ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

ترەمپ: چین و ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی لەبارەی كۆرۆناوە جیهانیان بەهەڵەدا بردووە

خەڵك – بەشی هەواڵ

سەرۆكی ئەمریكا جارێكی تر ئۆباڵی بڵاوبوونەوەی كۆرۆنای خستە ئەستۆی چین و ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی و داوای كرد، نەتەوە یەكگرتووەكان بەو هۆیەوە لێپێچینەوە لە پەكین بكات.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە میانی وتارێكدا 75 هەمین كۆبوونەوەی كۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان ڕایگەیاند، ڤایرۆسی چینی گەورەترین ئاڵنگاری بەردەم كۆمەڵگای نێودەوڵەتییە و لە ئێستادا جیهان لە جەنگدایە دژی ئەو دوژمنە نەبینراوە، كە لە سەرتاسەری جیهان بووەتە هۆی مردنی ژمارەیەكی زۆر لە مرۆڤەكان.

سەرۆكی ئەمریكا وتیشی، چین و ڕێكخراوی تەندروستی جیهانی كە لە ژێر كۆنتڕۆڵی پەكیندایە لەسەرەتاوە جیهانیان بەهەڵەدا بردووە بەوەی ئەو نەخۆشییە لە مرۆڤەكانەوە ناگوازرێتەوە و دواتر چین بە هۆی ڕانەگرتنی گەشتە ئاسمانییەكان بووەتە هۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكە بە جیهاندا.

دۆناڵد ترەمپ جەختیشی كردەوە، پێویستە نەتەوە یەكگرتووەكان چین ناچار بە وەڵامدانەوە بكات و بە هۆی ڕۆڵی ئەو وڵاتە لە بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا لێپێچینەوەی لەگەڵ بكات.

جیهان

بەوێنە، فڕۆكەیەك لە ئێران كەوتەخوارەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەهۆی ئەو شەڕ و پێكدادانەی ناوچەی قەرەباغ لەنێوان ئازەربایجان و ئەرمینیا بەخۆوەی دەبینێت كە نزیكە لە سنورەكانی ئێران، فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوان لەنێو سنورەكانی ئێراندا كەوتەخوارەوە.

ئەمڕۆ سێ‌ شەممە تەلەفیزیۆنی ئێران بڵاویكردەوە”فڕۆكە بێفڕۆكەوانەكە لەنێو زەوییەكی كشتوكاڵی نزیك لە قەرەقوچی سنوری لە پارێزگەی ئازەربایجانی شەرقی لە باكووری خۆرئاوای ئێران كەوتۆتە خوارەوە”.

پێشتر تاران هۆشداریی دابووە لایەنە ناكۆكەكان لە قەرەباغ لە كەوتنەخوارەوەی موشەك و گوللـە تۆپ لەنێو سنورەكانی ئێران، داواشی لە ئازەربایجان و ئەرمینیا كردبوو لە سنورەكانی ووڵاتەكەی دووربكەنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئێران، زیاتر لە 5 هەزار حاڵەتی تووشبوونی نوێ‌ بە كۆرۆنا ڕادەگەیەنێت

خەڵك-بەشی هەواڵ
وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ، ئاماری 24 كاتژمێری ڕابردووی تایبەت بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتەكەدا ڕادەگەیەنێت و ئاماژەی بە تۆماركردنی زیاتر لە 5 هەزار حاڵەتی تووشبوون و 322 حاڵەتی گیان لەدەستدانی نوێ‌ دەكات بەهۆی ڤایرۆسەكەوە.

ئەمڕۆ سێ‌ شەممە سیما سادات لاری، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند ، لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 5039 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 322 كەسیش گیانیان لە دەستدا، بەمەش كۆی گشتی ژمارەی ئەوانەی لە ئێران بەهۆی كۆرۆناوە گیانیانلەدەستداوە بۆ 31 هەزار و 34 كەس بەرزدەبێتەوە.

بە وتەی سادات لاری، “لە سەرەتای سەرهەڵدانی پەتاكە لەسەرتاسەری وڵات 539 هەزار و 670 كەس تووشی كۆرۆنا بوون كە 4810 كەسیان باری تەندروستییان ناجێگیرە”.

وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران دەڵێت: “تا ئێستا 434 هەزار و 676 كەس نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

کۆرۆنا ئەوروپا هاوتای هێرۆشیماو ناکازاکی دەکات

خەڵک

کیشوەری ئەوروپا یەکێکە لەو کیشوەرانەی زۆرترین کاریگەری ڤایرۆسی کۆرۆنای بەسەرەوەیەو تادێت ڤایرۆسی کۆرۆنا ڕوو لەهەڵکشانە تیادا و مەترسی لەناوچوون و توشبوونی نوێ ڕوو لە زیاد بوونە.

لە ئێستادا، تەنیا ئەوروپا چارەکە ملیۆنێکی ئەو گیانلەدەستدانانەی بەردەکەوێت کە تۆمارکراون لەسەر ئاستی جیهان، ئەمەش هاوتایە لەگەڵ ژمارەی کوژراوانی بۆردومانە ئەتۆمییەکەی سەر هیرۆشیما و ناکازاکی لە ژاپۆن لەمیانی جەنگی جیهانی دووەمدا.

بە گوێرەی سەرچاوە فەرمییەکان، کە ئاژانسی هەواڵی فرانس پرێس، بڵاویکردووەتەوە، تا ڕۆژی یەکشەممەی ڕابردوو زیاتر لە 250 هەزار کەس لەئەوروپادا، بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە.

سەرچاوە مێژووییەکان ئاماژە بەوە دەکەن، ژمارەی گیانلەدەستداوانی کارەساتی هیرۆشیما نزیک بووە لە 140 هەزار کەس، ئەوەش دوای ئەوەی لە مانگی ئابی 1945 یەکەم بۆمبی ئەتۆمی لە مێژوودا بەسەر ئەو شارە ژاپۆنیەدا بەردایەوە، هاوکات، کاتێک بۆمبی ئەتۆمی دیکە بەسەر ناکازاکی دا درا، گیانلەدەستاوان لەنێوان 40 بۆ 80 هەزار کەس بوون، بۆیە ژمارەی کوژراوانی هەردوو ڕووداوەکە نزیک دەبێتەوە لەچارەکە ملیۆنێک کەس، ئەم ژمارەیەش بەرامبەر گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئەوروپا تا ڕادەیەک هاوتایە.

لەو 7 ملیۆن حاڵەتەی توشبوون کە تۆمار کراوە، بەرزترین رێژەی مردن لەبەریتانیایە، کە زیاتر لە دوو لەسەر سێی حاڵەتەکانە، بەدوایدا ئیتالیا ( 36 هەزار ) ، ئیسپانیا ( 33 هەزار ) ، فەڕەنسا ( 33 هەزار ) و ڕووسیا ( 24 هەزار ) .

لەچەند رۆژی ڕابردووشدا، زیاتر لە هەشت هەزار حاڵەتی مردن لە ئەوروپادا بە کاریگەرییەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمارکراوە، کە لە ناوەڕاستی مانگی ئایارەوە بەرزترین ڕێژەی مردنە.

بەرزبوونەوەی ژمارەی قوربانیەکانی کۆرۆنا، هاوکاتە لەگەڵ ترس و هۆشدارییەکان لەوەی “شەپۆلی دووەم” خراپتر دەبێت، لە ئێستاشدا حکومەتەکانی کیشوەری ئەوروپا ڕێوشوینی توندی خۆپارێزی و تەندروستیان گرتووەتە بەر و تەنانەت هەندێک لە حکومەتەکان دووبارە کەرەنتینەی گشتی دەسەپێنن بۆ سنووردارکردنی تەشەنەی ڤایرۆسەکە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان