ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

پەرلەمانتارێك: ژمێریارێك نەوتی ساڵێكی تەواوی عیراقی فرۆشتووە

خەڵك- بەشی هەواڵ
پەرلەمانتارێكی هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عیراق دەڵێت، ئەو گرێبەستەی لەلایەن كۆمپانیای سۆمۆوە كراوە سەبارەت بە فرۆشتنی نەوتی ساڵێكی تەواوی هەناردەی عیراق بۆ ساڵی 2019 و بە نرخێكی جێگیر، سەرپێچی یاسایی و ئیداریی تێدایە.

ئەمڕۆ سێ‌ شەممە، سامر زێبان، پەرلەمانتاری هاوپەیمانی فەتح لە پەرلەمانی عیراق لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاندووە، “میكانیزمەكانی فرۆشتی نەوت لە هەموو وڵاتە هەناردەكەرەكانی نەوت، بە چوار قۆناغ دەبێت لەماوەی ساڵێكدا، واتە سێ‌ مانگ جارێك”.

بەی وتەی ئەو پەرلەمانتارە، “گرێبەستەكەی عیراق بۆ فرۆشتنی نەوتی ساڵێكی تەواوەتی لە ساڵی 2019، سەركێشییەكی زۆر گەورەیە و سەرپێچییەكی گەورەیە”، داواشی كرد بەهای ئەو گرێبەستەی لەو بارەیەوە ئیمزاكراوە ئاشكرا بكرێت، “چونكە نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهاندا جێگیر نییە”.

سامر زێبان دەڵێت: “ئەوەی لەئێستادا كۆمپانیای بەبازاڕكردنی نەوتی عیراق بەڕێوەدەبات، عەلا یاسرییە، كە ژمێریارە، لەكاتێكدا حكومەت توشی نەزۆكی بووە، كە ناتوانێت كەسێتییەكەی شارەزا و خاوەن كارامە لە بواری بەبازاڕكردندا لەو پۆستەدا دابنێت”.

پێشتر بەڕێوەبەری كۆمپانیای هەناردەكردن و بەبازاڕكردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ) ڕایگەیاندبوو، وڵاتەكەی گرێبەستی كردووە بۆ فرۆشتنی هەموو ئەو بڕە نەوتەی تەرخانكراوە لە ساڵی 2019دا هەناردە بكرێت، نەوتەكەش بە كۆمپانیا ئاسیایی و ئەوروپاییەكان دەفرۆشرێت.

دوێنێ‌ دوو شەممە، عەلا یاسری، بەڕێوەبەری كۆمپانیای هەناردەكردن و بەبازاڕكردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ) لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاندبوو، هەموو ئەو بڕە نەوتەی بۆ هەناردەكردن لە ساڵی 2019دا تەرخانكراوە، بەپێی گرێبەستەكان فرۆشراون بە كۆمپانیا ئاسیایی و ئەوروپاییەكان.

هەر بەپێی بەیاننامەكە، كە لەسەر پێگەی فەرمی (سۆمۆ) بڵاوكراوەتەوە، 67%ی هەناردەی نەوتی عیراقی بۆ ساڵی 2019 بەرەو بازاڕەكانی ئاسیا دەچێت، لەهەمان كاتدا 20%ی بەرەو بازاڕەكانی ئەوروپا ڕەوانە دەكرێت و پاشماوەی 13%ی بۆ بازاڕەكانی ئەمریكا هەناردە دەكرێت.

بە وتەی یاسری، “هەموو هەناردەكانی نەوتی عیراق بۆ ساڵی داهاتوو، بە نرخێكی باش بە بەكاربەران لە چەندان وڵاتی ئاسیا و ئەوروپا فرۆشراون، كەمترین دابەزاندنیش لە نرخەكاندا كراوە”، بەڵام ژمارە و كۆی گشتی هەناردەكردنی لە ساڵی داهاتوودا ئاشكرا نەكردبوو.

بەڕێوەبەری كۆمپانیای هەناردەكردن و بەبازاڕكردنی نەوتی عیراق (سۆمۆ) دەڵێت: “فرۆشتنی ئەو بڕە لە هەناردەی نەوت، دەبێتە مایەی پتەوكردنی بودجەی دەوڵەت و ئابوری نیشتمانی”، ئاماژەی بەو ڕێكەوتنیش كردووە لەسەر پشتبەستن بە نرخی بەرملێك بۆ هەر مانگێك، وەك بنەمایەك بۆ پڕۆسەی فرۆشتنەكە.

پێشبینی دەكرێت، عیراق رۆژانە 3.8 ملیۆن نەوت هەناردە بكات بە 250 هەزار بەرمیلی كێڵگە نەوتییەكانی باكوور لە ساڵی 2019، لەكاتێكدا ناوەندی هەناردەكردنی رۆژانە لەئێستادا نزیكەی 3.5 ملیۆن بەرمیلە.

بەپێی ئامارێكی پێشووتری وەزارەتی نەوتی عیراق، ناوەندی هەناردەی رۆژانەی نەوت لە بەندەرەكانی باشوورەوە لە مانگی تشرینی یەكەمی رابردوو، 3.48 ملیۆن بەرمیل بووە، لەبەرانبەر 3.56 ملیۆن بەرمیلی رۆژانە لە مانگی ئەیلولی رابردوو.

ئابوری

چاوەڕێی بەربوونەوەی نرخی نەوت دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

شارەزایەكی بواری نەوت پێشبینی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بۆ سەرووی 70 دۆلار دەكات لەمساڵدا.

حەمزە جەواهیری لە لێدوانێكدا بۆ ئاژانسەكانی عیراق دەڵێت “نرخی نەوت بەرزدەبێتەوە بۆ 70 دۆلار لەمساڵدا بەهۆی فشاری سیاسی ئەمریكا لەسەر وڵاتانی كەنداو و بڕی نەوتی كۆگاكراوی ئەمریكا بۆ بازاڕەكان”.

ئاماژەی بەوەشكرد، بەرزبوونەوەی نرخی نەوت سێ هۆكاری هەن، لەوانە سزاكانی سەر ئێران، سزاكانی سەر ڤەنزوێلا، گفتووگۆ لەگەڵ چین كە چاوەڕوانی ڕزگاربوون لە قەیرانی نێوان ئەمریكا و چین دەكرێت، بەمەش ئابووری جیهان گەشانەوە بەخۆیەوە دەبینێت لەگەڵ بەرزبوونەوەی نرخدا.

ئاشكراشیكرد، بەوپێیەش چاوەڕێ دەكرێت ئەمساڵ نرخی نەوت بگاتە 74 دۆلار و ساڵی ئایندەش بگاتە نێوانی 80 بۆ 85 دۆلار.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بەستنی لیستی مووچەی مانگەكانی ئەمساڵ بە پاشەكەوتەوە مامۆستایان نیگەران دەكات

خەڵك – بەشی هەواڵ
مامۆستایانی ناڕازی ڕایدەگەیەنن، لە ئەگەری هاتنی بەشە بودجەی هەرێم لە لایەن عیراقەوە پاشەكەوتی مووچەی مامۆستایان لا نەبرێت هەڵوێستمان دەبێت و خۆپیشاندان و بایكۆت ڕێكارێكی مەدەنیە بۆ داواكردنی مافەكانمان، دەشڵێت،”ئەوەی باس دەكرێت كە گوایە لیستی مووچەی مانگی 1و 2ی ئەمساڵ بە پاشەكەوتەوەیە ڕاست بێت هەڵوێستی جدیمان دەبێت”.

دڵشاد تالیب بابان، مامۆستای ناڕازی لە سلێمانی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاند، پێشتر ئەوەمان بەیان كرد، كە لە ئەگەری هاتنی بەشە بودجەی حكومەتی هەرێم لە لایەن عیراقەوە ، دەبێت پاشەكەوتی مووچە نەمێنێت، لە ئێستاشدا جەخت لەسەر ئەوە دەكەینەوە.

وتیشی،”بۆ بەدەستهێنانی مافەكانمان لەكاتی هاتنی بەشە بودجە و لانەبردنی پاشەكەوتی مووچە، بە ڕێكاری مەدەنی داوای مافی ڕەوای خۆمان دەكەین، كە خۆپیشادان و بایكۆتی ناوەندەكانی خوێندن بژاردەیەكن، كە مامۆستایانی ناڕازی دەیگرنەبەر”.

ڕاشیگەیاند، لە تۆڕەكۆمەڵایەتیەكان بڵاوكراوەتە گوایە لیستی مووچەی مانگەكانی 1 و 2ی ئەمساڵ لە پەروەردەكان بەستراوە بە پاشەكەوتەوە، ئەگەر ئەوە ڕاست بێت بۆ ئەوش هەڵوێستی جیدیمان دەبێت .

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

بانكی ناوەندی عیراق بڕێكی زیاتری دۆلار دەخاتە بازاڕەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
بانكی ناوەندی عیراق لەڕێگەی زیادكردنی ئاشكراوە بڕێكی زۆری دراوی ئەمریكی (دۆلار)ی خستە بازاڕەكان، ئەمەش كاریگەریی لەسەر دابەزینی نرخی ئەو دراوە هەیە لە بازاڕەكانی ناوخۆ.

بەپێی بەیاننامەیەكی بانكی ناوەندی عیراق، كە ئەمڕۆ پێنج شەممە بڵاوكرایەوە، بە زیادكردنی ئاشكرا بڕی 176.81ملیۆن دۆلاری بە بانك و كۆمپانیاكانی حەواڵە فرۆشراوە و بەراورد بە ڕۆژی پێشوو، كە 174.349ملیۆن دۆلار بوو، بەرزبوونەوەی بەرچاوی بەخۆوە بنیوە.

بانكی ناوەندی دەڵێت: “بڕی ئەو پارەیەی بۆ پتەوكردنی ڕەسیدی بانكەكانی دەرەوە فرۆشراوە گەیشتۆتە 156.211ملیۆن دۆلار، بڕی 19.870 ملیۆن دۆلاریش بەشێوەی كاش فرۆشراوە”.

هەر لە بەیاننامەكەی بانكی ناوەندیدا هاتووە، یەك دۆلار بە 1190 دینار فرۆشراوە و لەو زیادكردنەشدا 28 بانك بەشدارییان كردووە.

ڕۆژانە بەهۆی زیادبوونی خستنەڕووی دۆلار لە بازاڕەكاندا، بەهای دۆلاری ئەمریكی دادەبەزێت، خاوەن نووسینگەیەكی ئاڵوگۆڕی دراویش لە سلێمانی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاندبوو “ئەمڕۆ 100 دۆلار بە 120 هەزار دینار مامەڵەی پێوەكراوە”.

بە بۆچوونی شارەزایانی بواری دراو”ئەگەر بڕی خستنەڕووی دۆلار بەشێوەیەكی زیاتر لە بازاڕەكاندا بەردەوام بێت نرخەكەی لە بازاڕەكانی ناوخۆدا زیاتر دادەبەزێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان