ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

جوتیارە نمونەییەکە لە(خەڵک)ەوە پلانێک بۆ ساغکردنەوەى بەرهەمی کشتوکاڵیی ناوخۆ دەخاتەڕوو

خەڵک – نزار جەزا

جوتیارێکی نمونەیی باس لەزۆربوونی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان دەکات، بۆیە لەناوخۆی هەرێمی کوردستان پارە ناکەن، لەبەرئەوە بەپێویستی دەزانێت، کە حکومەتی هەرێم لەدەرەوەی هەرێم بازاڕیان بۆ بدۆزێتەوە و لەناوخۆشدا سەرمایەدارەکان کارگەی بۆ دروستبکەن، چونکە هەرێمی کورستان خۆڕسکانە خەرێکە خۆی کەرتی کشتوکاڵ دەبوژێنێتەوەو.

 

ئازاد محەمەد، کە بە جوتیارە نمونەییەکە ناسراوە بە(خەڵک)ی ڕاگەیاند، بەشێوەیەکی گشتی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان پارە ناکەن، نرخیان زۆر کەمە، بۆ نمونە کیلۆیەک بامیە پێشتر بە چوار هەزار دینار بوو بەڵام ئێستا بەهەزار دینارە، دوێنێ ٢٠ دۆنم زەوی کە شوتی تێدا چاندووە، بە ٤٥٠ هەزار دینار بەشوانێک فرۆشتووە بۆئەوەی حەیوانی تێ بکات، لەکاتێکدا هەشت ملیۆن دیناری تێچووبوو.

 

ئەوەشی خستەڕوو، ئێستا خەڵکانێکی زۆر لەکوڕ و کچی گەنج و تازە دەرچووکانی زانکۆ و پەیمانگاکان و جوتیاران و خەڵکانی دیکەش ڕوویانکردۆتە کشتوکاڵکردن، بۆیە بەرهەمێکی زۆری کشتوکاڵ دەگاتە بەرهەم و ئەم بەرهەمانەش کە زۆر بوو نرخیان دادەبەزێت.

 

باسی لەئەوەشکرد، ئەم دۆخەى ئێستا زۆر باشە و خۆڕسکانە کەرتی کشتوکاڵ خەریکە دەبێتە کەرتێکی گرنگ و دەتوانرێت جێگەى کەرتی نەوت بگرێتەوە، بەڵام دەبێت حکومەت بازاڕی بۆ بدۆزێتەوە، چونکە ئەگەر حکومەت خەمی جددی لێ نەخوات، بەرهەمە کشتوکاڵییەکان لەناوخۆدا خەساردەبن و جوتیارانیش کە هەر زەرەر بکەن، جارێکی تر بیر لەکشتوکاڵ ناکەنەوە.

 

ئاماژەى بەئەوەشدا، لەحاڵەتێکدا کە نەوت نەمێنێت یان وەک ئێستا نرخەکەی دابەزیبێت و وڵات لەقەیرانی داراییدابێت، ئەگەر سنوور لەکوردستان داخرا، بەناچاری دەبێت هانا بۆ کشتوکاڵی ناوخۆ ببەن، بۆیە پێویستە زووتر کەرتی کشتوکاڵ گرنگی پێ بدرێت و بازاڕێک بۆ ساغبوونەوەى بدۆزرێتەوە.

 

ناوبراو وتیشی: لەجیاتی ئەوەی سەرمایەدارەکان خەرکی دروستکردنی بینابن، با بێن کۆمەڵێک کارگە دروستبکەن، دواتریش حکومەت و سەرمایەدارەکان ناچاردەبن کە بازاڕی لەدەرەوەی وڵات بۆ بدۆزنەوە.

 

دەشڵێت: حکومەتى هەرێم دەبێت پلان دابنێت و هەر وڵاتێک بەرهەمی لێ وەرنەگرێت، با حکومەتى هەرێمیش بەرهەمی لێ نەکڕێت، واتە بۆچی هەرێم کاڵاوشمەک لە وڵاتان بکڕێت و ئەوان لەهەرێمی نەکڕن.

 

ناوبراو لەبارەى چۆنیەتی ساغکردنەوەی خەیار و تەماتەى ناوخۆ ئاماژەى بەئەوەدا، ئەگەر دەسەڵاتی هەبووایە ڕیگری لە هاتنەناوەوەی دۆشاو و خەیارشۆر دەکرد، لەبەرئەوەی بەهەزاران دوکان و مارکێت هەیە، کە ڕۆژانە دۆشاوی تەماتە و خەیارشۆر دەفرۆشن، بۆیە دەکرێت  لەجیاتی دۆشاوی تەماتە و خەیارشۆری وڵاتان، بەرهەمی ناوخۆیی بفرۆشرێت، ئەمەش بەدروستکردنی ژمارەیەک کارگەی لەقتونان دەکرێت.

 

ئەوەشی خستەڕوو، بەدروستکردنی ئەم کارگانە، بەرهەمی خۆماڵی دەنێردرێتە دەرەوە و بەرهەمی خۆماڵی ساغ دەبێتەوە و هەلی کاریش بۆ گەنجان دەڕەخسێت، هەروەها کەرتی کشتوکاڵ دەبوژێتەوە و ژێرخانی ئابووریش گەشە دەکات.

ریکلام

کوردستان

وەزارەتی تەندروستی: هەرێمی كوردستان لە مەترسیدارترین قۆناغدایە

خەڵك – بەشی هەواڵ
وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ڕایدەگەیەنێت كە هەرێمی كوردستان بە هۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە چووەتە مەترسیدارترین قۆناغەوە و باس لەوەش دەكات كە هاووڵاتییان سەرپشكن لە هەڵبژاردنی نەخۆشخانە حكومییەكان یاخود ئەهلییەكان بۆ وەرگرتنی چارەسەر.

د. محەمەد خۆشناو وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی دەربارەی دۆخی كۆرۆنا ە لێدوانیێكی بۆ بەشی كوردی دەنگی ئەمریكا ڕایگەیاند ئێستا بارودۆخی ڤایرۆسی كۆرۆنا مه‌ترسیدارترین حاڵه‌تی خۆیه‌تی به ‌جۆرێك تاوه‌كو ئێستا هه‌رێمی كوردستان به‌م شێوه‌یه‌ خراپ نه‌بووه.

وتیشی: “ئێمه‌ پێشبینی ده‌كه‌ین ئه‌گه‌ر بارودۆخه‌كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ به‌رده‌وام بێت ئه‌و سیناریۆیانه‌ی باسمانكردووه‌ له ‌ڕووی مه‌ترسی و نه‌مانی شوێن و له‌ ڕووی په‌ككه‌وتن و شه‌كه‌ت بوونی كارمه‌ند و پزیشكانمان زۆر له ‌ڕاستی نزیكده‌بێته‌وه‌، ژماره‌كه‌ تاوه‌كو ئه‌م هه‌فته‌یه‌ به‌تایبه‌ت ڕۆژانه‌ 500 حاڵه‌تمان هه‌یه‌ ئه‌مه‌ ته‌نها ئه‌و حاڵه‌تانه‌ی كه‌ ده‌ستنیشانكراون”.

خۆشناو لە بەشێكی دیكەی لێدوانەكەیدا باسی لە بڕیارەكەی وەزارەتی‌ تەندروستی كرد بۆ بەكارهێنانی نەخۆشخانەكانی كەرتی تایبەت لە چارەسەركردنی تووشبووانی كۆرۆنادا و ڕایگەیاند هاتنه‌ پێشه‌وه‌ی نه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلییه‌كان ته‌نها بۆ ئه‌وه‌بووه‌ له ‌ته‌نیشت نه‌خۆشخانه‌ی حكومی خزمه‌ت بكه‌ن.

وتیشی: “هه‌موو هاوڵاتیه‌ك مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ كه‌ نه‌خۆشخانه‌ی حكومی یان ئه‌هلی هه‌ڵبژێرێت، كاتێك كه‌سێك نه‌خۆشخانه‌یه‌كی ئه‌هلی هه‌ڵده‌بژێرێت بۆ ئه‌وه‌ی چاره‌سه‌ر بكرێت مانای وا نییه‌ ده‌كرێت ئه‌و نه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلییه‌ ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌لایه‌ن هاوڵاتیانه‌وه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌ به‌ویستی خۆی نرخه‌كان دیاری بكات ئه‌گه‌ر كه‌سێك باری دارایی زۆر باش بێت چونكه‌ كه‌سانێكمان هه‌ن له‌ هه‌رێمی كوردستان بۆماوه‌ی چه‌ندین ساڵ ده‌بێت له‌ نه‌خۆشخانه‌ی حكومی چاره‌سه‌ری وه‌رنه‌گرتووه‌ ئه‌و كه‌سه‌ ده‌توانێت له‌ نه‌خۆشخانه‌ی ئه‌هلی چاره‌سه‌ر وه‌ربگرێت به‌هه‌مان شێوه‌ش نابێت ئه‌م كه‌سانه‌ش له‌لایه‌ن نه‌خۆشخانه‌ ئه‌هلییه‌كانه‌وه‌ به ‌جۆرێك له‌ جۆره‌كان ئه‌و بارودۆخه‌ بقۆزنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی نرخێك به‌دڵی خۆیان دابنێن.”

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

پەرلەمانتارێكی تەڤگەر داوا دەكات مووچەی فەرمانبەران بخرێتە سەر بەغدا

خەڵك – بەشی هەواڵ
پەرلەمانتارێكی تەڤگەری ئازادی كە بە نزیك لە پارتی كرێكارانی كوردستان هەژمار دەكرێت، داوا دەكات مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان بخرێتە سەر بەغدا و خەڵكیش “ڕاپەڕین” بكات.

یوسرا ڕەجەب پەرلەمانتاری سەر بە تەڤگەری ئازادی لە پەرلەمانی عیراق داوای لە حكومەتی هەرێم كرد كە شایستە داراییەكانی فەرمانبەران دبین بكات و ڕایگەیاند خه‌ڵكی هه‌رێم ئازادی و شایسته‌ داراییه‌كانی خۆیانیان ده‌وێ ئه‌گه‌ر پێتان دابین و فه‌راهه‌م ناكرێ ده‌سه‌ڵات به‌ جێ بهێڵن و بڕۆن.

بە بڕوای ئەو پەرلەمانتارە، خەڵكی هەرێمی كوردستان تەنیا دوو ڕێگەچارەی لەبەردەمدایە، ” یه‌كێكیان چاره‌سه‌ری ڕیشه‌ییه‌ ئه‌ویش ڕاپه‌رینه‌ دژی سته‌مكاری ده‌سه‌ڵاتی كوردی یه‌ له‌ هه‌رێم ئه‌وی تر هه‌نووكه‌ییه‌ ئه‌ویش گواستنه‌وه‌ی مووچه‌ی مووچه‌ خۆرانی هه‌رێمه‌ بۆ سه‌ر به‌غدا”.

ئەو پەرلەمانتارە كە حزبەكەی بە تۆمەتی نزیكبوون لە پارتی كرێكارانی كوردستان تا ئێستا لەلایەن وەزارەتی ناوخۆی هەرێمەوە مۆڵەتی پێنەدراوە دەڵێت: “بۆ خۆم ئیدی جگه‌ له‌ ڕاپه‌رین باوه‌ڕییم به‌ هیچ شتێكی تر نه‌ماوه”.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

تورکیا: ئەگەر عیراق چاوپۆشی لەپەکەکە بکات، لەهێرشەکانمان بەردەوامدەبین

خەڵک- بەشی هەواڵ

وەزارەتی دەرەوەی تورکیا ڕایگەیاند، سەرەتا بەرپرسیارێتیی عیراقە رێوشوێنی پێویست بگرێتەبەر دژبە ئەندامانی  پەکەکە کە لە وڵاتەکەیدا هەن، ئەگەر بەردەوام چاوپۆشی لە بوونی پەکەکە بکرێت لە عیراق، ئەوا تورکیا پێداگرە لە گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست لە پێناو ئاسایشی سنوورەکانی خۆی.

 

سەبارەت بە چاوەڕوانییەکانی تورکیا لە عیراق و کۆمەڵگای نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی پەکەکە، وەزارەتی دەرەوەی تورکیا ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.

 

لە راگەیەندراوەکەدا جەخت لەسەر ئەوە کراوەتەوە، پەکەکە کە ساڵانێکە لەو ناوچانەی لە عیراق لانەی کردووە هێرش دەکاتە سەر تورکیا و بێ منەتە بەرامبەر سەروەریی، یەکپارچەیی خاک، ئاسایش و سەقامگیری عیراق.

 

هەروەها لە راگەیەندراوەکەدا باس لەوە کراوە، سەرەتا بەرپرسیارێتیی عیراقە رێوشوێنی پێویست بگرێتەبەر دژ بە ئەندامانی “رێکخراوی تیرۆریستیی پەکەکە” کە لە وڵاتەکەیدا هەن.

 

ئەوەش هاتووە ”لەو ڕووەوە وڵاتەکەمان ئامادەی هاریکارییە لەگەڵ عیراق، بەڵام ئەگەر بەردەوام چاوپۆشی لە بوونی پەکەکە بکرێت لە عیراق، ئەوا وڵاتەکەمان هەرچییەک ببێت با ببێت وەک ئەوەی تا ئێستا کردوویەتی پێداگرە لە گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست لە پێناو ئاسایشی سنوورەکانی. لەبەر رۆشنایی ئەوەدا، داوا لە عیراق دەکەین، هەنگاوی پێویست بگرێتەبەر، داواش لە هەندێک وڵاتی دیکە و رێکخراوە هەرێمییەکان دەکەین کە ئەو ڕەوشە بە هەل دەزانن و بانگەشەی بێ بنەما دژبە وڵاتەکەمان بڵاودەکەنەوە کە هانی تیرۆریستان دەدەن، کۆتایی بەو هەڵوێستە دووفاقییە بهێنن لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا و هەڵوێستێکی مەبدەئی بگرنەبەر”.

سەرچاوە: ئاژانسی ئەنادۆڵو

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان