ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژینگە

كەشناسی هەرێم ڕێنمایی تایبەت بە لافاو بڵاودەكاتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان چەند ڕێنمایەكی هۆشیاری سەبارەت بە خۆپاراستنی لەلافاو بڵاوكردەوەو ڕایدەگەیەنێت، پێویستە هاوڵاـیان تا دەكرێت بە هەموو شێوەیەك لەو باڵەخانانەی راستەوخۆ كەوتوونەتە نێو رێڕەوەی سەرەكیی لافاوەكەوە دووربكەوە.

بەرێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێمی كوردستان چەند ڕێنمایەكی هۆشیاری سەبارەت بە خۆپاراستنی لەلافاو بڵاوكردەوە، تا هاوڵاتیان لە كاتی ئەو ڕووداوە سروشتیە ڕووبەڕووی كەمترین زیانی گیانی و مادی ببنەوە.

ڕاشیگەیاندووە، هەفتەی ڕابروو بەهۆی بارینی بارانی بە لێزمەوە لە بەشێك لە شارەكانی هەرێمی كوردستان لافاو دروستبووە بەو هۆیەوە زیانی مادی بەر هاوڵاتیان كەوتووە، بە جۆرێك تەنها لە سنوری ئیدارەی ڕاپەرین و ناوچەی باڵەكایەتی حەوت پرد ڕووخان ئەمە جگە لە ڕووخانی چەندین خانوو و زیانێكی زۆریش بەر ڕەز و باخ و مێشی هەنگەوانان و تۆڕی ئاوو كارەبا و بەروبومی جوتیاران كەوت.

ڕێنمایی گشتیی:
1. تا بكرێت بە ھەموو شێوەیەك لەو باڵەخانانەی راستەوخۆ كەوتوونەتە نێو رێڕەوەی سەرەكیی لافاوەكەوە دووربكەوە.
2. دیواری ئەستوورو توندوتۆڵی وەك بەربەست لە دەوروبەری خانووەكەت دروست بكە ئەگەر لەناوچەیەك دەژیای كە ئەگەری روودانی لافاوی لێ زیاتربێ لە ئەوانی دیكە تاوەكو ھەڕەشەی ھاتنە ژوورەوەی ئاو بۆ ناو خانووەكەت دوور بخەیتەوە.
3. دیواری خانوو یان نھۆمەكانی زەمینی بە دیواری ئەوتۆ دروست بكرێن كە دژە دزەكردنی ئاوبن بۆ دوورخستنەوەی نەوەك تەنھا ئاوی لافاو بەڵكو ھەموو جۆرە شێیەك كە كاردەكاتە سەر تەواوی پەیكەری بینایەكە.
4. بەدواداچوونی بەردەوامی دەزگاكانی راگەیاندن، بە تایبەتی لەگەڵ زیادبوونی زۆری رێژەی باران بارین لە ناوچەكەتدا.

لەكاتی نزیكبوونەوەی زۆری روودانی لافاودا:

*. پێشوەختە، جانتایەك ئامادەبكە كە ھەموو دیكۆمێنتە كەسییە گرنگەكانی خۆت و خانەوادەكەت و چەند جۆرە داوو دەرمانێكی زۆر پێویستی تیادا كۆبكەوە.
*. ئەگەر دەسەڵاتداران داوایان لێكردی ماڵەكەت جیبَھێڵی ئەوا دەستبەجێ و بێ دواكەوتن جێیبھێڵە.
*. تا پێت بكرێ بڕۆ ناوچەو شوێنە بەرزەكان.
*. ئەگەر پێتكرا، ئەوا كەلو پەلە بەھادارو گرنگ و پێویستەكانت زووتر بگوازەوە نھۆمی سەروە یان ھەر ژوورێك كە لەسەرووی نھۆمی زەویدا بێت.
*. دەستبەجێ سویچی سەرەكیی كارەبای ماڵەوەت بكوژێنەوە.

لەكاتی روودانی لافاودا:

1. بەھیچ شێوەیەك بەنێو تەوژمی ئاوە بەخوڕ رۆیشتووەكاندا مەڕۆ ئەگەر قووڵاییشیان كەمبێت، چونكە ئەگەر قوڵایی رێڕوێكی لافاو تەنھا ١٥ سانتیمەتر بێت، ئەوا دەستبەجێ دەتخاتە سەر زەوی و دەكەوییە نێو تەوژمی ئاوەكە.
2. ئەگەر ناچار بوویت لەنێو ئاودا بڕۆیت، ئەوا تا پێت دەكرێ بەنێو ئەو ناوچانەدا بڕۆ كەوا تەوژمی لێ نییەو دارێكیش بەدەستەوە بگرەو بەردەوام لە ئاستی قووڵایی ھەنگاوەكانی پێش خۆت دڵنیابە ئینجا ھەنگاو بنێ.
3. بەھیچ شێوەیەك ئۆتۆمبێل لە ناوچە نقومبوو یان نیمچە نقومبووەكاندا لێ مەخوڕە، وە كاتێك لەناو ئۆتۆمبێل بوویت و بە ئاو گەمارۆ درای، ئەوا دەستبەجێ جێی بھێڵەو تا پێت دەكرێ بەرەو ناوچەیەكی بەرزتر بڕۆ.
4. ئەگەر بە تەواوی تەڕ ببوویت، ئەوا بەھیچ شێوەیەك دەست لەھیچ جۆرە كەل و پەل و ئامێرو كەرەستەیەك مەدە كە پەیوەندی بە كارەباوە ھەبێت، بە تایبەتیش ستوونەكان.

لە دوای وەستانی لافاوەكە:

*. بەردەوام بەدواداچوونی دەزگاكانی راگەیاندن بكە بۆ زانینی سنووری كارتێكردنی لافاوەكەو ئەو ناوچانەی كە زۆر پێیوە كاریگەربوونە.
*. بەھیچ شێوەیەك لەناوچە نقوومبووەكاندا نزیكە مەبەوە، چونكە زۆرجار ئەو جۆرە ناوچەو ئاوەكانیان بە مادەی كیمیایی جۆراوجۆری ژەھراویی یاخود بە نەوت و بەنزین و ئاوی زێرابەكانەوە پیسبوونە، ئەمە جگە لە ھەڕەشەی بەردەوامی بەركەوتن بە تەزووی كارەبا لە ھێڵە لێك ئاڵاوەكاندا.
*. تا بكرێ تەنانەت لە ناوچە وشكەكانیش لە ھێڵەكانی كارەبادا دووربكەوە.
*. بەھیچ شێوەیەك لەو باڵەخانانە نزیك مەبەوە كە بە تەواوەتی بە ئاوەوە گەمارۆدراون.
*. تا دەسەڵاتدارو دەزگای بەرپرس رێگەت پێنەدات، لەخۆتەوە دووبارە مەگەڕێوە نێو ماڵەكەت.
*. بۆكس و مەنھۆڵ و زێرابەكان شوێنی یەكجار زۆر مەترسیدارن و لەو حاڵەتانە بەھیچ شێوەیەك لێیان نزیك مەبەوە.
*. ھەر شتێك كە تەڕ بووبێت، بەڵام بواری دووبارە بەكارھێنانەوەی ھەبێت، ئەوا پێش بەكارھێنانەوەی بە مادەی تایبەت پاكی بكەرەوە پێش ئەوەی بەكاری بھێنیتەوە.

ژینگە

لە گەرمیان ئامێرێكی بیرلێدان دەستی بەسەردا گیرا

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان ئاشكرای دەكات، كە دەستیان گرتووە بەسەر ئامێرێكی بیرلێدان.

بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان لە ڕاگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، پۆلیسی شارەوانیەكانی گەرمیان لەگوندی صاڵح ئاغا سەر بە شارەدێی قۆرەتوو دەستیان بەسەر كەرەستەیەكی هەڵكەندنی بیری ئاودا گرت، كە بە نایاسایی و زیادەڕەوی بیری ئاویان لێ دەدا.

ڕاشیگەیاندووە، لەكاتێكدا ئاگاداریمان بڵاوكردەوە كەهیچ كەسێك بەبێ مۆڵەت بیری ئاو لێ نەدات، بۆیە هەركەسێك سەرپێچی بكا دەست بەسەر كەرەستەكانیدا دەگیرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

هاووڵاتیان پابەندی پێدانی 5 هەزار دیناری زبڵ نابن

خەڵك- بەشی هەواڵ

بڕیاری وەرگرتنی 5 هەزار دینار بۆ فڕێدانی زبڵی ماڵان لەلایەن كۆمپانیایەكەوە بە بڕیاری حكومەتی هەرێم نیگەرانی زۆری هاووڵاتیانی لێكەوتووەتەوە و زۆربەی هاووڵاتیانیش ئامادەنین پابەندی بڕیارەكە بن.

دەیان هاووڵاتی لە ناوچە جیاوازەكانی سنوری پارێزگای سلێمانییەوە بە (خەڵك)یان ڕاگەیاند، بڕیارەكە زۆر “ستەمكارانە”یە و پابەندی نابن، بەتایبەتی لەكاتێكدا كە دۆخی گوزەرانی خەڵك لەوپەڕی خراپیدایە و مووچە تائێستاش لەكاتی خۆیدا نادرێت و كاروكاسبی نییە و بازاڕ پەكیكەوتووە، دامەزراندن لە كەرتی گشتی و تایبەت نییە، نەوت دابەشناكرێت بەسەر هاووڵاتیاندا و بەنزین گرانە، حكومەت بە چەندین پاساو پارە لە هاووڵاتیان دەستێنێت و باجانەكانی هاتووچۆ و خانووبەرەی زیادكردووە، پێشینەكان لە هاووڵاتیان وەردەگرێتەوە، تێچووی خزمەتگوزاری تەندروستی و كەرتەكانی دیكە بەزركراوەتەوە.

ئەو هاووڵاتیانە تەئكیدیان لەوەكردووە، پابەندی بڕیارەكە نابن و خۆیان زبڵی ماڵەكانیان لە ناوچەكانی دەرەوەی شار و شارۆچكەكان دەڕێژن و ئەو كاتەشدا دەبێت حكومەت بەرگەی بەرپرسیارێتی ژینگە ببێت.

بڕیاری وەرگرتنی 5 هەزار دینار لە هاووڵاتیان لەكاتێكدایە كە پێشتر شاسوار عەبدولواحید، سەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ‌ ڕایگەیاندبوو، ڕێگەی بدەن دەتوانێت بەرامبەر وەرگرتنی زبڵی ماڵان هەر ماڵێك 5 هەزار دیناریشی بداتێ‌.

ڕزگار نەگڕەیی، ئەندامی لیژنەی شارەوانی و گواستنەوە و گەیاندن لە پەرلەمانی كوردستان بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، وەك لیژنەی پەیوەندیدار لەگەڵ وەزارەتی شارەوانی و گەشتووگوزاردا گفتووگۆ دەكەن، چونكە بڕیارێكی زۆر نەشیاوە.

وتیشی”ئێمە نوێنەرایەتی خەڵك دەكەین و ئەوەی حكومەت بڕیاری لێداوە شیاو نییە و ناكرێت جێبەجێ‌ بكرێت”.

وەرگرتنی 5 هەزار دینار لە ماڵان بەرامبەر فڕێدانی زبڵ لەكاتێكدایە لە وڵاتانی ناوچەكەدا ئەو ماددانە جارێكی دیكە بەكاردەهێنرێنەوە و بەرامبەر بەوە بڕێك پارەش دەدرێت بە هاووڵاتیان، نەك پارە بدەن بۆ فڕێدانی زبڵ لە شوێنێكی نزیك شار لەلایەن كۆمپانیایەكەوە و دواتر سووتاندنی و پیسكردنی ژینگەی ناوچەكە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژینگە

باران بارین دەستپێدەكاتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
لە هەفتەی داهاتووەوە شەپۆلێكی بارانی مام ناوەند ناوچەكانی عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە.

سادق عەتییە، كەشناسی عیراقی لە پەڕەی تایبەتی خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك ڕایگەیاندووە، بەپێی نەخشەی مانگە دەستكردەكان شەپۆلێكی نمەباران و هەورە تریشقە ناوچە جیاجیاكان لە بەغدا و شارەكانی باشوور دەگرێتەوە و تا كۆتایی شەو بەردەوام دەبێت.

ڕاشیگەیاندووە، كە لە هەفتەی داهاتووەوە شەپۆلێكی دیكەی بارانبارین هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە، بەڵام دەشڵێت: “كاریگەرییە كەشناسییەكان زۆر خێران”.

هاوكات ماڵپەڕی ئەكوا وێزە، پێشتر پێشبینی كردبوو، كە لە دوای ٢٠ی ئەم مانگەوە شەپۆلێكی سارد و سەرما و بارانبارین ناوچەكانی هەرێمی كوردستان بگرێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان