ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

ژیاندۆستی

خەلیفە (عمری کوڕی عبدالعزیز) چۆن چاکسازی کرد؟

خێزان

یەکێک لە سەرکردە ریفۆرمخوازەکانی مێژووی مرۆڤایەتی بە گشتی ومێژووی ئیسلام ورۆژهەڵات بەتایبەت، بریتیە لە خەلیفەی دەوڵەتی ئومەوی (عمری کوڕی عبدالعزیز) کە تەنیا (دوو ساڵ وپێنج مانگ وچوار رۆژ) حوکمی کردووە، لە کاتێکدا سنوری حکومڕانیەکەی لە (وڵاتی هند وصین) لە رۆژهەڵات دەستیپێکردوە تاوەکو (ئیسپانیاو پرتوگال) لە ئەوروپا، واتە زیاتر لە (٤٠ دەوڵەتی) ئەمرۆی بەڕێوە بردووە..


چۆن توانی لە ماوەی تەنیا (یەکەم ساڵی حکومڕانیەکەیدا) چاکسازی بکات وگۆڕانکاری ریشەیی ئەنجامبدات وخۆشگوزەرانی بۆ خەڵک فەراهەم بهێنێت، هۆکاری سەرکەوتنەکەی ئەم خاڵانە بوون:


– سەرەتا پێش ئەوەی هیچ شتێک بکات لە خۆیەوە دەستی پێکرد، ئەو رۆژەی بوو بە خەلیفە جلوبەرگ و کەلوپەلە گرانبەهاکانی هەموو لەخۆی داڕنی وتەسلیمی دەوڵەتی کرد، بەرادەیەک خۆی کردە کەسێکی ئاسایی.


-دوای خۆی خێزانو ماڵو منداڵەکەی چاککرد، داوای لە ژنو کورو کچەکانی کرد ئەوانیش جلوبەرگ و کەلوپەلە گرانبەهاکانی خۆیان تەسلیم بە دەوڵەت بکەن و وەک خەڵکی ئاسایی بژین، لە راستیدا ئەوان خێزانێکی خانەدان بوون، بە تایبەت ژنەکەی کە هەموو کەسوکاری خەلیفە بوون، شاعیرێک لە بەرانبەری دەنوسێت:
بنت الخليفة والخليفة جدها أخت الخلائف والخليفة زوجها

-دواتر خزمو کەسوکارو دەوروبەرەکەی چاککرد، داوای لێکردن ژیانی خۆیان سادە بکەنەوەو جیاواز نەبن لە خەڵکی ئاسایی

-حکومەتی کردە حکومەتی هاوڵاتی و لەهەمانکات خزمەتگوزار و شەفاف وزوڵمی لەسەر خەڵک لادا.

-متمانەی دروست کرد لە نێوان دەوڵەت وهاوڵاتیانیدا، تا ئەو رادەیەی خەڵک دەوڵەتیان بەهی خۆیان ئەزانی، تەنانەت خەڵک بەبێ هیچ زۆرلێکردنێک باج (زەریبە)یان دەدا بە حکومەت

-داهاتی حکومەت ومەسروفاتی رێکخستەوە، بە جۆرێک سەرچاوەی داهاتو سەرفکردن روون بوو.

-بنەمای حکومرانیەکەی (دادگەریی) بوو، جیاوازی نەدەکرد لە نێوان هیچ کەس، لە رەنگ وزمانو نەتەوەو ئایینی جیاواز. هەرکەس مافی خۆی پێدەدا.

-شەڕەکانی راگرتو سوپاکەی کشانەوە، پێی وتن دەبێت سەرباز پەروەردە بکرێت بۆ ئەوەی بزاننێت لە پێناوی چیدا دەجەنگێ.

-لە ساڵی یەکەمی حوکمرانیەکەیدا زیاتر خزمەتی ئەو ولایەتانەی دەکرد کە بێخزمەتن وخەڵکی هەژاری تیادا دەژی، ئەمەش وای کرد ساڵی دووەم بەشێکی زۆر پێویستییان بە خزمەتکردن نەمێنێت.

 

-یاسا بۆ هەموان بوو، لە چەسپاندنی یاسادا سڵی لە کەس نەدەکردەوە.

 

-سیاسەتی قەرەبووکردنەوەی هاوڵاتیان بنەمای حوکمڕانیەکەی بوو، بە تایبەت لەکاتی جێبەجێکردنی بڕیارێک کە بەرژەوەندی گشتی تێدا بوایە، بەردەوام قەرەبووی خەڵکی دەکردەوەو هەرکەس مافی لای حکومەت بوایە پێی دەدایەوە.

 

ئامادەکردنی: د. نەریمان هەڵەبجەی

ریکلام

ژیاندۆستی

چی ڕودەدات گەر بۆ ٥ خولەک پەستان بکەیتە سەر پەنجەی ناوەند؟ هەموو شتێک لە بارەی چارەسەر بە دەست

خێزان

چارەسەری سروشتی چینی لە مێژە کاری پێدەکرێت و بەتەواوی جیهاندا بڵاوبۆتەوە، ئەمەی خوارەوە کۆمەڵێکە لەو چارەسەرانە بەپێی شوێنەکەی:

 

– بۆ نەهێشتنی ئازاری پشت بە ڕۆنی گەرچک پشتی ملت بشێلە.

– بۆ نەهێشتنی سەرئێشە و ئازاری سەر، بۆماوەی دوو خولەک ناوچەی خاڵە سورەکە لە قاچتدا بشێلە.

– لە کاتی قەلەقی زۆر و توڕەیدا پەنجەی ناوەندی دەستت بە دەستەکەی دیکەت بگرە و پەستانی بخەرە سەر بۆماوەی ٥ خولەک، بەوە توڕەییەکەت نامینێت و هێور دەبیتەوە.

– بە پێی ئەم تۆمارە ڤیدیۆیە بە لەپی دەست جارەسەری ئازاری ناوچە جیاوازەکانی جەستەت بکە:

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژیاندۆستی

سێگۆشەیەک هەڵبژێرە، بزانە ئەوە چی لەسەر تۆ ئاشکرا دەکات

خێزان

توێژینەوە دەروونناسیەکان ئاماژە بەوە دەدەن کە هەڵبژاردنمان بۆ شێوە و شتە جیاوازەکان هەڕەمەکی نییە و پەیوەستە بەو پاشخانەوە کە لە خاخماندا هەیە، ئەمەی خوارەوە تاقیکردنەوەیەکە لەسەر ئەو بابەتە:

 

1.

تۆ لەو کەسانەیت کە بە پلان کاردەکەیت و بەر لەوەی بڕیار بدەیت هەموو لایەنەکانی لێکدەدەیتەوە، هەر بۆیە زۆرجار خەڵکیش بۆ بڕیاردان پرست پێدەکات.

 

 

2.

کەسێکی زۆر جێگای متمانەیت و هەمووکاتیش ئامادەیت هاوکاری دەوروبەر بکەیت، بەهۆی ئەوەشەوە لای خەڵک خۆشەویستیت.

 

3.

بە زیرەکی ناوگروپەکەتان ناسراویت و هەمیشە مێشکێکی زیرەکانەت هەیە و پێش ئەوانی دیکە دەتوانیت شتەکان هەژمار بکەیت.

 

4.

کەسێکیت کاتێک ئامانجێک دادەنێیت لە ژیانتدا ئیدی  ناهێڵیت هیچشتێک ببێتە ڕێگر لەبەردەمتدا و هەموو هەوڵێک دەدەیت بۆ بەدەستهێنانی.

 

5.

تۆ لەو کەسانەیت کە هەر یەکەمجار دەچیتە شوێنێک دەیکەیت بە قەرەباڵغی و پەیوەندی لەگەڵ هەموویان درووستدەکەیت و کەسێکی زۆر کۆمەڵایەتیت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

ژیاندۆستی

٨ جۆر جلوبەرگ و کەرەستە کە نابێت بۆنێو فڕۆکە لەبەریان بکەیت

خێزان

کاتێک دەچیتە نێو فڕۆکەوە بە کۆمەڵێک پشکنینی ئاسایش و کۆمپانیای فڕۆکەوانیدا تێدەپەڕیت، جگە لەوە لە نێو فڕۆکەش هەندێ جلوبەرگ و کەرەستە کێشەت بۆ دروستدەکات، بۆیە باشترە کە لەبەری نەکەیت:

 

– بۆن

لە فڕۆکەدا بۆنی قورس و تیژ لەخۆت مەدە، چونکە ناو فڕۆکە داخراوە و بۆنەکەت کەسانی دیکە بێزار دەکات.

 

 

– جلی تەسک

کاتێک گەشتەکەت لە ٤ کاتژمێر زیاترە، بەهیچ جۆرێک جلی تەسک لەبەر مەکە، چونکە ئەوە وادەکات بێزار ببیت.

 

 

– جلی ئاڵۆز

بونمونە بەدلە لەبەر مەکە، چونکە تەوالیتی فڕۆکە بچوکە و بە ئاسانی جلەکانت بۆت داناکەندرێت.

 

 

– کانزا لە جلەکاندا

ئەو جلوبەرگانە لەبەر مەکە کە ماددەی کانزایی پیوەیە، چونکە لە هەموو پشکنینێکدا جەڕەس لێدەدات.

 

 

 

– جلی ڕووت

گەر لە شوێنێکی گەرمەوە بۆ گەرمیش بچیت، جلی هاوینە و ڕوت لەبەر مەکە چونکە لە نێو فڕۆکە ساردکەرەوە کاردەکات و سەرمات دەبێت.

 

 

 

– عەدەسە

ڕێژەی شێ لە نیو فڕۆکە بۆ ٢٠٪ کەمدەکات، بۆیە باشترە عەدەسەی چاو لەچاو نەکەیت و چاویلکەی ئاسایی بەکار بهێنە.

 

 

– پێڵاوی پاژنە بەرز

جگە لەوەی بۆنێو فڕۆکە ئاسودە نییە، زۆرجار داوات لیدەکەن کە دایبکەنیت چونکە کانزای تێدایە.

 

 

– جلوبەرگی شاز و ناجۆر

چەندینجار ڕوویداوە کە کۆمپانیایی فڕۆکەوانی لەبەر لەبەرکردنی جلی ڕووت یان نوسینی خراپ و ڕەگەزپەرستانە لەسەر جلەکان ڕێگەی نەداوە گەشتیار سواری فڕۆکە ببێت، هەر بۆیە جلی ئاسایی لەبەر بکە

 

 

 

لە کۆتایدا …

هەرچەندە بەناوبانگ بیت یان کەسێکی ناسراو بیت پێویستە ڕەچاوی ڕێنماییەکان بکەیت، ئەمەی خوارەوە وێنەی کیم کارداشیانە کە لە فڕۆکەخانەی لۆس ئەنجلوس دەپشکنرێت

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان