ئێمە لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکان

عێراق

لەیەكێك لە كۆشكەكانی سەدام حسێندا دۆزراوەتەوە
ئاژانسێك: ئەمریكا دەیەوێت ئەرشیفی جولەكەكانی عیراق نەگێڕێتەوە

خەڵك- بەشی هەواڵ
ئاژانسێكی پسپۆڕ لە هەواڵی جولەكەكان، بوونی هەوڵەكانی ئەمریكا بۆ دەستگرتنی تەواوەتی بەسەر ئەرشیفی جولەكەكانی عیراق ئاشكرا دەكات و بەپێی ئاژانسەكە، ئەمریكا بەنیاز نییە ئەو ئەرشیفە رادەستی عیراق بكاتەوە.

ئاژانسی ( JTA) كە بایەخ بە هەواڵی جولەكەكان دەدات رایگەیاندووە”ئەرشیفی جولەكەكانی عیراق، كتێبە پیرۆزەكان و نوسراوی دەگمەن لەخۆدەگرێت و لەئێستادا ئەمریكا بەنیاز نییە ئەو ئەرشیفە رادەستی عیراق بكاتەوە”.

ئەرشیفەكە لەدوای داگیركردنی عیراق لە ساڵی 2003، گوازرایەوە بۆ ولایەتە یەكگرتووەكان.

بەپێی رێكەوتنی نێوان هەردوو وڵات، واشنتۆن دەبێت پابەند بێت بە گێڕانەوەی ئەرشیفی جولەكەكانی عیراق بۆ بەغدا.

ئەم هەوڵە لەكاتێكدایە كە پرۆژە یاسایەك لەلایەن هەندێك لە سیاسەتوانە ناسراوەكانی ئەمریكاوە پێشكەش كراوە “بەمەبەستی رزگاركردنی ئەرشیفی جولەكەكانی عیراق”.

ئاژانسی ( JTA) دەڵێت”پێشتر توێژەرە ئەمریكاییەكان و مێژوونوسان، لەماوەی 15 ساڵی رابردوودا لێكۆڵینەوەیان لەسەر ئەرشیفەكە كردووە و كۆپی ترییان لێگرتۆتەوە”.

بەپێی رێكەوتن لەگەڵ عیراق، دەبێت ولایەتە یەكگرتووەكان كۆپییە رەسەنەكە لەپاش تەواوبوونی توێژینەوەكان و تەئكیدبوون لە سەلامەتی، بۆ عیراق بگێڕێتەوە، دوایین وادەش بۆ ئەو پرۆسەیە مانگی ئەیلولی داهاتووە”.

لەگەڵ نزیكبوونەی وادەی رادەستكردنی كۆتایی ئەرشیفەكە، سیناتۆرە جولەكەكان لە ئەنجومەنی پیرانی ئەمریكا كە داوایان كردبوو ئەرشیفەكە لەشوێنێكی پارێزراو دابنرێت تا فەراهەم بێت لەبەردەستی هەموو جولەكەكان، هەوڵ دەدەن ئاستەنگ لەبەردەم پرۆسەكەدا دروست بكەن.

بە وتەی ئەو سیناتۆرانەش، ئەرشیفەكە زانیاریی گرنگ لەبارەی رەوەندی جولەكە لە عیراق بە درێژایی مێژوو لەخۆدەگرێت.

ئەوان دەڵێن”لەئێستادا ژمارەیەكی كەم لە جولەكە لەعیراقدا دەژین، زۆربەیان لە دەرەوەی وڵاتەكەن، بۆیە لۆژیك نییە ئەرشیفەكە لەوێ‌ بپارێزرێت”.

جاك شۆمەر و ریچارد بلۆمنتاڵ و بات تۆمی، دەركەوتووترین ئەو سیناتۆرانە، پرۆژە یاسایەكیان پێشكەش كردووە كە مافی ئەوە دەداتە ولایەتە یەكگرتووەكان بۆ ماوەیەكی زۆر ئەرشیفەكە لای خۆی بهێڵێتەوە.

پێشتر ماڵپەڕ و رۆژنامەكانی جولەكە، باسیان لەوەكردبوو كە ئەرشیفی جولەكەكانی عیراق، لە یەكێك لە كۆشكەكانی سەدام حسێن سەرۆكی لەسێدارەدراوی عیراق دۆزراوەتەوە و لە بارێكی خراپدا بووە، تێچووی باشكردن و نوێكردنەوەشی سێ‌ ملیۆن دۆلار لەسەر ئیدارەی ئەمریكا دەكەوێت.

عێراق

سەرۆكایەتی كۆمار: هەر دەستتێوەردانێكی دەرەكی ڕەتدەكرێتەوە

خەڵك – بەشی هەواڵ

سەرۆكایەتی كۆمار جەخت دەكاتەوە:”چاكسازی بەڵێندراو لە عیراقدا بڕیارێكی تەواو عیراقییە”.

سەرچاوەیەك لە سەرۆكایەتی كۆمار ڕایگەیاند، چاكسازی بەڵێندراو لە عیراقدا بڕیارێكی تەواو عیراقییەو وەك وەڵامدانەوەیەكە بۆ ویستی گەلی عیراق.

ئەو سەرچاوەیەی سەرۆكایەتی كۆمارى عيراق جەختیشیكردەوە، هیچ شوێنێك بۆ دەستتێوەردانی دەرەكی نەماوە، چونكە هەر دەستتێوەردانێكی دەرەكی ڕەتدەكرێتەوە و نەشیاوە.

ئەو سەرچاوەیە ڕاشیگەیاند، گەلی عیراق بە گوێرەی پێشینەی بەرژەوەندییە نیشتمانییەكانی خۆیان و بە ڕێزگرتن لە ویستی مەرجەعییە ئاینییەكان لەچوارچێوەی دەستوور و یاسا و بەبڕیاری نیشتمانی داهاتوو بڕیاری خۆیان یەكلایی دەكەنەوە.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

حەدیسی: حكومەت بەمشێوەیە مامەڵە لەگەڵ خۆپیشاندەران دەكات

خەڵك- ئیدریس جەبار
وتەبێژی حكومەتی عیراق ڕایدەگەیەنێت، حكومەت پێداگرە لەسەر زامنكردنی مافی خۆپیشاندانی ئاشتیانە و بەكارنەهێنانی توندوتیژی لە دژی خۆپیشاندەران، لەگەڵ تەئكیدكردنەوە لەسەر مافی خۆپیشاندانی ئاشتیانە.

ئەم قسانەی سەعد حەدیسی، وتەبێژی حكومەتی عیراق لەكاتێكدایە، كە لەو دەمەی تەوژمی خۆپیشاندانەكان لە عیراق لە مانگی تشرینی یەكەمی ڕابردووەوە دەستیپێكردووە، تائێستا زیاتر لە 300 كەس كوژراون و هەزارانى تر برینداربوون.

سەعد حەدیسی، وتەبێژی حكومەتی عیراق لە لێدوانێكی تایبەت بە (خەڵك) ڕایگەیاند، “حكومەتی عیراق لەگەڵ ئەوەی خۆپیشاندانی ئاشتیانە بە مافی هاووڵاتیان دادەنێت، هەوڵ دەدات هەنگاوی ڕاستەقینە هەڵبنێت بۆ بەدەنگەوەچوونی خۆپیشاندەران و هێنانەدی داواكارییەكانیان و ئەنجامدانی چاكسازی تەواوەتی، كە داخوازی بزاوتنی جەماوەرییە لەئێستادا”.

بە وتەی سەعد حەدیسی، “لەگەڵ بەردەوامبوونی خۆپیشاندانەكان، حكومەت تەئكید لەسەر پێویستی پاراستنی سامانی گشتی و تایبەت و ڕێگەدان بە كاركردن لە دامەزراوە گرنگەكانی دەوڵەت، لەگەڵ ڕێنەگرتن و ڕێگەدان بە ڕێڕەوی كاركردن لە دامودەزگا فەرمییەكان، ئەمە میكانیزمی حكومەتە بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ خۆپیشاندانەكان”.

وتەبێژی حكومەت دەڵێت: “خۆپیشاندان و بزاوتنی جەماوەری، فاكتەری سەرەكی خێراكردنی ڕەوڕەوەی چاكسازییەكانن، بۆ گوشارخستنە سەر هێزە سیاسییەكان و جومگە جیاجیاكانی دەسەڵات، بۆ بەدەنگەوەچوون و جێبەجێكردنی داواكاری و داخوازی ڕەوای خۆپیشاندەران، لەگەڵ ئەنجامدانی چاكسازی لە چوارچێوەی سیستمی سیاسی، بە تایبەت لەئێستادا، كە قسە لەسەر هەمواری دەستوور دەكرێت لەڕێی پێكهێنانی لیژنەیەك لە پەڕلەمان بۆ ئەو مەبەستە، كە لێوەی گۆڕانكاری ڕەیشەیی و گرنگ ئەنجام دەدرێت لەڕێی هەمواری دەستوور و بەپێی خشتەیەكی كاتی، كە بە چوار مانگ دیاری كراوە”.

 

 

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

عێراق

فراكسیۆنێكی عیراقی: حكومەت وەك بەعسە و پێویستە بڕوخێت

خەڵك- بەشی هەواڵ
فراكسیۆنی نەهجی نیشتمانی لە پەڕلەمانی عیراق، بەكارهێنانی هێز دژ بە هاووڵاتیان بە تاوان و لەناوبردنی خەڵك دادەنێت و پێیوایە هەڵسوكەوتەكانی حكومەت لەو ڕووەوە هاوشێوەی حزبی بەعسە و پێویستە بڕوخێت.

حازم خالیدی، پەڕلەمانتاری فراكسیۆنی نەهجی نیشتمانی لە پەڕلەمانی عیراق، لە بەیاننامەیەكدا ڕایگەیاندووە، “هەموو توندوتیژییەك دژ بە خۆپیشاندەرانی ئاشتیخواز ئیدانە دەكرێت، بە گازی فرمێسكڕێژ و گوللـە و حاڵتەكانی ڕفاندن دژ بە خۆپیشاندەران و وستاندنی خێمەی مانگرتووەكان وەك لە كەربەلا و گۆڕەپانەكانی خۆپیشاندانەكان ڕوویاندا”.

بە وتەی خالیدی، “بەرپرسیارێتی هەمووانە پارێزگاری لەو لاوانە بكەن، كە سەروەتی ڕاستەقینەی وڵاتن و تائێستا گەورەترین دەستكەوتییان بۆ نیشتمان دەستەبەركردووە، كە ئەویش گیڕانەوەی ناسنەی نیشتمانییە، تا عیراق نیشتمانێكی ئازاد و سەربەخۆ بێت”.

ئەو پەڕلەمانتارەی نەهجی نیشتمانی دەڵێت: “بەكارهێنانی هێز دژ بە هاووڵاتیانی بێتاوان، نەك هەر پەسەند ناكرێت، بگرە خۆی لەخۆیدا تاوان و لەناوبردنی خەڵكی بێتاوانە، ئەو هەڵسوكەوتانە شێوازە سەركوتكارییەكانی ڕژێمی بەعسی لەناوچوومان دێنێتەوە یاد بەرانبەر هەموو ئەوانەی دژایەتییان دەكرد و لە ڕاوبۆچووندا جیاوازبوون لەگەڵیدا”

بۆ وەرگرتنی زانیاریی زیاتر لەو بارەیەوە (خەڵك) چەند جارێك پەیوەندی كرد بە حازم خالیدی، پەڕلەمانتاری فراكسیۆنی نەهجی نیشتمانی، بەڵام پەیوەندییەكان بێ‌ وەڵام بوون.

حازم خالیدی بەپێویستی دەزانێت حكومەت هاووڵاتیان بپارێزێت و داواكارییە ڕەواكانیان فەراهەم بكات،” نەك سەركوتیان بكات و بە دەستگیركردن و گوللـە وەڵامیان بداتەوە، چونكە كارێكی نالۆجیكییە لاوانی بێتاوان، كە ئاڵای عیراقییان لەخۆیان پێچاوە، سنگی خۆیان بخەنە بەر گوللـەی هێزە ئەمنییەكان”.

ئەو پەرلەمانتارەی نەهجی نیشتمانی لە بەیاننامەكەیدا داوای “هەڵوەشاندنەوەی حكومەت و دەستلەكاركێشانەوەی حكومەت و ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پێشوەخت”ی كردووە، و دەڵێت: “هەر حكومەتێك لەسەر خوێن بنیات بنرێت، چەند تەمەن درێژبێت، چارەنووسی بەرەو نەمان و لەناوچوون دەچێت”.

لە سەرەتای مانگی تشرینی یەكەمی ڕابردوو ، تەوژمی خۆپیشاندان بەغدا و شارەكانی ناوەڕاست و باشووری عیراقی گرتۆتەوە، خۆپیشاندەران داوای چاكسازی و باشتركردنی ئاستی خزمەتگوزاری و بەگژداچوونەوەی گەندەڵی و دابینكردنی هەلی كار دەكەن، بەهۆی دروستبوونی پێكداهەڵپژانیش لەنێوان خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەكان، تا ئێستا سەدان كەس كوژران و هەزارانی تریش برینداربوون.

بەردەوام بە لە خوێندنەوە

کوردستان