ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

جیهان

تره‌مپ-یش دڵخۆشه

‌خەڵک –  لوقمان غه‌فوور

سه‌ر له‌ به‌یانی رۆژی 13ی ئاب، سه‌رۆك دۆناڵد تره‌مپ له‌ په‌یامێكدا رایگه‌یاند، ئیسرائیل و ئیماراتی عه‌ره‌بی رێكه‌وتوون به‌ته‌واوی له‌سه‌ر په‌یوه‌ندییه‌ دیپلۆماتییه‌كان و ده‌بێته‌ یه‌كه‌م نمونه‌ی رێككه‌وتن له‌ مێژوودا له‌سه‌ر ده‌ستی ئه‌و دوو وڵاته‌.

به‌پێی هه‌واڵێكی رۆیته‌رز تره‌مپ نێوه‌ندگیرییه‌كی زۆر باش بووه‌ له‌ رێكه‌وتنه‌كه‌ و توانیویه‌تی قه‌ناعه‌ت به‌ ئیماراتییه‌كان بكات رازی بن به‌ رێكه‌وتنه‌كه‌،له‌به‌رامبه‌ریشدا ئیسرائیل رازی بووه‌ كه‌ كاره‌كان له‌ كه‌رتی خۆرئاوا هه‌ڵپه‌سێرێت.

له‌ به‌یاننامه‌یه‌كدا كه‌ سه‌ركرده‌ی هه‌ر سێ وڵاته‌كه‌ ئاماژه‌یان پێداوه‌ و تره‌مپ-یش له‌رێگه‌ی تویتێكه‌وه‌ باسی كردووه‌، تێیدا هاتووه‌ كه‌ رێكه‌وتنێك له‌سه‌ر هێوركردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان ئێسرائیل و ئیماراتی عه‌ره‌بی كرا.

به‌پێی ئه‌و راگه‌یاندنه‌ هاوبه‌شه‌ كه‌ تره‌مپ پێی دڵخۆشه‌، وتویه‌تی: “ئه‌نجامی ئه‌و رێكه‌وتنه‌ دیپلۆماتییه‌ی كه‌ كراوه‌ له‌سه‌ر داوای ترمپ و به‌پاڵپشتی ئیمارانی عه‌ره‌بی و ئیسرائیل-ه‌”.

تره‌مپ وتی: “به‌یه‌كگه‌یشتنێكی مه‌زنه‌”. وتیشی:”رێكه‌وتنێكی ئاشتی مێژووییه‌ له‌ نێوان دوو هاورێی مه‌زن-دا ئه‌ویش ئیسرائیل و ئیمارانی عه‌ره‌بی”.

بنیامین نه‌ته‌نیاهۆ سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل-یش وتی: “رۆژێكی مێژووییه‌!”. ئه‌میر محه‌مه‌د بن زاید جێنشینی ئه‌بو زه‌بی له‌لێدوانێكدا، وتی: “ئیمارات و ئیسرائیل رێكه‌وتن له‌سه‌ر هاوكاری و دانانی نه‌خشه‌ رێگایه‌ك بۆ جێگیركردنی په‌یوه‌ندییه‌كی دووقۆڵی”.

له‌ نێو وڵاتانی خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ئیسرائیل توانیویه‌تی په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ زۆربه‌ی وڵاتانی دراوسێ باش بكات به‌تایبه‌تی ئوردن و میسر. ئیسرائیل توانیویه‌تی تاڕاده‌یه‌ك په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ ئیمارات به‌ هێمنی راگرێت به‌ڵام بۆ ماوه‌ی چه‌ند ساڵێكه‌ چونه‌ته‌ په‌یوه‌ندییه‌كه‌وه‌ بۆ رووبه‌ڕوبه‌روی شوێنپێی ئێران له‌ ناوچه‌كه‌. به‌و پێیه‌ی هه‌ردوو وڵات دوژمنی هاوبه‌شی ئێرانن.

یوسف عه‌تیبه‌، باڵیۆزی ئیمارات له‌ ئه‌مه‌ریكا بۆ ناشنال ریڤیو -ی ئه‌مه‌ریكی -یش ده‌ڵێت: “وتوووێژێكی كورت ده‌كرێت له‌ پێناو دانانی پلان ده‌رباره‌ی ڤیزا-ی گه‌شتیاران و بزنسمانه‌كان و گه‌شتی فرۆكه‌ و گواستنه‌وه‌ و بازاڕكردن”.

هه‌روه‌ها ده‌شڵێت: “سه‌ردانیكردنی وه‌زاره‌ته‌كانی یه‌كتر و بنیاتنانی باڵیۆزخانه‌كان له‌ لایه‌ن هه‌ردوولاوه‌”.

عه‌تیبه‌ جه‌ختیكرده‌وه‌ “رێكه‌وتنه‌كه‌ هه‌موو ئه‌و گرژیی و ئاڵۆزیی و ئه‌گه‌ری ناڕێكییانه‌ی نێوانمان ئه‌وه‌ستێنێت و ئه‌بێته‌ هۆی چاره‌سه‌ری كێشه‌كانمان بێئه‌وه‌ی بچێته‌ ناو جامیعه‌ی عه‌ره‌بی و كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی”.

ئیسرائیل و ئیماراتی عه‌ره‌بی بۆ هێوركردنه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌ دیپلیۆماتییه‌كانیان رێكه‌وتنه‌كه‌یان مۆركردووه‌ به‌ڵام له‌ بنه‌ڕه‌تدا هه‌نگاوێكه‌ بۆ پێكهێنانی شێوه‌یه‌كی نوێ له‌ خۆرهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست دژی ئێران.

ئیسرائیل ساڵی 1979 رێكه‌وتنی ئاشتی له‌گه‌ڵ میسر و رێكه‌وتنی ئاشتی له‌گه‌ڵ ئوردن -ی له‌ ساڵی 1994 دا ئیمزا كردووه‌، به‌ڵام ئیماراتی عه‌ره‌بی شانبه‌شانی چه‌ند ده‌وڵه‌تی عه‌ره‌بی تر تا ئێستا هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی دیپلۆماتی و ئابووری له‌گه‌ڵ ئیسرائیل نییه‌.

جیهان

ڕوحانی: ئەوەی ئەمریكا دەرهەق بە وڵاتەكەمان دەیكات تەنیا خۆ سەپاندنە

خەڵك – بەشی هەواڵ

سەرۆكی كۆماری ئیسلامی ئێران ڕایدەگەیەنێت: هەر هەنگاوێك بەئاڕاستەی جێبەجێكردنی سزای زیاتری وڵاتەكەی بنرێت، ئەوا تاران بەتوندترین شێوە بەرپەرچی دەداتەوە.

حەسەن ڕوحانی سەرۆكی كۆماری ئیسلامی ئێران لەبەهای هەوڵەكانی ئەمریكا بۆ درێژكردنەوەی سزاكانی سەر تاران كەمكردەوە و ئاماژەی بەوەكرد: ئەگەر واشنتۆن كار بە بڕیارەكانی پێشووی نەتەوە یەكگرتووەكان بكات لەدژی ئێران ئەوا وەڵام دەدرێتەوە، چونكە هیچ دەوڵەتێكی نێو ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی ڕەزامەند نەبووە بە سەرلەنوێ سەپاندنەوەی سزاكان بەسەر ئێراندا و ئەوەی ئەمریكاش دەرهەق بەوڵاتەكەیان دەیكات تەنیا خۆ سەپاندنە.

سەرۆكی ئێران ئامادەیی وڵاتەكەی نیشاندا بۆ پابەندبوونی بە ڕێككەوتننامە ئەتۆمییەكە ئەگەر لایەنی بەرامبەر پابەندی ڕێككەوتننامەكە بێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

داوا لە یەكێتی ئەوروپا دەكرێت ڕێوشوێنی یەكلاكەرەوە بەرامبەر ئەنقەرە بگرێتەبەر

خەڵك – بەشی هەواڵ

وەزیری بەرگری قوبرس داوا لە یەكێتی ئەوروپا دەكات، لە بەرامبەر هەڵسوكەوتەكانی توركیا لەناوچەی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست ڕێوشوێنی یەكلاكەرەوە بەرامبەر ئەنقەرە بگرنەبەر.

چارالامپۆس پیتریدس وەزیری بەرگری قوبرس لە لێدوانێكی ڕۆژنامەوانیدا جەختیكردەوە، ناكرێت ئەو دۆخەی كە بەهۆی دوژمنكارییەكانی توركیاوە لە ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست دروست بووە لەبەر چاو نەگیرێت.

وەزیری بەرگری قوبرس وتیشی، پێویستە یەكێتی ئەوروپا هەڵوێستەكانی پشتگیری بكاتە هەڵوێستی كرداری و ڕێوشوێنی یەكلاكەرەوە و خێرا بەرامبەر توركیا بگرێتەبەر و بە توركیا بڵێت یەكێتی ئەوروپا بە یەكگرتووییەكەی جارانەوە مامەڵە لەگەڵ هەڵسوكەوتە نایاساییەكانی ئەنقەرە دەكات.

ئەمەش لەكاتێكدایە كە چەند مانگێكە بەهۆی هەوڵەكانی توركیاوە بۆ گەڕان بەدوای وزە لە ئاوە هەرێمییەكانی یۆنان و قوبرسدا گرژی و ئاڵۆزی ناوچەكانی ڕۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاستی گرتووەتەوە و یەكێتی ئەوروپاش بەردەوام پشتیوانی خۆی بۆ یۆنان و قوبرس لەو كێشەیەدا دووپات كردووەتەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

جیهان

بەریتانیا بڕیارێكی نوێی بۆ پەنابەران دەركرد

خەڵك- بەشی هەواڵ

وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا بەنیازە هەموو ئەو پەنابەرانە بنێرێتەوە وڵاتەكانی خۆیان، كە داوانامەكانیان ڕەتكراوەتەوە.

ئاری جەلال، سه‌رۆكی دەزگای لوتكە بۆ كاروباری ئاوارە و پەنابەران بۆ (خەڵك) ڕایگەیاند، وەزارەتی ناوخۆی بەریتانیا نامەیەكی بۆ ڕێكخراوەكانی كۆچ ناردووە و پێی ڕاگەیاندوون، كە ئەو پەنابەرانەی داوانامەكانیان ڕەتكراوەتەوە پێویستە لە ماوەی ٢١ ڕۆژدا بەریتانیا بەجێبهێڵن.

ڕاشیگەیاند، بەپێی بڕیارەكە داوانامە ڕەتكراوەكان پێداچوونەوە بە كەیسەكانیاندا ناكرێتەوە و لە ماوەی هەفتەیەكدا ئاگاداركردنەوەیەكیان پێدەگات و پاش ئەوەش دەبێت لە ماوەی ٢١ ڕۆژدا بەریتانیا بەجێبهێڵن.

ئاشكراشی كرد، لە مانگی حوزەیرانەوە ناوەندی یاسای بەرژەوەندی گشتی بەریتانیا نیگەرانی خۆی سەبارەت بە چارەنووسی پەنابەرەكان دەربڕیوە، بەهۆی نەبوونی هیچ پاڵپشتییەك بۆ ئەو پەنابەرانە.

وتەبێژی بەرژەوەندی گشتی ڕایگەیاندووە، كە مرۆڤ مافی ئوەی هەیە، كە سەلامەت بێت و چاودێری بكرێت و داوای پەنابەرێتیش بكات، هەرگیز نابێت ئەو مافانە گرێ بدرێت بە شوێنی لەدایكبوون یان كاغەزێك، كە شوێنی مانەوەی بۆ دیاری بكات.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان