ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

موساد: لە كۆتاییدا خەونی ئیسرائیل هاتەدی

خەڵك – بەشی هەواڵ

سەرۆكی دەزگای هەواڵگری ئیسرائیل ڕایدەگەیەنێت: وڵاتەكەی قۆناغ بە قۆناغ پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی ئاسایی دەكاتەوە.

یۆسی كۆهین سەرۆكی دەزگای هەواڵگری ئیسرائیل (موساد) دوایین هەوڵی وڵاتەكەی بۆ ئاساییكردنەوەی پەیوەندییەكان لەگەڵ وڵاتانی ناوچەكە ئاشكراكرد و ڕایگەیاند، ئامانجی دەزگاكەیان گەیشتنە بە قۆناغێك كە بتوانن درێژە بە پەیوەندییەكانیان بدەن لەگەڵ وڵاتانی ناوچەكە و بە تایبەت وڵاتانی عەرەبی و دواتر قۆناغ بە قۆناغ پەیوەندییەكانیان ئاسایی دەكەنەوە.

سەرۆكی دەزگای هەواڵگری ئیسرائیل وتیشی، هەوڵدەدەن لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی بگەنە ئەنجامێكی كۆتایی و ڕێككەوتنیان لەگەڵ واژوو بكەن، چونكە ژمارەیەك وڵاتی تری كەنداو دەیانەوێت ڕێككەوتن لەگەڵ ئیسرائیل بكەن.

یۆسی كۆهین ئەوەشی خستەڕوو، ئەو ڕێككەوتننانەی لەم دواییەدا واژوو كراوە خەون بوو بۆ ئیسرائیل بەڵام لە كۆتاییدا كرا.

جێی ئاماژەیە، ئەمریكا گەڕێكی دیپلۆماتی لە كەنداو وڵاتانی عەرەبی دەستپێكردووە بۆ ئاساییكردنەوەی پەیوەندییەكانی نێوان ئیسرائیل و وڵاتانی عەرەب لە پێناو گەڕانەوەی ئاشتی و بەرقەرار بوونی ئاسایش لە ناوچەكەدا.

جیهان

بەوێنە، فڕۆكەیەك لە ئێران كەوتەخوارەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
بەهۆی ئەو شەڕ و پێكدادانەی ناوچەی قەرەباغ لەنێوان ئازەربایجان و ئەرمینیا بەخۆوەی دەبینێت كە نزیكە لە سنورەكانی ئێران، فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوان لەنێو سنورەكانی ئێراندا كەوتەخوارەوە.

ئەمڕۆ سێ‌ شەممە تەلەفیزیۆنی ئێران بڵاویكردەوە”فڕۆكە بێفڕۆكەوانەكە لەنێو زەوییەكی كشتوكاڵی نزیك لە قەرەقوچی سنوری لە پارێزگەی ئازەربایجانی شەرقی لە باكووری خۆرئاوای ئێران كەوتۆتە خوارەوە”.

پێشتر تاران هۆشداریی دابووە لایەنە ناكۆكەكان لە قەرەباغ لە كەوتنەخوارەوەی موشەك و گوللـە تۆپ لەنێو سنورەكانی ئێران، داواشی لە ئازەربایجان و ئەرمینیا كردبوو لە سنورەكانی ووڵاتەكەی دووربكەنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

ئێران، زیاتر لە 5 هەزار حاڵەتی تووشبوونی نوێ‌ بە كۆرۆنا ڕادەگەیەنێت

خەڵك-بەشی هەواڵ
وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران ، ئاماری 24 كاتژمێری ڕابردووی تایبەت بە ڤایرۆسی كۆرۆنا لە وڵاتەكەدا ڕادەگەیەنێت و ئاماژەی بە تۆماركردنی زیاتر لە 5 هەزار حاڵەتی تووشبوون و 322 حاڵەتی گیان لەدەستدانی نوێ‌ دەكات بەهۆی ڤایرۆسەكەوە.

ئەمڕۆ سێ‌ شەممە سیما سادات لاری، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند ، لە ماوەی 24 كاتژمێری ڕابردوودا 5039 كەس لە ئێران تووشی ڤایرۆسی كۆرۆنا بوون و 322 كەسیش گیانیان لە دەستدا، بەمەش كۆی گشتی ژمارەی ئەوانەی لە ئێران بەهۆی كۆرۆناوە گیانیانلەدەستداوە بۆ 31 هەزار و 34 كەس بەرزدەبێتەوە.

بە وتەی سادات لاری، “لە سەرەتای سەرهەڵدانی پەتاكە لەسەرتاسەری وڵات 539 هەزار و 670 كەس تووشی كۆرۆنا بوون كە 4810 كەسیان باری تەندروستییان ناجێگیرە”.

وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ئێران دەڵێت: “تا ئێستا 434 هەزار و 676 كەس نەخۆشییەكەیان پەڕاندووە و چاكبوونەتەوە”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

کۆرۆنا ئەوروپا هاوتای هێرۆشیماو ناکازاکی دەکات

خەڵک

کیشوەری ئەوروپا یەکێکە لەو کیشوەرانەی زۆرترین کاریگەری ڤایرۆسی کۆرۆنای بەسەرەوەیەو تادێت ڤایرۆسی کۆرۆنا ڕوو لەهەڵکشانە تیادا و مەترسی لەناوچوون و توشبوونی نوێ ڕوو لە زیاد بوونە.

لە ئێستادا، تەنیا ئەوروپا چارەکە ملیۆنێکی ئەو گیانلەدەستدانانەی بەردەکەوێت کە تۆمارکراون لەسەر ئاستی جیهان، ئەمەش هاوتایە لەگەڵ ژمارەی کوژراوانی بۆردومانە ئەتۆمییەکەی سەر هیرۆشیما و ناکازاکی لە ژاپۆن لەمیانی جەنگی جیهانی دووەمدا.

بە گوێرەی سەرچاوە فەرمییەکان، کە ئاژانسی هەواڵی فرانس پرێس، بڵاویکردووەتەوە، تا ڕۆژی یەکشەممەی ڕابردوو زیاتر لە 250 هەزار کەس لەئەوروپادا، بە ڤایرۆسی کۆرۆنا گیانیان لەدەستداوە.

سەرچاوە مێژووییەکان ئاماژە بەوە دەکەن، ژمارەی گیانلەدەستداوانی کارەساتی هیرۆشیما نزیک بووە لە 140 هەزار کەس، ئەوەش دوای ئەوەی لە مانگی ئابی 1945 یەکەم بۆمبی ئەتۆمی لە مێژوودا بەسەر ئەو شارە ژاپۆنیەدا بەردایەوە، هاوکات، کاتێک بۆمبی ئەتۆمی دیکە بەسەر ناکازاکی دا درا، گیانلەدەستاوان لەنێوان 40 بۆ 80 هەزار کەس بوون، بۆیە ژمارەی کوژراوانی هەردوو ڕووداوەکە نزیک دەبێتەوە لەچارەکە ملیۆنێک کەس، ئەم ژمارەیەش بەرامبەر گیانلەدەستدان بە ڤایرۆسی کۆرۆنا لە ئەوروپا تا ڕادەیەک هاوتایە.

لەو 7 ملیۆن حاڵەتەی توشبوون کە تۆمار کراوە، بەرزترین رێژەی مردن لەبەریتانیایە، کە زیاتر لە دوو لەسەر سێی حاڵەتەکانە، بەدوایدا ئیتالیا ( 36 هەزار ) ، ئیسپانیا ( 33 هەزار ) ، فەڕەنسا ( 33 هەزار ) و ڕووسیا ( 24 هەزار ) .

لەچەند رۆژی ڕابردووشدا، زیاتر لە هەشت هەزار حاڵەتی مردن لە ئەوروپادا بە کاریگەرییەکانی ڤایرۆسی کۆرۆنا تۆمارکراوە، کە لە ناوەڕاستی مانگی ئایارەوە بەرزترین ڕێژەی مردنە.

بەرزبوونەوەی ژمارەی قوربانیەکانی کۆرۆنا، هاوکاتە لەگەڵ ترس و هۆشدارییەکان لەوەی “شەپۆلی دووەم” خراپتر دەبێت، لە ئێستاشدا حکومەتەکانی کیشوەری ئەوروپا ڕێوشوینی توندی خۆپارێزی و تەندروستیان گرتووەتە بەر و تەنانەت هەندێک لە حکومەتەکان دووبارە کەرەنتینەی گشتی دەسەپێنن بۆ سنووردارکردنی تەشەنەی ڤایرۆسەکە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان