ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

عێراق

سەرۆك كۆماری عیراق: ڤایرۆسی كۆرۆنا پێویستی بە كاردانەوەی نێودەوڵەتی هەیە


خەڵك – بەشی هەواڵ

سەرۆك كۆماری عیراق بەشداریكرد لە كۆبوونەوەیەكی باڵا سەبارەت بە دابینكردنی بودجە بۆ بەگژداچوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا.

‏‎ د. بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆمار ئەمڕۆ پێنجشەممە ٢٠٢٠/٥/٢٨ بەشداریكرد لە كۆبوونەوەی باڵا سەبارەت بەدابینكردنی بودجە بۆ بەگژداچوونەوەی پەتای كۆرۆنا، لەسەر بانگهێشتی سكرتێری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان و سەرۆك وەزیرانی كەنەدا و جامایكا.

‏‎سەرۆك كۆمار لە وتەكەیدا كە لەڕێگەی كۆڕبەندێكی تەلەڤیزیۆنییەوە پێشكەشیكرد ڕایگەیاند، گۆڕینەوەی بیروڕا و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ پەرەپێدانی بەردەوام لەسەردەمی ڤایرۆسی كۆرۆنادا ئەركێكی گرنگ و هەنوكەییە بۆ جیهان.

لە میانی ئەو كۆڕبەندەدا كە هەر یەك لە ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەڕەنسا و ئەنگێلا مێركڵ ڕاوێژكاری ئەڵمانیا و جوزیبی كۆنتی سەرۆك وەزیرانی ئیتاڵیا و دەیڤد مالباس سەرۆكی بانكی نێودەوڵەتی و ژمارەیەكی تر لە سەركردەی وڵاتانی جیهان بەشداربوون، سەرۆك كۆمار ئاماژەیكرد بۆ ئەوەی ئەو ئاڵنگارییانەی كە وەك كۆمەڵگای نێودەوڵەتی ڕووبەڕووی دەبینەوە ئاڵنگارییەكی گەورە و كتوپڕن، بەڵام دەكرێت ئەم ئاڵنگاریانە كەم بكرێنەوە بەو هەوڵە یەكگرتوو و زۆرەی كە داومانە كە بەشێك پێیان وایە ئەمە بابەتێكی ناوخۆییە و لێگەڕێن هەر دەوڵەتێك چارەسەری كێشەی خۆی بكات سەرەڕای ئەوەی كە كاریگەری ڤایرۆسەكە ناخۆییە، بەڵام قەیرانەكە قەیرانێكی جیهانییە، بۆیە پێویستی بە كاردانەوەی نێودەوڵەتی هەیە.

سەرۆك كۆمار ئاماژەی بەوەشدا: ئێمە دەزانین كە ئەو ڕێگایە لە پێشمانە دوور و سەختە، بەڵام هیچ بژاردەیەكی تر جگە لە زاڵبوون و سەركەوتن لە بەردەممان نییە، بۆیە پێویستە بەوپەڕی گرنگی و تواناوە ئەو دەرەنجامانە بەدیبهێنین و ئەگەر واشنەكەین ئەوا لە بەردەم گەلەكەمان و بە تایبەتیش لاوەكانمان شەرمەزار دەبین.

 

دەقی وتەكەی سەرۆك كۆمار:

خوشك و برایانی ئازیز

بەڕێزان…

ئەمەوێت سوپاسگوزاری ستایشی قوڵی خۆم بگەیەنم بە سەرۆك وەزیرانی كەنەدا و جامایكا و سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ ڕێكخستنی ئەم كۆبوونەوە گرنگە.

گۆرینەوەی بیروڕا و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ پەرەپێدانی بەردەوام لەسەردەمی ڤایرۆسی كۆرۆنادا ئەركێكی گرنگ و هەنوكەییە بۆ جیهان لە كاتێكدا كە رووبەڕووی ئەم پەتاو بەڵایە دەبێتەوەو ئاستەنگی ئابووری و كۆمەڵایەتی لە دوای خۆی جێ دەهێڵێت، ئەو ئاڵنگارییانەی كە وەك كۆمەڵگای نێودەوڵەتی رووبەڕووی دەبینەوە ئاڵنگارییەكی گەورەو كتوپڕن بە تایبەت لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتانی تازە گەشەسەندوو كە كاریگەرییەكانی ڤایرۆسەكە چاوەڕوان دەكرێت بۆ ماوەیەكی دوور و درێژ تر بەردەوام بێت و زەرەر و زیانی زیاتری لێبكەوێتەوە چونكە كاریگەریەكانی ژێرخانی تەندروستی دەخاتە بەر ئەركێكی قورس.

بەڵام دەكرێت ئەم ئاڵنگاریانە كەم بكرێنەوە بەو هەوڵە یەكگرتوو و زۆرەی كە داومانە كە بەشێك پێیان وایە ئەمە بابەتێكی ناوخۆییە و لێگەڕێن هەر دەوڵەتێك چارەسەری كێشەی خۆی بكات سەرەڕای ئەوەی كە كاریگەری ڤایرۆسەكە ناخۆییە، بەڵام قەیرانەكە قەیرانێكی جیهانییە بۆیە پێویستی بە كاردانەوەی نێودەوڵەتی هەیە، ئێمە پێویستمانە كۆدەنگ بین لە پابەندبوونمان لە بەگژداچوونەوەی Covid 19 بە دۆزینەوەی ڤاكسین بۆ ئەو پەتایە و چاككردنەوەی باری ئابووریمان هەنگاو بە هەنگاو، ھاوكات ئەو بابەتانەی كە باس دەكرێن لەم كۆڕبەندەدا بابەتی جەوهەرین بۆ بەدیهێنانی ئەو ئامانجانە.

وڵاتەكەی ئێمە لە هەوڵدایە بە بەردەوامی شانبەشانی دەوڵەتانی دیكە لە تەواوی جیهان بە مەبەستی كێشانی كاروانی دەربازبوون لەم قەیرانەی ئێستا، ئەو ڕێوشوێنانەی كە گرتوومانەتە بەر بۆ سنورداركردنی بڵاوبونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە چوارچێوەی سنورەكانمان ئەگەر بەروارد بكرێت پرۆسەكە بە شێوەیەكی رێژەیی تا ئێستا سەركەوتوو بووە، بەڵام سەرەڕای ئەوەش هەستمان بە كاریگەری زۆر كردووە كە ئەم پەتایە لەسەر ئابووری دروستیكردووە و داواكارییەكان بۆ لێكدورخستنەوەی كۆمەڵایەتی بووە مایەی ئەوەی كە بەشێكی زۆر لە كەرتەكانی ئابووری بوەستێنێت، ھەروەھا بە گوێرەی هەڵسەنگاندنەكانی بانكی نێودەوڵەتی ژمارەی عێراقییەكان ئەوانەی لە ژێر هێڵی هەژاریەوەن كەمترە لە 20% لە ساڵی 2019 دا و وە بەرز بووەتەوە بۆ ٪40 لە ئێستادا، بۆیە عێراق ڕووبەڕووی چەند ئاستەنگێك بووەتەوە، كەمبوونەوەی داواكاری ناوخۆیی بەهۆی ئەو ئاستەنگانەی سەپێنراون بۆ بەرەنگاربوونەوەی Covid19، دابەزینی بێسنووری نرخی نەوت لە مانگی ئازارەوە، هەروەها دابەزینی تەواو لە بەرهەمهێنانی نەوت لە عێراق كە بە رێژەی 23% كەمیكردووە وەك بەشێك لە رێككەوتننامەی ئۆپێك لە مانگی نیساندا.

بۆیە پشتبەستنمان بە داهاتەكانی نەوت ئەوە دەگەیەنێت كە سەرچاوەی داهات و بودجەكەمان بە رێژەی 70% كەمیكردووە ئەگەر بەروارد بكرێت بە ئاستی پێش قەیرانەكە، بەو پێیە دەمانەوێ كە رێوشوێنی بەپەلە بگرینە بەر بۆ چارەسكردنی ئەو دۆخە، ھاوكات پێویستە وەك دەرەنجامێكی دیار كە خەرجییەكان كەمبكەینەوە و بە ئەگەری زۆرەوە لەمساڵدا كورتهێنانی بودجە دروست دەبێت، بۆیە بە راكێشانی پاشكەوت و زیادكردنی قەرز چاوەڕوان دەكرێت ئابووریەكەمان بە نزیكەی 10% بۆ 2020 كورتبهێنێ و چاوەڕوانیش دەكرێت لە ساڵی 2021 دا تا ڕادەیەك بگەڕێتەوە باری ئاسایی.

ئەم دۆخە هەمووی لە كاتێكدایە كە عێراق بە دۆخێكی هەستیاردا تێئەپەڕێت، عێراق تائێستا بە دۆخی راگوزەردا تێدەپەڕێت، توانیومانە بەسەر شەڕی ناوخۆ و توند و تیژی و تیرۆر زاڵ بین بە تایبەتیش بەسەر هەڕەشەی بەناو دەوڵەتی ئیسلامی، بەڵام تا ئێستاش هەوڵەكان بۆ دووبارە بونیادنانەوە بەردەوامە.

خۆپیشاندانە میللییەكان لە بەھار و زستانی رابردوودا و ئەو هەموو قوربانییە زۆرە كە لێیكەوتەوە كارەساتباربوو، بیرهێنانەوەیەكی گەورەبوو كە دان بەخۆدا گرتنی گەلی عێراق سنووردارە.

خەڵك ئامادەیە قوربانی بدات بە ژیانی خۆی لەپێناو بەدیهێنانی داهاتوویەكی خۆشگوزەران و باشتر، بۆیە ئەركی ئێمە وەك سەركردایەتی كورت دەكەینەوە لە بەدیهێنانی داواكاریەكانیان كە ئەمەش ئەركێكی ئاسان نییە، وەك لێكدانەوە.

 

عێراق

جەواد زەریف: بەم نزیكانە سەردانی عیراق دەكەم


خەڵك-بەشی هەواڵ

 

وەزیری دەرەوەی ئێران ڕایدەگەیەنێت، بەمزوانە بۆ دیدار لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عیراقی سەردانی ئەو وڵاتە دەكات.

ئاژانسی میهر بڵاویكردەوە، ئەمڕۆ یەك شەممە محەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند، لە كاتی پەرەسەندنی كۆرۆناوە تا ئێستا زۆر وڵاتان گەڕاوم و لەم ڕۆژانەشدا سەردانی بەغدا دەكەم.

وتیشی”ئامانجی ئەمریكا پشێوی نانەوەیە لە ئێران، هاوكات گێڕانەوەی درۆ لە كارەكان و سیاسەتەكانی ئێران و بۆ گوشار خستەنەسەر وڵاتانی دۆستی ئێمەیە”.

ئاشكراشیكرد، گرنگترین ئامانج كە ئەمریكا كاری لەسەر دەكات، نانەوەی دووبەرەكییە لە نێوان خەڵك و حكومەتی ئێران.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

بەغدا قەدەغەکردنی فریادڕەسەکەی خۆپیشاندەران ڕەتدەکاتەوە


خەڵك – بەشی هەواڵ
فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی بەغدا ئەو دەنگۆیانە ڕەتدەکاتەوە کە سەبارەت بە قەدەغەکردنی ماتۆڕسکیلی سێ تایەی ناسراو بە توك توك بڵاوکراونەتەوە.

ئەمڕۆ یەك شەممە فەماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی بەغدا ڕایگەیاند ئەو هەواڵانە ڕەتدەکەینەوە کە سەبارەت بە قەدەغەکردنی توك توك لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوکراونەتەوە.

جەختیشیکردەوە کە هیچ فەرمانێكیان بۆ قەدەغەکردن و کارکردنی ئەو جۆرە ماتۆڕسکیلانە دەرنەکردووە.

پێشتر هەندێك ماڵپەڕ و پەیجی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاویانکردەوە توك توك قەدەغەدەکرێت کە لە کاتی خۆپیشاندانەکانی بەغدادا وەك ئەمبوڵانس بەکاردەهێنرا و گیانی چەندین کەسی لە مردن ڕزگار کرد.

بە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی هەژاری، بەشێکی زۆر لە گەنجانی بەغدا توك توك بۆ دابینکردنی بژێوی خۆیان بەکاردەهێنن و بە شێوەیەکی بەرچاو لەو شارەدا بەکاردەهێنرێت.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

وێنە؛ هێرشە مووشەکییەکەی ناوچەی سەوز قوربانی لێکەوتەوە


خەڵك – بەشی هەواڵ
هێرشە مووشەکییەکەی سەر ناوچەی سەوزی بەغدا برینداربوونی منداڵێکی لێکەوتەوە.

ئەمڕۆ یەك شەممە شانەی ڕاگەیاندنی ئەمنی ڕایگەیاند کە مووشەکێکی جۆری کاتیۆشا لە ناوچەی عەلی ساڵحەوە ئاڕاستە کراوە و بەر ماڵێك کەوتووە لە ناوچەی سەوزی بەغدا.

روونیشیکردەوە، مووشەکەکە بووەتە هۆی برینداربوونی منداڵێك و زیانی مادیشی بە ماڵەکە گەیاندووە.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، هێزە ئەمنییەکان توانیویانە هێرشێكی هاوشێوە لە ناوچەی ئومعیزام پووچەڵبکەنەوە و دەستیان بەسەر مووشکێکی کاتیۆشادا گرتووە کە بەرەو سەربازگەی تاجی باکوی بەغدا ئاڕاستە کرابوو.

چالاکوانانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان ئەوەیان خستووەتەڕوو کە باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغدا سیستمی مووشەکی بەرگری پاتریۆتی خستووەتەکار بۆ خستنەخوارەوەی ئەو مووشەکەی ئاڕاستەی ناوچەی سەوز کرابوو.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان