ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

دیندار زێباری: پەكەكە بووەتە بارگرانی بەسەر خەڵكی ناوچە سنورییەكانەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتیەكان لەحكومەتی هەرێمی كوردستان دەڵێت”بوونی پەكەكە و بابەتی پەكەكە لەو ناوچانە بۆتە بارگرانێكی زۆر بەسەر خەڵكی ئەو ناوچانەوە، پێناسەی ئێمە بۆ ئەو گروپە چەكدارانەی پەكەكە و پژاك دەگەڕێتەوە بۆ حكومەتی عیراق، چونكە بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەكان حكومەتی عیراق بەرپرسە لەو بابەتە، بەڵام بەهەرشێوەیەك بێت ئەو گروپانە دژی یاساكانی عیراقە.”

دیندار زێباری بە دەنگی ئەمریكای ڕاگەیاند “حكومەتی هەرێمی كوردستان لەڕێگای حكومەتی فیدراڵەوە داواكاری خۆی پێشكەش كردووە كە پێویستە ئەو تۆپبارانانە ڕابوەستێت، چونكە زەرەر و زیانێكی زۆری داوە لەخەڵكی ئەو ناوچانە، وەك خودی حكومەتی هەرێمیش پێمان باشە، توركیا و ئێران لەو شوێنانەی كورد هەیە بەڕێگای ئاشتیانە كێشەكانیان چارەسەربكەن، توندوتیژی هیچ ئەنجامێكی نابێت، لەهەمانكاتیشدا پشتگیری لەهیچ گروپێكی چەكدار ناكەین كە لەسنورەكانی هەرێمی كوردستانەوە هێرش بكاتە سەر هەر وڵاتێكی دراوسێ.”

د.دیندار زێباری وتیشی” ئێمە بەتەواوی لەیاسا نێودەوڵەتیەكان تێدەگەین، داواكارین لەخودی پەكەكە و پژاك و گروپەكانی باكور و ڕۆژهەڵات كە كێشەكانیان لە توركیا و ئێران چارەسەر بكەن، چونكە بەهۆی ئەو بۆردومان و پێكدانانەوە دەیان شەهید كەوتۆتەوە، دەیان گوند وێران بووە، سەدان گوند ناتوانرێت ئاوەدان بكرێتەوە و خەڵك ناتوانێت بگەڕێتەوە لەبەر ئەوەی ئەو توندوتیژییەی هەیە.”

زێباری ئاماژەی بە ئاماری قوربانیەكانی بۆردومانەكانی توركیا دا لەساڵی( ڕابردوودا وتی” لەساڵی 2017وە زیاتر لە(30) شەهید هەبووە، بەتەنها لەسنوری سیدەكان و ئامێدی بەسەدان گوند ئاوەدان نەكراونەتەوە بەهۆی بەردەوامی ئەو تۆپبارانانەوە، ژمارەی قوربانیەكان و وێرانیەكان لەو ناوچانەدا بەهۆی تۆپباران و گرژییەكانی نێوان چەكدارە كوردەكان و توركیا و ئێرانەوە دەگۆڕێت، سەرەڕای قوربانیەكان و وێرانە لەهەمانكاتدا ئەو ناوچانە ناوچەی كشتوكاڵین ناتوانرێت سودی لێ ببینرێت، بونی پەكەكە و بابەتی پەكەكەلەو ناوچانە بۆتە بارگری زۆر بەسەر خەڵكی ئەو ناوچانەوە .ئێمە هەموو كات لەڕێگای ڕاپۆرتەكانمانەوە كونسڵخانە و نەتەوەیەكگرتووەكان و حكومەتی عیراق ئاگادار دەكەینەوە لەوبارەیەوە.”

لە وەڵامی ئەو پرسیارەی بۆچی حكومەتی هەرێم پەیوەندی فەڕمی لەگەڵ پەكە و پژاكدا نییە؟ دیندار زێباری وتی” حكومەتی هەرێمی كوردستان حكومەتێكی شەرعی و دەستوریە بەهەڵبژاردن هاتووە دەستور و نەتەوە یەكگرتووەكان پشتیوانی دەكەن و دانی پێدا ناوە، هیچ پەیوەندییەكی لەگەڵ گروپە چەكدارەكاندا نییە، ئێمە گروپی چەكداری نین بەرپرسیارێتی نێودەوڵەتی و هەرێمیمان لەسەر شانە بەهیچ جۆرێك لایەن نین لەو گفتوگۆیانە.”

دەشڵێت “چالاكی ئەو چەكدارانە (پەكەكە) پاساوی داوەتە دەست توركیا كە بۆردومان بكات، ئەگەر ئەوان چالاكی نەكەن ئەوا ئەوكات هەڵوێستی حكومەتی هەرێم بەهێزتر دەبێت پشتگیری نێودەوڵەتیش بەهێزتر دەبێت و دەتوانین زیاتر قسەمان بڕوات دانیشتوانی ئەو گوندانەش دەگەڕێنەوە.”

ڕێكخەری ڕاسپاردە نێودەوڵەتیەكان لەكۆتایی قسەكانیدا دوپاتیكردەوە” ئێمە وەك حكومەتی هەرێم زۆر بێ لایەنین لەم بابەتە دژی ئەوەین بۆردومانی هەرێمی كوردستان بكرێت و لەهەمانكاتدا دژی ئەوەشین لەهەرێمی كوردستانەوە هێرش بكرێتە سەر ئەو وڵاتانە، ئێمە بەشێك نین لەو كێشانە، داوای ئێمە ئەوەیە كێشەی كورد لەو وڵاتانە بەڕێگای ئاشتی و دیالۆگ چارەسەر بكرێت باشترە لەوەی چەند گوندێك وێران بكرێت و خەڵك شەهید بكرێت.”

کوردستان

گفتوگۆكانی پارتی لەگەڵ یەكێتی و گۆڕاندا شكستیانهێنا

خەڵك- ئەحمەد عەبدوڵڵا

لە دوێنێوە شاندێكی باڵای پارتی هاتووەتە سلێمانی و لەگەڵ یەكێتی و گۆڕاندا كۆبونەوە، بەڵام هەردوو كۆبونەوەكە ئەنجامێكی ئەوتۆی نەبووە.

(خەڵك) لەسەرچاوەیەكی ئاگادارەوە ئەوەی زانیوە، كۆبونەوەكەی دوێنێی نێوان شاندەكەی پارتی و یەكێتی هیچ ئەنجامێكی نەبووە، چونكە پارتی بە داواكارییەكانی یەكێتی رازی نەبووە، بەتایبەتی بۆ دابەشكردنەوەی یەكسانی پۆستەكانی هەرێم و كۆكردنەوەی پرسەكانی هەرێم، كەركوك و بەغداد پێكەوە.

بەپێی زانیارییەكان شاندەكەی پارتی ئامادەیی حزبەكەیان دەربڕیوە بۆ یەكلاییكردنەوەی پرسەكانی كەركوك و بەغداد بە گفتوگۆی جیاواز، بەڵام رەتیانكردووەتەوە بكرێتە یەك پاكێج و تێكەڵ بە دابەشكردنی پۆستەكانی هەرێم بكرێت، یەكێتیش ئەوەی رەتكردووەتەوە و نیگەرانی لە نێو سەركردایەتی یەكێتیدا دروستكردووە، بۆیە ئەمڕۆ فەرید ئەسەسەرد، ئەندامی سەركردایەتی لە لێدوانێكدا بۆ دەنگی ئەمریكا باسی دوو ئیدارەیی كردووە، ئەگەر لەگەڵ پارتی نەگەنە رێككەوتن.

سەرچاوەیەكی باڵای بزوتنەوەی گۆڕان كە نەیویست ناوی بڵاوبكرێتەوە، بە (خەڵك)ی راگەیاند، كۆبونەوەكەی ئەمڕۆی شاندی پارتی و گۆڕان ئەنجامێكی ئەوتۆی نەبووە، چونكە شاندەكەی پارتی بەرچاوڕونی زۆریان نەبووە سەبارەت بە یەكێتی.

كۆبونەوەی شاندی پارتی و گۆڕان لە سلێمانی

سەرچاوەكە، رونیكردەوە، پارتی جۆرێك لە نەرمی نواندووە بۆ گۆڕان و گۆڕانیش ئامادەبووە بەشداری بكات، بەمەرجێك ئەجێندای حكومەت رونبكرێتەوە و رێككەوتنی لەسەر بكرێت.

بەپێی زانیارییەكانی سەرچاوەكە، شاندەكەی پارتی وتویانە دەبێت جارێكی دیكە لەگەڵ بەرپرسانی باڵای پارتیدا كۆببنەوە و بۆچونی گۆڕانیان پێبڵێن و پاشان بڕیاری كۆتایی بدرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

شاندی پارتی سەردانی ماڵی كۆسرەت ڕەسوڵی كرد

سلێمانی- نزار جەزا

پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ چوار شەممە شاندی پارتی دیموكراتی كوردستان لەشاری سلێمانی سەردانی ماڵی كۆسرەت ڕەسوڵی كرد.

بەپێی زانیارییەكانی (خەڵك)، ئەمڕۆ شاندەكەی پارتی سەردانی ماڵی كۆسرەت ڕەسوڵ جێگری یەكەمی سكرتێری گشتی یەكێتی لەشاری سلێمانی كرد.
كۆسرەت رەسوڵ جێگری سكرتێری گشتی یەكێتی و حاكم قادر ئەندامی مەكتەبی سیاسی لە كۆبونەوەكەدا لەگەڵ شاندی پارتیدا بەشدارن.

بەپێی زانیارییەكانی گەیشتوو بە (خەڵك) ئامانج لەسەردانەكەی شاندی پارتی بۆ ماڵی كۆسرەت رەسوڵ باسكردنە لە پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت و ئەو لەمپەرانەی لەبەردەمیدان و لە كۆبونەوەكەی دوێنێدا لەسەریان رێكنەكەوتوون.

ئەمە لەكاتێكدایە، دوێنێ‌ دوو شەممە شاندێكی باڵای پارتی دیموكراتی كوردستان سەردانی شاری سلێمانی كرد و لەگەڵ یەكێتی نیشتیمانیی كوردستان كۆبۆوە، ئەمڕۆش لەگەڵ بزوتنەوەی گۆڕان كۆبۆوە.

هەر بەپێی زانیارییەكان، لەكۆبونەوەكاندا كە تایبەت بووە بەباسكردنی پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت، نەگەیشتونەتە ئەنجامێك.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

یەكێتی هەڕەشەی ئۆپۆزسیۆن بوون دەكات

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەندامێكی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان رایگەیاند “ئێمە پێشبینیمان نەدەكرد پڕۆسەی پێكهێنانی حكومەت بەم شێوەیە ئاڵۆز بێت هەروامان دەزانی وەك كۆبونەوەكانی پێشترە بە ئاسانی كابینەی نوێی لێدەكەوتەوە، بەڵام ئێستا هەلومەرجێكی نوێ هاتۆتە ئاراوە كە مەسەلەكەی زۆر ئاڵۆزكردووە، لەبەر ئەوە پێشبینی ناكرێت كابینەی نوێی حكومەت لەكوردستان بەم نزیكانە پێكبهێنرێت ئەگەر لایەنەكان بەتایبەت سێ لایەنە سەرەكیەكە نەتوانن زاڵ بن بەسەر ئەو تەگەرانەی هاتونەتە بەردەم پڕۆسەكە.”

فەری ئەسەسەرد بۆ دەنگی ئەمریكا ڕونیكردەوە “پەیوەندی هەیە بەو نەخشە سیاسیە تازەیەی لەكوردستان هاتۆتە ئاراوە كە تێڕوانینی تازە دێنێتە ئاراوە لەگەڵ نەریتی 25 ساڵدا ناگونجێت لەسەردەمی بەرەی كوردستانیەوە واهاتووە كەهەمووان پێكەوە بەهاوبەشی حكوم بكەن بەڵام ئەنجامەكانی هەڵبژاردن كەهەندێك حیزب زۆرینەیە هەندێكیش مام ناوەند هەندێك كەمینە تێڕوانینی نوێی هێناوەتە ئاراوە كە ڕەوشەكەی ئاڵۆز كردووە، هەروەها پەیوەندییەكانیش لە پێش هەڵبژاردن و لەدوای هەڵبژاردن گۆڕانكاری لەپەیوەندییەكان هێناوەتە ئاراوە لەسەر ئاستی هەرێم و كەركوك هەروەها بەغداد لە قۆناغی پێشتر ڕاستە جیاوازی لەنێوان لایەنە سیاسیەكان هەبوو بەڵام نەگەیشتبووە ئاستی ڕكابەری و دژایەتی ئێستا ڕكابەری لەنێوان لایەنەكان تا ڕادەی دژایەتی هەم لەسەر كەركوك هەم لەبەغداد هەم لەهەرێم هەیە كە پێشتر تا ڕادەیەك لەسەر كەركوك و بەغداد لایەنەكان هاوڕا بوون، جگە لەوەی هێنانە پێشەوەی بابەتی كاراكردنەوەی سەرۆكایەتی هەرێم لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە زیاتر ڕەوشەكەی ئاڵۆزتر كردووە.”

فەرید ئەسەسەرد دەڵێت “بێگومان بابەتی سەرۆك كۆمار و پێنەدانی وەزارەتی داد و ئەو بابەتانە بەشێكی گرنگی ئەو كێشانەیە كە ئێستا ڕەنگدانەوەی هەیە لەسەر ئەو پڕۆسەیەی كە لە ئارادایە، ناكرێت لەهەرێم گفتوگۆی بەشداری دەسەڵات و حكومڕانی بكرێت باسی دۆستایەتی بێت بەڵام لەكەركوك و بەغداد ڕكەبەرایەتی و دژایەتی هەبێت، بۆیە هەوڵ دەدرێت هەموو ئەوانە بەیەك پاكێج چارەسەر بكرێت كە بابەتیش بووە پاكێج بەدڵنیایی چارەسەركردنی قورسە هەرچەندە دەرچە هەیە بەڵام بە ئاسانی نا.”

ئەسەسەرد دەشڵێت “پارتی مەرجی نیە بۆ لایەنەكان بەڵام تێڕوانینەكانی بۆ پێش ئەم كابینەیە دەگەڕێتەوە، بۆ پێش پێكهێنانی حكومەت لەبەغداد ئێمە تێروانینمان وایە پارتی دەیەوێت تۆڵەی خۆی لەیەكێتی نیشتمانی بكاتەوە هەم لەم هەوڵانەی ئێستای لەناوخۆی هەرێم كە نایەوێت شەریكایەتی ڕاستەقینە لەنێوان حیزبەكانی ناو دەسەڵات بێتە ئاراوە ئەمە بەدڵنیاییەوە هەلومەرجێكی ئاڵۆزی دروست كردووە ئەگەر پارتی دەستبەرداری ئەم ڕەفتارەی نەبێت پێم وایە هەرێم بەرەو هەلومەرجێكی نادیار دەچێت، كە حكومەتی هەرێم زۆر درەنگ پێكدێت.”

ئەو ئەندامەی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان ئاماژەی بەهەڵوێستی یەكێتی كرد “ئەگەر ئێـمە لەم قۆناغە نەبوین بە ئەندامێكی دیاریكراو بۆ جێ بەجێ كردنی شەریكایەتیەكی ڕاستەقینە لەحكومڕانیدا لەهەرێمی كوردستان و چارەسەركردنی ناكۆكیەكانمان مەبەستم ناكۆكیەكانی نێوان یەكێتی و پارتی لەكەركوك و بەغداد بەدڵنیایەوە دەبێت بیر لەوە بكەینەوە بەشداری لەحكومەتدا نەكەین ئەو كاتە بەدڵنیاییەوە هەلومەرجێكی تازە دێتە ئاراوە پارتی دیموكراتی كوردستان بەتەنها یا لەگەڵ هەندێك حیزبی بچوكدا دەبێت حكومەت پێكبهێنێت و ئەوە بەدڵنیاییەوە بۆ هەرێمی كوردستان كێشەیەكی زۆر گەورە دەبێت.”

فەرید ئەسەسەرد ڕونیشیكردەوە “بژاردەی یەكەم لەبەردەم یەكێتی بەشداری كردنە لەكابینەی نوێی حكومەتی هەرێم بەڵام ئەگەر ئەو داواكارییانەی خۆمان هەمانە كە بریتیە لە بەشداری ڕاستەقینە جێ بەجێ نەكرێت بەدڵنیاییەوە دەچینە سەر بژاردەی دووەم.”

ئەسەسەرد ئاشكراشیكرد ” لەكۆبونەوەی ئەنجومەنی سەركردایەتی و كۆبونەوە تایبەتیەكانی خۆمان كە بەرنامەمان دانا بۆ لیژنەی دانوستانكار بۆ پێكهێنانی كابینەی تازە لەوێش هەروا باسمان كردووە كە بژاردەی دووەممان بەشداری نەكردنە لەحكومەت.”

بەوتەی فەرید ئەسەسەرد “پارتی لەبەغداد تۆڵە لەیەكێتی دەكاتەوە كاتێك یەكێتی لەگەڵ عادل عەبدولمەهدی ڕێككەوت بۆ وەرگرتنی پۆستی وەزارەتی داد، بەڵام دوای سەردانەكەی بارزانی بۆ بەغداد پەشیمان بوەوە، هەتا لەبەغداد پێیان وتین پارتی ڕازی بووە كە واز لەو پۆستە بهێنێت تەنانەت بدرێتە هەر كەس و لایەنێكی تر یا كوردێك بەس نەدرێتە یەكێتی.”

وتیشی “بابەتی تۆڵەكردنەوە لەكوردستان زۆر ڕون نییە بەڵام ئێمە دەمانەوێت بابەتی شەراكەت ڕاستەقینەیی بێت، بڕیارەكان لە ئەنجومەنی وەزیران و پەرلەمان بە شەراكەت بێت نەك بەزۆرینە و كەمینە پارتی دیموكراتی كوردستان دەتوانێت هەموو یاسایەك ئەگەر دژی ئێمەش بێت تێپەڕێنێت، و لە ئەنجومەنی وەزیرانیش ئەگەر بەزۆرینە و كەمینە كاربكات.”

فەرید ئەسەسەرد ئەوەشی وت “ئەگەر یەكێتی بەشداری حكومەت نەكات و لەدەرەوەی دەسەڵات بێت ببێتە ئۆپۆزسیۆن من پێم وایە حكومەتێك دروست دەبێت لەكوردستان كە دەسەڵاتی بەسەر هەموو كوردستاندا نابێت ئەمە كێشەیەكی گەورەیە لەكاتێكدا ئێمە حكومەتێكمان دەوێت لەزاخۆ تا خانەقین دەسەڵاتی هەبێت، پێم وایە ئەگەر دۆخەكە بگاتە ئەو ڕادەیەی كە یەكێتی لەدەرەوەی دەسەڵات بێت و ببێتە ئۆپۆزسیۆن و بەشداری حكومەت نەكات لەهەرێمی كوردستان دۆخێكی تایبەت دێتە ئاراوە دەتوانم بڵێم نیو حكومەت لە ئارادا دەبێت و ناتوانرێت حكومەتی سەرتاسەری بێت.”

سەبارەت بەوەی ئەگەر یەكێتی بەشداری حكومەت نەكات ئایا حكومەتی داهاتووی هەرێم دەسەڵاتی نابێت بەسەر ناوچەی سلێمانی؟ ئەسەسەرد ڕایگەیاند “لەڕووی ڕەسمیەوە كوردستان هەمووی یەك پارچەیە بەڵام لەڕووی فیعلییەوە ئەم ناوچەیە ئێـمە خۆمان دەیزانین لەگەڵ ئەوەی حكومەت یەكی گرتۆتەوە بەشێكی زۆر لەدامودەزگاكانیش یەكیان گرتۆتەوە بەڵام ئێستاش شوێنەواری دوو ئیدارەیی هەر لە ئارادایە، خۆ ئەگەر دوو حیزبە سەرەكیەكەی دەسەڵات یەكیان لەدەسەڵات بوون ئەوی تریان لەدەرەوەی دەسەڵات بێت پێم وانیە شتێك بونی هەبێت ناوی حكومەتی هەرێم، هەتا ئەگەر بزوتنەوەی گۆڕانیش بەشداری بكات، ئەوكاتە دەبێتە هێزی یەكەم و سێیەم كە حكومەت پێكدەهێنن بەڵام ئەمە دەبێتە هۆی ئەوەی ڕەنگە گۆڕانیش بەشداری لەحكومەتدا نەكات، هەرچەندە لێكتێگەیشتنێكی لەوجۆرەمان لەگەڵ گۆڕان نییە بەڵام ئەگەر مەسەلەكە هاتە ئەو ڕادەیە من پێم وانیە ئەوانیش خۆیان تێوەبگلێنن لەكێشەیەكی زۆر گەورە .”

هەروها ئەسەسەرد لەبارەی جیاوازییەكانی پارتی و یەكێتی وتی “كاتێك كە ئێمە پێناسەی شەراكەتی ڕاستەقینە دەكەین تێڕوانینی ئەوان تەواو جیاوازە لەهی ئێمە ئەوان باس لەوە دەكەن لەبەر ئەوەی ئەوان زۆرینەن، دەبێت زۆربەی زۆری مەسەلەكان لای ئەوان بێت ئێمە دانمان بەوەدا ناوە كە دوو پۆستە سەرەكییەكە پۆستی سەرۆكی هەرێم و سەرۆكی حكومەت لای ئەوان بێت بەڵام لەخوار ئەوانەوە دەیێت شەراكەتی ڕاستەقینە هەبێت لەپڕۆسەی دروستكردنی بڕیار لەناو ئەنجومەنی وەزیران وە پەیوەندی لەگەڵ بەغداد و وڵاتانی دەرەوە ئەمە كێشەیەكی سەرەكیە لەنێوانمان ئەگەر چارەسەری نەكەین بەدڵنیاییەوە هەرێمی كوردستان دەچێتە دۆخێكی نالەبارەوە.”

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین