ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

لێپرسراوانی شاره‌كه‌ ئاگادار نین
هه‌نارده‌ی نه‌وتی كه‌ركوك بۆ ئێران راده‌وه‌ستێت

خەڵک-

هه‌نارده‌ی نه‌وتی كه‌ركوك بۆ ئێران، دوای ره‌وانه‌كردنی چه‌ند كاروانێك به‌ تانكه‌ر راگیراوه‌ و بڕیاره‌ له‌گه‌ڵ چاره‌سه‌ری كێشه‌ هونه‌رییه‌كاندا به‌ڕەسمی ده‌ستپێبكاته‌وه‌‌، ئه‌وه‌ش له‌ كاتێكدایه‌ هێشتا لێپرسراوانی پارێزگاكه‌ ئاگاداری ورده‌كاری ئه‌و پرۆسه‌یه‌ نین.

به‌پێی رێككه‌وتنێكی هه‌ردوو وه‌زاره‌تی نه‌وتی عیراق و ئێران كراوه‌، بڕیاره‌ نه‌وتی كه‌ركوك ره‌وانه‌ی به‌ تانكه‌ر ئه‌و وڵاته‌ بكرێت، له‌ چه‌ند رۆژی رابردوشدا تاران ده‌ستپێكردنی ئه‌و پرۆسه‌یه‌ی راگه‌یاند به‌ڵام به‌غدا ده‌ڵێت ته‌نیا بۆ تاقیكردنه‌وه‌ بووه‌.

عاسم جیهاد، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق به‌ (كه‌ركوك ناو)ی ڕاگەیاندووە: “له‌ئێستادا ئامادەكارییەكانی هەناردەكردنی نەوتی كەركوك لە رێگای تەنكەرەوە بۆ ئێران بە گشتیی كۆتایی پێنەهاتووە، لە ماوەی رابردوو چەند تانكەرێك رەوانە كراوە تەنها بەمەبەستی تاقیكردنەوەی رێگاكە بووه‌.”

ئه‌وه‌شی ڕاگەیاندووە: هه‌ر كاتێك ئامادەكارییەكان كۆتایی بێت به‌ ڕەسمی هەناردە كردنه‌كه‌ دەستپێدەكات، ئه‌و ئاماده‌كارییانه‌ش زیاتر پەیوەستە بەرێگاوبانەوە، چونكه‌ رێگه‌ی هاتووچۆی تانكه‌ره‌كان به‌رزی و نزمی و شاخاوییه‌، پێویسته‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ بیر له‌ سه‌لامه‌تی بكرێته‌وه‌.

رێككه‌وتنه‌كه‌ی تاران و به‌غدا، بۆ هه‌نارده‌ی رۆژانه‌ی ٣٠ تا ٦٠ به‌رمیله‌ له ڕێی تانكه‌ره‌وه‌ بۆ شاری كرماشان، دواتر وه‌رگرتنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌ نه‌وتییه‌كان له‌ پاڵاوگه‌كانی باشوری عیراق.

ھەر لەو بارەیەوە جه‌بار لعێبی، وه‌زیری نه‌وتی عیراق به‌ ئاژانسی رۆیته‌رزی راگه‌یاندووه:‌ به‌هۆی كێشه‌ی هونه‌رییه‌وه‌ نه‌وتی كه‌ركوك هه‌نارده‌ی ئێران ناكرێت، ئه‌وه‌ش له‌ چوارچێوه‌ی ئه‌و رێككه‌وتنه‌كه‌ی حه‌وت مانگ له‌مه‌وبه‌ر واژۆكراوه‌.

ناوه‌ڕاستی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ ئاژانسی هه‌واڵه‌كانی وه‌زاره‌تی نه‌وتی ئێران بڵاویكرده‌وه‌، تانكه‌ره‌كانی نه‌وتی خاوی كه‌ركوك گه‌یشتونه‌ته‌ وڵاته‌كه‌یان و لە کۆگا نەوتییەکانی “(دەرە شار) کە لە لایەن کۆمپانیای نیشتمانیی تارانه‌وه‌ ته‌رخانكراوه‌، تانكه‌ره‌كان خاڵی کراون.

تا ئێستاش ته‌نیا یه‌ك كاروان نه‌وتی شاره‌كه‌ بۆ ماوەی ‌یه‌ك رۆژ له‌رێی چه‌ند تانكه‌رێكه‌وه‌ ڕه‌وانه‌ی ئێران كراون، دواتر پرۆسه‌كه‌ ‌به‌هۆی چه‌ند كێشه‌یه‌كه‌وه راگیراوه و‌ بڕیار وایە لە چەند رۆژی داهاتوو كێشەكە چارەسەر بكرێت و جارێكی دیكە هەناردەكه‌ دەستپێبكاتەوە.

كەركوك ‌و ناوچەكانی تری جێناكۆك، لە دوای 16ی ئۆكتۆبەری ئەمساڵەوە ‌و لە چوارچێوەی ئۆپەراسیۆنێكدا بە ناوی سەپاندنی دەسەڵاتی فیدراڵی، كەوتنە ژێر دەستی حكومەتی ناوەندی دوای كشانەوەی هێزەكانی پێشمەرگە‌ و لەوكاتەوە هەناردەی نەوتی پارێزگاكە، راوەستاوە.

جەمال مەولود، ئەندامی لیژنەی وزە و نەوت و غاز لە ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك دەڵێت: “وەكو ئەندامانی لیژنەكە تەنها (له‌باره‌ی هه‌نارده‌ی نه‌وت) بیستوومانە بەڵام هیچ شتێكی فەرمی و نوسراوێك بۆ ئێمە نەهاتوە.”

ئه‌نجومه‌نی پارێزگا له‌ دوای رووداوه‌كانی 16ی ئۆكتۆبه‌ره‌وه‌ دانیشتنه‌كانی په‌كیكه‌وتووه‌ و به‌شێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی ئاواره‌ی هه‌رێمی كوردستان بوون.

ھەروەھا نەجات حوسێن، ئەندامی لیژنەی نەوت و غاز دەڵێت: “نزیكی شەش مانگە لیژنەكەمان سڕكراوە، به‌هۆی ئەوەی نە سەرۆكی ئەنجومەن و نە ئەندامانی ئەنجومەن  ئامادەن، كۆمپانیای نەوتیش هیچ دەعوەتنامەیەكمان بۆ نانێرن.

حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ئایاری ئه‌مساڵ ئاشكرایكرد، پێشنیاری بۆ حكومه‌تی عیراقی كردووه‌ له‌ رێی بۆری نه‌وتبه‌ری هه‌رێمه‌وه‌ نه‌وتی كه‌ركوك ره‌وانه‌ی توركیا بكرێت له‌ژێر چاودێری به‌غدادا، به‌ڵام هێشتا گفتوگۆی كۆتایی له‌وباره‌یه‌وه‌ نه‌كراوه.

لە سنوری پارێزگای كەركوك هەریەك لە كێڵگە نەوتیەكانی ئاڤانا ‌و بای حەسەن لەژێر دەسەڵاتی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا بوون و رۆژانه‌ 250 به‌رمیلی هه‌نارده‌ ده‌كرا، به‌ڵام له‌ ئێستادا لەگەڵ كیڵگە نەوتیەكانی قوبەی بابا ‌و جمبور ‌و خەبازە لەژێر دەسەڵاتی حكومەتی عێراقیدان.

کەرکوک ناو

راپۆرت

“گەندەڵی زۆر لە ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم هەیە”
ئەندام هەیە 20 ساڵە نەگۆڕاوە و خۆشیان لە هەڵبژاردن دەدزنەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
لە ساڵی 2006ەوە، ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم سەرۆك و ئەندامانی ئەنجومەنی كارگێڕی ژوورەكانیان هەڵنەبژاردووە، ئەگەرچی لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە، ئاگادار كراونەتەوە، كە هەڵبژاردن ئەنجام بدەن و سەرۆك و ئەندامی نوێ‌ دیاری بكەن، ئەمەش لە كاتێكدایە، هەفتەی ڕابردوو، یەكێتی ژوورە بازرگانییەكانی عیراق بە كەركوكیشە هەڵبژاردنی بۆ دیاریكردنی سەرۆك و دەستەی نوێی ئەندامانی ئەنجومەنی كارگێڕی ژوورەكان ئەنجامدا.

سەرۆكی ڕێكخراوێكی ئابووریش دەڵێت، ئاماژەی بەئەوەشدا، بەداخەوە هەڵبژاردنەكانی ژوورە بازرگانییەكان و شارەوانییەكان و ئەنجومەنەكان و پەرلەمان، كە دوادەكەوێت، جیاوازە لەباشوور و خوارووی عێراق، بەجۆرێك لەهەرێمی كوردستان لەكاتی خۆیدا ئەنجامنادرێن.

پەیوەست بە دوا كەوتنی وادەی هەڵبژاردنی ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم، (تۆڕی میدیایی خەڵك) پەیوەندی بە(سیروان محەمەد) سەرۆكی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی كرد، بەڵام ناوبراو ئامادە نەبوو هیچ قسەیەك بكات و ڕایگەیاند دەتوانن پەیوەندی، بە (دارا جەلیل خەیات) سەرۆكی یەكێتی ژوورە بازرگانیەكانی هەولێر بكەن، ” ئەوانیش بە تەزكیە دانراونەتەوە”.

هاوكات لە هەوڵدا بۆ وەرگرتنی ڕای لایەنی پەیوەندیدار، كە ژوورە بازرگانیەكانی هەرێمن، ژووری بازرگانی و پیشەسازی هەولێریش، وەڵامی پەیوەندی (تۆڕی میدیایی خەڵك)یان لە سەر هەمان پرس نەدایەوە.

“دەبێت 4 ساڵ جارێك ژوورە بازرگانیەكان هەڵبژاردن ئەنجام بدەن”
بە پێی ئەو زانیاریانەی دەست تۆڕی میدیایی خەڵك كەوتون، لە لایەن ژوورە بازرگانیەكانی عیراقەوە، ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم ئاگادار كراونەتەوە كە بەشدار بن لە ئەنجامدانی هەڵبژاردن و دیاریكردنی سەرۆك و دەستەی نوێ‌، لە كاتێكدا حكومەتی هەرێمیش ڕەزامەندی داوە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن بەڵام ئەو پرۆسەیە لە هەرێمدا ئەنجام نەدراوە.

بە پێی زانیاریەكان، لە ناو ئەندامانی ئەنجومەنی ژوورە بازرگانیەكاندا، ئەندام هەیە نزیكەی 20 ساڵە لە ژوورە بازرگانیەكاندا ماوەتەوە و چەند ئەندامێكی كەم نەبێت هەریەكەیان مانگانە نزیكەی 1 ملیۆن دینار مووچە وەردەگرن، ئەمە جیا لە داهاتی ژوورەكان، كە بۆ وەرگرتنی ئەندام و تازە كردنەوەی پێناسی ئەندام بوون لە ژوورە بازرگانیەكان دەبنە داهاتی ئەو ژوورانە.

بە پێی یاسای كار پێكراو لە هەرێمی كوردستان دەبێت 4 ساڵ جارێك ژوورە بازرگانیەكان هەڵبژاردن ئەنجام بدەن، بەڵام بۆ ماوەی 12 ساڵە هیچ هەڵبژاردنێك ئەنجام نەدراوە.

“ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم گەندەڵیەكی زۆریان تێدا دەكرێت”
سەرچاوەیەكی تایبەت لە ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی بۆ (خەڵك)، كە نەیویست ناوی ئاشكرا بكرێت، پێی ڕاگەیاندین، ژوورە بازرگانی و پیشەسازیەكانی هەرێم رێكەوتوون ماوەی ساڵ و نیوێك ماوە بۆخۆیان درێژ بكەنەوە، كە ئەم درێژكردنەوەیە هیچ بیانوویەكی یاسایی نییە و تەنیا دەیانەوێت كات بەڕێبكەن و سەرۆك و ئەندامانی ئێستا لە پۆستەكانیان بمێننەوە.

ئەو سەرچاوەیە ئەوەشی وت، ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم گەندەڵیەكی زۆریان تێدا دەكرێت و بۆ بەرژەوەندی تایبەت بەكار دەهێنرێن لە ڕووی سەفەر و پێدانی ڤیزا و بەكارهێنانی ئۆتۆمبێلی تایبەتی ژوورەكان بۆ كاری تایبەت، ئەمە لە كاتێكدایە كە پرۆژەیەكی وەهایان نییە بتوانێت خزمەت بە شارەكان بكات بە تایبەت شارێكی وەك سلێمانی.

ژوورە بازرگانیەكانی هەرێم بریتین، لە ژووری بازرگانی و پیشەسازی (هەولێر، سلێمانی، دهۆك) كە بە هەزاران ئەندامیان هەیە.

“شەڕی داعش و هەندێك كێشە لەگەڵ عێراق و قەیرانی دارایی هۆكار بوون”
لای خۆیەوە، (ئەیاد حەسەن) سەرۆكی ژووری بازرگانی و پیشەسازی دهۆك بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئەنجام نەدانی هەڵبژاردنەكانی ژوورە بازرگانییەكان كاریگەری لەسەر ڕەوشی بازرگانی و ئابووری هەرێم نەكردووە.

ئاماژەی بەئەوەشدا، بەهۆی شەڕی داعش و بوونی هەندێك كێشە لەگەڵ عێراق و قەیرانی ئابووری هەڵبژاردنەكان ئەنجامنەدراون.

باسی لەئەوەشكرد، بڕیارە لەساڵی ئایندەدا هەڵبژاردن لەهەر سێ ژوورەكانی هەولێر و دهۆك و سلێمانی بەڕێوەبچێت.

ئەوەشی خستەڕوو، بەپێی یاسا دەبێت هەر چوار ساڵ جارێك هەڵبژاردن ئەنجامبدرێت، بەڵام بەپێی یاسا ئەگەر دۆخێكی نائاسایی نەخوازراو بێتە پێشەوە دەتوانرێت تەمەنی ژوورەكان درێژبكرێنەوە.

هێمای بۆئەوەشكرد، بەپێی یاسای یەكێتیی ژوورەكانی بازرگانی كوردستان، لە ساڵی 2007 یەكێتییەكیان دامەزراندووە، كە سێ ژوورە و بەم نزیكانەش ژووری بازرگانی هەڵەبجە دروست دەبێت.

ژوورە بازرگانییەكانیش هەڵبژاردنی خۆیان لەكاتی خۆیدا ئەنجام نادەن
هەر لەمبارەیەوە، (حسام حەكیم بەرزنجی) سەرۆكی ڕێكخراوی بوژانەوەی ئابووری كوردستان بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، حزب و سیاسەت دەستی خستۆتە ناو ژوورە بازرگانییەكانەوە.

ئاماژەی بەئەوەشدا، بەداخەوە هەڵبژاردنەكانی ژوورە بازرگانییەكان و شارەوانییەكان و ئەنجومەنەكان و پەرلەمان كە دوادەكەوێت، جیاوازە لەباشوور و خوارووی عێراق، بەجۆرێك لەهەرێمی كوردستان لەكاتی خۆیدا ئەنجامنادرێن.

باسیلەوەشكرد، ئەمە پەیوەندی بە سیاسەتەكانی حكومەتی هەرێم و حزبەكانەوە هەیە، بۆیە ژوورە بازرگانییەكانیش هەڵبژاردنی خۆیان لەكاتی خۆیدا ئەنجام نادەن.

بەرزنجی، ئەوەشی خستەڕوو، حزب ژوورە بازرگانییەكان ئاڕاستە دەكات، لەكاتێكدا نابێت ئابووری و ژوورە بازرگانییەكان بكەوێتە ژێر دەستی حزب و سیاسەتەوە.

“بۆتە نەریت كە هەڵبژاردنەكان لەكاتی خۆیدا نەكرێت”
لەسەر هەمان پرس، (دلێر حسێن) ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر بە(خەڵك)ی راگەیاند، بەداخەوە جگە لەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمان و ئەنجومەنی پارێزگاكان لەكاتی خۆیدا ناكرێ بۆ یەكێتی و ژوور و سەندیكاكانیش بۆتە نەریت كە هەڵبژاردنەكان لەكاتی خۆیدا نەكرێت، ئێمە تەمەنای ئەوە دەكەین هەڵبژاردنەكان لەكاتی خۆیدا بكرێن.

وتیشی، بەر لەریفراندۆم لەبارەی كاریگەریەكانی ریفراندۆم لەسەر جوڵەی بازرگانی و سنورەكان یەكێتی ژوورە بازرگانی و پیشەسازیەكانمان بانگهێشت كرد لەبارەی ئەنجام نەدانی هەڵبژاردنیش گفتوگۆمان كرد، كە ماوەیەكی زۆرە هەڵبژاردنیان نەكردوە و داوامان كرد هەڵبژاردنەكان بكرێن، بەڵام بەهۆی ئەوەی ئەندامی حزبن هەڵبژاردنەكان لەكاتی خۆیدا ناكرێن.

سەبارەت بەكاریگەریەكانی ئەنجام نەدانی هەڵبژاردن لەسەر پێشخستنی كەرتی پیشەسازی ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی پارێزگای هەولێر وتی، بەدڵنیاییەوە كاریگەری دەبێت، چونكە نوێنەری راستەقینە لەم شوێنانە نابینیەوە، كە حزبیش دەست وەردان دەكات كاریگەری دەبێت، چونكە كەسانی شارەزا و پسپۆر ناچنە ئەو شوێنانە، بۆیە هەركەسێك ماوەیەكی زۆر بمێنێتەوە لەشوێنی خۆی رەنگە وەك پێویست كارەكانی نەكات بۆیە باشترین كار ئەنجامدانی هەڵبژاردنە لەكاتی خۆیدا.

ژووری بازرگانی هەولێر، تا ئێستا هەشت خولی هەڵبژاردنی ئەنجام داوە، دوا هەڵبژاردن لە 16/4/2006 كراوە و لە 26/4/2006 سەرۆك و دوو جێگری سەرۆك دەست نیشان كراون.

هاوكات، ژووری‌ بازرگانی‌ و پیشەسازی سلێمانیش، لەسەرەتای‌ تا ساڵی 2006 (11) خولی‌ هەڵبژاردنی‌ ئەنجامداوە.

“لەوە زیاتر دواخستنی هەڵبژاردن كارێكی باش نییە”
بیلال سەعید، شارەزا و شیكەرەوەی ئابوری بە (خەڵك)ی راگەیاند، كێشەی نەبەستنی كۆنگرە و هەڵبژاردنی یەكێتی ژورە بازرگانی و پیشەسازییەكان دەكرێت بڵین لەچەند ڕوویەكەوەیە، بەشێكی پەیوەندی بە پێكهاتەی ئێستای ئەنجومەنی یەكێتییەكەوەیە هەیە و بەشێكی بەهۆی دواكەوتنی كۆنگرەكانی ژورە بازرگانییەكانی عێراق بووە لەڕابردوو، بەڵام دوای ماوەیەكی زۆر لەئەنجامنەدانی كۆنگرە ئێستا عێراق كۆنگرەی كردووە، بەڵام لەهەرێمی كوردستان و چەند پارێزگایەك هەڵبژاردنەكە نەكراوە و دواخراوە بۆ ساڵی ئایندە.

وتیشی، هەرچەند وادەكەی زۆر دواكەوتووە، بەڵام خواستێكی زۆر لەناو بازرگان و سەرمایەداران هەیە كە گۆرانكاری بكرێت، لەبەرئەوەی بەدڵنیایەوە تیمی تازەی یەكێتییەكە دەكرێت بڵێین ڕاستەوخۆ دەتوانێت كاریگەری دروستبكات لەسەر جوڵەی سەندیكاكە و ئەكتیڤتری بكاتەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، لەوە زیاتر دواخستنی هەڵبژاردن كارێكی باش نییە و پێویستی بەوەیە حزب دەستبەرداری پرۆسەی هەڵبژاردنی سەندیكا و یەكیتییەكان ببێت، چونكە لەهەمانكاتدا پێویستە گۆرانكاری و كۆنگرە لەتەواوی یەكێتی و كۆمەڵە و سەندیكا ئابوورییەكان بكرێت و گۆرانكاری ڕووبدات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

کەرتی تەندروستیی عیراق لە داڕمان نزیکە

خەڵک-

بەھۆی داڕمانی کەرتی تەندروستیی عیراق و نەبوونی دەرمان و بوونی مامەڵەی بازرگانی و گەندەڵیی گەورە لەو کەرتەدا، ھاوڵاتیانی عیراق بۆ چارەسەری نەخۆشییەکانیان ڕوو لە وڵاتانی دەرەوە دەکەن و مانگانە نزیک بە ٦ ملیۆن دۆلار دەبەنە دەرەوەی وڵات.

رۆژنامەی (ئەلعەرەبی ئەلجەدید) ڕاپۆرتێکی لەو بارەیەوە بڵاوکردۆتەوە و دەڵێت: بەھۆی داڕمانی کەرتی تەندروستیی و چارەسەر و کشانەوەی ئاستی نەخۆشخانە حکومییەکان، رێژەی مردن لە نەخۆشخانەکان زیادیکردووە، لە ساڵی ٢٠١٠ دا ئەو ڕێژەیە ٦٠٪ ـی ئەو نەخۆشانە بووە بە حاڵەتی کتوپڕ چوونەتە نەخۆشخانەکان.

دیارترینی ئەو وڵاتانەشی عیراقییەکان بۆ چارەسەر سەردانیان دەکەن، ئێران و تورکیا و ھیندستان و ئەردەن و لوبنانە و مانگانە ٥ تا ٦ ملیۆن دۆلار لە عیراقەوە دەچێتە ئەو وڵاتانە.

مانگانە نزیک بە ٤ ھەزار ھاوڵاتیی عیراقی سەردانی ئەو وڵاتانە و چەند وڵاتێکی ئەوروپایی دەکەن بۆ وەرگرتنی چارەسەر، زۆرینەی نەخۆشەکانیش دەچنە دەرەوە توشبووانی شێرپەنجە و نەخۆشییەکانی گورچیلە و شێواوییە زگماکییەکانن کە بەشێوەیەکی بەرچاو لە ساڵی ٢٠٠٣ ــەوە زیادیان کردووە.

جگە لەوەش ژمارەیەکی زۆری ھاوڵاتیانی عیراقی بە مەبەستی ئەنجامدانی نەشتەرگەریی جوانکاریی، سەردانی وڵاتانی ئێران و لوبنان دەکەن.

راپۆرتەکە دەڵێت، ئەو ڕێژە پارەیە بەشی ئەوە دەکات، بە سێ مانگ نەخۆشخانەیەکی گەورەی پێ دروستبکرێت، یاخود ھەر مانگێک دەتوانرێت سێ بنکەی تەندروستیی پێ بنیاد بنێرت.

ئەو رۆژنامەیە لە زاری محەممەد ئەلکەنانی، شارەزای ئابوریی عیراقی و ئەندامی لیژنەی کوالێتیی کۆنترۆڵ لە بازاڕی دارایی عیراق-ییەوە دەڵێت: تا ئێستا ئامارێکی ورد لەبارەی ئەو بڕە پارەیە نییە مانگانە لە لایەن ھاوڵاتیانی عیراقییەوە بەمەبەستی چارەسەر و نەشتەرگەریی دەبرێتە دەرەوەی وڵات، بەڵام بە لێکدانی ئاماری جیاوازی وەزارەتەکانی بەرگریی و ناوخۆ و تەندروستیی دەردەکەوێت، بە تەنھا لە ساڵی ٢٠١٧ دا حکومەت نزیک بە ٢٠٠ ملیۆن دۆلاری لە چارەسەرکردنی ئەندامانی ھێزە ئەمنییەکان و حەشدی شەعبی لە دەرەوەی عیراق خەرج کردووە، زۆر لەو ژمارەش زیاتری لە ساڵی پێشووتر خەرج کردووە.

ئەو شارەزا ئابورییە ئەوەی ڕاگەیاندووە: بەڵام بریندارانی شەڕ و کردە تیرۆریستییەکان و ھەڵە ئەمنییەکانی حکومەت لە ھاوڵاتیانی مەدەنی، دەبێت لەسەر پارەی خۆیان چارەسەر وەربگرن.

ئاماژەی بەوەش کردووە: ھەر ھاوڵاتییەکی عیراقی مافی ئەوەی ھەیە تا بڕی ١٠ ھەزار دۆلار لە فرۆکەخانە و خاڵە سنورییەکانەوە لەگەڵ خۆی بباتە دەرەوە، لەگەڵ ئەوەی مافی ھەیە تا بڕی ٣٠ ھەزار دۆلاریش لە ڕێی بانک و نوسینگەکانی حەواڵە ڕەوانەی دەرەوە بکات، لە ڕێی ئەمەشەوە دەتوانین ئامارێکی وردمان دەستبکەوێت.

ناوبراو عەدیلە مەحمود وەزیری پێشووی تەندروستیی عیراق بەوە تۆمەتبار دەکات، کەرتی تەندروستیی عیراقی بردۆتە قۆناغی داڕمانی تەواوەتی.

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هەنگەوانان داوای دروستكردنی هەفتەبازاڕێكی تایبەت بە هەنگوین دەكەن

سلێمانی ـ نزار جەزا

هەنگەوانانی سلێمانی لەڕێگەی فێستیڤاڵێكەوە بەرهەمی هەنگوین بەهاووڵاتیان دەناسێنن و داواكارن بازاڕێكی تایبەت بۆ هەنگوینی سروشتی بكرێتەوە.

لەژیر دروشمی “هەنگوین خۆراك و چارەسەرە” سێهەمین فێستیڤاڵی هەنگوین لەشاری سلێمانی لەپاركی ئازادی بەبەشداری 26 هەنگەوان دەستیپێكرد، كە بۆ ماوەی سێ ڕۆژ لە كاتژمێر 10ی بەیانی بۆ 9ی شەو بەردەوامدەبێت.

دڵشاد محەمەد، سەرپەرشتیاری سێهەمین فێستیڤاڵی هەنگوین

دڵشاد محەمەد، سەرپەرشتیاری سێهەمین فێستیڤاڵی هەنگوین، بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئامانج لە فێستیڤاڵەكە ئەوەیە، ئەو هەنگەوانانەی هەنگوینی سروشتییان هەیە بە هاووڵاتیانیان بناسێنن و دڵنیابن كە هەنگوینی سروشتی لەسەرچاوەیەكی باوەڕپێكراوەوە بكڕن.

ئاماژەی بەئەوەشدا، هەنگەوانەكانی ئەم فێستیڤاڵە هەموویان هەنگەوانی باشن و لە ناوچەكانی شارباژێڕ و پێنجوێن و هەڵەبجە ‌و ماوەت پشدەر و ڕانیەوە هاتوون.

وتیشی “داواكاری سەرەكیمان ئەوەیە، هەفتەبازاڕێكی تایبەت بە هەنگوین بكرێتەوە، هاوكات ڕێگری لەهێنانی هەنگ و هەنگوینی ئێرانی بكرێت”.

هەندێك هەنگوین لە نێو بازاڕدا هەیە، كە ئێرانی و توركییە و ئەسڵی نییە، بەڵام هەندێكیان بە هەنگوینی سروشتی دەیفرۆشن، بۆیە هەنگەوانان داواكارن لە حكومەت ڕێگری لەهێنان و فرۆشتنی ئەو جۆرە هەگوینە بكات.

هەنگەوانەكان داواكارن بازاڕێكی تایبەت بە هەنگوینی سروشتی بكرێتەوە، بۆ ئەوەی هاووڵاتیان دڵنیابن لەوەی هەنگوینی سروشتی و باش دەكڕن.

ئەبوبەكر عەبدوڵڵا هەنگەوان

ئەبوبەكر عەبدوڵڵا هەنگەوان لەدەشتی زاخێ، بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، تاوەكو ڕێگری لەهاتنەناوەوەی هەنگوینی دەرەوە نەكرێت، هاووڵاتیان تەواو لەباشی هەنگوین دڵنیا نابن، ئەگەرنا هاووڵاتی دەبێت متمانە بە هەنگەوانەكە بكات، بۆ ئەوەی هەنگوینی باش بكڕێت.

ئەوەشی خستەڕوو، هەنگوینی سپی و ڕەش و پاڵاوتە هەیە، ئەگەرنا هەموویان یەك تامیان هەیە، بەڵام خەڵك زیاتر حەزی بە سپییەكەیە، لەبەرئەوەی ڕەنگی جوانترە.

هادی سیامێوەیی، خاوەنی پڕۆژەی هەنگی بنار

لەلایەكی دیكەوە هادی سیامێوەیی، خاوەنی پڕۆژەی هەنگی بنار ناوچەی پێنجوێن بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، هەنگوینی كوردستان بەگشتی باشن و هەنگوینەكەیان زۆر بەسروشتی بەرهەم دەهێنن، ئەوەی لەبازاڕەكانیش دەفرۆشرێت، لەتوركیا و ئێرانەوە دەهێندرێت و بەشەكر دروست دەكرێت و مەرجی تەندروستی نییە، بۆیە داواكارە ڕێگری لە هاتنە ناوەوەی ئەو هەنگوینە بكرێت، بۆ ئەوەی هەنگوینی سروشتی زیاتر پەرەی پێبدرێت.

ئەو هەنگەوانە لەبارەی چۆنێتی جیاكردنەوەی هەنگوینی سروشتی و هەنگوینی ساختە ڕوونكردنەوەیدا “شیلەی هەنگوینی سروشتی ڕەنگی تێرترە و تامیشی تۆزێك تفتە و زۆر شیرین نییە، بەڵام ئەوەی لە بازاڕ دەفرۆشرێت و ساختەیە، وەك نیشاستە و شەكر وایە، وەك ئەوەیە لوقمەقازی بخۆیت”.

سازدانی ئەم جۆرە فێستیڤاڵانە گرنگی خۆی هەیە و هۆكارێكە بۆ زیاتر ئاشناكردن و پەرەپێدانی هەنگوین لەهەرێمی كوردستان.

بەپێی ئامارێكی كشتوكاڵی سلێمانی، لەبناری قەندیلەوە تاكو بناری سوورێن زیاد لە 150 هەزار پورەی هەنگ هەیە و نزیكی چوار هەزار جوتیار خەریكی بەرهەمهێنانی هەنگوین، كە ساڵانە زیاتر لە 70 تۆن هەنگوین لەم ناوچەیەدا بەرهەمدێت.

ڕزگار خدر جێگری بەڕێوەبەری كشتوكاڵی سلێمانی

ڕزگار خدر جێگری بەڕێوەبەری كشتوكاڵی سلێمانی بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، لەم بارودۆخە ئابوورییەی ئێستادا ئەم فێستیڤاڵە گرنگی زۆری بۆ ناوچەكە هەیە، چونكە یەكێك لەكەرتە گرنگەكانی وەك هەنگوین پێویستی بە هاوكاری و پاڵپشی زۆری حكومەت هەیە.

ڕزگار خدر ئاماژەی بەئەوەشدا، لەساڵی ڕابردوودا دەرمانی تایبەت و خۆراكیان بۆ هەنگەوانەكان دابینكردووە، لەئەمساڵیشدا هەوڵدەدەن پاڵپشتییان بكەن و داوایان لەوەزارەتی دارایی كردووە بودجەیەكی تایبەتیان بۆ دابینبكرێت.

هەنگوین یەكێكە لە خواردنە سروشتییەكانی كوردستان، كە هەنگ لەناو شاخ و دارەكاندا دروستی دەكات و بەشێوەی پرۆژەش هاووڵاتیان دەتوانن هەنگ بەخێو بكەن و هەنگوینی لێوە بەرهەم بهێنن، كە بە خۆراكێكی سودبەخش و گرانبەها ئەژمار دەكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟
  • وه‌زارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەکانی ئاو 92%, 12
    12 92%
    12 - 92% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی دارایی و ئابووری 8%, 1 دەنگ دان
    1 دەنگ دان 8%
    1 دەنگ دان - 8% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی بازرگانی و پیشه‌سازی 0%, 0
    0
    0 - 0% هەموو دەنگەکان

کوردستان

دوایین