ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

پرده‌ رووخاوه‌كانی موسڵ ژیان له‌ خه‌ڵك قورستر ده‌كه‌ن

خەڵک-

ئه‌بو ئه‌حمه‌د تاكسییه‌كه‌ی به‌ره‌و به‌ری چه‌پی موسڵ لێده‌خوڕی، له‌ ریزێكی دورودرێژی ئۆتۆمبێلدا وه‌ستابوو، تا بتوانێت له‌رێی پردێكی كاتی ئاسنینه‌وه‌ به‌ره‌و به‌شی راستی شاره‌كه‌ بپه‌ڕێته‌وه‌.

له‌نێو گه‌رمای به‌رزی موسڵ، ئه‌بو ئه‌حمه‌د كه‌ ده‌سته‌سڕێكی له‌سه‌ر شانی دانابوو بۆ سڕینی ئاره‌قه‌ی نێوچه‌وانی، كێشای به‌ سوكانی ئۆتۆمبێله‌كه‌یدا و وتی: “تاكه‌ی ئه‌م چاره‌سه‌ره‌ كاتییانه‌ ده‌مێنن”، مه‌به‌ستی له‌ به‌گه‌ڕخستنه‌وه‌ و چاككردنه‌وه‌ی كاتی ئه‌و پردانه‌ بوو هه‌ردوو به‌ری شاره‌كه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌به‌ستنه‌وه‌.

ئه‌بو ئه‌حمه‌د و ته‌واوی شۆفێرانی تر له‌ شاره‌كه‌، رۆژانه‌ ناچارن ده‌وروبه‌ری ٣٠ خوله‌ك چاوه‌ڕێ بكه‌ن تا له‌نێوان به‌شی راست و چه‌پی موسڵ هاتوچۆ بكه‌ن.

له‌ موسڵ پێنج پردی سه‌ره‌كی له‌سه‌ر ڕووباری دیجله‌ بۆ هاتووچۆی ئۆتۆمبێل و هاوڵاتیان دروستكراوه‌، به‌هۆی ئه‌وه‌ی ڕووباره‌كه‌ شاره‌كه‌ ده‌كات بە‌ دوو به‌شه‌وه‌، به‌ڵام هه‌موو پرده‌كان له‌شه‌ڕی داعش له‌لایه‌ن فڕۆكه‌ جه‌نگییه‌كانی هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی و چه‌كدارانی ئه‌و رێكخراوه‌وه‌ ته‌قێنرانه‌وه‌.

داعش له‌ ناوه‌ڕاستی ٢٠١٤ دا ده‌ستیگرت به‌سه‌ر موسڵدا و له‌ ته‌مموزی ٢٠١٧ هێزه‌ عیراقییه‌كان شاره‌كه‌یان كۆنتڕۆڵكرده‌وه‌.

مه‌روان عه‌بدولره‌زاق، به‌رێوه‌به‌ری راگه‌یاندنی رێگاوبان و پرده‌كان له‌ نه‌ینه‌وا، دەڵێت: “ساڵێك به‌سه‌ر كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی موسڵدا تێپه‌ڕیوه، به‌ڵام كێشه‌ی پرده‌كان هێشتا چاوه‌رێی چاره‌سه‌ری بنه‌ڕه‌تی ده‌كه‌ن، چونكه‌ له‌شه‌ڕدا زۆرینه‌ی پرده‌كانی پارێزگای نه‌ینه‌وا وێران بون كه‌ ٦٥ پردن.”

ھەروەھا دەڵێت: به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه‌یان هه‌وڵیداوه‌ چاره‌سه‌ری كاتی بۆ كێشه‌كه‌ بدۆزێته‌وه‌، بۆیه‌ ده‌ستیكردووه‌ به‌ بنیاتنانه‌وه‌ی پردی چوار له‌رێی دانانی پردێكی ئاسنه‌وه‌، ئه‌وه‌ش به‌تێچوی ١ ملیار و ٩٩٣ ملیۆن دینار له‌سه‌ر ئه‌ركی بانكی نێوده‌وڵه‌تی.

ئه‌و پرده‌ی به‌ كاتی به‌گه‌ڕخراوه‌ته‌وه‌ ناوچه‌ی ده‌واسه‌ له‌ به‌ری راستی موسڵ ده‌به‌ستێته‌وه‌ به‌ گه‌ڕه‌كی زوبات له‌ به‌ری چه‌پی شاره‌كه‌.

به‌رێوه‌به‌ری راگه‌یاندنی رێگاوبان و پرده‌كان ده‌ڵێت: پرۆژه‌ی دووباره‌ بنیاتنانه‌وه‌ی دوو پردی كۆنی موسڵ هه‌یه‌ كه‌ یه‌كێكیان ساڵی ١٩٣٤ دروستكراوه‌ و ده‌كه‌وێته‌ ناوه‌ڕاستی شاره‌كه،‌ له‌گه‌ڵ پردی حه‌جه‌ری نزیك له‌ پردی ته‌تیق.

هێرشه‌كانی داعش و شه‌ڕی ئه‌و رێكخراوه‌، زیانی به‌ ٨٠٪ ی ژێرخانی موسڵ گه‌یاندووه‌، به‌پێی ئاماره‌ ڕەسمییەکان، له‌سه‌ره‌تای كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی شاره‌كه‌شدا، سوپای عیراق پردی ئاسنی سه‌ربازی دانا تا هاوڵاتیان بتوان هاتووچۆ بكه‌ن.

نه‌وفل حه‌مادی سوڵتان، پارێزگاری نه‌ینه‌وا له‌ به‌رنامه‌یه‌كی ته‌له‌فزیۆنیدا جه‌ختیكرده‌وه لەوەی،‌ له‌ ته‌مموزی ٢٠١٧ و كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی شاره‌كه‌وه‌ تائێستا، هیچ بڕه‌ پاره‌یه‌كیان له‌ حكومه‌تی ناوه‌ندی وه‌رنه‌گرتووه.

حكومه‌تی ئه‌ڵمانی، بڕی ٤٥ ملیۆن یۆرۆی ته‌رخانكردووه‌ بۆ هاوكاری عیراق، به‌ ئامانجی پاككردنه‌وه‌ی پرده‌كان، به‌پێی ئیداره‌ی پارێزگاكه‌.

به‌رێوه‌به‌ری راگه‌یاندنی رێگاوبان و پرده‌كان ئاماژه‌ی به‌وه ‌دا،‌ به‌و بڕه‌ پاره‌یه‌ ٦ پرد نۆژه‌ن و چاكده‌كرێنه‌وه‌، له‌ نێویاندا پردی گوێر، گه‌یاره‌، وادی مه‌رعی، پردی حود و ٢ پرد له‌ناو شاری موسڵ، ئه‌وانیش موسه‌نای یه‌ك و دوو، له‌گه‌ڵ چاككردنه‌وه‌ی رێگای نێوان به‌غدا و موسڵ.

مه‌روان عه‌بدولره‌زاق ده‌ڵێت: حكومه‌تی عیراقی هیچ بڕه‌ پاره‌یه‌كی بۆ به‌رێوه‌به‌رایه‌تییه‌كه‌یان ته‌رخاننه‌كردووه‌، رۆڵی حكومه‌ت وه‌كو ئه‌و وتی ته‌نیا هه‌ماهه‌نگییه‌ له‌ نێوان ئه‌وان و ئه‌و لایه‌نانه‌ی هاوكاری دارایی پێشكه‌شده‌كه‌ن.

هاوڵاتیانی موسڵ، جگه‌ له‌ كێشه‌ی رێگاوبان و پرده‌كان، به‌ده‌ست چه‌ندین گرفتی تری نه‌بوونی خزمه‌تگوزاریی و سه‌قامگیرییه‌وه‌ ده‌ناڵێنن.

کەرکوک ناو

راپۆرت

“نیوەی دانیشتوانی شارێك دووچاری شێرپەنجە دەبن”
ڕاپۆرتێكی ئەمریكی: بەهۆی نەخۆشییەوە هێرۆشیمایەكی تر لە عیراق دروست دەبێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕاپۆرتێكی ئەمریكی، كە ئەمڕۆ چوار شەممە، 2018/12/12 بڵاوكراوەتەوە دەڵێت، نیوەی دانیشتوانی شاری بەسرە، دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە دەبن لە نەوەی ئێستا و نەوەكانی داهاتوو، ئاماژە بە دروستبوونی هێرۆشیمایەكی تر دەكات لە عیراق بەهۆی نەخۆشییەوە، كە هۆكارەكەی “واشنتۆن”ە.

بەپێی ڕاپۆرتێك، كە لەلایەن پێگەی (Counter Punch)بڵاوكراوەتەوە، “ولایەتە یەكگرتووەكان بە زیاتر لە 970 موشەكی تیشكدەر بە ماددەی یۆرانیۆم لە جەنگی دووەمی كەنداو، كە لەلایەن جۆرج بوشەوە سەرۆكایەتی كرا لە ساڵی 1991 عیراقی بۆردومان كرد، ئەمەش كاریگەرییەكی نەرێتی و زۆر خراپی بۆ سەر تەندروستی دانیشتوانی وڵاتەكە دەبێت و بۆ زیاتر لە 10 ساڵ ئەو كاریگەرییە دەمێنێتەوە، پزیشكەكانی عیراقیش ئەو موشەكانە بە مەرگی سپی ناودەبەن، كە یەكێكە لە هۆكارەكانی توشبوون بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن”.

هەر لە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، “شاری بەسرە لەنێوان شارەكانی تردا زەرەرمەندترینە، لەڕووی توشبوون بە نەخۆشی شێرپەنجە، ئەمەش بەهۆی بۆردومانەكانی ئەمریكا، بۆ دەركەوتنی ئەو ڕاستییەش دەتوانن سەردانی نەخۆشخانەی منداڵان بكەن بۆ نەخشییەكانی شێرپەنجە لە شارەكە و ببینن ڕێژەی ئەو منداڵانە چەند زۆرن بەهۆی تیشكدەرەكانەوە پوكاونەتەوە”.

ڕاپۆرتەكەی (Counter Punch)دەڵێت: “چەند مانگێك لە بۆردومانكردنی عیراق لەلایەن فڕۆكەكانی ئەمریكا و بەریتانیاوە بە موشەكی كروز، بووە مایەی ئەوەی میراتێكی گەورە و كوشندە و پیس لەدوای خۆیەوە بەجێبهێڵێت، كە لە چەندان تەن لە پاشماوەی موشەك و گوللـە و بۆمب پێكدێن و هەموویان بە یۆرانیۆم ڕازێنراونەتەوە، بەشێوەیەكی گشتی ولایەتە یەكگرتووەكان بە زیاتر لە 970 بۆمب و بۆمبی تیشكدەر، ئامانجەكانی لە عیراقدا بۆردومان كرد”.

پێگە ئەمریكاییەكە پێیوایە، “لە ساڵی 1991وە كۆی گشتی توشبوان بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن بە ڕێژەی زیاتر لەسەدا 600 لە عیراقدا زیادی كردووە، ڕەوشەكەش زیاتر ئاڵۆزبوو، بەهۆی گەمارۆكانەوە، كە لەو دەمەدا كوفی عەنان، سكرتیری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان لەو سەردەمەدا، بە قەیرانێكی مرۆیی و زیاتر قورسبوونی ئەركی دەستنیشانكردن و چارەسەری شێرپەنجە، وەسفی كردبوو”.

(Counter Punch) لە راپۆرتەكەیدا لە زاری ئومێد موبارەك، وەزیری تەندروستی حكومەتەكەی سەدام حسێنەوە بڵاویكردۆتەوە، “بەڵگەی تەواومان لەبەردەستدایە لەبارەی بوونی پاشماوە و شوێنەواری یۆرانیۆم لەو سامپلانەی بۆ توێكاریی وەرگیراون، ئەمەش شتێكی خراپە بۆ ئەوانەی پێیانوایە حاڵەتەكانی توشبوون بە شێرپەنجە، لەبەر هۆكارەكانی تر زیادییان كردووە”.

بە وتەی موبارەك، “ترسی ولایەتە یەكگرتووەكان لە ڕووبەڕبوونەوەی كاریگەرییە تەندروستی و ژینگەییەكان بەهۆی تەقاندنەوەی یۆرانیۆمەوە، لە پشت شكستخواردنی جێبەجێكردنی ئەو ڕێكەوتنەوە بوو، كە ڕێگەی بە عیراق دەدات هەندێك لە یەدەگی نەوتی وڵاتەكەی بفرۆشێت لەبەرانبەر دابینكردنی خۆراك و پێداویستی پزیشكی”.

ڕاپۆرتەكە هەر لە زاری دكتۆر جواد عەلی، كە پسپۆڕی نەخۆشییەكانی شێرپەنجەیە و ئەندامی كۆمەڵی شاهانەی پزیشكانە لە ئینگلتەرا، بڵاویكردۆتەوە، “توێژینەوەكان دەریانخستووە، كە زیاتر لە سەدا 40 لە دانیشتوانی بەسرە دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە دەبن، ئێمە لە هێروشیمایەكی تردا دەژین”.

لە كۆتایی ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، “زۆربەی توشبوان بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن و شێرپەنجەی مەمك لەنێوان منداڵاندان، لیژنەی سزاكانی سەر عیراقیش لە نیویۆرك، كە ولایەتە یەكگرتووەكان دەستڕۆیشتبوو تێیدا، داواكارییەكانی عیراقی ڕەتكردبۆوە بۆ دەستبەركردنی كەرەستەكانی چارەسەری شێرپەنجە، هەر بۆیە لەئێستادا نەخۆشخانەكانی عیراق بە توشبوانی ئەو نەخۆشییە كوشندەیە جمەیان دێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هۆشداری دەدرێتە حكومەتەكانی عێراق و هەرێم لە تەقینەوەی ناڕەزایەتی هاووڵاتیان

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

تاكو ئێستا پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراق تەواو نەبووە و نەتوانراوە هەشت وەزارەت پڕبكرێنەوە و حكومەتی هەرێمیش پێكنەهێندراوە بەهۆی ناكۆكی لایەنەكانەوە، ئەمەش گرفت بۆ كارو خزمەتگوزارییەكانی حكومەت زیاتر دەكات، بۆیە مەترسی تەقینەوەی جەماوەری دەكرێت.
حكومەتەكانی عێراق و هەرێمی كوردستان لە ماوەكانی رابردودا كەمتەرخەم بوون و كورتیانهێناوە لە دابینكردنی خزمەتگوزارییە گشتییەكان بۆ هاووڵاتیان، بۆیە ئێستا كە حكومەتی نوێ پێكدێت و شەڕیش لەئارادا نەماوە، هاووڵاتیان چاوەڕێی خزمەتگوزاری خێرا دەكەن، بەتایبەت هاووڵاتیانی هەرێم چاوەڕێی لابردنی پاشەكەوتی موچە و دەستپێكردنەوەی پێشینەكان و خزمەتگوزارییەكانن.

میران محەمەد:
نەبوونی خزمەتگوزاری لە هەموو شتێك مەترسیدارترە و خەڵك ئەوەی دەوێت، باكی نییە بە حزبایەتی و كێ سەرۆكە

ئەندامێكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی رایدەگەیەنێت، مەترسی نەبوونی خزمەتگوزاری لە عێراق و هەرێم زۆر لە پێكنەهێنانی كابینەی حكومەتی عێراق گەورەترە.
میران محەمەد ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە (خەڵك)ی راگەیاند، بڕیاری پێكهێنانی حكومەتی عێراق هەیە و شەرعیەتیشی هەیە، بەڵام لەبەرئەوی رێكەوتن نییە نەتوانراوە ناوی وەزیرەكان بخرێتەنێو كۆبونەوەكانی پەرلەمان و ئەمەش وایكردووە رێژەی یاسایی تەواو نەبێت، بۆیە تاكو رێكەوتن نەكرێت ئەو بابەتە كۆتایی نایەت.

وتیشی”یەكێتی 18 كورسی هەیەو مافی وەرگرتنی وەزارەتی هەیە، جگە لەوەش یەكێتی رۆڵێكی سەرەكی هەبووە لە رێكخستنی نێو ماڵی عێراق و بەتایبەت عەرەبەكان، هەربۆیە ئەمجارە وەزارەت نەدرێتە یەكێتی لەبەر هەر هۆركاێك بێت پڕۆسەكە قورستر دەبێت لە جاران”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، جگە لە یەكێتیش زۆربەی فراكسیۆنە كوردییەكان بەو بابەتە رازی نەبوون.

رونیشیكردەوە، ئەم حكومەتە شەرعیەتی هەیە و دەتوانێت بەو شێوەیە بڕوات، بەڵام ئەم حكومەتە تەنها ئەوە كێشەی نییە، بەڵكو خەڵكی عێراق ناڕازییە لە هەموو شتێك، مەترسییەكە ناڕەزایەتی هاووڵاتیانە و خزمەتگوزاری زۆر خراپە لە شارەكانی باشوور.

میران محەمەد راشیگەیاند، یەكێك لە مەترسییەكان پێكنەهێنانی حكومەت نییە، بەڵكو فشارەكانی هاووڵاتیانە، چونكە لە شەڕی داعش زیاتر بودجەكەی بۆ شەڕ بووە، ئێستا خەڵك چاوەڕێی خزمەتگوزاریی دەكەن، لەبەرئەوە خزمەتگوزاری لە هەموو شتێك مەترسیدارترە و خەڵك ئەوەی دەوێت، باكی نییە بە حزبایەتی و كێ سەرۆكە.

مەلا بەختیار:
جڵەوی رووداوەكان كە لەدەست دەربچن، نەلایەنەكانی دەسەڵات‌و، نەلایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنیش، ناتوانن ببنە خاوەنی شەقامی توڕە

هاوكات مەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە پەیامێكدا رایگەیاند ” دەمەوێ‌، سەرنجی ئەو لایەنانە بۆ ئەم راستییانە رابكێشم كە پێكەوە رێكدەكەون‌و كابینەی نۆهەم پێكبهێنن، ئەویش هەموو لایەنەكان بەهەموو توانای راگەیاندن‌و، هێزی چەكدارو دەستڕەنگینی لەهەڵبژاردندا، نەتوانرا نیوەی خەڵك، لەدەرەوەی بازنەی هەڵبژاردن، كەمەندكێش بكرێنە ناو بازنەكە. ئەمە ئاماژەیەكی دڕدۆنگی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و سایكۆلۆژیە و هۆی سەرەكی ئەم دڕدۆنگییە، لاوازبوونی متمانەی خەڵكە، بەسەركردایەتی‌و سیاسەت‌و بەڵێنەكانی سەرجەم لایەنەكان. كە ئەمەش، سەرەنجامی كەڵەكەبونی گرفت‌و گەندەڵی‌و ئەو بارە نالەبارەی خەڵكە”.

مەلا بەختیار دەشڵێت “ئەم بێ‌ متمانەییە، كە جارێ‌ بە بەشداری نەكردنی هەڵبژاردن دەردەبڕدرێ‌، لەم دۆخەی عیراق‌و كوردستان‌و ناوچەكەدا، پێویستە لەكابینەی نۆیەمدا، بەقوڵی لێكبدرێتەوە. ئەگینا، بەدوری نەزانین، دەروازەی دۆخەكە لەگرێژنە دەربچێ‌‌و لەم هەلومەرجەشدا، كە فەرەنسای پێشەنگێكی وڵاتانی دیموكراسی، لەسەر باج زیادكردنی سوتەمەنی، دەسوتێندرێ‌، دوور نییە، كێشە كۆنە چارەسەر نەكراوەكان، لەسایەی كابینەی نوێدا، لەم قۆناغەی گواستنەوەی دیموكراسیدا، لەكوردستانی دواكەوتودا، ئاوێتەی دۆخی نەخوازراو بن‌و، هەر ئەگەرێكی ئاڵۆزی ناوچەكەش، یان لەعیراق‌و یاخود لەكوردستاندا، كارلێك لەتەك كێشەی كۆنی پاشكەوتی مووچە بكات، بیرمان نەچێ‌ كێشەی نێوان ئەمریكا‌و دەوڵەتانی كەنداو‌و ئێران، هەروەها كێشەی كۆمەڵایەتی، ئابوریی‌و سیاسی چارەسەر نەكراوی تەواوی ناوچەكە، ئەمە جگە لە لێكەوتەكانی بەهاری عەرەبی، هاوكات كێشەی نێوان شیعەكانی عیراق، هەروەها سوننەكانی عیراق، ئینجا ئەو رێژە كەمەی كە لەبەغداد‌و ناوچەكانی تری عیراق بەشداریان كردووە، خۆپیشاندانەكانی بەسرەو پارێزگاكانی تر، لەكاتێكدا هێشتا پاشماوەی جەنگی داعش‌و ناوچە وێرانكراوەكانی جەنگ ساڵەهای ساڵی دەوێ‌ چارەسەر بكرێن، ئەمانە دەبێ‌ هەموویان لەبەرچاو بگیرێن كە كاریگەریان لەسەر كوردستان‌و عیراق‌و ناوچەكەش هەیە”.

راشیگەیاند “بێگومان یەكانگیربوونی هەموو ئەم رووداوانەو كاریگەریان لەسەر هەست‌و هەڵوێستی خەڵكی كوردستان، خرۆشانی خەڵك دەكاتە ئەنجامێكی مەترسیدار بۆ سەر هەمووان”.

رونیشیكردەوە “لەدۆخێكی نەخوازراوی واشدا، جڵەوی رووداوەكان كە لەدەست دەرچوون، نەلایەنەكانی دەسەڵات‌و، نەلایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنیش، ناتوانن ببنە خاوەنی شەقامی توڕە. ڕەنگە، لەهەلومەرجێكی ئاوهاشدا، چەند رابەرێكی دەركەوتووی سۆسیال-مێدیا، بۆ ماوەیەك بتوانن روداوەكان، بەئاراستەی پۆپۆلیستی‌و ئاژاوەگێڕی، رابەرایەتی بكەن”.

خۆپیشاندان و توندوتیژییەكانی فەرەنسا بۆ وڵاتانی دیكەی وەك بەلجیكا و چەند شوێنێكی دیكەی ئەوروپا تەنیونەتەوە، بۆیە بە دوور نازاندرێت پریشكی ئەو ئاگرەی لە پاریس سەری هەڵداوە وڵاتانی دواكەوتووی ناوچە و ئەوانەی بە دەست دەیان كێشەوە دەناڵێنن، بگرێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

بەهۆی دابەشنەكردنی نەوت لەلایەن حكومەتی هەرێمەوە هەڕەشەی خۆپیشاندان دەكرێت

 

خەڵك-یەحیا حبیب

بەهۆی دەستپێكردنی وەرزی سەرما و سۆڵەوە هاوڵاتیان بە نیگەرانیەوە چاوەڕوانی دابەشكردنی نەوتن بەسەریاندا و بەشێكیش پیان وایە، كە پێدەچێت ئەوە قبوڵ نەكەن و گردبونەوە و خۆپیشاندانی بۆ بكرێت و پارێزگاری سلێمانیش هاوڵاتیانی شارەزور و سەیدسادق بێ ئومێد دەكات و هیچ بەڵێنێكیان پێ نادات لە سەر دابەشكردنی نەوت.

محەمەد عبدولڕەحمان، چالاكوانێكی قەزای شارەزوور به (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “بەداخەوە ئەگەر چی وڵاتەكەمان لەسەر نەوت دەژی، بەڵام نەوتمان نیە سۆپایەكی پێ دابگیرسێنین”.

وتیشی، “دابەشنەكردنی نەوت وای كردووە، كە ئێمە نەوت بكڕین بە ناچاری بۆ بەڕێكردنی ئەم وەرزە بە پارەیەكی زۆر لەم قەیرانەدا، كە هاوڵاتی وا هەیە مووچەكەی بەشی بەرمیلێك زیاتر ناكات، بەڵام ئەمە لە بەشێكی تری ناوچەكان پەلی كێشاوە بۆ بڕینەوەی دارەكان و بەكارهێنانی بۆ سۆپای دار، كە ئەمەش لە بەرژەوەندی هاوڵاتیان و سروشتیشدا نیە “.

سەبارەت بە بەكارهێنانی سۆبای كارەبایی، ئاماژەی بەوەشكرد، “بەشێكی زۆر لە هاوڵاتیان سۆبای كارەباییان لە ماڵەوە هەیە، بەڵام تا ئێستا ئەم هەرێمە كارەبای 24 كاتژمێری نیە تا بتوانی سودی لێوەرگریت و هیچ نەبێت بڕێكی كەمتر لە سوتەمەنی بكڕیت”.

داواشیكرد، “كە بە زووترین كات بەشە سوتەمەنی نەوت دابەشبكرێت بۆ ئەوەی هاوڵاتیان ناچار نەبن بە كڕینی سوتەمەنی گەر وانەكرێت پێدەچێت ئێمە ئەمە قبوڵ نەكەین و گردبونەوە و خۆپیشاندان بكەین”.

هەروەها، ئەیوب سڵێمان، چالاكوانێكی قەزای سەیدسادق و بە (خەڵك)ی وت، “ئێمە لە ماوەی ڕابردوودا وەفدێكی نوێنەرایەتی قەزاكە سەردانی هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزكای سلێمانیمان كرد بۆ چەند مەبەستێك و لەناویشیدا پرسی دابەشكردنی بەشە سوتەمەنی نەوت بەسەر قەزاكەماندا، بەڵام هیچ بەڵێنێكی پێمان نەدا”.

وتیشی، “پارێزگاری سلێمانی پێی وتین، كە ئەگەر بەغدا بەردەوامبێت لە ناردنی سوتەمەنی، شاری سلێمانی تەواو دەكەین و دواتر لە سەیدسادق دەستدەكەن بە دابەشكردنی نەوت و دواتر شارەزوور”.

ئاماژەی بەوەشكرد، “ئەم وتانەی پارێزگاری سلێمانی نیگەرانی لامان دروستكردووە و جێی داخیشە لەسەر نەوت بژین و لە دەرەوە نەوتمان بۆ بنێرن و چاوەڕوانی عێڕاقبین بۆ ئەوەی بینێرێت .

لای خۆشیەوە بێرون سەعید، یەكێكە لە فرۆشیارانی نەوت لە قەزای شارەزوور بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، دابەشنەكردنی نەوت و قەیرانی دارایی كاریگەری زۆری هەبووە لە بەرزبونەوەی نرخی نەوت، كە لە بەرژەوەندی هاوڵاتیە هەژارەكەدا نیە.

وتیشی، “بەداخەوە ڕۆژانە چەندین دیمەن دەبینی، كە كاریگەری زۆری لە سەرمان دەبێت، هاوڵاتی وا هەیە خراپی باری گوزەرانی وای كردووە نەتوانێت نەوت بكڕێت بۆ ئەوەی خۆیانی پێ گەرم بكەنەوە، دەیان دیمەنی ناخ هەژێن ڕۆژانە دەبینین، بەڵام ئێمەش تەنها دەتوانین نەوتیان پێبدەین تا مووچە وەربگرن “.

ئاماژەی بەوەشكرد، نرخی نەوت لە ئێستا لای ئێمە 140 هەزار دینارە و بەرزترە لە ساڵانی ڕابردوو بەر لەو قەیرانەی، كە بەسەر هەرێمدا هات و دەشڵێت، “جاران ئێمە چاوەڕێبوین، كە حكومەت پارە بەم خەڵكە بدات لە داهاتی نەوت كەچی ئێستا ئەبێت پارە بۆ حوكمەت كۆبكەینەوە “.

ئەو فرۆشیارەی نەوت ئاشكراشی كرد، “28 ساڵە تەمەنم و زیاتر لە 12 ساڵی لە كاری نەوت و گازدا كارم كردووە و بە ئەندازەی ئێستا خەڵكم لە ناڕەحەتی و ناخۆشی و نەبونی نەبینەوە بەداخەوە”.

بۆ بەدواداچوونی زیاتر (خەڵك) پەیوەندی كرد بە هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟
  • وه‌زارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەکانی ئاو 84%, 32
    32 84%
    32 - 84% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی دارایی و ئابووری 8%, 3
    3 8%
    3 - 8% هەموو دەنگەکان
  • وه‌زارەتی بازرگانی و پیشه‌سازی 8%, 3
    3 8%
    3 - 8% هەموو دەنگەکان

کوردستان

دوایین