ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

راپۆرتی ڤیدیۆیی: ساڵانە دەیان كەس لە چەم و رووبارەكاندا دەخنكێن

شارباژێڕ- نزار جەزا

ساڵانە لە چەم و روبار و دەریاچەكانی باشوری كوردستاندا دەیان كەس دەخنكێن یان لە مردن نزیكدەبنەوە، ئەمەش مەترسی بۆ سەر گیانی گەشتیاران دروستكردووە.

لەماوەی مانگی ڕابردوودا هەشت كەس بەهۆی مەلەكردنەوە لەشاری سلێمانی خنكاون، ئەمەش بەهۆی بێئاگایی مەلەوانەكان و نەبوونی ڕێنمایی پێویستی لایەنە پەیوەندیدارەكانی حكومەتی هەرێمەوەیە.

لەگەڵ هاتنی وەرزی هاوین و بەرزبونەوەی پلەی گەرمادا، هاوڵاتیان بۆ فێنكبونەوەی خۆیان و تێپەڕاندنی كاتێكی ئارام و دووركەوتنەوە لەگەرما و جەنجاڵی شار ڕوو لەئاوی چەم و ڕووبارەكان دەكەن، بۆ ئەوەی مەلە بكەن، بەڵام هەندێكجار كاتە ئارامەكەیان لێ دەگۆڕێت بۆ كارەسات.

كارەسات كاتێك دێتە پێشەوە، كە یەكێك لەمەلەوانەكان، بەهۆی باشنەزانینی مەلەوە یاخود بەهۆی دروستبونی گرفتێكی تەندروستی لەجەستەیاندا ژێرئاو دەكەون و دەخنكێن.

لەگەڵئەوەی زۆرینەی قوربانییەكان لەدەریاچەی دوكانن، بەڵام چەم و ئاوەكانی شارباژێڕیش بێ مەترسی نین، چونكە زۆرێك لەچەمەكانی ئەوێ بەهۆی هەڵكەوتەی جوگرافی شوێنەكەوە ژێرەوەیان شاخە، یاخود غەسالە كاری لەسەر كردووە و چاڵی گەورەی تێدا دروست كردووە، بۆیە كاتێك كەسێك لەنێو ئاوێكی تەنكدا مەلە دەكات، لەپڕ دەكەوێتە نێو چاڵێكەوە، بەهۆیەوە دەخنكێت.

یەكێك لەترسناكترین گۆمەكانی ناوچەی شارباژێڕ (گۆمە قازان)ە، كە یەكێكە لەو گۆمانەی لەماوەی 30 ساڵی ڕابردوودا نزیكی 50 كەسی تێدا خنكاوە، بۆیە سەردانێكی ئەو گۆمەمكرد و لەنزیكەوە وتووێژم لەگەڵ چەند كەسێك كرد كە مەلەیان دەكرد، ئەوان جەختیان لەوەدەكردەوە، كە ئەم گۆمە مەترسی هەیە و پێویستە ئەو كەسەی مەلە نازانێت لەم گۆمەدا مەلە نەكات، هاوكات دانیشتوویەكی گوندی سوورەقەڵات، كە لەو گۆمەوە نزیكە دەڵێت:”تائێستا تەرمی سێ كەسم لەم گۆمەدا دەرهێناوە، بۆیە هۆشداری دەدات، كە خەڵك نەچێتە نێو ئەو گۆمەوە مەلە نەكەن”.

فەرموون بۆ بینینی ڕاپۆرتێكی ڤیدۆیی لەسەر مەترسی چەم و گۆمەكانی شارباژێڕ

ڕاپۆرتێکم لەبارەی مەترسی چەم و گۆمەکانی شارباژێڕ لەسەر ئەو کەسانەی مەلەی تێدا دەکەن، بەتایبەت گۆمە قازان، کە لەماوەی سی ساڵی ڕابردوودا نزیکی 50 کەس تێیدا خنکاون.بۆ خوێندنەوەی زانیاری زیاتریش دەتوانن سەردانی ئەم لینکە بکەن:http://xelk.org/27365/?r=1

Posted by Nzar Jaza on Thursday, August 2, 2018

ساڵی پار لەمانگی تەمووزی ساڵی 2017 دا (خەڵك) ڕاپۆرتێكی لەسەر خراپ كاركردنی بەشێك لەغەسالەكان بڵاوكردەوە، كە تێیدا دەركەوت، ئەم غەسالانە هەم بونەتە هۆی خنكانی دەیان كەس بەهۆی دروستبونی چاڵی گەورە لەنێو چەمەكاندا، هەم بونەتە هۆی پیسبون و تێكچوونی چەمەكان و دروستبونی چەندین گۆماو، بۆ بینینی ڕاپۆتەكە كلیك لێرە بكە.

بۆ بەرگرتن لەدروستبونی ئەم كارەساتانە، ئەركی حكومەت و لایەنە پەیوەندیدارەكانە، كە ساڵانە لەوەرزی هاویندا ڕێنمایی لەو شوێنانەی مەلەی تێدا دەكرێت، هەڵبواسن، بەتایبەت لە ئەو چەمانەی بۆ مەلەكردن گونجاونین و گەنجانێكی زۆر بۆ مەلە كردن ڕووی تێدەكەن.

بەپێی ئامارێكی بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەكانی پۆلیسی سلێمانی، كە دەست(خەڵك) كەتووە، لەماوەی دەستپێكی وەرزی هاوینەوە تاكو ئێستا، هەشت كەس بەهۆی مەلەكردنەوە لەسلێمانی خنكاون، كە تەمەنیان لەنێوان 19 بۆ 48 ساڵدایە.

هەر بەپێی ئامارەكە، سێ كەسیان بەڕەگەز عەرەبن و یەكێكیان خەڵكی ڕۆژئاوای كوردستانە و چوار كەسەكەی دیكەش خەڵكی سلێمانین.

بەپێی ئامارەكە، شەش كەسیان، كە دووانیان دایك و كچن، لەدەریاچەی دووكان لەكاتی مەلەكردندا خنكاون، دوانەكەی دیكەش لەشارباژێڕ خنكاون.

كامەران حەسەن، قائیمقامی قەزای ماوەت لە شارباژێڕ بە(خەڵك)ی وت “لەسنوری ئێمەدا زیاتر گۆمەقازان خەڵكی تێدا دەخنكێت، ئەویش تابلۆیەكی گەورەی 2 مەتر بە 2 مەترمان لێ داناوە، كە ئەم گۆمە مەترسیدارە و ساڵانە سێ بۆ چوار كەسی تێدا خنكاوە، ئەمەش كاریگەری هەبووە و ڕێژەكەی كەمكردۆتەوە”.

ئەوەشی خستەڕوو، ئەو گۆمە مێژوویەكی دوورودرێژی هەیە و بەوتەی گوندنشینانی سورەقەڵات كە لەو گۆمەوە نزیكن لەماوەی 30 ساڵی ڕابردودا نزیكی 50 كەس تێیدا خنكاوە.

باسی لەوەشكرد، گۆمەكانی دیكەش كەمتر خەڵكی تێدا دەخنكێت، بەڵام لەگۆمی نەڵێ لەگوندی باناڵێ لەم چەند ساڵەی پێشوو كەسێك خنكا، هاوكات لەچەمی كونەماسیش بەهەمانشێوە ساڵانە خەڵك خنكاوە.

لەبەرئەوەی زۆرێك لەقوربانییەكان لەدەریاچەی دوكانن، كۆمەڵێك ڕێوشوێن لەو دەریاچەیە گیراوەتەبەر و شاهۆ عوسمان، قایمقامی قەزای دوكان بە (خەڵك)ی راگەیاند “سەرجەم ئەو فەرمانگانەی پەیوەندیدارن بە خزمەتكردنی گەشتیاران و پاراستنی هێمنی و ئارامییان، بەتەواوی لەحاڵەتی ئامادەباشیدان”.

ئەوەشی خستەڕوو، هەوڵدەدەن حاڵەتەكان كەمبكەنەوە، بۆیە لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گەشتوگوزاری سلێمانی و دووكان و بەرگری شارستانی و بەشی پۆلیسی دووكان، ماوەی چەند هەفتەیەكە لەكۆبونەوەدان و چەند ڕێگەچارەیەكیان بۆ كەمكردنەوەی ئەو حاڵەتانە پێشنیازكردووە و دەستیان بەجێبەجێكردنی كردووە”.

لەبارەی ڕێگەچارەكانەوە وتی “سنورێكی قەدەغكراویان لەبەردەم كەپرەكان لەزێیەكانی خوارەوە دیاریكردووە، بۆئەوەی هاوڵاتیان ئاگاداربن، چەند شوێنێكیان دروستكردووە بۆ سواربوونی بەلەم، كە ماوەیەكی نزیكدا پڕۆژەكە جێبەجێدەكرێت، چەند ئاگاداركەرەوەیەك دادەنرێت، بۆئەوەی لەكاتی ئەو حاڵەتانەدا بەكاربهێنرێت”.

زیاتر ڕوونیكردەوە، لەدووكانی سەروو چەند شوێنێك هەیە بۆ مەلەكردن گونجاو نییە، بۆیە پێشتریش لەڕێگەی پۆستەر و لۆگۆی گەورەوە ڕێنمایی مەلەنەكردن و مەترسی بۆ دانراوە، بەڵام لەهەمووی گرنگتر پابەندبونی گەشتیارانە، كە پێویستە بەو ڕێنماییانەوە پابەندبن، چونكە ئەو ڕێنماییانە بۆ گەشتیارن بۆ سەلامەتی گیانی خۆیانە.

وتیشی “گەشتیاران پابەندی ڕێنماییەكان نابن، بۆیە لەگەڵ ئەوەی چەندان كەس لە دەریاچەی دووكان خنكاون، دەیان كەسی دیكەش لەلایەن تیمی مەلەوانی دوكان و گەنجانی خۆبەخشی دووكانەوە لەمردن ڕزگاركراون”.

هەرێمی كوردستان بەوە ناسراوە سیفەتی هەر چوار وەرزی ساڵی تێدا دەردەكەوێت، هەر بۆیە لەگەڵ هاتنی وەرزی هاویندا پلەی گەرما بەرزدەبێتەوە و هاوڵاتیانیش بۆ خۆ فێنك كردنەوە سەردانی چەم و گۆمەكان دەكەن.

راپۆرت

“نیوەی دانیشتوانی شارێك دووچاری شێرپەنجە دەبن”
ڕاپۆرتێكی ئەمریكی: بەهۆی نەخۆشییەوە هێرۆشیمایەكی تر لە عیراق دروست دەبێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
ڕاپۆرتێكی ئەمریكی، كە ئەمڕۆ چوار شەممە، 2018/12/12 بڵاوكراوەتەوە دەڵێت، نیوەی دانیشتوانی شاری بەسرە، دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە دەبن لە نەوەی ئێستا و نەوەكانی داهاتوو، ئاماژە بە دروستبوونی هێرۆشیمایەكی تر دەكات لە عیراق بەهۆی نەخۆشییەوە، كە هۆكارەكەی “واشنتۆن”ە.

بەپێی ڕاپۆرتێك، كە لەلایەن پێگەی (Counter Punch)بڵاوكراوەتەوە، “ولایەتە یەكگرتووەكان بە زیاتر لە 970 موشەكی تیشكدەر بە ماددەی یۆرانیۆم لە جەنگی دووەمی كەنداو، كە لەلایەن جۆرج بوشەوە سەرۆكایەتی كرا لە ساڵی 1991 عیراقی بۆردومان كرد، ئەمەش كاریگەرییەكی نەرێتی و زۆر خراپی بۆ سەر تەندروستی دانیشتوانی وڵاتەكە دەبێت و بۆ زیاتر لە 10 ساڵ ئەو كاریگەرییە دەمێنێتەوە، پزیشكەكانی عیراقیش ئەو موشەكانە بە مەرگی سپی ناودەبەن، كە یەكێكە لە هۆكارەكانی توشبوون بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن”.

هەر لە ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، “شاری بەسرە لەنێوان شارەكانی تردا زەرەرمەندترینە، لەڕووی توشبوون بە نەخۆشی شێرپەنجە، ئەمەش بەهۆی بۆردومانەكانی ئەمریكا، بۆ دەركەوتنی ئەو ڕاستییەش دەتوانن سەردانی نەخۆشخانەی منداڵان بكەن بۆ نەخشییەكانی شێرپەنجە لە شارەكە و ببینن ڕێژەی ئەو منداڵانە چەند زۆرن بەهۆی تیشكدەرەكانەوە پوكاونەتەوە”.

ڕاپۆرتەكەی (Counter Punch)دەڵێت: “چەند مانگێك لە بۆردومانكردنی عیراق لەلایەن فڕۆكەكانی ئەمریكا و بەریتانیاوە بە موشەكی كروز، بووە مایەی ئەوەی میراتێكی گەورە و كوشندە و پیس لەدوای خۆیەوە بەجێبهێڵێت، كە لە چەندان تەن لە پاشماوەی موشەك و گوللـە و بۆمب پێكدێن و هەموویان بە یۆرانیۆم ڕازێنراونەتەوە، بەشێوەیەكی گشتی ولایەتە یەكگرتووەكان بە زیاتر لە 970 بۆمب و بۆمبی تیشكدەر، ئامانجەكانی لە عیراقدا بۆردومان كرد”.

پێگە ئەمریكاییەكە پێیوایە، “لە ساڵی 1991وە كۆی گشتی توشبوان بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن بە ڕێژەی زیاتر لەسەدا 600 لە عیراقدا زیادی كردووە، ڕەوشەكەش زیاتر ئاڵۆزبوو، بەهۆی گەمارۆكانەوە، كە لەو دەمەدا كوفی عەنان، سكرتیری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان لەو سەردەمەدا، بە قەیرانێكی مرۆیی و زیاتر قورسبوونی ئەركی دەستنیشانكردن و چارەسەری شێرپەنجە، وەسفی كردبوو”.

(Counter Punch) لە راپۆرتەكەیدا لە زاری ئومێد موبارەك، وەزیری تەندروستی حكومەتەكەی سەدام حسێنەوە بڵاویكردۆتەوە، “بەڵگەی تەواومان لەبەردەستدایە لەبارەی بوونی پاشماوە و شوێنەواری یۆرانیۆم لەو سامپلانەی بۆ توێكاریی وەرگیراون، ئەمەش شتێكی خراپە بۆ ئەوانەی پێیانوایە حاڵەتەكانی توشبوون بە شێرپەنجە، لەبەر هۆكارەكانی تر زیادییان كردووە”.

بە وتەی موبارەك، “ترسی ولایەتە یەكگرتووەكان لە ڕووبەڕبوونەوەی كاریگەرییە تەندروستی و ژینگەییەكان بەهۆی تەقاندنەوەی یۆرانیۆمەوە، لە پشت شكستخواردنی جێبەجێكردنی ئەو ڕێكەوتنەوە بوو، كە ڕێگەی بە عیراق دەدات هەندێك لە یەدەگی نەوتی وڵاتەكەی بفرۆشێت لەبەرانبەر دابینكردنی خۆراك و پێداویستی پزیشكی”.

ڕاپۆرتەكە هەر لە زاری دكتۆر جواد عەلی، كە پسپۆڕی نەخۆشییەكانی شێرپەنجەیە و ئەندامی كۆمەڵی شاهانەی پزیشكانە لە ئینگلتەرا، بڵاویكردۆتەوە، “توێژینەوەكان دەریانخستووە، كە زیاتر لە سەدا 40 لە دانیشتوانی بەسرە دووچاری نەخۆشی شێرپەنجە دەبن، ئێمە لە هێروشیمایەكی تردا دەژین”.

لە كۆتایی ڕاپۆرتەكەدا هاتووە، “زۆربەی توشبوان بە نەخۆشی شێرپەنجەی خوێن و شێرپەنجەی مەمك لەنێوان منداڵاندان، لیژنەی سزاكانی سەر عیراقیش لە نیویۆرك، كە ولایەتە یەكگرتووەكان دەستڕۆیشتبوو تێیدا، داواكارییەكانی عیراقی ڕەتكردبۆوە بۆ دەستبەركردنی كەرەستەكانی چارەسەری شێرپەنجە، هەر بۆیە لەئێستادا نەخۆشخانەكانی عیراق بە توشبوانی ئەو نەخۆشییە كوشندەیە جمەیان دێت”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

هۆشداری دەدرێتە حكومەتەكانی عێراق و هەرێم لە تەقینەوەی ناڕەزایەتی هاووڵاتیان

خەڵك-بەشی هەواڵ

 

تاكو ئێستا پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عێراق تەواو نەبووە و نەتوانراوە هەشت وەزارەت پڕبكرێنەوە و حكومەتی هەرێمیش پێكنەهێندراوە بەهۆی ناكۆكی لایەنەكانەوە، ئەمەش گرفت بۆ كارو خزمەتگوزارییەكانی حكومەت زیاتر دەكات، بۆیە مەترسی تەقینەوەی جەماوەری دەكرێت.
حكومەتەكانی عێراق و هەرێمی كوردستان لە ماوەكانی رابردودا كەمتەرخەم بوون و كورتیانهێناوە لە دابینكردنی خزمەتگوزارییە گشتییەكان بۆ هاووڵاتیان، بۆیە ئێستا كە حكومەتی نوێ پێكدێت و شەڕیش لەئارادا نەماوە، هاووڵاتیان چاوەڕێی خزمەتگوزاری خێرا دەكەن، بەتایبەت هاووڵاتیانی هەرێم چاوەڕێی لابردنی پاشەكەوتی موچە و دەستپێكردنەوەی پێشینەكان و خزمەتگوزارییەكانن.

میران محەمەد:
نەبوونی خزمەتگوزاری لە هەموو شتێك مەترسیدارترە و خەڵك ئەوەی دەوێت، باكی نییە بە حزبایەتی و كێ سەرۆكە

ئەندامێكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی رایدەگەیەنێت، مەترسی نەبوونی خزمەتگوزاری لە عێراق و هەرێم زۆر لە پێكنەهێنانی كابینەی حكومەتی عێراق گەورەترە.
میران محەمەد ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە (خەڵك)ی راگەیاند، بڕیاری پێكهێنانی حكومەتی عێراق هەیە و شەرعیەتیشی هەیە، بەڵام لەبەرئەوی رێكەوتن نییە نەتوانراوە ناوی وەزیرەكان بخرێتەنێو كۆبونەوەكانی پەرلەمان و ئەمەش وایكردووە رێژەی یاسایی تەواو نەبێت، بۆیە تاكو رێكەوتن نەكرێت ئەو بابەتە كۆتایی نایەت.

وتیشی”یەكێتی 18 كورسی هەیەو مافی وەرگرتنی وەزارەتی هەیە، جگە لەوەش یەكێتی رۆڵێكی سەرەكی هەبووە لە رێكخستنی نێو ماڵی عێراق و بەتایبەت عەرەبەكان، هەربۆیە ئەمجارە وەزارەت نەدرێتە یەكێتی لەبەر هەر هۆركاێك بێت پڕۆسەكە قورستر دەبێت لە جاران”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، جگە لە یەكێتیش زۆربەی فراكسیۆنە كوردییەكان بەو بابەتە رازی نەبوون.

رونیشیكردەوە، ئەم حكومەتە شەرعیەتی هەیە و دەتوانێت بەو شێوەیە بڕوات، بەڵام ئەم حكومەتە تەنها ئەوە كێشەی نییە، بەڵكو خەڵكی عێراق ناڕازییە لە هەموو شتێك، مەترسییەكە ناڕەزایەتی هاووڵاتیانە و خزمەتگوزاری زۆر خراپە لە شارەكانی باشوور.

میران محەمەد راشیگەیاند، یەكێك لە مەترسییەكان پێكنەهێنانی حكومەت نییە، بەڵكو فشارەكانی هاووڵاتیانە، چونكە لە شەڕی داعش زیاتر بودجەكەی بۆ شەڕ بووە، ئێستا خەڵك چاوەڕێی خزمەتگوزاریی دەكەن، لەبەرئەوە خزمەتگوزاری لە هەموو شتێك مەترسیدارترە و خەڵك ئەوەی دەوێت، باكی نییە بە حزبایەتی و كێ سەرۆكە.

مەلا بەختیار:
جڵەوی رووداوەكان كە لەدەست دەربچن، نەلایەنەكانی دەسەڵات‌و، نەلایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنیش، ناتوانن ببنە خاوەنی شەقامی توڕە

هاوكات مەلا بەختیار بەرپرسی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە پەیامێكدا رایگەیاند ” دەمەوێ‌، سەرنجی ئەو لایەنانە بۆ ئەم راستییانە رابكێشم كە پێكەوە رێكدەكەون‌و كابینەی نۆهەم پێكبهێنن، ئەویش هەموو لایەنەكان بەهەموو توانای راگەیاندن‌و، هێزی چەكدارو دەستڕەنگینی لەهەڵبژاردندا، نەتوانرا نیوەی خەڵك، لەدەرەوەی بازنەی هەڵبژاردن، كەمەندكێش بكرێنە ناو بازنەكە. ئەمە ئاماژەیەكی دڕدۆنگی سیاسی‌و كۆمەڵایەتی‌و سایكۆلۆژیە و هۆی سەرەكی ئەم دڕدۆنگییە، لاوازبوونی متمانەی خەڵكە، بەسەركردایەتی‌و سیاسەت‌و بەڵێنەكانی سەرجەم لایەنەكان. كە ئەمەش، سەرەنجامی كەڵەكەبونی گرفت‌و گەندەڵی‌و ئەو بارە نالەبارەی خەڵكە”.

مەلا بەختیار دەشڵێت “ئەم بێ‌ متمانەییە، كە جارێ‌ بە بەشداری نەكردنی هەڵبژاردن دەردەبڕدرێ‌، لەم دۆخەی عیراق‌و كوردستان‌و ناوچەكەدا، پێویستە لەكابینەی نۆیەمدا، بەقوڵی لێكبدرێتەوە. ئەگینا، بەدوری نەزانین، دەروازەی دۆخەكە لەگرێژنە دەربچێ‌‌و لەم هەلومەرجەشدا، كە فەرەنسای پێشەنگێكی وڵاتانی دیموكراسی، لەسەر باج زیادكردنی سوتەمەنی، دەسوتێندرێ‌، دوور نییە، كێشە كۆنە چارەسەر نەكراوەكان، لەسایەی كابینەی نوێدا، لەم قۆناغەی گواستنەوەی دیموكراسیدا، لەكوردستانی دواكەوتودا، ئاوێتەی دۆخی نەخوازراو بن‌و، هەر ئەگەرێكی ئاڵۆزی ناوچەكەش، یان لەعیراق‌و یاخود لەكوردستاندا، كارلێك لەتەك كێشەی كۆنی پاشكەوتی مووچە بكات، بیرمان نەچێ‌ كێشەی نێوان ئەمریكا‌و دەوڵەتانی كەنداو‌و ئێران، هەروەها كێشەی كۆمەڵایەتی، ئابوریی‌و سیاسی چارەسەر نەكراوی تەواوی ناوچەكە، ئەمە جگە لە لێكەوتەكانی بەهاری عەرەبی، هاوكات كێشەی نێوان شیعەكانی عیراق، هەروەها سوننەكانی عیراق، ئینجا ئەو رێژە كەمەی كە لەبەغداد‌و ناوچەكانی تری عیراق بەشداریان كردووە، خۆپیشاندانەكانی بەسرەو پارێزگاكانی تر، لەكاتێكدا هێشتا پاشماوەی جەنگی داعش‌و ناوچە وێرانكراوەكانی جەنگ ساڵەهای ساڵی دەوێ‌ چارەسەر بكرێن، ئەمانە دەبێ‌ هەموویان لەبەرچاو بگیرێن كە كاریگەریان لەسەر كوردستان‌و عیراق‌و ناوچەكەش هەیە”.

راشیگەیاند “بێگومان یەكانگیربوونی هەموو ئەم رووداوانەو كاریگەریان لەسەر هەست‌و هەڵوێستی خەڵكی كوردستان، خرۆشانی خەڵك دەكاتە ئەنجامێكی مەترسیدار بۆ سەر هەمووان”.

رونیشیكردەوە “لەدۆخێكی نەخوازراوی واشدا، جڵەوی رووداوەكان كە لەدەست دەرچوون، نەلایەنەكانی دەسەڵات‌و، نەلایەنەكانی ئۆپۆزسیۆنیش، ناتوانن ببنە خاوەنی شەقامی توڕە. ڕەنگە، لەهەلومەرجێكی ئاوهاشدا، چەند رابەرێكی دەركەوتووی سۆسیال-مێدیا، بۆ ماوەیەك بتوانن روداوەكان، بەئاراستەی پۆپۆلیستی‌و ئاژاوەگێڕی، رابەرایەتی بكەن”.

خۆپیشاندان و توندوتیژییەكانی فەرەنسا بۆ وڵاتانی دیكەی وەك بەلجیكا و چەند شوێنێكی دیكەی ئەوروپا تەنیونەتەوە، بۆیە بە دوور نازاندرێت پریشكی ئەو ئاگرەی لە پاریس سەری هەڵداوە وڵاتانی دواكەوتووی ناوچە و ئەوانەی بە دەست دەیان كێشەوە دەناڵێنن، بگرێتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

بەهۆی دابەشنەكردنی نەوت لەلایەن حكومەتی هەرێمەوە هەڕەشەی خۆپیشاندان دەكرێت

 

خەڵك-یەحیا حبیب

بەهۆی دەستپێكردنی وەرزی سەرما و سۆڵەوە هاوڵاتیان بە نیگەرانیەوە چاوەڕوانی دابەشكردنی نەوتن بەسەریاندا و بەشێكیش پیان وایە، كە پێدەچێت ئەوە قبوڵ نەكەن و گردبونەوە و خۆپیشاندانی بۆ بكرێت و پارێزگاری سلێمانیش هاوڵاتیانی شارەزور و سەیدسادق بێ ئومێد دەكات و هیچ بەڵێنێكیان پێ نادات لە سەر دابەشكردنی نەوت.

محەمەد عبدولڕەحمان، چالاكوانێكی قەزای شارەزوور به (خەڵك)ی ڕاگەیاند، “بەداخەوە ئەگەر چی وڵاتەكەمان لەسەر نەوت دەژی، بەڵام نەوتمان نیە سۆپایەكی پێ دابگیرسێنین”.

وتیشی، “دابەشنەكردنی نەوت وای كردووە، كە ئێمە نەوت بكڕین بە ناچاری بۆ بەڕێكردنی ئەم وەرزە بە پارەیەكی زۆر لەم قەیرانەدا، كە هاوڵاتی وا هەیە مووچەكەی بەشی بەرمیلێك زیاتر ناكات، بەڵام ئەمە لە بەشێكی تری ناوچەكان پەلی كێشاوە بۆ بڕینەوەی دارەكان و بەكارهێنانی بۆ سۆپای دار، كە ئەمەش لە بەرژەوەندی هاوڵاتیان و سروشتیشدا نیە “.

سەبارەت بە بەكارهێنانی سۆبای كارەبایی، ئاماژەی بەوەشكرد، “بەشێكی زۆر لە هاوڵاتیان سۆبای كارەباییان لە ماڵەوە هەیە، بەڵام تا ئێستا ئەم هەرێمە كارەبای 24 كاتژمێری نیە تا بتوانی سودی لێوەرگریت و هیچ نەبێت بڕێكی كەمتر لە سوتەمەنی بكڕیت”.

داواشیكرد، “كە بە زووترین كات بەشە سوتەمەنی نەوت دابەشبكرێت بۆ ئەوەی هاوڵاتیان ناچار نەبن بە كڕینی سوتەمەنی گەر وانەكرێت پێدەچێت ئێمە ئەمە قبوڵ نەكەین و گردبونەوە و خۆپیشاندان بكەین”.

هەروەها، ئەیوب سڵێمان، چالاكوانێكی قەزای سەیدسادق و بە (خەڵك)ی وت، “ئێمە لە ماوەی ڕابردوودا وەفدێكی نوێنەرایەتی قەزاكە سەردانی هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزكای سلێمانیمان كرد بۆ چەند مەبەستێك و لەناویشیدا پرسی دابەشكردنی بەشە سوتەمەنی نەوت بەسەر قەزاكەماندا، بەڵام هیچ بەڵێنێكی پێمان نەدا”.

وتیشی، “پارێزگاری سلێمانی پێی وتین، كە ئەگەر بەغدا بەردەوامبێت لە ناردنی سوتەمەنی، شاری سلێمانی تەواو دەكەین و دواتر لە سەیدسادق دەستدەكەن بە دابەشكردنی نەوت و دواتر شارەزوور”.

ئاماژەی بەوەشكرد، “ئەم وتانەی پارێزگاری سلێمانی نیگەرانی لامان دروستكردووە و جێی داخیشە لەسەر نەوت بژین و لە دەرەوە نەوتمان بۆ بنێرن و چاوەڕوانی عێڕاقبین بۆ ئەوەی بینێرێت .

لای خۆشیەوە بێرون سەعید، یەكێكە لە فرۆشیارانی نەوت لە قەزای شارەزوور بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، دابەشنەكردنی نەوت و قەیرانی دارایی كاریگەری زۆری هەبووە لە بەرزبونەوەی نرخی نەوت، كە لە بەرژەوەندی هاوڵاتیە هەژارەكەدا نیە.

وتیشی، “بەداخەوە ڕۆژانە چەندین دیمەن دەبینی، كە كاریگەری زۆری لە سەرمان دەبێت، هاوڵاتی وا هەیە خراپی باری گوزەرانی وای كردووە نەتوانێت نەوت بكڕێت بۆ ئەوەی خۆیانی پێ گەرم بكەنەوە، دەیان دیمەنی ناخ هەژێن ڕۆژانە دەبینین، بەڵام ئێمەش تەنها دەتوانین نەوتیان پێبدەین تا مووچە وەربگرن “.

ئاماژەی بەوەشكرد، نرخی نەوت لە ئێستا لای ئێمە 140 هەزار دینارە و بەرزترە لە ساڵانی ڕابردوو بەر لەو قەیرانەی، كە بەسەر هەرێمدا هات و دەشڵێت، “جاران ئێمە چاوەڕێبوین، كە حكومەت پارە بەم خەڵكە بدات لە داهاتی نەوت كەچی ئێستا ئەبێت پارە بۆ حوكمەت كۆبكەینەوە “.

ئەو فرۆشیارەی نەوت ئاشكراشی كرد، “28 ساڵە تەمەنم و زیاتر لە 12 ساڵی لە كاری نەوت و گازدا كارم كردووە و بە ئەندازەی ئێستا خەڵكم لە ناڕەحەتی و ناخۆشی و نەبونی نەبینەوە بەداخەوە”.

بۆ بەدواداچوونی زیاتر (خەڵك) پەیوەندی كرد بە هەڤاڵ ئەبوبەكر، پارێزگاری سلێمانی، بەڵام وەڵامی پەیوەندییەكەی نەدایەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە
کام لەم وەزارەتانەی کابینەی ٨ لە ئاست خزمەتکردن بە هاولاتیان جێدەستی دیار بووە؟

کوردستان

دوایین