ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

(خەڵك) مەترسییەكانی هەڵبژاردنەكانی داهاتووی عیراق لە كەركوك ئاشكرا دەكات

خەڵك-تەنیا هەورامی

بەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی بزوتنەوەی ئیسلامی ڕٍایدەگەیەنێت، لە پەڕلەمانی عیراق پیلانێكی زۆر گەورە بەڕێوەیە دژی كورد.

حەسەن شیخانی بەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی بزوتنەوەی ئیسلامی بە (خەڵك)ی ڕاگەیاند، ئێستا لە بەغدا نەیارانی كورد لە بەغدا بە دوو ڕیتم كار دەكەن، یەكەم پشێوێ لەناوچە دابڕاوەكان و چۆڵكردنی كوردنیشینان لەو ناوچانە، دووەم بەناوی هەمواركردنەوەی دەستور دەیانەوێ دەسەڵاتەكانی هەرێم كەم بكەنەوە و لەمانە مەترسیدارتر هەمواركردنەوەی یاسای هەڵبژاردنە.
وتیشی”بیرمان نەچێت كورد لە كاتی نووسینەوەی ڕەشنووسی دەستووردا لەوپەری هێزدا بوو، توانی هەندێك لە مەرجە چارەنووسازەكانی گەلەكەمان بچەسپێنن لە دەستوری عیراقدا، دیارە هەمواركردنەوەی دەستور ویستی پێكهاتەی عەرەبە بەتایبەت و توركمان كەمتر بەمەبەستی كەمكردنەوەی كورسیەكانی كوردە لە پارێزگای كەركوك و ناوچە دابڕینراوەكان”.

ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، ئەوان مەبەستیانە هەر پارێزگایەك بكرێتە چەند بازنەیەك بۆ دابەشبوونی دەنگەكانی كورد، لای هەموومان ئاشكرایە لەو هەڵبژاردنانەی كە عیراق یەك بازنەیی یان بازنەیەكی داخراو بوو، كورد زۆرترین كورسی بەدەستهێنا بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، لەكاتی هەمواركردنەوەی یەكەمی هەڵبژاردنەكاندا كە سیستمی یەك بازنەیی بوو، كورسیەكانی ناوچە دابڕاوەكان زۆر كەمی كرد، بۆیە پەنا دەبەن بۆ سەدەها پسپۆری بیانی و ناوەوە بۆ هەمواركردنەوەكەی دەستوور.
ڕوونیشیكردەوە، ئەگەر كورد یەكڕیز نەبێت لە پەڕلەمانی عیراق، پیلانێكی زۆر گەورە بەڕێوەیە لە دژی كورد بۆ ناوچە دابرێنراوەكان، ئەگەر فراكسیۆنە كوردییەكان یەك هەڵوێست نەبن بۆ وەستانەوە دژی و ڕێپێوانی جەماوەری نەكرێ وەك ساڵی ٢٠٠٨ كەنزیكەی ٢٨ شەهیدمان دا بەیاسا و دەستور نیوەی خاكی كوردستان دەدۆرێنین.
ئاشكراشیكرد، پێشبینی دەكرێت كورسییەكانی كورد لە كەركوك هەشت كورسین لە كۆی دوانزە كورسی، دادەبەزێت بۆ دوو یان سێ كورسی، ئەم كارە وردكاری زۆری تێدا كراوە بە شێوازێك ڕۆژێك دێت كورد خۆی داوا دەكات ماددەی ١٤٠ جێبەجێنەكرێ .

شێخانی ڕاشیگەیاند، ئەم پڕۆژە یاسایە لەلایەن سەرۆكایەتی كۆمارەوە پێشنیاز كراوە چۆن دكتۆر بەرهەم واژووی لەسەر كردووە ڕەوانەی كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان كراوە و ئەوانیش بە دەستكاریەوە ڕەوانەی پەڕلەمانی عیراقی دەكەن بۆ دەنگدان لەسەری و پەسەندكردنی، بەڵام ئەو ڕاویژكارە كوردانەی سەرۆك كۆمار هیچ یاداشتێكیان نەنووسیوە بۆ سەرۆك كۆمار لەسەر مەترسییەكانی ئەم یاسایە یان هەر نەیانخوێندوەتەوە.

حەسەن شیخانی بەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی بزوتنەوەی ئیسلامی

حەسەن شیخانی بەرپرسی مەڵبەندی كەركوكی بزوتنەوەی ئیسلامی

کوردستان

لایەنەكان لەسەر (مەرجەعی باڵای كوردی) ڕێككەوتن

خەڵك – بەشی هەواڵ

ئەندامێكی دەستەی هاوسەرۆكایەتی پارتی یەكێتی دیموكرات لە سوریا ڕایدەگەیەنێت، لایەنە كوردییەكانی ڕۆژئاوای كوردستان لە قۆناغی دووەمی گفتوگۆكانیاندا ڕێككەوتوون لەسەر دروستكردنی مەرجەعی باڵای سیاسی.

ئاڵدار خەلیل ئەندامی دەستەی هاوسەرۆكایەتی پارتی یەكێتی دیموكرات لە سوریا لە لێدوانێكدا ئاشكرایكرد، لە قۆناغی یەكەمی گفتۆگۆكاندا بۆچوونی سیاسی هاوبەش دروستبووە و بە سەركەوتووی ئەنجامدرا، قۆناغی دووەمیش لە سێ خال پێكدێت، كە بریتین لە دروستكردنی مەرجەعی باڵای سیاسی و دۆخی خۆبەڕێوەبردن و پرسی سەربازی و ئەمنی.

ئاڵدار خەلیل وتیشی، پارتەكانی یەكێتی نیشتمانی كوردی و ئەنجومەنی نیشتمانی كورد لە سوریا لەسەر مەرجەعی سیاسی ڕێككەوتوون و ناوەكەشی (مەرجەعی باڵای كوردی) دەبێت.

لە مانگی نیسانی ئەمساڵەوە بە سەرپەرشتی نوێنەری ئەمەریكا لە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و مەزڵوم كۆبانێ فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە)، پڕۆسەی یەكخستنی نێو ماڵی كورد لە ڕۆژئاوای كوردستان دەستیپێكردووە و تا ئێستاش دیدار و كۆبوونەوەكان بەردەوامە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

نەتەوە یەكگرتووەكان: چەكدارانی سەر بە توركیا چەندین تاوانیان لە ڕۆژئاوای كوردستان ئەنجامداوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

لەنوێترین ڕاپۆرتی ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكاندا ئاماژە بەوەكراوە كە گروپە چەكدارەكانی سەر توركیا چەندین پێشێلكاریان لە عەفرین و سەرێكانی و ناوچەكانی تری ڕۆژئاوای كوردستان ئەنجامداوە.

ئەنجومەنی مافەكانی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان لە ڕاپۆرتێكدا باسی لەو توندوتیژی و پێشێلكاریانە كردووە، كە گروپەكانی سەر بە توركیا لە ڕۆژئاوای كوردستان ئەنجامیانداون، لەوانە دەستبەسەرداگرتنی موڵكە و ماڵی هاووڵاتیانی كورد و ڕفاندن و ئەشكەنجەدان.

هانی مەجلی كۆمیسیاری نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری سوریا ڕایگەیاند، ئاماریان لەبەردەست نییە بۆئەوەی بڵێین چەند كەس دەست بەسەر ماڵ و موڵكیدا گیراوە یان دەركراوە، بەڵام هەندێك كەیسی تایبەتیمان دۆكیۆمێنت كردوون. لە هەندێك لە كەیسەكان بینیومانە كە خەڵك داوایان لێكراوە ماڵی خۆیان جێبهێڵن، ئەوەش لەلایەن سوپای نیشتمانیی سوریاوە. خەڵكی هەڵاتوون و بینیویانە كە ماڵ و موڵكیان دەستی بەسەردا گیراوە و زەحمەتیش بووە بۆئەوەی بگەڕێنەوە سەر موڵكیان.

كۆمیسیاری نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری سوریا ڕاشیگەیاند، پێشێلكاریی زۆر خراپتریان بینیوە، لەوانەش دەستگیركردن و زیندانیكردن و ئەشكەنجەدان و توندوتیژیی سێكسی كە لە زیندانەكان ڕوویداوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

مەسرور بارزانی: لەگەڵ حکومەتى عیراق دەگەینە ڕێکەوتنی کۆتایی

 

خەڵک – بەشی هەواڵ

 

مەسرور بارزانی ڕایدەگەیەنێت، گەشبینە، کە دەتوانن لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی بگەن بە رێککەوتنی کۆتایی.

 

سەرۆکی حکومەتى هەرێم لەتویتێکدا ڕایگەیاند، لەکاتێکدا کۆمەڵێک بەربەست بوونیان هەیە، تیمێکی بەهێزیان هەیە، بۆ دانوستان لەنێوان حکومەتى هەرێم و حکومەتى عیراق.

 

ئاماژەى بەئەوەشدا، پەیوەندییە بنیاتنەرانەکانی نێوان هەولێر و بەغداد گرنگە بۆ سەقامگیری هەرێمی کوردستان و عیراقیش.

 

باسی لەئەوەشکرد، گەشبینە، کە دەتوانن لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی بگەن بە رێککەوتنی کۆتایی.

 

سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئەوەشی خستەڕوو، ناکۆکیەکانیان لەگەڵ حکومەتی عیراق زۆرن و کیشەی ئێستا نین و دەمێکە ئەو کێشانە ھەن، دەیانەوێت دڵنیایی بگەڕێننەوە بۆ ھاوبەشی ستراتیژی نێوانیان.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان