ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

ناكۆكییەكانی ئیسرائیل و ئێران ژیانی ئەسەد دەخاتە مەترسییەوە

وەزیری وزەی ئیسرائیل ئەمڕۆ دوو شەممە رایگەیاند، ئەگەر ئێران خاكی سووریا بۆ هێرشكردنە سەر ئیسرائیل بەكاربهێنێت، ئەوا بەشار ئەسەد سەرۆكی سووریا دەكوژن و حكومەتەكەشی دەڕووخێنن.

خەڵك- ئامەد حەسەن

وەزیری وزەی ئیسرائیل ئەمڕۆ دوو شەممە رایگەیاند، ئەگەر ئێران خاكی سووریا بۆ هێرشكردنە سەر ئیسرائیل بەكاربهێنێت، ئەوا بەشار ئەسەد سەرۆكی سووریا دەكوژن و حكومەتەكەشی دەڕووخێنن.

یوفال شتاینتز كە ئەندامی ئەنجومەنی بچوكی ئەمنییە لە لێدوانێكدا بۆ ماڵپەڕی رۆژنامەی یەدیعۆت ئەحرۆنۆت راشیگەیاند، ئیسرائیل تاكو ئێستا دەستوەردانی لە جەنگی نێوخۆیی سووریادا نەكردووە.

وتیشی “ئەگەر سەرۆكی سوریا بەشار ئەسەد بەردەوام بێت لەسەر رێدان بە ئێران بە كاركردن لە نێو خاكی سووریادا ئەوا ئیسرائیل كۆتایی بەخۆی و رژێمەكەی دەهێنێت”.

ئاماژەی بەوەشكرد، ئەگەر ئەسەد رێ بە ئێران بدات پێگە سەربازییەكانی سووریا لە دژی ئیسرائیل بەكاربهێنێت، بە كردار كۆتایی پێ دێت.

بە پێی سەرچاوەكانی هەواڵ ئەگەری بەهێز هەیە لەم مانگەدا كۆماری ئیسلامی ئێران وەڵامی هێرشەكانی ئیسرائیل بداتەوە بۆ سەر پێگەكانی سوپای پاسداران لە سووریادا.

ئاژانسی هەواڵدەری مێهری فەڕمی ئێران بە پشت بەستن بە ماڵپەڕی النشرە-ی لوبنانی وێڕاوی ئاماژەكردن بە مەترسیداری مانگی ئایار و هێرشی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل بڵاویكردەوە، ژمارەی زۆری گۆڕانكارییە نێودەوڵەتی، ناوچەیی و ناوخۆییەكانی لوبنان لە مانگی ئایاری ساڵی ٢٠١٨ بووەتە هۆی ئەوەی كە ئەو مانگە شێواوترین و مەترسیدارترین مانگی ساڵی ٢٠١٨ بێت بە وتەی سەرچاوەیەكی سەر بە گرووپی هەشتی ئادار.

ئەگەری زۆرە ئێران وەڵامی دوو هێرشی ئیسرائیل بداتەوە لە ئایندەیەكی نزیكدا لە پاش هەڵبژاردنەكانی لوبنان كە دوێنێ بەڕێووەچوون و ڕۆژنامەی نیۆیۆرك تایمزی ئەمریكایش لەم دواییانەدا باسی لە سەر كردووە، ئەمە لە باری كاتەوە كاردانەوەیە، بەڵام شێوەی كاردانەوەكە نادیارە كە چۆن دەبێت، بەڵام ئەوەی كە هەندێك لە سەرچاوەكان وەكوو ئەگەر دایانناوە بە دڵنیاییەوە بە دەستی خودی ئێرانییەكان ئەنجام دەدرێت كاردانەوەكە، نەك هاوپەیمانەكانی وەكوو حزبوڵڵا و كەسانی تر، چونكە ئێران خۆی بە شێوەی ڕاستەوخۆ كراوەتە ئامانج و هەر بەو بۆنەشەوە ئەو بابەتە ناسپێردرێتە هیچ لایەنێك و بۆ خۆی ئەنجامی دەدات.

بەپێی ماڵپەڕە لوبنانییەكە، ئەگەری ئەوە هەیە، كە ئێران بە مووشەكی دوورهاوێژ لە یەكێك لە بنكەكانی لە نزیك جۆلانی سووریای بن دەستی ئیسرائیلەوە هەندێك پێگەی ئیسرائیل بكاتە ئامانج كە تا ئێستا دیار نین.

بەوتەی ئەو سەرچاوەیە، زیانی ئیسرائیل مامناوەند دەبێت هەر بەو جۆرەی كە زیان لە ئێران كەوت، بەڵام ئەوەی كە ئێران پلانی بۆ داناوە، ئەگەری هەیە لە یەك چركەدا لە كۆنترۆڵ دەربچێت بە تایبەت بە جووڵەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل و حەزی واشنتۆن بۆ چوونە دەرەوە لە رێككەوتنی ناوەكی و لێدوانەكانی ناتانیاهۆ سەبارەت بە بەڵگەی شاردراوە لە بەرنامەی ناوەكی ئێران و پەسەند كراوی كنێستی ئیسرائیل بۆ پێدانی مۆڵەت بە ناتانیاهۆ و وەزیری بەرگری بۆ خستنە ڕێی شەڕ.

ماڵپەڕی النشرە ئاماژەی بەوەشكردووە، بەڵگەكان وا دەنوێنن كە ئەگەری هەیە بەرەوڕووبوونەوەی ئیسرائیل و ئێران زیادبێت بە تایبەت كە بەرپرسانی ئەمریكایی ڕایانگەیاندووە كە تاران لە هەفتەكانی دواییدا هێزە سەربازییەكانی بۆ سووریا بە ئامانجی بە هێز كردنەوەی هێزە ئێرانییەكان لە بەرانبەر ئسیرائیل زیاد كردووە. لە لایەكی ترەوە دەوڵەتی ئەمریكا ١٢ ی مانگی ئایاری ئەمساڵی وەك كاتی بڕیاردانی ترەمپ سەبارەت بە مانەوە یان چوونە دەرەوە لە رێككەوتنی ناوەكی ڕاگەیاندووە و هەروەها  ١٤ی مانگیش كاتی گواستنەوەی باڵوێزخانەی ئەمریكایە بۆ قودسە.

ئەوەش دەنووسێت: پێكدادانەكانی ئێران و ئسیرائیل ئەگەر بەربڵاو ببێتەوە بە ناوچە جوگرافیایەكی دیاری كراو سنووردار نابێت بە تایبەت كە  لایەنەكانی دیكەی نزیك لە ئێران بە تایبەت حزبوڵڵا چەندین جار ڕایگەیاندووە و دووپاتی كردووەتەوە كە بەرەكانی پێوەندیدار ئاوەڵایە.  هەندێك سەرچاوەكان ناوچەی ڕووبەڕوو بوونەوەیان سنووردار راگەیاندووە، بەڵام ئەگەر دەوڵەتی ئەمریكا هەڕەشەكانی بۆ كەم كردنەوەی ناوچەی ژێر كۆنترۆڵی ئێران بباتە قۆناغی پراكتیكەوە ئەگەری شەڕی بەربڵاوی ئیسرائیل بە پاڵپشتی ئەمریكاوە هەیە. دەوری ڕووسیا كۆنترۆڵی دۆخی نێوان ئێران و ئیسرائیلە و ئەمە تەنیا هۆكارێكە كە دەتوانرێت لە ئەم قۆناغەدا بە مەبەستی بەرگری لە پێكدادان پاڵی پێوە بنرێت، بەڵام ئەگەر ئەوەی كە ڕوو دەدات بە پاڵشتی مۆسكۆوە بێت قەیرانی سووریا دەچێتە قۆناغێكی نوێوە و تەواوی ناوچەكە لەوانە لوبنان دەچنە قۆناغی مەترسیدارەوە.

راپۆرت

“نیوەی دانیشتوانی شارێك دووچاری شێرپەنجە دەبن”
ڕاپۆرتێكی ئەمریكی: بەهۆی نەخۆشییەوە هێرۆشیمایەكی تر لە عیراق دروست دەبێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕاپۆرتێكی ئەمریكی، كە ئەمڕۆ چوار شەممە، 2018/12/12 بڵاوكراوەتەوە دەڵێت، نیوەی دانیشتوانی شاری بەسرە، دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە دەبن لە نەوەی ئێستا و نەوەكانی داهاتوو، ئاماژە بە دروستبوونی هێرۆشیمایەكی تر دەكات لە عیراق بەهۆی نەخۆشییەوە، كە هۆكارەكەی “واشنتۆن”ە.

بەپێی ڕاپۆرتێك، كە لەلایەن پێگەی (Counter Punch)بڵاوكراوەتەوە، “ولایەتە یەكگرتووەكان بە زیاتر لە 970 موشەكی تیشكدەر بە ماددەی یۆرانیۆم لە جەنگی دووەمی كەنداو، كە لەلایەن جۆرج بوشەوە سەرۆكایەتی كرا لە ساڵی 1991 عیراقی بۆردومان كرد، ئەمەش كاریگەرییەكی نەرێتی و زۆر خراپی بۆ سەر تەندروستی دانیشتوانی وڵاتەكە دەبێت و بۆ زیاتر لە 10 ساڵ ئەو كاریگەرییە دەمێنێتەوە، پزیشكەكانی عیراقیش ئەو موشەكانە بە مەرگی سپی ناودەبەن، كە یەكێكە لە هۆكارەكانی توشبوون بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن”.

هەر لە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، “شاری بەسرە لەنێوان شارەكانی تردا زەرەرمەندترینە، لەڕووی توشبوون بە نەخۆشی شێرپەنجە، ئەمەش بەهۆی بۆردومانەكانی ئەمریكا، بۆ دەركەوتنی ئەو ڕاستییەش دەتوانن سەردانی نەخۆشخانەی منداڵان بكەن بۆ نەخشییەكانی شێرپەنجە لە شارەكە و ببینن ڕێژەی ئەو منداڵانە چەند زۆرن بەهۆی تیشكدەرەكانەوە پوكاونەتەوە”.

ڕاپۆرتەكەی (Counter Punch)دەڵێت: “چەند مانگێك لە بۆردومانكردنی عیراق لەلایەن فڕۆكەكانی ئەمریكا و بەریتانیاوە بە موشەكی كروز، بووە مایەی ئەوەی میراتێكی گەورە و كوشندە و پیس لەدوای خۆیەوە بەجێبهێڵێت، كە لە چەندان تەن لە پاشماوەی موشەك و گوللـە و بۆمب پێكدێن و هەموویان بە یۆرانیۆم ڕازێنراونەتەوە، بەشێوەیەكی گشتی ولایەتە یەكگرتووەكان بە زیاتر لە 970 بۆمب و بۆمبی تیشكدەر، ئامانجەكانی لە عیراقدا بۆردومان كرد”.

پێگە ئەمریكاییەكە پێیوایە، “لە ساڵی 1991وە كۆی گشتی توشبوان بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن بە ڕێژەی زیاتر لەسەدا 600 لە عیراقدا زیادی كردووە، ڕەوشەكەش زیاتر ئاڵۆزبوو، بەهۆی گەمارۆكانەوە، كە لەو دەمەدا كوفی عەنان، سكرتیری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان لەو سەردەمەدا، بە قەیرانێكی مرۆیی و زیاتر قورسبوونی ئەركی دەستنیشانكردن و چارەسەری شێرپەنجە، وەسفی كردبوو”.

(Counter Punch) لە راپۆرتەكەیدا لە زاری ئومێد موبارەك، وەزیری تەندروستی حكومەتەكەی سەدام حسێنەوە بڵاویكردۆتەوە، “بەڵگەی تەواومان لەبەردەستدایە لەبارەی بوونی پاشماوە و شوێنەواری یۆرانیۆم لەو سامپلانەی بۆ توێكاریی وەرگیراون، ئەمەش شتێكی خراپە بۆ ئەوانەی پێیانوایە حاڵەتەكانی توشبوون بە شێرپەنجە، لەبەر هۆكارەكانی تر زیادییان كردووە”.

بە وتەی موبارەك، “ترسی ولایەتە یەكگرتووەكان لە ڕووبەڕبوونەوەی كاریگەرییە تەندروستی و ژینگەییەكان بەهۆی تەقاندنەوەی یۆرانیۆمەوە، لە پشت شكستخواردنی جێبەجێكردنی ئەو ڕێكەوتنەوە بوو، كە ڕێگەی بە عیراق دەدات هەندێك لە یەدەگی نەوتی وڵاتەكەی بفرۆشێت لەبەرانبەر دابینكردنی خۆراك و پێداویستی پزیشكی”.

ڕاپۆرتەكە هەر لە زاری دكتۆر جواد عەلی، كە پسپۆڕی نەخۆشییەكانی شێرپەنجەیە و ئەندامی كۆمەڵی شاهانەی پزیشكانە لە ئینگلتەرا، بڵاویكردۆتەوە، “توێژینەوەكان دەریانخستووە، كە زیاتر لە سەدا 40 لە دانیشتوانی بەسرە دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە دەبن، ئێمە لە هێروشیمایەكی تردا دەژین”.

لە كۆتایی ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، “زۆربەی توشبوان بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن و شێرپەنجەی مەمك لەنێوان منداڵاندان، لیژنەی سزاكانی سەر عیراقیش لە نیویۆرك، كە ولایەتە یەكگرتووەكان دەستڕۆیشتبوو تێیدا، داواكارییەكانی عیراقی ڕەتكردبۆوە بۆ دەستبەركردنی كەرەستەكانی چارەسەری شێرپەنجە، هەر بۆیە لەئێستادا نەخۆشخانەكانی عیراق بە توشبوانی ئەو نەخۆشییە كوشندەیە جمەیان دێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هۆشداری دەدرێتە حكومەتەكانی عێراق و هەرێم لە تەقینەوەی ناڕەزایەتی هاووڵاتیان

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

تاكو ئێستا پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراق تەواو نەبووە و نەتوانراوە هەشت وەزارەت پڕبكرێنەوە و حكومەتی هەرێمیش پێكنەهێندراوە بەهۆی ناكۆكی لایەنەكانەوە، ئەمەش گرفت بۆ كارو خزمەتگوزارییەكانی حكومەت زیاتر دەكات، بۆیە مەترسی تەقینەوەی جەماوەری دەكرێت.
حكومەتەكانی عێراق و هەرێمی كوردستان لە ماوەكانی رابردودا كەمتەرخەم بوون و كورتیانهێناوە لە دابینكردنی خزمەتگوزارییە گشتییەكان بۆ هاووڵاتیان، بۆیە ئێستا كە حكومەتی نوێ پێكدێت و شەڕیش لەئارادا نەماوە، هاووڵاتیان چاوەڕێی خزمەتگوزاری خێرا دەكەن، بەتایبەت هاووڵاتیانی هەرێم چاوەڕێی لابردنی پاشەكەوتی موچە و دەستپێكردنەوەی پێشینەكان و خزمەتگوزارییەكانن.

میران محەمەد:
نەبوونی خزمەتگوزاری لە هەموو شتێك مەترسیدارترە و خەڵك ئەوەی دەوێت، باكی نییە بە حزبایەتی و كێ سەرۆكە

ئەندامێكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی رایدەگەیەنێت، مەترسی نەبوونی خزمەتگوزاری لە عێراق و هەرێم زۆر لە پێكنەهێنانی كابینەی حكومەتی عێراق گەورەترە.
میران محەمەد ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە (خەڵك)ی راگەیاند، بڕیاری پێكهێنانی حكومەتی عێراق هەیە و شەرعیەتیشی هەیە، بەڵام لەبەرئەوی رێكەوتن نییە نەتوانراوە ناوی وەزیرەكان بخرێتەنێو كۆبونەوەكانی پەرلەمان و ئەمەش وایكردووە رێژەی یاسایی تەواو نەبێت، بۆیە تاكو رێكەوتن نەكرێت ئەو بابەتە كۆتایی نایەت.

وتیشی”یەكێتی 18 كورسی هەیەو مافی وەرگرتنی وەزارەتی هەیە، جگە لەوەش یەكێتی رۆڵێكی سەرەكی هەبووە لە رێكخستنی نێو ماڵی عێراق و بەتایبەت عەرەبەكان، هەربۆیە ئەمجارە وەزارەت نەدرێتە یەكێتی لەبەر هەر هۆركاێك بێت پڕۆسەكە قورستر دەبێت لە جاران”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، جگە لە یەكێتیش زۆربەی فراكسیۆنە كوردییەكان بەو بابەتە رازی نەبوون.

رونیشیكردەوە، ئەم حكومەتە شەرعیەتی هەیە و دەتوانێت بەو شێوەیە بڕوات، بەڵام ئەم حكومەتە تەنها ئەوە كێشەی نییە، بەڵكو خەڵكی عێراق ناڕازییە لە هەموو شتێك، مەترسییەكە ناڕەزایەتی هاووڵاتیانە و خزمەتگوزاری زۆر خراپە لە شارەكانی باشوور.

میران محەمەد راشیگەیاند، یەكێك لە مەترسییەكان پێكنەهێنانی حكومەت نییە، بەڵكو فشارەكانی هاووڵاتیانە، چونكە لە شەڕی داعش زیاتر بودجەكەی بۆ شەڕ بووە، ئێستا خەڵك چاوەڕێی خزمەتگوزاریی دەكەن، لەبەرئەوە خزمەتگوزاری لە هەموو شتێك مەترسیدارترە و خەڵك ئەوەی دەوێت، باكی نییە بە حزبایەتی و كێ سەرۆكە.

مەلا بەختیار:
جڵەوی رووداوەكان كە لەدەست دەربچن، نەلایەنەكانی دەسەڵات‌و، نەلایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنیش، ناتوانن ببنە خاوەنی شەقامی توڕە

هاوكات مەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە پەیامێكدا رایگەیاند ” دەمەوێ‌، سەرنجی ئەو لایەنانە بۆ ئەم راستییانە رابكێشم كە پێكەوە رێكدەكەون‌و كابینەی نۆهەم پێكبهێنن، ئەویش هەموو لایەنەكان بەهەموو توانای راگەیاندن‌و، هێزی چەكدارو دەستڕەنگینی لەهەڵبژاردندا، نەتوانرا نیوەی خەڵك، لەدەرەوەی بازنەی هەڵبژاردن، كەمەندكێش بكرێنە ناو بازنەكە. ئەمە ئاماژەیەكی دڕدۆنگی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و سایكۆلۆژیە و هۆی سەرەكی ئەم دڕدۆنگییە، لاوازبوونی متمانەی خەڵكە، بەسەركردایەتی‌و سیاسەت‌و بەڵێنەكانی سەرجەم لایەنەكان. كە ئەمەش، سەرەنجامی كەڵەكەبونی گرفت‌و گەندەڵی‌و ئەو بارە نالەبارەی خەڵكە”.

مەلا بەختیار دەشڵێت “ئەم بێ‌ متمانەییە، كە جارێ‌ بە بەشداری نەكردنی هەڵبژاردن دەردەبڕدرێ‌، لەم دۆخەی عیراق‌و كوردستان‌و ناوچەكەدا، پێویستە لەكابینەی نۆیەمدا، بەقوڵی لێكبدرێتەوە. ئەگینا، بەدوری نەزانین، دەروازەی دۆخەكە لەگرێژنە دەربچێ‌‌و لەم هەلومەرجەشدا، كە فەرەنسای پێشەنگێكی وڵاتانی دیموكراسی، لەسەر باج زیادكردنی سوتەمەنی، دەسوتێندرێ‌، دوور نییە، كێشە كۆنە چارەسەر نەكراوەكان، لەسایەی كابینەی نوێدا، لەم قۆناغەی گواستنەوەی دیموكراسیدا، لەكوردستانی دواكەوتودا، ئاوێتەی دۆخی نەخوازراو بن‌و، هەر ئەگەرێكی ئاڵۆزی ناوچەكەش، یان لەعیراق‌و یاخود لەكوردستاندا، كارلێك لەتەك كێشەی كۆنی پاشكەوتی مووچە بكات، بیرمان نەچێ‌ كێشەی نێوان ئەمریكا‌و دەوڵەتانی كەنداو‌و ئێران، هەروەها كێشەی كۆمەڵایەتی، ئابوریی‌و سیاسی چارەسەر نەكراوی تەواوی ناوچەكە، ئەمە جگە لە لێكەوتەكانی بەهاری عەرەبی، هاوكات كێشەی نێوان شیعەكانی عیراق، هەروەها سوننەكانی عیراق، ئینجا ئەو رێژە كەمەی كە لەبەغداد‌و ناوچەكانی تری عیراق بەشداریان كردووە، خۆپیشاندانەكانی بەسرەو پارێزگاكانی تر، لەكاتێكدا هێشتا پاشماوەی جەنگی داعش‌و ناوچە وێرانكراوەكانی جەنگ ساڵەهای ساڵی دەوێ‌ چارەسەر بكرێن، ئەمانە دەبێ‌ هەموویان لەبەرچاو بگیرێن كە كاریگەریان لەسەر كوردستان‌و عیراق‌و ناوچەكەش هەیە”.

راشیگەیاند “بێگومان یەكانگیربوونی هەموو ئەم رووداوانەو كاریگەریان لەسەر هەست‌و هەڵوێستی خەڵكی كوردستان، خرۆشانی خەڵك دەكاتە ئەنجامێكی مەترسیدار بۆ سەر هەمووان”.

رونیشیكردەوە “لەدۆخێكی نەخوازراوی واشدا، جڵەوی رووداوەكان كە لەدەست دەرچوون، نەلایەنەكانی دەسەڵات‌و، نەلایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنیش، ناتوانن ببنە خاوەنی شەقامی توڕە. ڕەنگە، لەهەلومەرجێكی ئاوهاشدا، چەند رابەرێكی دەركەوتووی سۆسیال-مێدیا، بۆ ماوەیەك بتوانن روداوەكان، بەئاراستەی پۆپۆلیستی‌و ئاژاوەگێڕی، رابەرایەتی بكەن”.

خۆپیشاندان و توندوتیژییەكانی فەرەنسا بۆ وڵاتانی دیكەی وەك بەلجیكا و چەند شوێنێكی دیكەی ئەوروپا تەنیونەتەوە، بۆیە بە دوور نازاندرێت پریشكی ئەو ئاگرەی لە پاریس سەری هەڵداوە وڵاتانی دواكەوتووی ناوچە و ئەوانەی بە دەست دەیان كێشەوە دەناڵێنن، بگرێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

بەهۆی دابەشنەكردنی نەوت لەلایەن حكومەتی هەرێمەوە هەڕەشەی خۆپیشاندان دەكرێت

 

خەڵك-یەحیا حبیب

بەهۆی دەستپێكردنی وەرزی سەرما و سۆڵەوە هاوڵاتیان بە نیگەرانیەوە چاوەڕوانی دابەشكردنی نەوتن بەسەریاندا و بەشێكیش پیان وایە، كە پێدەچێت ئەوە قبوڵ نەكەن و گردبونەوە و خۆپیشاندانی بۆ بكرێت و پارێزگاری سلێمانیش هاوڵاتیانی شارەزور و سەیدسادق بێ ئومێد دەكات و هیچ بەڵێنێكیان پێ نادات لە سەر دابەشكردنی نەوت.

محەمەد عبدولڕەحمان، چالاكوانێكی قەزای شارەزوور به (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “بەداخەوە ئەگەر چی وڵاتەكەمان لەسەر نەوت دەژی، بەڵام نەوتمان نیە سۆپایەكی پێ دابگیرسێنین”.

وتیشی، “دابەشنەكردنی نەوت وای كردووە، كە ئێمە نەوت بكڕین بە ناچاری بۆ بەڕێكردنی ئەم وەرزە بە پارەیەكی زۆر لەم قەیرانەدا، كە هاوڵاتی وا هەیە مووچەكەی بەشی بەرمیلێك زیاتر ناكات، بەڵام ئەمە لە بەشێكی تری ناوچەكان پەلی كێشاوە بۆ بڕینەوەی دارەكان و بەكارهێنانی بۆ سۆپای دار، كە ئەمەش لە بەرژەوەندی هاوڵاتیان و سروشتیشدا نیە “.

سەبارەت بە بەكارهێنانی سۆبای كارەبایی، ئاماژەی بەوەشكرد، “بەشێكی زۆر لە هاوڵاتیان سۆبای كارەباییان لە ماڵەوە هەیە، بەڵام تا ئێستا ئەم هەرێمە كارەبای 24 كاتژمێری نیە تا بتوانی سودی لێوەرگریت و هیچ نەبێت بڕێكی كەمتر لە سوتەمەنی بكڕیت”.

داواشیكرد، “كە بە زووترین كات بەشە سوتەمەنی نەوت دابەشبكرێت بۆ ئەوەی هاوڵاتیان ناچار نەبن بە كڕینی سوتەمەنی گەر وانەكرێت پێدەچێت ئێمە ئەمە قبوڵ نەكەین و گردبونەوە و خۆپیشاندان بكەین”.

هەروەها، ئەیوب سڵێمان، چالاكوانێكی قەزای سەیدسادق و بە (خەڵك)ی وت، “ئێمە لە ماوەی ڕابردوودا وەفدێكی نوێنەرایەتی قەزاكە سەردانی هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزكای سلێمانیمان كرد بۆ چەند مەبەستێك و لەناویشیدا پرسی دابەشكردنی بەشە سوتەمەنی نەوت بەسەر قەزاكەماندا، بەڵام هیچ بەڵێنێكی پێمان نەدا”.

وتیشی، “پارێزگاری سلێمانی پێی وتین، كە ئەگەر بەغدا بەردەوامبێت لە ناردنی سوتەمەنی، شاری سلێمانی تەواو دەكەین و دواتر لە سەیدسادق دەستدەكەن بە دابەشكردنی نەوت و دواتر شارەزوور”.

ئاماژەی بەوەشكرد، “ئەم وتانەی پارێزگاری سلێمانی نیگەرانی لامان دروستكردووە و جێی داخیشە لەسەر نەوت بژین و لە دەرەوە نەوتمان بۆ بنێرن و چاوەڕوانی عێڕاقبین بۆ ئەوەی بینێرێت .

لای خۆشیەوە بێرون سەعید، یەكێكە لە فرۆشیارانی نەوت لە قەزای شارەزوور بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، دابەشنەكردنی نەوت و قەیرانی دارایی كاریگەری زۆری هەبووە لە بەرزبونەوەی نرخی نەوت، كە لە بەرژەوەندی هاوڵاتیە هەژارەكەدا نیە.

وتیشی، “بەداخەوە ڕۆژانە چەندین دیمەن دەبینی، كە كاریگەری زۆری لە سەرمان دەبێت، هاوڵاتی وا هەیە خراپی باری گوزەرانی وای كردووە نەتوانێت نەوت بكڕێت بۆ ئەوەی خۆیانی پێ گەرم بكەنەوە، دەیان دیمەنی ناخ هەژێن ڕۆژانە دەبینین، بەڵام ئێمەش تەنها دەتوانین نەوتیان پێبدەین تا مووچە وەربگرن “.

ئاماژەی بەوەشكرد، نرخی نەوت لە ئێستا لای ئێمە 140 هەزار دینارە و بەرزترە لە ساڵانی ڕابردوو بەر لەو قەیرانەی، كە بەسەر هەرێمدا هات و دەشڵێت، “جاران ئێمە چاوەڕێبوین، كە حكومەت پارە بەم خەڵكە بدات لە داهاتی نەوت كەچی ئێستا ئەبێت پارە بۆ حوكمەت كۆبكەینەوە “.

ئەو فرۆشیارەی نەوت ئاشكراشی كرد، “28 ساڵە تەمەنم و زیاتر لە 12 ساڵی لە كاری نەوت و گازدا كارم كردووە و بە ئەندازەی ئێستا خەڵكم لە ناڕەحەتی و ناخۆشی و نەبونی نەبینەوە بەداخەوە”.

بۆ بەدواداچوونی زیاتر (خەڵك) پەیوەندی كرد بە هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین