ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

بەوێنە: ئەنیشتاین بۆچی سەرۆكایەتی ئیسرائیلی رەتكردەوە

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

ئەلبێرت ئەنیشتاین فیزیازانی ئەڵمانی بە یەكێك لە هەرە زانا دیارەكانی مێژووی مرۆڤایەتی هەژمار دەكرێت، ئەم زانایە بەهۆی بیردۆز و لێكۆڵینەوەكانی كۆمەك و هاوكارییەكی زۆری بە مرۆڤایەتی گەیاندووە، بەو هۆیەوە ناوبراو لە ساڵی 1921 بە ناونیشانی براوەی خەڵاتی نۆبڵی لە زانیتی فیزیا ناسێنرا.

ئەنیشتاین لە بنەڕەتدا لە خێزانێكی جولەكە لەدایك بووەو لە ساڵی 1952 ئیسرائیل پێشنیاری وەرگرتنی پۆستی سەرۆكایەتی ئیسرائیلی بۆ كردووە، بەڵام ئەو رەتیكردەوە، هۆكارەكەشی ئەوە بوو كە ئەو دەیەوێ لە دونیای سیاسەت دوور بكەوێتەوە.

لە 9ی تشرینی دووەمی ساڵی 1952 حایم وایزمن سەرۆك وەزیرانی پێشووی ئیسرائیل لە تەمەنی 77 ساڵی دوای ئەوەی بەهۆی نەخۆشییەوە كۆچی دوایی كرد، وایزمن بە تەواوەتی لە شوباتی ساڵی 1949 تا ئەو كاتەی كە كۆچی دوایی كرد بە بەردەوامی بەهۆی نەخۆشییەكی كوشندە تێوەگلابوو.

هەر لەگەڵ كۆچی دوایی وایزمن، حكومەتی ئیسرائیل بە سەرۆكایەتی دەیڤد بن گوریون بەشوێن ئەنیشتایندا رۆیشت تاكو رازی بكات بەوەی كە ببێتە سەرۆكی ئیسرائیل و قبوڵی بكات، ئەو بەرپرسیاریەتییەش درا بە ئابا ئیبان باڵیۆزی ئیسرائیل لە واشنتن.

باڵیۆزی ئیسرائیل لە نامەیەكیدا بۆ فیزیازانی گەورەی جیهان كە لەو كاتەدا لە شاری پرینستون لە ویلایەتی نیوجرسی ئەمریكا نیشتەجێ بوو پێشنیارەكەی بن گورینی بە ناوبراو دا.

ئیسرائیل لە رێگەی پێشنیاری پۆستی سەرۆكایەتی بە ئەنیشتانین هەوڵ دەدات وێنەیەكی زۆر جوان بداتە حكومەتی نوێی ئیسرائیل كە سەرۆكەكەی دەتوانێت فیزیازانێكی بەناوبانگی جیهان بێت، بەڵام وەڵامی ئەنیشتاین بۆ حكومەتی ئیسرائیل زۆر خەمناك بوو، بەشێوەیەك ئەنیشتاین هۆكاری رەتكردنەوەی ئەو پۆستەی بۆ زۆری تەمەنی گەڕاندەوەو رایگەیاند، ئەو هیچ زانیارییەكی لە زانستی سیاسەتدا نییە، هەروەها ئاماژەی بۆ ئەوەش كردبوو كە ئەو لەگەڵ كەسانی دەوروبەریدا زۆر بە نارەحەت دەتوانێ هەڵسوكەوت بكات و زمانی عیبریش باش نازانێت.

لە ساڵی 1921 فیزیازانی ئەڵمانی بە هاوكاری چایم وایزمن لە ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا بەمەبەستی كۆكردنەوەی كۆمەك بۆ دروستكردنی زانكۆی عیبری لە قودس گەشتێكی بە شارە جیاوازەكانی ئەمریكادا كرد.

لە ساڵی 1923 ئەنیشتاین سەردانی ئیسرائیلی كردو لە زانكۆی قودس وتارێكی پێشكەش كردو تەئكیدی لەوە كردەوە كە ئەم زانكۆیە دەبێت ببێتە مەڵبەندی فەرهەنگی جولەكە لە ناوچەكە.

ئەنیشتانی لە ساڵی 1925 وەسیەتی ئەوەی كرد دوای كۆچی دوایی تەواوی وێنەو ئەو شتانەی لەدوای جێدەمێنن لە رێگەی ئەم زانكۆیەوە بفرۆشرێن.

جیهان

عیراق بە فڕۆكەی ئێف16 لەناو خاكی سوریا بۆردومانی داعش دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ
وەزارەتی بەرگری عیراق ئاشكرای دەكات، كە بە فڕۆكەی ئێف16 هێرشیان كردۆتە سەر پێگەكانی داعش لەناو خاكی سوریا.

فەرماندەیی پڕۆسە هاوبەشەكان لە وەزارەتی بەرگری عیراق لە بەیاننامەیەكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لەسەر فەرمانی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و بە سەرپەرشتی فەرماندەیی پڕۆسە هاوبەشەكان، ئەمڕۆ فڕۆكە جەنگیەكانی جۆری ئێف16 بۆردومانی چەند پێگەیەكی داعش-یان لە ناوچەی سوسە لەناو خاكی سوریا كردووە.

بەپێی بەیاننامەكە، “هێرشە ئاسمانیەكە بە پشت بەستن بووە بە زانیاری وردی بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری سەربازی و دژە یترۆر و شانەی هەڵۆی هەواڵگری”.

ڕاشیگەیاندووە، فڕۆكە جەنگیەكان دوو ئامانجیان پێكاوە، كە یەكەمیان پێگەیەكی داعش بووە، كە 30 چەكداری تێدابووە و ویستویانە كۆبوونەوە ئەنجام بدەن لەگەڵ فەرماندە تاوانبارەكانیان و دووەمیشیان شوێنێك بوو، كە 14 تیرۆرستی تێدابووە، كە ناسراون بە ئینغماسیەكان.

جەختیشی كردۆتەوە، كە بەپێی زانیارییە هەواڵگریەكان، هەردوو ئامانجەكە پێكراوە و فڕۆكە جەنگیەكانیش بە سەلامەتی گەڕاونتەوە خاكی نیشتمان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

تۆڕی CNN: ترەمپ لە پۆستەكەی دەردەكرێت

خەلًك- بەشی هەواڵ
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا لە یەكەم ڕۆژی گەیشتنی بە پۆستی سەرۆكایەتی، ڕووبەڕووی چەندان كێشە بۆتەوە، كە لەنێو كۆشكی سپیدا بونەتە مایەی هەژاندنی عەرەشەكەی، لەمڕۆشدا تۆڕی CNNی ئەمریكایی بڵاویكردۆتەوە، كە سەرۆكی ئەمریكا چاوەڕوانی ئەوەیە دەربكرێت و ئەو بابەتەش زۆر نیگەرانی كردووە.

سەرچاوەیەكی باڵا، كە لە سەرۆكی ئەمریكاوە نزیكە، بە تۆڕی CNNی ڕاگەیاندووە، سەرۆك زۆر نیگەرانە و پێیوایە ئەگەرێكی زۆر هەیە لەسەركار لاببرێت، بەهۆی كۆنتڕۆڵكردنی زۆربەی كورسییەكانی كۆنگرێسەوە لەلایەن دیموكراتەكانەوە لە دوایین هەڵبژاردندا”.

بە وتەی ئەو سەرچاوەیە، “ترەمپ دڵنیایە، كە دیموكراتەكان ئەو پرسانە دەوروژێنن، كە پەیوەندییان بە ترەمپەوە هەیە، لەوانە دەستوەردانی ڕوسیا لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ئەمریكا بۆ بەرژەوەندی سەرۆكی ئێستا، سەرپێچییەكانی پەیوەست بە كۆمەك كردنی هەڵمەتی هەڵبژاردن، وێڕای زۆرێك لەو پرسانەی، كە پەیوەندییان بە بەدڕەوشتییەوە هەیە و ڕووبەڕووی ترەمپ كراونەتەوە، ئەمەش دەبێتە مایەی ئەوەی سەرۆك لە پۆستەكەی لابردرێت”.

دەستبەسەرداگرتنی دیموكراتەكان بەسەر كۆنگرێسدا، دەبێتە مایەی دەستگرتنی ئەندامەكانی بەسەر كۆشكی سپی و لەقاڵبدانی تواناكانی سەرۆكی ئەمریكا لە دەركردنی بڕیارەكان و سەپاندنی ئەو ستراتیژانەی، كە دەیەوێت جێبەجێیان بكات، ئاشكراشە دەستباڵابوونی دیموكراتەكان لە كۆنگرێسی ئەمریكا، لە دوای هەشت ساڵ بە یەكەم ڕووداوی لەو جۆرە لە وڵاتەكەدا دادەنرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

شەپۆلێكی بەهێزی بەفربارین ئەمریكا دەگرێـتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەو شەپۆلە بەهێزەی بەفربارین كە ویلایەتەكانی باشوری خۆڕهەڵاتی ئەمریكای گرتەوە, بووە هۆی گیان لە دەستدانی سێ كەس و بڕینی كارەبای سەدان هەزار ماڵ.

لە ویلایەتی كارولینای باشور بەهۆی بارینی زیاتر لە نیو مەتر بەفرەوە لە دوو رۆژی كۆتایی هەفتەی پێشوودا باری نائاسایی ڕاگەیەندرا.

بە هۆی كەوتنی درەختێك بەسەر ئۆتۆمبێلەكەیدا پیاوێك گیانی لە دەست دا و گەڕان بە دوای شۆفێرێكی دیكەدا كە ئۆتۆمبێلەكەی لە نزیك ڕووبارێكەوە دۆزراوەتەوە، بەردەوامە.

ڕوی كوپر سەرۆكی شارەوانی كارولینای باشور لە كۆنفڕانسێكی رۆژنامەوانیدا وتی ” لە هەندێك شوێن لە یەك ڕۆژدا بە ئەندازەی یەك ساڵ بەفر باریوە “.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین