ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

راپۆرت

كوشتارگەكەی سەڵاحەدین عێراقی هەژاند

خەڵك- بەشی هەواڵ

ئەمڕۆ شەممە ژمارەیەك چەكداری نەناسراو هەشت گەنجیان لە شارۆچكەی بەلەد لە باشوری پارێزگای سەڵاحەدین لە باكوری عێراق كوشت.

بەپێی ئاژانسەكان، ئەو چەكدارانە ئەو گەنجانەیان لە شارەدێی فرحانیەی باشوری پارێزگای سەڵاحەدین گولەباران كردوووە و بەپێی زانیارییەكان چواری دیكە چارەنوسیان نادیارە تا ئێستا.

پۆلیسی سەڵاحەدین رایگەیاند تەرمی هەشت كەسیان دۆزیوەتەوە لە شارەدێی فەرحانیە كە لەلایەن چەكدارانەوە رفێنراون.

هاوكات لە كۆبونەوەی لیژنەی وەزاری بۆ ئاسایشی نیشتمانی بە فەرماندەیی مستەفا كازمی سەرۆك وەزیران و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان، بڕیاردرا لێكۆڵینەوە لە ژمارەیەك بەرپرسی ئەمنی پارێزگای سەڵاحەدین بكرێت لەسەر رووداوەكە.

لای خۆیەوە سەفا تەمیمی وتەبێژی گرووپی چەكداری سەرایا سەلامی سەر بە حەشدی شەعبی وتی: ئەو رووداوە بۆ نانەوەی ئاژاوەیە لەنێوان هاووڵاتیان و هێزە ئەمنییەكان و دوورنییە چەكدارەكانی داعش لە پشت رووداوەكە بن.

قەندیل جبوری فەرماندەی پۆلیسی سەڵاحەدین وتی: پۆلیسی فریاكەوتن تەرمی هەشت هاووڵاتی شارەدێی فەرحانیەی سەر بە شارۆچكەی بەلەدیان دۆزیوەتەوە، كە 12 كەس بوون و پێشتر رفێنراون و تا ئێستا چارەنووسی چوارەكەی دیكەیان دیار نییە.

هاوكات عەمار جەبار پارێزگاری سەڵاحەدین وتی: گروپێك چەكداری نەناسراو نیوەڕۆی ئەمڕۆ 12 كەسیان رفاندووە، تەنها دوای سەعاتێك تەرمی 8یان دۆزراوەتەوە كە گولەباران كراون، زۆرینەیان گولە بەر سەر و سینگیان كەوتووە، ئێستا لە چوارەكەی تر دەگەڕێن.

هاوكات مستەفا كازمی سەرۆك وەزیران و محەمەد حەلبووسی سەرۆكی پەرلەمان لە رووداوەكەیان كۆڵیەوە و رایانگەیاند كاری بەپەلە دەكرێت بۆ لێكۆڵینەوە لە تاوانەكە.

لای خۆشیانەوە وەزیرانی ناوخۆ، بەرگری و پارێزگاری سەڵاحەدین كۆبونەوەیەكی بەپەلەیان كردووە و پارێزگار داوای لە وەزیرانی ناوخۆ و بەرگری كردووە كوشتاركەگە بخەنە لیستی كارەكانی كۆبونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیەوە و لێكۆڵینەوەی بەپەلە بكرێت بە سەرپەرشتی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان.

راپۆرت

هۆکار و نیشانەکانی شکانی ئەندامی نێرینەی پیاوان

خەڵک – بەشی هەواڵ

 

هیوا عەبدولڕەحمان چۆمانی پزیشیکی  نەشتەرگەری گورچیلە و میزەڕۆ باس لەهۆکار و نیشانەکانی شکانی ئەندامی نێرینەی پیاوان دەکات و داوا دەکات هەرکەسێک تووشی ئەو حاڵەتەبوو پێش تێپەڕوونی ٢٤ کاتژمێر بەسەر ڕووداوەکەدا سەردانی پزیشکی پسپۆڕ بکات.

شکانی ئەندامی نێرینەی پیاو ( چوک):کسر القضیب:“Penile Fracture “ چیە؟ 

بریتیە لە تەقین و هەڵپچڕانی پەردەی داپۆشەر(Tunica Albogenia )ی دوو لولەک (Corpus Cavernosum)ی چوک، لەکاتی پڕبونی ئەو دوو لولەکە بەخوێنێکی زۆر لەکاتی ڕەپبون، “ئەو دوو لولەکە ناوئاخنکراون بەشانەی ئیسفەنجی ئەشکەوتی و مولولەی خوێن”.

بەڵام چونکە دڕانەکە دەنگێکی تایبەتی لەگەڵە وەک تەقاندنی ئێسکی جومگەکان وایەو لەکاتی ئەوپەڕی ڕەقی چوک ڕوودەدات، بۆیە ناوینراوە شکان، ئەگەرنا هیچ ئیسکێک یان کڕکڕاگەیەک لەناو چوکی پیاو بوونی نییە .

شکانی چوک بارێکی لەناکاوە و پێویستە نەخۆشەکە بەبێ دوودڵی و شەرم سەردانی فریاکەوتن یان پزیشکی پسپۆری میزەڕۆ بکات، چونکە ئەگەر لەماوەی ٢٤ کاتژمێری دوای ڕووداوەکە چارەسەرکرا، ئەوە لەداهاتوو دووردەبێت لەکێشە سێکسییەکان .

شکانی چوک ڕەنگە بۆری گواستنەوەی میزیش بگرێتەوە کەبەژێرەوەی دوو لولەکی شانە ئیسفەنجیەکانی چوک دا دەڕوات و میزی نەخۆش خوێناوی دەبێت.

 

نیشانەکانی شکانی چوک:

» بیستنی دەنگێکی وەک تەقاندنی ئێسکی جومگەکان.

» نەخۆش دەستبەجێ هەست بە ئازارێکی توندی چوکی ئەکات.

» ڕەپبونەکەی خێرا خاودەبێتەوە و دوبارە ڕەقنابێتەوە.

» هەڵاوسان و شین و مۆربونەوەی چوک لەئەنجامی دزەکردنی خوێن لەشانە ئیسفەنجیەکانی چوک بۆ شانەکانی ژێر پێست، بەمەش چوک شێوەی باینجان وەردەگرێ !

» ڕەنگە میزکردنی زەحمەتبێت یان لەدەرچەی میزی خوێن دەرکەوێت.

 

هۆکارەکان :

شکانی چوک ڕوودەدات لەئەنجامی بەرکەوتنێکی کتوپڕی چوک لەکاتی ڕەقبوندا، کە ببێتە هۆی چەماندنەوەی چوک بەتوندی، بەمەش پەردەی داپۆشەری دوو لولەکی شانە ئیسفەنجیە پڕ خوێنەکانی چوک دەتەقێت و خوێن بەربوون بۆ ژێر پێستی چوک ڕووئەدات (لەکاتی تەواو ڕەقبونی چوکی پیاو، ئەو پەردەیە کە پەردەیەکی چڕ و بەهێزە، لە ٢.٢٥ ملم ەوە دەبێت بەتەنها ٠.٢٥ ملم، واتا زۆر تەنکدەبێتەوە بۆ ئەوەی ڕێگا بدات بەدرێژ و ئەستوربونی چوک).

» باوترین هۆکاری شکانی چوکی پیاو، لەکاتی سەرجێییکردنە لەڕێگەی زێوە، بەهۆی بەرکەوتنێکی توند و لەناکاوی چوکی پیاوەکە بەدەوروبەری زێی هاوسەرەکەی، بەتایبەت ئەگەر ئافرەتەکە بکەوێتە سەر پیاوەکەی( وضع الفارسة)!

» ئاوهێنانەوەی

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

تا ئێستا بوونی چەك لەدەستی هاووڵاتیان دەرنەهێنراوە
بێ‌ مووچەیی و ناكۆكی سیاسی ئاسایشی كۆمەڵایەتی دەخاتە مەترسییەوە

خەڵك- تایبەت
لەماوەی چوار ڕۆژدا لەشاری هەولێر لەچەند ڕووداوێكی جیاوازدا لەئەنجامی دەمەقاڵێ و كێشەی جیاواز لەهەولێر ۳ كەس دەكوژرێن و ٦ كەسی تریش برینداربوون، بەپێی ئامارەكانیش لەماوەی یەك مانگدا لەژمارەیەك ڕووداوی جیاواز نزیكەی ٥ كوژراو و ١٠ برینداری لێ كەوتۆتەوە، ئەمە جگە لەچەند تاوانێكی تر لەلایەن كەسانی جیاوازەوە لەهەولێر بەچەك و بێ چەك هەڵكوتراوەتە سەر دەرمانخانە و كافتریا و نەخۆشخانە و شوێنی تر، سەڕەڕای دەستگیركردنی تۆمەتباران، بەڵام ڕووداوەكان بەردەوام بوون، زۆربەی كێشەكانیش كێشەی لاوەكی بوون.

پانۆڕامای ڕووداوەكان؛

ناوەڕاستی مانگی ڕابردوو لەسەر یاری پۆپجی كەسێك هاوڕێكەی خۆی دەكوژێت و دەستگیر دەكرێت، هەروەها لەسەرەتای مانگی ڕابردوو لەكاتی هەوڵدان بۆ دەستگیركردنی تۆمەتبارێك، بەداخەوە بەهۆی ڕووبەڕووبونەوەی تۆمەتبار لەگەڵ پۆلیس، پۆلیسێك دەكوژرێت و ٤ ئەفسەر و پۆلیسی تر بریندار دەبن.

هاوكات لەچوار ڕۆژدا لەهەولێر ۳ كوژراو ٦ بریندار لەڕووداوی جیاجیا تۆماركراوە كەزۆربەیان چەكی تێدا بەكارهاتووە بەم شێوەیە؛

لەڕێكەوتی 29تشرینی دووەم لە گەڕەكی شێخ ئەحمەدی شاری هەولێر دوو برا پورزایەكی خۆیان بە ناوی (ب. ر) بە چەقۆ كوشت، ئەو كەسە تەمەنی ٣١ ساڵ بووە. لە ڕووداوێكی تریشدا درەنگانی شەوی 30 تشرینی دووەم گەنجێك بەناوی (ن، ع، ر) لە هەولێر لەكاتی هەوڵدان بۆ وەرگرتنەوەی قەرز بەبڕی 50 هەزار دۆلار لای كەسێكی دیكە بەوهۆیەوە بووەتە شەڕیان قەرزارەكە خاوەن قەرەزەكەی چەقۆ كوشت، هەر لەم ڕووداوە بكوژەكە و كەسێكی دیكە بریندار بوون، ئێستاش لەلایەن هێزەكانی پۆلیسەوە دەستگیر كراوە.

‌هاوكات لەڕووداوێكی تریشدا شەوی ١\٢ی كانوونی یەكەمی ٢٠٢٠ لەگەڕەكی مامۆستایانی هەولێر لەشەقامی ٤٠ مەتری بەهۆی دەمەقاڵی لەنێوان چەند كەسێك دەبێتە شەڕە تەقە لەنێوان دوو برا و كەسانی تردا، لەئەنجامدا كەسێك دەكوژرێت و دوو كەسیش بەسەختی بریندار دەبن. هەروەها دواین ڕووداو لە شەوی ٢\٣ی كانوونی یەكەمی ٢٠٢٠ لەگەڕەكی كوێستانی هەولێر بەهۆی دەمەقاڵی لەسەر كۆتر، تەقە دەكرێت دوو كەس بریندار بوون و زیانیش بە سێ ئۆتۆمبێل گەیشت.

جگە لەم تاوانانە، لەلایەن كەسانی جیاوازەوە لەهەولێر هەڵیانكوتاوەتە سەر دەرمانخانە و كافتریا و نەخۆشخانە شوێنی تر و زۆرینەی ڕووداوەكانیش چەكی تێدا بەكارهاتووە سەڕەڕای دەستگیركردنی تۆمەتباران لەلایەن هێزە ئەمنیەكانەوە، بەڵام ڕووداوەكان بەردەوامیان هەیە، زۆربەی كێشەكانیش كێشەی لاوەكی بوون، جگە لەم ڕووداوانەش لەمانگەكان ڕابردووش چەندین ڕووداوی تری كوشتن ڕوویداوە.

پارێزەرێك: بوونی چەك و سولحی عەشایەری هۆكارە

ڕێبین سەباح، پارێزەری ڕاوێژكار لەبارەی ئەم ڕووداوانە بۆ (خەڵك) دەڵێت، بەداخەوە ڕووداوەكانی تەقەكردن و كوشتن و برینداركرن لەهەرێمی كوردستان بەگشتی و هەولێر بەتایبەتی زۆر زیادی كردوە و بۆتە دیاردە كە جێگای مەترسیە.

وتیشی، هۆكاركەی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی تائێستا چەك قەدەغە نەكراوە و زۆر بەئاسایی كڕین و فرۆشتنی چەك و دیاردەی چەكداری هەیە، هەروەها سولحی عەشایەری وایكردوە دادگاكان نەتوانن تاوانباران بەپێی یاسای سزادان سزابدەن لەسەر تاوانەكانیان، پێشم وایە ڕووداوەكان لەشتی بچووكەوە دەست پێ دەكەن، دیاردەكەش مەترسیدارە لەسەر كۆمەڵگا.

دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ: ڕێكاری تووند بەرامبەر دیاردەی چەكداری بگیرێتەر

محەمەد گۆمەشینی، وتەبێژی دەستەی سەربەخۆی مافەكانی مرۆڤ سەبارەت بەم ڕووداوانە بە(خەڵك)ی ڕاگەیاند، زیادبوونی ڕووداوەكانی تەقەكردن و شەڕ و كوشتن و تاوانەكان ماوەیەكە زیاتر هەستیان پێ دەكرێت لەشار و شارۆچكەكانی هەرێم، بەشی زۆری ڕووداوەكانیش لەڕێگای چەكەوە دەكرێت، ئەمەش هۆكاری زۆری هەیە و پێشتر ڕامانگەیاندبوو بەتایبەت بوونی چەك بەدەست هاوڵاتی و ئاسان دەست كەوتنی چەك لەبازاڕ بەبێ ئەوەی پلە و پۆستی سەربازیان هەبێت، وادەكات كاتێك كێشە هەبێت چەك بەكاربێت بۆ یەكلاكردنەوەی.

ناوبراو هیوا دەخوازێت لایەنە پەیوەندیدارەكان چاوكراوەتربن و وردتر چاودێری شوێنە گشتیەكان و بازاڕ و كافتریا و گازینۆكان بكرێت، هەروها مەفرەزە و بازگەی شەوانەش هەبێت لەگەڵ جولەی هێزەكان تاوەكو هاوڵاتیان هەست بكەن و لەكاتی بوونی كێشەیەكیش بەخێرایی گەیشتنیان بۆ شوێنی ڕووداو و كۆنتڕۆڵكردنی، هیواداریشین ڕێكاری تووند بەرامبەر دیاردەی چەكداری بگیرێتەر بەر بۆ ئەوەی هاوڵاتیان هەست بەمەترسی نەكەن و ئاسایشی شارەكان بەرقەرار بێت بەتایبەت لەم دۆخە.

توێژەرێكی كۆمەڵایەتی: دۆخی ئابووری و ناسەقامگیری سیاسی مەترسی دەخاتە سەر ئاسایشی كۆمەڵایەتی

سەعید محەمەدئەمین، توێژەرێكی كۆمەڵایەتی لەسەر ئەو ڕووداوانە بۆ (خەڵك) باس لەوەدەكات، بەشێكی هۆكارەكان دەگەڕێتەوە بۆ كاڵبوونەوەی ڕەوایەتی و دەسەڵاتی خێزان لەپەروەردەكردنی تاك، لەبەرامبەردا گروپی هاوڕێیان و سۆشیال میدیا و مامۆستایانی ئایینی و قوتابخانە و دەزگاكانی ڕاگەیاندن كاریگەریان لەسەر پەروەردەی تاك هەیە، كە وادەكات تاك پەروەدەی جیاواز وەربگرێت، بەتایبەت گروپی هاوڕێیان بەهۆی ئەوەی ژینگەی كۆمەڵایەتیمان بۆتە ژینگەیەكی گەرم لەڕووی دۆخی دەروونیەوە، وادەكات گەنجان چاولێكەری و لاساییكردنەوەیان هەبێت و خۆیان بەراورد بكەن بەهاوڕێكانیان لەبارەی ژیان و چۆنیەتی بەسەربردنی كات، كە ئەمەش وادەكات گەنجان بەردەوام لەهەڵچووندابن، بۆیە تاك بەردەوام ئامادەیە ڕەفتاری تووندووتیژی بنوێنێت.

ئەوەشی خستەڕوو، باروودۆخی ئابووری و ناسەقامگیری سیاسی و كرانەوەی كۆمەڵگا و سەیركردنی كۆمەڵێك دیمەنی فیلمی ئەكشن، بەشێكن لەهۆكارەكان لەوەی تاك لەناسەقامگیری دەروونیدابێت، ئەمەش وادەكات لەڕووبەڕووبونەوەی هەر كێشەیەك تاك ڕەفتار و كاردانەوەی تووندووتیژی بنوێنێت.

هاوكات هۆكارێكی تری یاریدەدەری دروست بوونی ئەو ڕووداوانە ئاسان بەدەست هێنانی چەكە بۆ هاوڵاتی و هێزە ئەمنیەكانیش لەجێگای ئەوەی چەك لەشوێنی دەوام جێبهێڵن لەگەڵ خۆیان دەیهێننەوە، وای لێهاتووە چەك وەك مۆبایل بەردەوام لەدەست هاوڵاتی بێت، ئەمەش مەترسیدارە و ڕووداوی مەترسیداری لێ دەكەوێتە و كاریگەری خراپی دەبێت لەسەر ئاسایشی كۆمەڵایەتی.

پۆلیس چەك لەدەستی هاووڵاتی ناهێڵێت

لەبارەی هەوڵی هێزە ئەمنیەكان بۆ كۆنتڕۆلكردنی ئەم ڕووداوانە (خەڵك) پەیوەندی بەبەرپرسانی پۆلیسی هەولێر كرد، بەڵام وەڵامی پەیوەندیەكان نەبوو.

لەهەمان كاتدا بەپێی زانیاریەكانی دەست (خەڵك)كەوتووە وەزارەتی ناوخۆ بۆ نەهێشتنی چەك لە دەستی هاووڵاتییاندا بەرنامەیەكی داڕشتووە، بەڵام بەرنامەكە بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە جێبەجێكردنەكەی دواخراوە، بەپێی بەرنامەكە وێڕای نەهێشتنی چەك لەدەستی هاوڵاتی لەسەر كارمەندانی دەزگا ئەمنییەكانیش جێبەجێ دەكرێت، نابێت هێزە ئەمنیەكان لەو كاتانەی لەدەوامی فەڕمیدا نین چەكیان پێبێت، بڕیارە بەم نزیكانە بڕیارەكە لەلایەن وەزارەتی ناوخۆ بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگە و لایەنە پەیوەندیدارەكان جێبەجێ بكرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

راپۆرت

پاشای بیابان و دیكتاتۆرێكی نامۆ و سەرنجڕاكێش

خەڵك- بەشی هەواڵ

لە ماوەی چوار دەیەدا موعەمەر محەمەد عەبدولسەلام ئەبو منیار قەزافی دەسەڵاتی لیبیای بەدەستەوە بوو، لە چوارچێوەیدا دەستی گرت بەسەر سامان و دەسەڵاتدا كە سنورەكانی لیبیای بڕی، زیاتر لە قەیران و ململانێیەكی دروستكرد بۆ دەرەوەی سنور لە زۆر وڵات و هەرێم و كیشوەر.

قەزافی لە 7ی حوزەیرانی 1942 لە شاری سێرت لەدایكبووە و هەر لەوێش ژیانی كۆتایی پێهات.

جولەكە بووە

بەپێی میدیای ئیسرائیلی بنەڕەتی رەگەزی قەزافی دەگەڕێتەوە بۆ جولەكە لە داپیرەیەوە كە داپیرەی جولەكە بووە.

ناوبراو چادرێكی لە بیابانی سێرت هەڵدابوو، زۆرینەی كاتەكانی لەوێ بەسەر دەبرد، لەوێ پێشوازی لە میوانەكانی دەكرد و كۆنگرەكانی دەبەست، بە سەعات قسەی دەكرد لەسەر فەلسەفە و بیروبۆچونەكانی لەسەر جیهان، تەنانەت بە فڕۆكەكەی چادرەكەی دەگواستەوە بۆ نێوەندە گەورە جیهانییەكان كە بانگێشت دەكرا لەوێ دەچوە ناوی.

میوانەكانی قەزافی شەوی مەترسیداریان بەسەر دەبرد كاتێك لای دەمانەوە لە بێدەنگی شەودا، كاتێكیش قەزافی كۆمەڵێك پرۆتۆكۆڵی نامۆی بەسەردا دەسەپاندن لە دابەزین بۆ خێوەتێك لە شێوەی هۆتیلی پێنج ئەستێرە.

پاشای بیابان

ئەو پاشای دەشت و بیابان بوو، زۆر جار دەیگوت ئەو رێبەری شۆڕشە، هەژارە خاوەنی هیچ نییە جگە لە خێوەتێك، لەگەڵ تفەنگەكەی.

قەزافی لە سەرەتای منداڵیدا لەبارەی ئاینی ئیسلامەوە هەندێك وانەی خوێندووە و دواتر گواستویەتیەوە بۆ سیستمی سەربازی پێش ئەوەی لەگەڵ كۆمەڵێك هاوڕێی بزوتنەوەی ئەفسەرانی یەكگرتووی رزگاریخواز دابمەزرێنێت كە سیستمی پاشاییان روخاند.

حكومەتەكەی ئیدریس سنوسی لە 1969 لە كودێتایەكی سەربازیدا روخا كە بزوتنەوەی ئەفسەرە رزگاریخوازەكان سەركردایەتیان كرد.

ئەم گەنجە چوە سەر دەسەڵات لەسەر پشتی زرێپۆش و دەستی بەسەر لیبیادا گرت بۆ ماوەی چوار دەیە كە تێیدا نە یەكسانی و نە دیموكراسی هەبوو، دواتر بووە دەوڵەتێكی نەوتی كاریگەر بۆ راكێشانی كرێكاری بیانی لە سەرانسەری جیهانەوە.

سیستمی جەماوەریی

بۆچونەكانی قەزافی تا ئێستا مشتومڕی لەسەرە لە رایگشتی جیهاندا، بەتایبەت روانینە جەماوەرییەكەی كە دەیگوت سیستمی دەسەڵاتەكەی نە پاشایی نە كۆمارییە، بەڵكو جەماوەرییە، جەماوەر بۆ خۆیەتی، ئەو نە سەرۆكە، نە حاكمە، بەڵكو گەل حكومی خۆی دەكات لە رێگای كۆنگرە میلییەكانەوە كە سەرچاوەی یاسادانان و لیژنە شۆڕشگێڕەكانە كە دەسەڵاتی جێبەجێكردنە.

قەزافی سەرجەم جومگەكانی دەسەڵاتی لە نفوز و سامان و بیری سیاسی لە دەستی خۆی و بەشێكی كەمیشی لە دەستی بنەماڵەكەیدا كۆكردەوە.

كتێبی سەوز

ئەو بیروبۆچونەكانی لەكتێبێكدا كۆكردەوە كە بە كتێبی سەوز ناسرا، دواتر بە فەڕمی بووە دەستوری لیبیا.

لە 2ی ئاداری 1977 سیستم كرایە دەسەڵاتی فراوانی گەل، خەڵك بەشدار دەبن لە دەسەڵات و سامان و چەك، بەڵام ئەوانە بۆ گەلی لیبی نەهاتنە دی تا لێی راپەڕین لە 2011 لەسەر كۆكردنەوەی هەموو شتێك لە دەستی خۆی و بنەماڵەكەی.

لە سەرەتای ساڵانی یەكەمی دەسەڵاتیدا جۆرێك لە جۆرەكان یەكگرتوویی لەگەڵ سیستمی ناسری لە میسر تاقیكردەوە، كە لیبیا و سودان و میسر رێككەوتن لە 1969.

قەزافی ئامانجی یەكگرتن نەبوو هێندەی بە دوای خەونی یەكگرتووی عەرەبەكانەوە بوو بۆ دانیشتنی لەسەر تەختی پاشایی و رێبەری.

قەزافی و شەڕی خۆرئاواییەكان

لە قۆناغێكی تردا قەزافی شەڕێكی میدیایی لە دژی خۆرئاوا بەرپا كرد، پشتیوانی یاخیبوەكانی ئیرلەندای دەكرد تۆمەتباركرا بە خستنەخوارەوەی فڕۆكەیەكی ئەمریكی لەسەر گوندی لۆكەربی لە ئەسكۆتلەندا لە 1988 كە بووەهۆی كوژرانی 256 كەس.

بەمهۆیەوە ئەمریكا سزای ئابوری بەسەر لیبیادا سەپاند بۆ چەند ساڵێك دواتر تا قەزافی سازشی كرد تۆمەتبارەكانی رادەستی دادگای لاهای كردن ئەوانیش عەبدولباست مقرحی كە سزای هەمیشەیی بۆ دەركرا، ئەمین فەحیمە كە بێتاوان دەرچوو، لەگەڵ قەرەبوكردنەوەی قوربانیانی رووداوەكە بە بڕی 2.7 ملیار دۆلار.

هاوڕێی بەرلسكۆنی و ساركوزى بوو 

قەزافی لەگەڵ شەڕەكەی لە دژی ئیمپریالیزی خۆرئاوایی هاوپەیمانێكی سیاسی بەهێزی سەرمایەداری ئیتالی سیلڤیۆ بەرلسكۆنی بووە، پشتیوانێكی سەرەكی سەرۆكی پێشووی فەرەنسا نیكۆلا ساركۆزی بووە.

قەزافی لە ماوەی 42 ساڵ حكومیدا چەندین دۆسێی گرتن و كوشتن و لەناوبردن و بێسەروشوێن هەن، بەڵام لە هەموویان خراپتر دەیان چیرۆكی سێكسی قەزافین لەگەڵ كچە گەنجەكان و سوپا ژنانییەكەی، كە پاسەوانی تایبەتی خۆی بوون.

لە 17ی شوباتی 2011 خەڵكێكی زۆر لە قەزافی راپەڕین، بەڵام ئەو بە سەركوتكردن و توندوتیژی وەڵامی دانەوە ناوی بە جرج بردن، بەڵام ئەو جرجانە توانیان بەردەوام بن لە ركابەرییەكەیان لەگەڵ قەزافی تا پشتیوانی نێودەوڵەتییان بۆ دروستبوو، توانیان تاك رێبەری وڵاتەكەیان بڕوخێنن و بەوەش نەوەستان قەزافییان لە زێرابێكدا دەرهێنا و بەشێوازێكی ناشیرین كوژرا و كۆتایی بە دەسەڵاتە 40 ساڵییەكەی هێنرا.
سەرچاوە/ الجزیرە

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان