پەكیان كەوتووە.

هەمووانیش دەزانن، خەمی خەڵك، دابینكردنی بژێوی، ئاو، كارەبا، سووتەمەنی، هەلی كار، (دامەزراندن بەپێی بەرنامە لە كەرتی گشتی و تایبەتدا)، دەستپێكردنەوەی پڕۆژە ژیانییەكان و خزمەتكردنیان لە سەرجەم كەرتە جیاوازەكاندا، لە سەرووی هەموو خەمەكانەوەن، كە بە دواكەوتنی پێكهێنانی حكومەت، خەمەكان قووڵتر دەبنەوە و هەرچی درەنگتر بێت و دەستوبرد لە دەستبەكاربوونی پەرلەمان و حكومەتدا نەكرێت، زیاتریش دەبن، بۆیە پێویستە هەموو حزبەكان، ئەوانەی بڕیاریان داوە بەشداری لە حكوومەتدا بكەن، لە پێناو هەڵگرتنی باری سەرشان و خەمەكانی خەڵكدا، سازش بۆ یەكدی بكەن و لە هەندێك پۆست و ئیمتیازات و حەقی خۆیان خۆش بن، تا هاونیشتمانیانیش هەست نەكەن تەنیا بۆ كاتی دەنگدان بەكار دەهێندرێن و دواتر كەس خۆی ناكاتە ساحێب و خەمێكی بچووكیشیان لە كۆڵ نانێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

وتار

كاریزمایی سەرۆك بارزانی لە گۆڕینی هاوكێشەكانی هێز لە ناوچەكەدا

محەمەد عەلی

زۆرینەی سیاسییەكانی كوردستان و ناوچەكە، لە ۱٦ی ئۆكتۆبەردا چاوەڕوانی كۆتاییهاتنی كیانی هەرێم بوون و هەندێكی تریان وەك بەدیل خۆیان دەناساند بۆ دەسەڵاتی ئێستای هەرێم، بەڵام ئەنجامی ئەم هەموو پیلانگێڕییە، مانەوەی هەرێم و سەركەوتنی پارتی و بارزانی بوو لە كۆتا هەڵبژاردنی كوردستان و عێراقدا.

 

سەرەتا پیلانداڕێژەرانی ڕووداوەكان لە بەغداوە دەستیان پێكرد و رێك كەوتن بە هۆی هێزەوە كۆتایی بە قەوارەی هەرێمی كوردستان بهێنن، بەڵام كۆتا سەردانی سەرۆك بارزانی بۆ بەغدا و راخستنی فەرشی سوور و ناوهێنانی بە سەرۆكی هەرێم لەلایەن عادل عەبدولمەهدی سەرۆكوەزیرانی عێراق، لە كاتێكدا هیچ پۆستێكی فەرمیی نییە، هاوكاتە لەگەڵ ئەو لێكتێگەیشتنەی لە پرسی بودجەی عێراق بۆ ساڵی ۲٠۱۹ لە نێوان هەرێم و بەغدا لە ئارادایە، هەموو ئەمانەش ئاماژەی ڕوونن بۆ ئەوەی كە تا ئێستاش لە بەغدا سەرۆك بارزانی وەك تاكە نوێنەری كورد مامەڵەی لەگەڵدا دەكرێت.

 

چارەنووسی عەبادی و تیلرسۆن و برێت ماكگۆرگ لە هەموو شتێك زیاتر شاهیدن، لەسەر ئەو راستییەی ئیتر هاوكێشەكان لەمە بەدوا گۆڕانكاریی زۆریان بەسەردا هاتووە و ئەم ترافیكە سیاسییەی هەرێمی كوردستان و عێراق بەخۆیەوە دەبینێ، لە كاتێكدایە هەمووان بە بێ دیداری سەرۆك بارزانی، عێراق جێناهێڵن، لێرەوە دەتوانین بڵێین لە داهاتوویەكی نزیكدا چاوەڕێی گۆڕانكاریی زیاتر دەكرێ لە بەرژەوەندیی كورددا.

 

لە كاتێكدا بەریتانییەكان پیلانداڕێژەری سەرەكیی روداوەكان بوون، ئێستا بە دەستبەتاڵی دەرچوون و نەوتەكەی كەركووك بۆ ئێران دەڕوات و ئەمەریكییەكان بە هێزەوە گەڕاونەتەوە ناوچە كوردستانییەكان، سەردانی بەردەوامی شاندە بەریتانییەكانیش بۆ هەرێم، بە جۆرێكە دەتوانین بڵێین لەوە گەیشتوون بۆ بەدەستهێنانەوەی پێگەیان لە ناوچەكەدا، تەنها چارەسەر گەڕانەوە بۆ لای بارزانییە.

 

ناكرێ رۆڵی نێگەتیڤانەی ئەمەریكییەكان نادیدە بگیرێت لە رووداوەكانی ۱٦ی ئۆكتۆبەردا، بەڵام دەكرێ سەردانی هەردوو وەزیری وزە و دەرەوەی ئەمەریكا لە ماوەی یەك مانگدا بۆ هەرێمی كوردستان، بە راستكردنەوەی هەڵەكانی پێشوو هەژمار بكرێت و لە هەمان كاتدا گرینگیی پێگەی هەرێمی كوردستان دەردەخات لە ڕووی سیاسی و ئابوورییەوە لە داهاتوودا.

 

سەردانی وەزیری دەرەوەی فەڕەنسا بۆ كوردستان، لە پاش بڕیاری سەرۆكی ئەمەریكا دێت بە كشانەوەی هێزەكانی لە سووریا و بڵاوەپێكردنی هێزەكانی لە عێراق، بۆیە گەر سەیری كاتی ئەنجامدانی بكەین، مەبەستی سەرەكیی سەردانەكەمان بۆ روون دەبێتەوە، كە ئەو دۆستە هەمیشەییەی كورد، هەوڵ دەدات ڕۆڵێكی بەهێزتر بگێڕێت لە ناوچەكەدا، باشترین سەركردەش یارمەتیدەر بێ بۆ ئەو مەبەستە، سەرۆك بارزانییە.

 

وەك ئاشكرایە، ئێران لایەنی جێبەجێكار بوو لە رووی سەربازی و پێشەنگ لە گەمارۆدانی هەرێم، بەڵام لە ئێستادا هاوكێشەكان تەواو پێچەوانەن، هێزە سەربازییە نزیكەكانی ئەو وڵاتە لە پاشەكشەدان و لە رووی ئابووریشەوە لە بارودۆخێكی زۆر خراپدایە، بۆیە كۆڕبەندی ئابووری لە هەرێم  ئەنجام دەدات و وەزیری دەرەوەشی سەردانی هەرێمی كوردستان دەكات، ئەم هەنگاوە ئەرێنیانەی ئێران بەرامبەر بە هەرێم، دەرخەری ئەو راستییەیە، كە بە حیكمەت و كاریزمایی سەرۆك بارزانی، لە ماوەیەی یەك ساڵدا توانراوە ئەم هەموو هاوكێشانە لە بەرژەوەندیی كوردستاندا گۆڕانكارییان بەسەردا بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟
  • وه‌زارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەکانی ئاو 86%, 42
    42 86%
    42 - 86% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی دارایی و ئابووری 8%, 4
    4 8%
    4 - 8% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی بازرگانی و پیشه‌سازی 6%, 3
    3 6%
    3 - 6% هەموو دەنگەکان

کوردستان

دوایین