ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

کوردستان

“دەبێت ئەم بارودۆخە لە هەموو ئەجێندایەكی سیاسی و ململانێی سیاسی ببرێتە دەرەوە”

خەڵك-بەشی هەواڵ

پارێزگاری سلێمانی ڕایدەگەیەنێت، دۆخی تەندروستی لە سلێمانی لەژێر چاودێرێكی وورددایە.

د.هەڤاڵ ئەبوبەكر پارێزگاری سلێمانی بە دەنگی ئەمریكای ڕاگەیاند، لە هەوڵی بەردەوامداین، وەكو فەرمانگاكانی دەوڵەت و لایەنی پەیوەندیدار، كاری پێویستمان كردووە بۆ ئەوەی ڕێكارەكان توندتر بكرێن، لێپرسینەوە و پشكنین و سامپڵ وەرگرتن، “سكرینیین” زۆرتر بێت، و ڕێوشوێنی توند بەرامبەر هەر شوێنێك بكرێت كە ببێتە مایەی بەریەكەوتن و تێكەڵاوبوون و قەڵەباڵغی و تێكدانی ڕەوشە تەندروستیەكە و پابەندنەبوون بە ڕێنماییە تەندروستیەكانەوە، وە لەهەمان كاتیشدا بەشێكی گەورەی كەوتۆتە سەر ئەستۆی هاووڵاتیانی خۆشەویست كە تا ئاستێكی باش لە پابەندی و خۆڕاگری و خۆپارێزیان ئەنجامداوە.

وتیشی”هۆكارەكانی زۆربوونی تووشبوانی كۆرۆنا، بەشێكی دەگەڕێتەوە بۆ پابەندنەبوونی ژمارەیەكی زۆری خەڵك بە ڕێكارەكانەوە، ڕۆڵی هەندێك ناوەند دەتوانم بڵێم میدیایی و فیگەری سیاسی و تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان لە بەكەم گرتنی ئەم ڤایڕەسە و دروستكردنی لە وێنەیەكی بەشێوەیەكی كە پەتایەك لەو جۆرەو لەو ئاستی مەترسیەدا لە سلێمانی و هەرێمی كوردستاندا نیە، ئەوەش وایكرد كاریگەری نێگەتیڤی لەسەر خۆپارێزی خەڵك هەبێت، حاڵەتێكی تریشیان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی سروشتی ڤایرۆسەكە وایە كە لە كۆمەڵێك كەسی زۆردا نیشانەكانی دەرناكەوێت، كەسێك هەڵگری ڤایرۆسەكە دەبێت و چاكیش دەبێتەوە و پێی نەزانیوە كە هەڵگریەتی و بەڵام چەندین كەسی تووش كردووە، ئەوان ئەو لێكەوتە و دەرهاویشتە و نیشانانەی هەیانە قورس تر دەیگرن ئەمەش وا دەكات كە سەرچاوەی تووش بوونەكەیان وون بێت، بەشێكیشیان ئەوانەن كە لەدەرەوەی سلێمانی و هەرێمەوە گەڕاونەتەوە.
ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد، بەشێك لەو كەسانەی لە دەرەوە هاتونەتەوە بە ڕێگەی ڕەسمی لەڕێگەی فڕۆكەخانەی هەولێرەوە هاتونەتەوە، هەركەسێك لەشارەكەی خۆیدا كەرەنتینە كراوە، بەڵام وەكو وتم بەشێكی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوانەی لەژێرچاودێری ورددابوون، نیشانەكانیان لێدەركەوتووە و چاودێری دەكرێن، بەشێكیشیان ئەوانەیە كە هاتوچۆی ئەو كەسانەیان كردووە كە زۆرجار ئێمە داوا دەكەین پەیوەندییە كۆمەڵایەتیەكان سنووردار بكرێن، ئەو دابونەریتە كۆمەڵایەتیە جوانانەی كە هەمانە لەم دۆخەدا دەبێت ڕایان بگرین بۆ ئەوەی نەبنە مەترسی بۆ سەر تەندروستی هاوڵاتیان.

ڕوونیشیكردەوە، لەسەرەتاوە تاكو ئێستا یەكەم شوێنیین لە عیراقدا دەستمان بەخۆپارێزی و گرتنەبەری ڕێوشوێن كردووە، تا ئێستا نە بەڕەسمی و نە بە ناڕەسمی سەركەوتنمان بەسەر ڤایرۆسەكەدا ڕانەگەیاندووە، هەموو جارێك وتوومانە تاكو تاكە كەسێك لەم جیهانە هەبێت و هەڵگری ئەم ڤایرۆسە بێت، مەترسیەكان بۆ تووشبوونی خەڵك بە كۆرۆنا ڤایرەس بەردەوام دەبێت.

جەختی لەوەش كردەوە، دوای ئەم ماوەیەی قەدەغەیە پلانی ئەوەمان هەیە كە كۆمەڵێك ڕێكاری وردتر دەربكەین بەتایبەتی بۆ دامودەزگاكانی دەوڵەت، بۆ هاوڵاتیانی بەڕێز، بەڵام ئەوەی گرەنتی تێپەڕبوونی ئەم دۆخەیە دوو شتن، یەكەم توندكردنی ڕێكارەكان لەلایەن دامودەزگا دەوڵەتیەكانەوە، دووەم بەرزكردنەوەی ئاستی خۆپارێزی لەلایەن هاووڵاتیانەوە.

پارێزگاری سلێمانی ڕایگەشیاند، ئەم دۆخە بە قەدەغەی هاتوچۆ كۆنتڕۆڵ ناكرێت، بە گرتنەبەری ڕێوشوێن لەلایەن دامودەزگا دەوڵەتیەكانەوە هەروەها خۆپارێزی هاووڵاتیان ئەو دۆخە تێدەپەڕێنرێت نەك بە قەدەغەی هاتوچۆ، هەرچەندە پشتیوانی وەزارەتی ناوخۆ و تەندروستیمان كردووە، ئەوان پێیانوایە ئەمە لێكدانەوەیەكی تەندروستیانە و زانستیانەیە بۆ سنوورداركردنی ئەو كەسانەی هەڵگری ڤایرۆسەكەن و دەرفەتدان بەناوەندە تەندروستیەكان بۆ چارەسەركردنی ئەو ژمارە زۆرەی كە تووشبوون بۆ ئەوەی بەریەككەوتنی زیاتر لەنێوان هاووڵاتیاندا ڕوونەدات.

سەبارەت بە درێژكردنەوەی قەدەغەی هاتوچۆ ناوبراو ڕایگەیاند، ئێمە نە لەئێستادا داوامان كردووە و نە لە ئایندەشدا داوای دەكەین، وەكو وتم بڕوای ئێمە و پلانی ئێمە ئەوەیە دەبێت كەناڵەكانی ڕاگەیاندن و لایەنە سیاسیەكان و دەستەبژێری كۆمەڵگەكەمان و ڕێكخراوە مەدەنییەكان و كەسایەتیە كۆمەڵایەتی و ئاینی و ڕۆشنبیرەكان پشتیوانمان بن لەوەی وشیاری تەندروستی و ئاستی خۆپارێزی خەڵك بەهێزبێت، خەڵك خۆی ببێت بە پزیشكی خۆی و ببێت بە ئاسایشی پاراستنی گیانی خۆی ببێت بە پێشمەرگە بۆ پاراستنی گیانی مرۆیی خۆی، كەسێك بە پاراستنی خۆی دەتوانێت ژیان و جیهان وخەڵك و كۆمەڵگە و دەوروبەرەكەشی بپارێزێت.

ڕوونیشیكردەوە، لەگەڵ ئەوەداین ئاستی خۆپارێزی بەرز بكەینەوە و ئەم بارودۆخە لە هەموو ئەجێندایەكی سیاسی و ململانێی سیاسی ببرێتە دەرەوە، چونكە هەر ئەجێندایەكی سیاسی بەرژەوەند و پەیوەستە بەهەر كارنامە و بەرنامەی هێزێكی سیاسی دیاریكراوەوە، بەڵام ئەم بارودۆخە تەندروستیە پەیوەستە بە ئاسایشی تەندروستی و تەندروستی گشتی وهەموو هاووڵاتیانەوە، بۆیە بەهیچ جۆرێك ئێمە ڕەوایەتی نادەین بەوەی ململانێ و هیچ ئەجێندایەكی سیاسی تێكەڵ بەم بارودۆخە تەندروستیە بكرێت.
سەبارەت بە خۆپیشاندان و داواكاری بەشێك لە كاسبكاران كە پابەندی قەدەغەی نابن، هەڤاڵ ئەبوبەكر ڕایگەیاند، بەرنامەی خۆمانمان داوەتە حكومەتی هەرێم چاوەڕێی بڕیاری پێویستین لەو بارەیەوە، بەڵام ئەم بارودۆخە تەندروستیە تەنها لە سلێمانی و كوردستان نیە لەهەر وڵاتێكی گەورەو پێشكەوتووی دنیاشدا ببینیت، زیانێكی گەورەی بە بژێوی تاك وبە ئابوری دەوڵەت گەیاندووە، ئەركی ئێمە لە حكومەتی خۆجێی بە پشتیوانی حكومەتی هەرێمی كوردستان و خەڵك ئەوەیە كە ئەگەر ئەوسا لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی ئەم ڤایرۆسەدا هەموو هەوڵەكان بۆ ئەوە بووبن و هەموو تواناكان لەو پێناوەدا خەرج كرابن كە مەترسی بڵاوبوونەوەی پەتاكە كەم بكرێتەوە و سنوردار بكرێت، لە ئێستادا بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكەوە دوو لێكەوتەی تری هەبووە كە لەخۆی مەترسیدارترن، ئەویش خراپكردنی بژێوی و داهاتی خەڵك هەروەك خراپكردن و زیانگەیاندن بە داهات و ئابوری دەوڵەت، بۆیە لە ئێستادا دەبێت لەهەوڵی پاراستنی هاونیشتمانیانی و پاراستنی تەندروستی گشتیدا بین و لە هەوڵی سنووداركردنی بڵاوبوونەوەی پەتاكەدابین لەهەمانكاتیشدا لە هەوڵی باشكردنی بژێوی خەڵك و باشكردنی ئابوری دەوڵەتیشدا بین.

وتیشی”بەرنامەی ئەوەی بڵاوكراوەتەوە بڕیاری حكومەتی هەرێمی كوردستانە لە كاتژمێر 6ی ئێوارەی دوێنێوە لە هەموو هەرێمی كوردستاندا جێبەجێ دەكرێت، وە هەر كەمتەرخەمیەك لە جێبەجێكردنی ئەو بڕیارەدا بە سەرپێچی دادەنرێت، چ داواكاری گشتی و چ لایەنە كارگێڕییەكان ڕێكاری پێویست دەگرنەبەر چونكە ئەمەی كە هەیە پەیوەستە بەتەندروستی خودی ئەو كەسەشی كە پابەند نابێت، كەواتە ئەمە ڕێكارێكی ئەمنی و ئابوری نییە، ئەمە ڕێكارێكی تەواو تەندروستییە”.

کوردستان

هەپەگە؛لە هەفتانین و خواكورك و دێرسیم چالاكییان ئەنجامداوە و سێ سەرباز كوژرا

خەڵك – بەشی هەواڵ

ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەكانی پاراستنی گەل- هەپەگە ڕایدەگەیەنێت، لە هەفتانین خواكورك و دێرسیم لەگەڵ گەریلاكانی یەژاستار دژی سوپای توركیا چالاكییان ئەنجامدا.

ئەمڕۆ ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەكانی پاراستنی گەل-هەپەگە لە ڕاگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا لە هەفتانین خواكورك و دێرسیم لەگەڵ گەریلاكانی یەژاستار دژی سوپای توركیا چالاكییان ئەنجامداوە و سێ سەرباز كوژرا.

 

دەقی ڕاگەیەنراوەكەی هەپەگە :
هەفتانین
گەریلاكانی یەژاستار لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێریی جەنگی هەفتانین، ڕۆژی ١٥ی ئەم مانگە كاتژمێر ٠٣:٥٠ خولەكی دوانیوەڕۆ، دژی سوپای تورك لە گردی شەهیدان چالاكیی نیشانشكێنیان ئەنجامدا، لەو چالاكییەدا سەربازێك كوژرا.

خواكورك
ڕۆژی ١٦ی ئەم مانگە كاتژمێر ٠٤:٠٠ی بەرەبەیان، هێزەكانمان لە چوارچێوەی هەنگاوی شۆڕشگێریی شەهید باگەڕ و شەهید ڕۆنیا-دا، لە گردی شەهید دەروێش دژی سوپای داگیركەری تورك چالاكییان ئەنجامدا، لە چالاكییەكەدا مۆڵگە و حەشارگەی دووژمن كرانە ئامانج، بەڵام ژمارەی كوژراو بریندارەكان ڕوون نەبووەتەوە.

دێرسیم
سوپای داگیركەری تورك لە نزیك گوندی چاكماكلی لە ناوچەی خۆزاتی دێرسیم بارەگایەك دروست دەكات، گەریلاكانی یەژاستار ڕۆژی ١٤ی ئەم مانگە كاتژمێر ٠٨:٠٠ی بەیانی دژی پاسەوانانی بارەگاكە چالاكییان ئەنجامدا، لەم چالاكییەدا دوو سەربازی دووژمن كوژران و دووی دیكەش برینداربوون، یەكینەكەمان بە سەلامەت گەڕایەوە شوێنی خۆی.

هێرشی ئاسمانیی
فڕۆكە جەنگییەكانی سوپای داگیركەری تورك، ڕۆژی ١٤ی ئەم مانگە كاتژمێر ٠١:٠٠ی بەرەبەیان ناوچەی خانتوری هەفتانین، ڕۆژی ١٥ی ئەم مانگە كاتژمێر ٠٥:٠٠ی ئێوارە ناوچەی بەكتۆریا و هەروەها ڕۆژی ١٥ی ئەم مانگەش كاتژمێر ١٠:٣٠ خولەكی شەو گردی ئامێدی لە ناوچەی ئامێدی سەربە دهۆك-یان بۆردوومانكرد.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

هەولێر؛دزێك دەستگیركرا كە ماددەی هۆشبەریشی بەكارهێناوە

خەڵك – بەشی هەواڵ
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای هەولێر ڕایدەگەیەنێت ، دوای كۆكردنەوەی زانیاری و بەدواداچوون كەسێكیان دەستگیركرد ، كە تۆمەتبارە بە دزینی 2 ماتۆڕسكیل، دەشڵێت،”لە ماڵەكەیدا دەست بەسەر ماددەی هۆشبەر و كەرەستەكانی بەكارهێنانی و جلوبەرگی سەربازی بە پلەی عەمید گیرا”.

بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای هەولێر لە ڕاگەیەنراوێكدا ، كە وێنەیەكی دەست (خەڵك) كەوتووە ڕایگەیاندووە، تیمەكانمان دوای كۆكردنەوەی زانیاری و بەدواداچوون، لە ماوەی كاتژمێرێكدا لە گەڕەكی پۆلیسان كەسێكیان بە ناوی (س.ع) بە تۆمەتی دزینی 2 ماتۆڕسكیل دەستگیر كرد.

ڕاشیگەیاندووە، لە ماڵەكەیدا ماددەی هۆشبەر و كەرەستەی بەكارهێنانی ماددە هۆشبەرەكان و دەمانچەیەك و 2 ماتۆڕسكیلەكە و كۆمەڵێك فیشەك و هەندێك (جلوبەرگی سەربازی بە پلەی عەمید) دەستیان بەسەردا گیرا.

ئاماژە بۆ ئەوەشكراوە، تۆمەتباری ناوبراو بەپێی ماددە (446) لە یاسای سزادان بەند كرا و دۆسیەیەكی دیكەی سەربەخۆش لەسەر تۆمەتبار كرایەوە بەپێی ماددە (14)ی هۆشبەرەكان، لەبەر ئەوەی ماددەی هۆشبەری بەكارهێنابوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان

تەقینەوەیەك لە كەركوك ڕویدا

 

خەڵك- بەشی هەواڵ

تەقینەوەیەك لە كەركوك ڕویدا و سەرچاوەیەكی ئەمنیش دەڵێت، ڕووداوەكە جگە لە زیانی ماددی، قوربانی لێنەكەوتۆتەوە.

دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ پێنج شەممە، سەرچاوەیەكی ئەمنی لە شاری كەركوك ڕایگەیاند”تەقیتەوەیەك لە ناوەڕاستی شاری كەركوك و لە نزیك كۆلێژی یاساوە ڕویدا”.

بەوتەی سەرچاوەكە”تەقینەوەكە بەهۆی كەوتنەخوارەوەی گوللـەیەكی هاوەنەوە بووە لە نزیك كۆلێژی یاسا لە ناوەڕاستی كەركوك”، ڕەتیشكردەوە جگە لە زیانی ماددەی، ڕووداوەكە هیچ قوربانییەكی لێكەوتبێتەوە.

پێشتر سەرچاوەكان لە شاری كەركوك، ئاماژەیان بە تەقینەوەیەك كرد لە نزیك كۆلێژی یاسا لە شارەكە، بەبێ‌ ئەوەی زانیاریی لەبارەی سروشتی تەقینەوەكەوە بخەنەڕوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان