ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ئابوری

پەرلەمانتارێكی پارتی: 317 ملیار دینارەكە بەردەوام نابێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

پەرلمانتارێكی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگەیاند، ناردنی 317 ملیار دینارەكەی عێراق بەپێی رێكەوتنێك كراوە و تا رێكەوتن لەسەر بودجەی 2019، بەردەوام دەبێت و سەبارەت بە پرۆژەیاسای بودجەی 2019 ش دەڵێت”زۆر لە پرۆژەیاسای 2018 خراپترە”.

ئەحمەد سەفار، پەرلەمانتاری پارتی لە پەرلەمانی عێراق، بە مێدیاكانی حزبەكەی وتووە”پڕۆژە یاساكە نەك هەمان كۆپیی پڕۆژە یاسای ساڵی پێشووە و رێڕەوی سزادانی دارایی و نەختینەیی و ئابووریی دژی هەرێم و گەلی كوردستانی لەخۆگرتووە، كە تێیدا پشكی هەرێمی بۆ 12.67% كەم كردووەتەوە و چەندین مەرجی قورسی لەسەر هەرێم تێدایە، بگرە لەگەڵ هەرێمدا وەكوو قەوارەیەكی سیاسی و ئابووریی سەربەخۆ مامەڵە ناكات”.

هەر لە قسەكانیدا ناوبراو وتویەتی”پشكی هەرێمی كوردستان لە بودجەی ئەمساڵدا زۆر كەمتر دەبێت لە ساڵی رابردوو، چونكە هەرچی نەفەقاتی سیادی هەیە، زیاد كراوە، بۆ نموونە (نەفەقاتی سیادی لە ساڵی 2017 تەنیا 45 بڕگە بووە و لە ساڵی 2018 بۆ 93 بڕگە زیاد كراوە و لە 2019 بۆ 111 بڕگە هەڵكشاوە)، ئەمەش كاریگەریی لەسەر كەمبوونەوەی پشكی هەرێمی كوردستان دەبێت، هەر بۆیە بودجەی 2019ی عێراق لە زۆر رووەوە زۆر خراپترە لە بودجەی 2018″.

ئەحمەد سەفار وتویەتی” لە كۆی 128 ترلیۆن دیناری بودجەی عێراق، بەشەبودجەی كوردستان نادرێت، بەڵكوو لەسەر 70 ترلیۆن دەدرێت، پاش دەركردنی بودجەی سیادی و حاكیمە، ئەویش 12.67% ، “كەمكردنەوەی پشكی كوردستان بۆ 12.67% مانای وا نییە 128 ترلیۆن دینار دەداتە كوردستان، بەڵكوو بە بەرزكردنەوەی نەفەقاتی سەروەری لەم بڕە پارەیە نزیكەی 59-60 ترلیۆن دینار كەم دەبێتەوە و پشكی هەرێمی كوردستان بۆ نزیكەی لە 8% كەم دەبێتەوە، كە خەرجییەكانی شەش مانگی حكوومەتی هەرێمی كوردستان دابین ناكات”.

سەبارەت بە 317 ملیار دینارەكە و موچەش سەفار وتویەتی”ئەو 317 ملیار دینارەی بەغدا بۆ مووچەی فەرمانبەرانی كوردستانی دەنێرێت، بەپێی ڕێككەوتنێك كراوە، ئەو 317 ملیار دینارە تا ئەو كاتە بەردەوام دەبێت كە بودجەی 2019 رێككەوتنی لەسەر دەكرێت و پەسند دەكرێتـ پێشووتریش خۆم لەگەڵ سیستەمی پاشەكەوتی مووچەدا نەبووم، رێكاری تر هەبوو دەكرا بگیرێتە بەر، ئێستاش ئەگەر بودجەی كوردستان بكرێتە 14 ترلیۆن دینار، ئەوە بە دڵنیاییەوە پاشەكەوت نامێنێت”.

ئابوری

ئەمڕۆ موچەی ئەم شوێنانە دابەش دەكرێت

خەڵك- بەشی هەواڵ

وەزارەتی دارایی و ئابوری حكوومەتی ھەرێمی كوردستان ئەمڕۆ مووچەی مانگی 8ی ئەمساڵی ژمارەیەك وەزارەت و دەستە دابەش دەكات.

سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی و ئابوری حكومەتی هەرێم بە (خەڵك)ی وت:”ئەمڕۆ چوارشەممە 21/11/2018، مووچەی ژمارەیەك وەزارەت و دەستە و دامەزراوە دابەش دەكرێت، كە ئەمانەن:

وەزارەتی شارەوانی

وەزارەتی كارەبا

وەزارەتی گواستنەوە

وەزارەتی پلاندانان

وەزارەتی كشتوكاڵ

دیوانی چاودێری دارایی

مافی مرۆڤ

ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم

ژینگە

دەستەی وەبەرهێنان

دەستەی دەستپاكی

كۆمسیۆنی هەڵبژاردن

دەزگای مین

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

نرخی دراوەكان لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئاكام عەبدوڵڵا، خاوەنی نوسینگەی سروشتی چنگیان لە شاری سلێمانی بە (خەڵك) ی ڕاگەیاند، ئەمڕۆ چوار شەممە نرخی دراوەكان لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان بەمشێوەیەیە:

100 دۆلار 120 هەزار و 750 دینارە.
100 یۆرۆ 138 هەزار دینارە.
100 پاوەن 154 هەزار دینارە.
100 لیرە 23 هەزار دینارە.
100 هەزار تمەن 10 هەزار دینارە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ئابوری

مەلا یاسین: كاركردن لە هەزار و 500 پڕۆژە دەستی پێكردۆتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ

یەكێتیی وەبەرهێنەرانی كوردستان رایدەگەیەنێت، هەزار و 500 پڕۆژە لە كۆی 10 هەزار پڕۆژەی لەكاركەوتوو كاركردن تێیاندا دەستی پێكردۆتەوە.

مەلا یاسین، سەرۆكی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان لە لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو باسی چەندین تەوەر و پرسی ئابووری پەیوەست بە هەرێمی كوردستان دەكات و سەبارەت بە سەپاندنی بەشی دووەمی سزاكانی ئەمریكا لەسەر ئێران رایدەگەیەنێت “بەدڵنییاییەوە لەبەر ئەوەی ئێمە لە هەرێمی كوردستاندا بەتایبەت لە سنووری پارێزگاكانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی گەرمیان و راپەڕین بەكاربەری سەرەكین بۆ كەلوپەلی ئێرانی و پێداویستییەكانی رۆژانەمان لە كۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە بۆ دێت بۆیە راستەوخۆ تووشی هەندێك لە كاریگەرییەكان دەبین و بەشێك لەو سزایانەی بەسەر ئێراندا دەسەپێنرێت بە نەرێنی لەسەر هەرێمی كوردستان دەشكێتەوە، بەتایبەت بەپێی پێشبینی ئێمە بەڕێژەی 20 لەسەد و هەندێكی دیكەی كەلوپەلیش بەڕێژەی 30 لەسەد نرخەكانییان گران دەبن، چونكە ئێمە لەدوای كۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە تاكە دەروازەیەك كە بتوانین پشتی پێ ببەستین وڵاتی توركیایە، بەڵام بە هۆی گرانیی گواستنەوە لە وڵاتی توركیاوە بۆ پارێزگای سلێمانی هەندێك لە كەرەستەكان گران لەسەر خەڵكی هەرێمی كوردستان و بەتایبەت پارێزگای سلێمانی دەكەوێت”.

مەلا یاسین هەر لە قسەكانیدا بۆ ئاژانسەكە پێشنیازێك ئاراستەی حكومەتی هەرێم دەكات بە دامەزراندنی ژوورێكی ئۆپەراسیۆن بۆ خۆئامادەكردن بۆ ئەو بەرەنگارییانەی رووبەڕووی هەرێمی كوردستان لەوبارەیەوە دەبنەوە، ناوبراو دەشڵێت “داوامكردووە لە حكومەتی هەرێمی كوردستان بەتایبەت ئەنجومەنەكانی باڵای ئابووری و ئەنجوومەنی وەبەرهێنان كە بەپەلە ژوورێكی ئۆپەراسیۆن دروست بكەن لە ئەنجوومەنی وەزیران، خەڵكانی شارەزا لە كەرتی تایبەت و خەڵكانی شارەزا و لێهاتوو وەكو ئابووریناسان و مامۆستایانی زانكۆ بەشداربن تێیدا و بەهاوكاری حكوومەت رۆژانە چاودێری ئەو دۆخانە بكەن كە دوای ئابڵوقەی ئابووری بۆ سەر ئێران روودەدات، چونكە ئەگەر ئێمە ببین بە بەشێك لە ئابڵوقەی ئابووری سەر ئێران زۆر خراپ دەبێت بۆ هەرێمی كوردستان و خەڵك تەحەمولی ناكات جارێكی دیكە نرخی هەندێك كاڵا و كەلوپەلی لەسەر زیاد ببێت بەتایبەت سووتەمەنی، چونكە خەڵك داهاتی دیاریكراوە”.

ناوبراو سەبارەت بە توركیاش وتویەتی”داوامكردووە زوو پەیوەندییەكانمان لەگەڵ توركیا بە جۆرێكی تر بگۆڕین، چونكە ئێستا كە لەناكاو شتێك روودەدات و لەناكاودا لە هەندێك شوێنی هەرێمی كوردستان رێژەی 60 بۆ 70 لەسەدی كەرەستەكانی وڵات بۆ وڵاتێكی دیكە بگۆڕێت ئەمە پێویستی بە توێژینەوە هەیە، پێویستی بەوە هەیە دانیشتنی واقیعی بۆ بكرێت”.

هەروەها وتویەتی”خوازیارین كۆمەڵێك بڕیار و رێنمایی گرنگ لە سەرۆكایەتی ئەنجوومەنی وەزیران و ئەنجوومەنەكانی باڵای ئابووری و وەبەرهێنان دەربكەین بۆ ئەوەی هەرێمی كوردستان دوای ئەو گۆڕانكارییانەی لە ناوچەكەدا روودەدات بەتایبەت ئەو گەمارۆیانەی دەخرێنە سەر كۆماری ئیسلامیی ئێران ئەم هەرێمە تا ئەندازەیەك بتوانین رزگاری بكەین، چونكە ئاشكرایە سنووری پارێزگای سلێمانی بەڕێژەیەكی زۆر سەیر بەكاربەری كەلوپەلەكانی ئێرانین، هەروەها لە سنووری پارێزگای دهۆكیش تا ئەندازەیەكی زۆر سەیر بەكارهێنەری كەلوپەلی توركین، وەزارەتی بازرگانی ئێران و ژمارەیەك وەزارەتی دیكەی ئەو وڵاتە هەندێك كاڵا هەن كە رەنگە بەشێكیان لەوانە بن كە رۆژانە بەكاریان دەهێنین بخەنە لیستی قەدەغەكراوەكانەوە و ناتوانن بۆ هەرێمی كوردستانی بنێرن، لەنێویاندا بەرهەمە خۆراكییەكان وەكو بەربوومی سەوزە و میوە و خۆراك و پەلەوەر ئەمانە گەورەترین كێشە بۆ هەرێمی كوردستان دروست دەكات، چونكە كۆماری ئیسلامیی ئێران ئێستا ئەوەندە دەتوانێت بەرهەم بهێنێت كە بەشی رۆژانەی خەڵكەكەی خۆی بكات، هەقی خۆشییەتی، بۆیە ئێمە دەبێت لە هەرێمی كوردستان خۆمان بۆ ئەو سزایانە ئامادەبكەین”.

سەبارەت بە رەوشی ئابووری لە هەرێمی كوردستان و بەگەڕخستنەوەی ئەو پڕۆژانەی پێشتر بە هۆی قەیرانی دارایی و چەندین كێشەی دیكەوە وەستابوون، مەلا یاسین وتویەتی”لەمانگی ئاداری ئەمساڵەوە گۆڕانكاری و جووڵانەوەی باش روویداوە دوای ئەوەی هەرێمی كوردستان لە شەڕی داعش رزگاری بوو و پاشەكەوتی باشتر كرد و پەیوەندییەكانمان لەگەڵ حكوومەتی ناوەندیی باش بووە، پاش ئەوەشی كە پەیوەندییەكانی هەرێم لەگەڵ وڵاتی توركیا و سەردانەكەی بەڕێز نێچیرڤان بارزانی بۆ توركیا و هەروەها دروستبوونی حكوومەتی عێراق و پاش ئەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان كرا و حكوومەتی هەرێمی كوردستانیش لەسەروبەندی دروستبووندایە ئەمانە هۆكارن بۆ ئەوەی جووڵەی بازاڕ باش بووە و حكوومەتی هەرێمی كوردستانیش بڕیاری داوە بڕی 100 ملیۆن دۆلار بۆ بەڵێندەران خەرج بكات، هەروەها حكوومەتی هەرێم چەندین پڕۆژەی دەست پێكردووەتەوە، ئێستا باری ئابووری هەرێم بەرەو باشتر دەڕوات و بازاڕ جووڵەی تێكەوتووەتەوە و بەرەو پێش دەڕوات، خواست لەسەر بازاڕ دروست بووە، خستنەڕووی زیاتر دروست بوو، بەڵام ئەوەی گرنگتر لەوە دروستبوونی كابینەی حكوومەتی هەرێمی كوردستانە كە ئەو لەسەر چی بنەمایەك دروست دەبێت و ئەو كات دەتوانین ئەو بنەمایە بكەینە پێوەر و بزانین رەوشی ئابووری بەرەو كوێ دەڕوات”.

سەرۆكی یەكێتی وەبەرهێنەرانی كوردستان وتویەتی”كۆی گشتی ئەو پڕۆژانەی لەكاروەستابوون بە پڕۆژەكانی وەبەرهێنان و بەڵێندەرایەتییەوە نزیكەی 10 هەزار پڕۆژە دەبوو، ئێستا نزیكەی هەزارو 500 پڕۆژە دەستیان بەكاركردن كردووەتەوە، ئەگەر ئەو 100 ملیۆن دۆلارەی حكوومەت كە چاوەڕێ دەكرێت بە بەڵێندەرانی بدات ئەوا نزیكەی دوو هەزار پڕۆژەی دیكە دەست بەكاردەكەنەوە، چونكە بەڵێندەران متمانە لەسەر حكومەت دروست دەكەن و وەبەرهێنان متمانە لەسەر بازاڕ دروست دەكەنەوە، بەڵام ئەوەی كە گرنگە هەندێك لە پڕۆژەكان كەمە كەمە پارەیان بۆ خەرج دەكرێت، بەڵام چاوەڕوانی دروستبوونی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەن، چونكە ئەو بۆشاییەی ئێستا ئێمە هەمانە لە نێوان كابینەی هەشتەم و نۆیەمدا بۆشاییەكی خراپە، وەبەرهێنەران كەمێك ترس و دڵەڕاوكێیان هەیە لەم كاتانەدا، هەندێك لە وەبەرهێنەرانیش لە وڵاتانی توركیا و ئەورووپا و ئەمریكا چاوەڕوانی دروست بوونی كابینەی نوێی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكەن و بزانن ئەم كابینەیە پەیوەندییەكانی چۆن دەبێت لەگەڵ حكومەتی عێراقی و چی لە كەرتی ئابووریی دەكات، چونكە ئەوەی ئێمە تێگەیشتووین لەم كابینەیەدا پیشەسازی و بازرگانی و نیشتەجێ بوون لە حكومەت وەردەگیرێتەوە و دەچێتە سەر دەستەی وەبەرهێنان و دەستەی وەبەرهێنانیش دەبێتە وەزارەتی وەبەرهێنان و پەرەپێدان، بۆیە ئێمە چاوەڕێی گۆڕانكارییەكانین، بەگشتی بەدڵنیاییەوە رەوشی ئابووری هەرێمی كوردستان بەرەو باشتر دەڕوات و رێژەی 20 بۆ 30 لەسەدی نرخی خانووبەرە زیادیان كردووە و خواستیش لەسەر خانووبەرە زۆر زیادی كردووە، بەدڵنیاییەوە چاوەڕوانی ئەوە دەكەین تا كۆتایی 2019 نزیكەی پێنج بۆ شەش هەزار پڕۆژە لەوانەی لەكار وەستاون لە هەرێمی كوردستان دەست بەكاربكەنەوە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین